Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين والصلاة والسلام على خير خلقه محمد وعلى آله وصحبه أجمع أما بعد السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 0:31 Bizlar bu ummeti Muhammetga, sallallahu alayhi wa sallamga, hibakılı birgen, barakali kullarıda, sizlar bilan didar görüştürübmüz. Allah Subhanu wa Ta'ala, manabı kullarıda tutar ki, rozalarımız yu, qiyam-ı siyamlarımızni, Allah Ta'ala, özü dergahıda qabıl qılsın. Sizlar bilan, ötken cumalarda, tinglik hakıda sohbetlashkan idik. Bu tinglik, Allah Subhanu wa Ta'ala, yaratkan, 0:59 bandalarini icide tinglikini iradagganidi, bu tinglikten murad bu rozaydi. Rozani hamma adam birdek tutadi, vabirdek nimaqiladi asliqni his qilisligi, manasunga bagilangan bazbir masalalariga tohtalganidik, jumladan hakiki tinglik bu biradarlik buladi. Bu tinglikini biradigan, fakat gina Allahni yolu da yuradigan, u aki ukelar gina nimaqiladi his qilisligini, 1:29 Qisqa qilib itkanda bugungi mauzumiz, Allah haqq subhanahu wa ta'ala'ni yoluda buladugan sadaqalar haqqida yapilashamiz. Sadaqa, bu arab tili dagi soz bolub, sadaqa yas doku, 2:03 digan sozdan kilib chikgan, ras digan manalanin bildiradi. Yani, yalgan digani tiskarisi, sadaqa digan manalanin bildiradi. Yani, aksi, yaxsini tiskarisi yaman qoxsaqan, sadaqa digan bolsak, al-ashya'u yu'rafu bi dhiddihi digdi, narsalar mabada qunirasi boli aqqan bolsa, unni tiskarisi bilan qunishlik yengil bolad digdi. Sadaqa digani, bu adam qumi aqqan bolsa, 2:32 unu tiskarisi yalgan digan coz. Indi rast diganda nimani sunamis, xob sadaqa bu rast digan narsaygi, bu nimadi digan bolsa, bir adami qalbida imani bar boladgan bolsa, bu adam yaxsili qilad. Qalbida imani yog adam yaxsili qilasili qanimadir, qurbu kimaydi sunim uchun, bu amalini atini sadaqa diganlar. Subhanallah, Allah'an subhani wa ta'ala, bitta narsa bilan bir narsayi, lekin shu narsa bilan baktlik, 3:03 saadatlikni nima qildi, mandayi sababi qildi, yena xuddu shunazani uzu bilan dozak, hamda shaqawat, bahsizlikni Allah talani nima qildi, irada qildi. Bu yan bolsa mal iken. Bir adam uzu ni mali bilan Allah ka baglanislik mu munkun iken, uzu ni mali bilan Allah tan nima dir, uzilislik mu munkun iken. Iktal asim uzu asida bittan arsa. Mumin adam uzu ni mal dunyasi buran Allah ka baglanadi, 3:33 yani cennetin umit kutdurib Allah'a yakhirlashadugan busa, kafir adam, munafiq adam, enashi özünün mal davlatı bilen Allah'tan üzülerken. Körməysizlərim hazır kündəki Allah'tan köprəh üzülgen adamlar, seyir davlat adamlar, yani davlatmak adamlarının köpçülüğü Allah'tan üzülüverib. Belki enashi malını Allah yoluqa sariflayaqan adamları körsənizler, köprəh Allah'ın anakiliyatı, kurbat, hasıl kılıb yürüşgenlikini biz körəmiz. 4:06 Allah haq Subhanahu wa ta'ala bu bizni bir nutfadan yaradgan agan bir acibki anamizi qarnimizin chukayilaggan faydimizda higisnimiz yogoydi. Qib qizil göz xalatda chusganmiz. Göz xalatda chusganmizu keyin Allah haq Subhanahu wa ta'ala dunnaga chusniz bilan nimetlani verisini basiladi. Birinci, baz bir matarlarga urab qoydi. Keyin chekin chekinim aqildi, keyim keyidik. Keyim keyiganimizin kin, biraz din keyin, 4:36 bir nalni egesi bolamiz, yani oyuncaxlar ekke verad. Allah Subhanahu wa ta'alana taqdir inayasi bilan bolilati onarsa, barib-barib nimaqilamiz, bir beş giyem ege bolamiz. Bextin chikandin ki nimaqilamiz, un peytgiti bran minasi talasmazidir. Mana meniki isimga vermimani degengi bomazidi. Keyin o soskegi otkendin ki, sosken nima dur, qizganisini baslaydi adam. Keyin cayca katta katta oyuncaxlar boladomiz, unu qizganib dur, bu meniki deyiske ot adam. 5:05 barib-barib Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la unu mal dunya bilani kumib tashi edigan bulsa, bu hammasi miniki deyil. Men unu özüm tatdini dik qayad. Hammasini özüm kasi qildini dik qayad. Vahalan ki, Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la Qur'an-ı Kerimde, Asman yirdegi mulkini hammasi Allahnikidir deyil. Bendeni gemes ekin. Fakat kime bendeni makigan ekin, Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la bendegi taksimi qib bölibergen ekin. Mana sende turp dursun, manaları sende turp dursun. 5:35 sange köp rahba ola dursun, sange kem rahba ola dursun, dey berib qoygan. Vaxtirlikchi o. Xunum uchur mene Baygambar sallallahu alaihi wa sallam saval berdi ki, si larye qaysi bir ingizlarki, dedi, özünü mali yaxshi mi? Yakim olinsa, meras qilib kaldirgan mali yaxshi mi? Qaysi bir yaxshidir, dey en peyti? Hamege, dedi, özünü mali yaxshi da, dedi. Masala, sinde min dollariniz baridi, ki, min dollariniz ki, yaxshi mi? 6:02 Yaqim oza, si wafat efk etkinisi da boldi, min dollarini oza keyfinize qafk et. Xu min dollarini qafk etgini yaxsim diyanida, ya Rasula, elbette xu, nimadur, qafk etgini qaranida, özuniki yaxsida, unu ishlete biladi, dedi. Nimadiyaslar, qarad yapirinladi, diyodu, ya Rasula, sunnayi, dedi, undax bolsa, dedi, silardagi bar narsa, dedi, na qabdan aldingan inin sunni yetkize bilaslar, ahiratki efk ete bilaslar, amma qafk etgini yaxsida qafk etedi, dedi. Unu kim nima qiladi? 6:32 Bitte adam başqa nasi ki miras korla islatda varisi mi mikiyo? Kökünü koryaq suvna qalani? Özünü, dostunu, malini attirib, nakildi? Huzirini dost koryur. Öz yiyem yox, balaca qasim yox, mal dunyasini başqalar koryaq. Koryaq suvna qalani? Misallari cideyem zimadir? Kök. Şunun için biz bugungi günde mal haqida yapirarken biz bu avvalanbar mal dunyanı fazilatlar haqida. Allah haq subhanahu wa ta'ala yoluga... 6:59 Unu sarqiladugan bosa, shud bizga manfaat, kirishlik haqidana maqilamiz, sohbatlashlamiz. Allah Ta'ala Qur'an-ı Kerimda, Bakhira surasida, أَلَّذِينَ يُلْفِقُونَ أَنْوَالَهُمْ بِالْلَيْلِ وَالنَّهَارِ فِرًّا وَعَلَىٰ نِيَةً لَهُمْ فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدِ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَهُمْ يَحْزَنُونَ deydi. Özlarına, mallarına, aşkara, makfi 7:28 ularina azirlari Allahini aldi da. Sunumichi mana imani bar adam Allahini yolga infaq qalabdilarkenki, mini bu unumadur qimatim Allahini huzurida biyerladir. La khawfun alayhim, ularga indi khawqatar yox, walahum yaxzanin shu bir qoyqalliga uchunumadur, indi ular gamgin qaygurmaydilaram, deyib Allah tala ulanimak deyad. 7:52 Başqa ayatlada innalladini yatluna kitaballahu akamus salata wa anfaku mimma wazaknahum sirramu alaniyah yarucuna tijaratan lan tabur. 8:22 məxfi və aşkar qırlakkan, bir yaşirib durub, bir bekit durub, bir aşkar qırlakkan adamlar, ular kasat bomayduqan ticaratını ümit qırlakkan kişilər deyib. Kasat deyanımız nəmədur? Bankrot, yəni bankrot bomayduqan ticaratını ümit qırlakkan kişilər anashular bolam deyib. Adam, akıllıq adam ticarat qırlakkan taytda, bu ticaratları nəmədur? 8:50 shu buzulub qamaydi qan nar salar bilan tajar atqilashin aqish qoraydi. Bitda bradari ityatdi ki, mana, dedin, man mana isbilan shukurlan yatman, dedin, bu kuryumaydi, bu basyaq qimaydi, futur yirsaya minma qalad fayda geldiraydi, dedin. Ot qeytaydi qoymolso, uyam yam qeytaydi. Uyam nadir? Unu tajar atqiyan bir futur yeti, chumimgi. Un ap qoysan, dedin, u kuryumaydi, basyaq qimaydi, avqot soramaydi, basyaq soramaydi, dedin, san mal ap qoysan, unu sigiriniz, basyaqi bersin qerek, u kasal boloshi bar, dedin 9:22 Cun bilan, naqiladi 3300-un unu aladi, bir tonu aladi, irtas günu 1800 buk etadi. Ina, nalan talab kumaydi, bashqani talab kumaydi. Bular hammasi, nimadar, kasat bolus ihtimali bar, yuqamaz. Amma Allah ta'ala eti eti ki, üçte sifatni eti. Allahni kitabini okuyakkan adamlar, tabama qirilakkan kisli. Va namazini okuyakkan adamlar. Va bez ulargi rizqili birgan narsalardan, yani mal dunyadan, ashkar hamdagi korsat turib, 9:52 Wa makhfi birkisturib infaq qillakan adamlar, bular, bular, kasat bomaydogan, bankurot bomaydogan tajaratini umit qillakan kisilar. Li yuafiyahim ujurrahim, Allah ta'ala ubarini acirlarini toluq qibiradan. Wa yazidahim min fablih, wa uzini fazil marhamatadan kufaytiri birad. Un tangi bergin busa, kanca biradi? Yeddi yuz gece, yeddi min gece, belki undina numakiladi. 10:22 asirib biradi, innahu ghafurun shakur, Allah Ta'ala günahlarını keçirgiqi, wa shakur zattir. Shakur digani, shukur kılgıcı digani, adatta bendalar shukur kıladi. Lakin Allah'ın ismi shakur, Allah Haqq subhanahu wa ta'ala shukur kıladi, kimgi? Allah yola infaq qillakallarga, shukurigi shukur bilan qaytarib, biradigan zattir digi. Allah Haqq subhanahu wa ta'ala, bizarini mene şu yolda, 10:52 infaq ixsan yolu da musabaqa oyunaşımızda nimaqillatdi. Xabarini veri etdi ki, mene Allah ta'ala, Allah imran surasıda, وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاءِ وَعَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاءِ Silar detti, Rabbinizlar tamandın boladağı manfiratu ve kinligi Osmanları yerce kiladigan cennetke şaşılınlar. Bu cennet takvadarlar üçün tayyillak koyulgan aga. 11:24 Bir adam, ee, soyunib geti, shimi qi cennat bizan kiyeyken o deyibdirib. Sinda Allah ta'ala, yoo, uiddat lil muttaqin. Bu cennat taqvadarlar uchun taylak qoygan. Taqvadarlar deygini kimi uchunarkanmiz? Arkasda sifat kirledi ki, alladhina yunfiquna amwalahum. Ular sunida kishlarekin ki, özlarını, mallarını, yunfiquna fis sarra'i wa dbarra, xursanciliq fayit deyem, va agir kullar deyem, nakiladi. 11:51 mallarini infaq iqsan qiladgan adamlardib. Adam xursanciliq bogan payita infaq iqsan nima qiladib, qilanmaz aga. Amma basiga bir qiyinchiliq qiladgan bosa, qila bilarga. Mesalan, tarzandiga bir nasib qiladgan bosa, nima qiladib, uyan, baska bir istiqir varda ittagin, baska qilad qilad. Amma mumin adamdan kopirak, baslarga bir musibet qilad digi qilad, mosa Allahin yolu qilad, infaq iqsan sadaq qilad. Allah tala undar demayatiki, 12:23 xursanciliq payitliq, yana pulu qob payitliq, pulu az payitliq, yana maqildiq, Allahni yolu da infaq ihsan qiladiqan adamlar, ahvadarlar, sular boladi, cennet sular uchun tayirilab koyildi, sunun uchun silan musabaka oynanlar, deyib durub, Allah ta'ala, mana alim, imran surasi da bizlarga xabar veriyad. Yana Allah subhanahu wa ta'ala, uzuni yolu da infaq ihsan qiladiqan adamlar uchun, azir muqafatlarini, yuda yuda qob qilib, qob qilib, verisini maqildi, 12:52 vada qilli, vabasharaf birdi ki, alladhina yunfiquna amwalahum fisa bilillahi kama fali habbah, Allah yolu da, özlarina mallarini infaq qillakin kislarina misali, bitta buğdaya qorxaydi. Bitta buğdaya qorxaydi. Qanaka buğday? An batat saba sena bila. U buğdayini ikkan payitda, yitda nama qaladi? Buğday öz qikadi. Yitda buğday öz qikadi. 13:22 və yətdə buğdaynı ənda'at səba'a sənabili, fi kulli sunbulati mi'atu habba, hər bir buğdaynı başaqıda, yüsta'dan başaqı okşaydı, deyil. Allah yolda malların infaqrı laqqan adamlarının misali. Demek, siz bir tangaya taqay digamı busanız, Allah yolu eke digamı busanız, u yətdə, yətdən hər birini başaqıdan madır, yüsta'dan buğdayı boğan bir tanga okşaydı, deyil. Demek, siz bir son mera digamı busanız, Allah yolu da, 13:52 Allah haq Subhana wa Ta'ala nimaqlarkan, unu yeddi yuzga asirib, sun cadi nimaqlarkan, qaytarib birarkan. Wallahu yuda'ifu liman yasaa. Allah Ta'ala haqlaqan bandasi ucin, bundanam qobaytiri birali. U yeddi yuz bilan nimaqdir, qeklanib qamasakyan. Wallahu wasi'un alim. Allah Ta'ala wasi'i zatdir. Wasi'i digan nimaqdir, qin. Hamman mal dunyasi nimaqdir, sunu qoluda bogan, wa. 14:21 bil guci, zattir, deyidi Allah Ta'ala. Yena Peygamber alaihi salam etiki, kim Allah yolu da, xu hurmaga oxsas, sadaqsa, bit de hurmani, xu vazni cami, narki cami sadaqladigan bosa, Allah Subhanahu wa Ta'ala, uzinin huziri da, onu terbiye larkam, huddislani bittenizlar, taycahni terbiye larkam, taycahni kub kub, bakkanli kin, taq taq, buk bitgeni oxsab turun, bit, 14:49 qiyamat qinda verabdi. 15:18 Işanmayz, mən bunca bilmə gəniydi mi, diptirib. Lekir, Allah Ta'lam vədə bilidi ki, Wallahu yuda'ifu limay yeşe, Allah Ta'ala özünü fazli mərhəməti bilan nimaqiladi, köpeytirib ilədi. Ibn-i Kesir, rahimahullah, itadi ki, Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala köpeytirib iləmən diyişligi, dünyada şu unnunu toldirib koyarkən, birgəndar səngizli mal dünyasını, ahirabda isə, acir shalaflar bilan nimaqilarkən, köpeytirib, bir koyar, diptirib, mənə Ibn-i Kesir, 15:48 Sunnatil Mutahharadakiladiki, Anasibidi Malik radiyallahu anhudan ruwayatqilnadi, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ayitadi, hadis imamim Bukharidakigam. Allah ta'ala yerini yaradkandin ki, yer qamrlat durverdi. Kin, Allah ta'ala unga belan belan taqlarini urnashirgandin ki, yer caniqa kildi, yani qaraqtabdi. Kin, farishtalar nima qaldi ajeblandi ki, 16:18 Аллаха, я Раббана, хал халаката халкан ашадду мин аль-джибал, эй Аллах, эй Раббимыз, дейді. Бу тағданам, қаттырақ бір нәрсалан ерэх кәмсән, дейді, Аллах талах, ха, дейді. Нымадыр, дейді, темир, дейді. Рас ма, темир, қаттых ма, е? Тағ ма? Хазыр күнда тағланы пәрчалаякан темirler болад. Темир, дейді. Ки, я Раб, хал халаката халкан ашадду мин аль-хадид, 16:47 Ey rabbimiz, dede, xu temirdinam qaptar ahmarsay yaratkanmısan, deyinde, haa, dede. Nima duru, kim biladi? Bari bit dayi, kibir kurguz yami yirmaydi, ot, alav, temirlarini qar kanakasini maqalat eritbashaydi. Allah tali itki, otni yaratnam temirdinam qatik, dede. Ey rabbimiz, dede, xu san, dede, otni yaratnam qatik, ahmarsay yaratkanmısan, dede. Haa, dede, nima deyinde, su, dede. Keyin Allah tali itki, ey Allah, 17:20 su dinan qatdiq nar sayarat yanmisan, dedi. Haa, dedi. Ninadur? Shamal, dedi. Hazir gunda ki huriyyatlari, din izni aqiyani bilan, butun munu qopari, nakirlati, shunda gunahkar adamdani suya var, tasa var yad. Unda su indi yenmayad. Yo, men, cikmay, men, mesli, turay, men, demeyad. Shamal, dedi. Ye, Allah, shamal, dinan qatdiq nar sayarat yanmisan, dedi. Shunda Allah tala ninad, dedi. Haa, dedi. Bu ninadur, digindi? Adam balasi, 17:51 sadaqa qilad, sundaq sadaqa qiladi ki, un qolu bergan sadaqasini cap qolu bilmaya qilad, bu hammasidan qattaraq diganiga, sundaq bir sadaqalar beradi ki, unu hichkin bilmaya qilad, beri aqan taydi ki, oz mana qolunuz berib dur, mana qolunuz bilmaya digan daracada buq qamaydi, bu nimadin kinaya, hichkin ge bildirmasini bektib berad, bu haqda insha Allah, keyn raq sohbatlajamiz. 18:20 Yana, har günü irtilat Allah ta'la ikite faristan yaratkan nakan, har günü tusharkan. Peygamar alaihi salam itti ki, ma min yawmin yusbihul ibad, fihi illa wa malakan yanzilan, fayaqul ahaduhuna Allahuna a'tim munsikan khalafa, fayaqul al-ahar Allahuna a'tim munsikan talafa. Ikite faristan tushit durub, har günü irtilat durub, ey Allah, seni yolunda infaq ihsan kirli qallarga, orun basar qibirgin. 18:50 arqasini toldirib koygun. Kanca beyriyakqan bozun, sunu onunun madur, san özün toldirib koygun dergin. Farixte dua qilarkin. Her günü ikkinci farixte itarkin, ey Allah, seni yolunda bakil bopturib san beyriyakqan, maldın infal ihsan qimayakqan adamı, mal dunyasıga talafat etdirgin, dibi dua qilarkin ta çibk etarkin. Yani irtas gün kisharkin tagin, bayaqin dua qilarkin ta yana çibk etisharkin. Demek, mana bu, 19:20 Sadaqana fazilatlari shundan ibarat agan, Peygamar alaihissalam itti ki, mal duniya haqda khulasak turub. Bu fazilatlari khulasasib olsun, Abu Hurayra radiyallahu anhu dan ruwayat qinadi, hadis imam muslim imam ahmad ruwayat qinadi agan, Peygamar alaihissalam ittadi ki, Yaqulul abdu mali mali, benda malim malim dib ittadi, wa inna lahu min malihi falat, mali uxturga bulinandi. 19:51 ma akala faafna yeb yuqaht vargan mali. Yigandiki, u aqızdın kirpik etdiyandiki bol ketita u mali. Durus mu? Xu yeb yuqaht vargan mali, aw labisa faabla, ya ki kiib durub tozitkan mali dedin, aw a'ata faakuna berib durub kanat xasilkan. Bundun bashkasi daira, kalada, ketada tarqilar dedin. Durus mu? Bir adam, 20:20 yeryüzünü millə edir, xazir kündə, shü kşiga təsdiqqilmasını naqla tədmiq qilayib. Yeryüzdə en kətten millələr kimdir? Qaytta turadi? Nimi isqiladi? Kəmpyutir bilan shuqlana. Shü adamıdır, misalqilardan bosaq, shü en zor məndətdə, nima qilladi? Shü yehtdi, yok ufk etdi. Ki yehtdi, tozup naqilati eskir yedi. Və, əgər Allah yoluqa sariflasi, sarifla diyib, 20:52 wafat edin geyni bani shodda qalan. Nima qila billat deyindi? Bizarini qayti bilan artiqdi shukshini. Agar Allah yoluga infaq ihsan qigandaydi shukshi, Allah haq Subhanahu wa ta'ala hali geytkendi, bit di hurmani caliq nerte biridi mizdi tarbiya qiturib, alda suni atashegan bolarda qiyamat günüde. Dalki Allah haq Subhanahu wa ta'ala umit qilamiz ki, shukshiyan mallarini Allah yoluda infaq qiturib, Islam yoluga khizmat qisadib, Allahdun dua qolamiz. Demek, 21:21 mal dunya manasundah narsayaykan, indi bu mal dunyanı çarf kılıçda unub üzge yarasha bazbir adab ahlakları barakan, bu adab ahlaklarını Allah Haqq Subhanahu wa Ta'ala bizge birge narsalarını halallarıdan, yani özü asla halallarını tapışımız gereydiyi, çı halallarını infaq ixsaq kılıçımız gereyaykan bize. Çünki Allah Ta'ala Kur'an-ı Kerimde, lan tanalul birra, 21:52 hattā tunfiqū mā tuhibbūn. Tuhibbūn. Yāni, sizlər, özünüzlər, yaxshikur yaqyanlar sana, Allah'nı yoluqa birma gunca, yaxshil qitamma istar diyan agar. Yāni, Allaha subhāna wa ta'la başqa ayatta, Yā ayyuhal-lazīna āmanu, anfiqū min tayyibāti mā kasabutun, wa min mā akhrajina lakum minal-ard. Wa lā tayyannamul khabīta, min hu tunfiqūna, wa lastum bi-ākhirīhi, illā an tuğmizun fīh. 22:21 Ey iman keltirgan kishlar, biz silarga rizq qilib bergan narsalarini, faqizalarini Allahini yolga nimaginlar, infaqinlar. Biz silari rizq qilib bergan narsalini, in yahsilarini Allahi yolga berinlar, wa min ma akhrajina lakum minal ard, wa yejdanam silari uchun chikiribetkan ikillarimiz baru, anashularinam taza-tazalarini Allahi yolga berinlar. Manasal kirigallarini ber vasagin buynadi. 22:53 Diyin, mænglər ona qa derti, Allah ta'ala, silar biz yerdan çikiri bergin in tazasini berginlar Allah yola qa derti. Ozynizlaran suni amayislari in naxarini dəyib, mægər asanizlaran dəyidi illa an toqmido fi bəsharinizdani burushtirib turushtirib mæyili dib alaslari derti. Allah ta'ala keyin zattir, yanyi mal dunyati, vallahu ghaniyyun hamid, Allah ta'ala, bay, sen u bideqan malinizda biran unu dunyasi köpayib qaptirib, 23:22 kambaqal bobqaladan daraj edaymaz, Allah'ni uzu boy. Veslani biriyakganilganizga nimadur muxtaj bomagan, hamid uzu zatida maxtalgan zattir, dedi. Demek, Allah'an subahanu wa ta'ala bizarini tapiyakgan mal duniyamizni in yaxshilarini birishlikke nimakillati buyuriyatta. Abdullah ibn Umar'an in yaxsh qorgan nansalarini birishke adatlan qanaygan. Bir günü cuhfa digan cayaqa uçukan tayyibde u kesal bobqal. Ta shunda balaq yigis gel. 23:52 baliq izla qingunalchi digin, baliq tapishanmati, bir nachar bir baliq tapitaqin, shunu pishirip apkevdi, bir adan sora uchi sadaqa qinglar, degib qal. Shundi Ibni Umar eddiki, shu baliqini ber varinlar shukunga degib. Ayal eddiki, bu baliqini uzu zorga tavab giyigin bosa, unu mashakatbilan pishirigin bosa, shunu ber varinlar shu digindi, man sizlarga baliqini ber var degibna, shunki Ibni Umar baliqini yasgoyriyatta degin aga. Rabiq Ibni Khaytam digin kishiyem, Hud dushindaq bir yolun tukgan aga, 24:25 ishqili taqillatib bir soru acikib qantaytda, shuk shakar beri varinlar sunqa dit. Shakari qaraqandan nan uchun faydaliraqo, nan yib qanun toydora shakarinan maqlad digan paytda, man islagi shakar derdman, chunki Rabi ibni Khaytam shakarini yaxchi qoradda digan aga, man bayaq ayatka qiray digan aga, lan dana alur birra hatta tulzikun man tuxibbon, sizlar, uziqizlar yaxchi qorgan narizalarini Allahin yurgu infaq qimaqonca, 24:54 Hiç qaçan yaxşalqı ye tanmayistar. Xu ayatka mənəm kiray. Allah ta'la özünüzler yaxşı qörgen narsalarını infak-ı ihsan qınlar. Biz rızık qılıb bergen en pakize narsalarını etketti. Şunun için şekərini ver varınlar. Dib durub bu kşem özünü aylalarıga buyurğan iken. Nalbattagi sadaqı qırlakandagi adablardan bittesi minnet ve azarını arkasdan ergeçtirmesi ki diyeken. Kup adamlar sadaqı beledi arkasda birah minnet koyad. 25:28 Minnat digan nimadur? Man digan suz arab dili da shirani tarib. Shirani bilamiz diyo? Alkoholarda, gilaslarda yapishib buradan shirabani. Ana suna arab dili dayi manasi man digi. Shu man diganini tercimasi, ikinci dili tercimasi minnat digani var. Shu shiradan alinganagi. Bir yaxshir qibadda shirabib yapishib balim. Man suni sen yakaqani dimi, isin dami? Dib durub nimadur? Yapishib, yix. 25:55 Aşun bilan tohtap qalad qalan adam amasta, et görət, et görət. Allah tali, şünki uxşin atanini maqilda Kur'an qalanda mən dedir, qirə dedir, yapış qalad qalan. Sadaqi qayaqqan payetimizde, aşun qayaqqan, eti bürülməsliyimiz qirayaqqanda yapış qirib, un daqqan edib, un daqqan edib, mən hari il ibtar veremem. Dib, həm mən ortas deydir. Allah uchun bircani un etmək, peki moca mən hari il maqilda damlan çakitir, Qur'an hatam qalamam. Etməm, Allah yolda qirilaqqana qesməm. Mən hari il m 26:25 Аллах субхану ата аллах ман ажын итишлик билан, садакаларнин савабу йог бобк итишлинин ittirtiki, Ya ayyuha alladhina amanu la tubutilu sadaqatikum bilmanni wal adab. Ey iman keltirgin kishlar, birgin sadaqalarinizni minnat bilan ve azar bilan bekirge cikirib qoymanlar derdi. Yana bunu musalinim ittirtiki, fa mataluhu qamatali safiwan, unu musalihudu qatda bir tash qorsay, bir tekstikta, tekstik qatda bir tashda, 26:54 shunu usluge otruqgan chan var, chan otruqgan ta, shu changa bir adam ekin tikin qilaman deb durub, uruz ekin qilaman olsaydi deg. Tash durub tutaqan, shu bir ellik chan basqan. O aymana cüdem tek tek ziyed ekin, cüdem ekin tikin bitad ekin deb durub naqildi, shu yomuz qorubini sevdikdagi, man indib ettin, yeklar di manchi alama bunca preslayi man, deb naqildi, shunak deb sevk getudu, iltas kini naqildi. 27:24 Fa asabahu wa bilun, qattibir silkiltagin, fatarraqahini salda, yaltaraq qoygan adam qoxshaydi, dey. Allahni yolu da infaq qilatdaqin, minnet qillakan adamdani huddishin qoxshaydi, Allah tala. Bira da, yoxda, sipsirlikda, hicisi yox, qurup, nal dunyasi cixq qetti boyaqindan, biyaqin kuncagi qaxq qoygan adam qoxshaydi, dey. Beni Allah tala iqtaydi ki, qasvinaq qiladigan boxsanizda, bilmayak qoyganlar, dey. 27:53 Taulun ma'rufun hayrun min sadaqatin yatba'uha adha. Unnu kura yaxshi suz deydi. Sadaq qirib durub, arkasidin minnatin azarilani irde qesdirgan adamdan yaxshi rahtir, bitta suz yetislik, yaxshi suz yetislik deydi. Undaq boza qimaya qoykanlar daqan, bir yaxshi suz etinlar deydi. Demek, yaxshi suz, bayagin aqa sadaqalardana nima qeyken, yaxshi qeyken. Minnat deganimiz, nima deydiqen bolsa ulamalar etken egenki, minnat degan, su qigan isini qoq eslashlik, 28:24 buni apir yurishlik, va shu uzuni kibri hava. Man berib koydum, debdur, uzuni katastrof, yerkalarini kisa, bunda kastorlarimi nadir, debdurub, uzuni yukar kuter koyish niyam? Minnat degan aga, cahatimna etirmasyam. Azar berishlik degana, hannan altta etishlik, va uyaltirishlik. Sa sanan marjina yunilmasin, uzuni islasingan boladimi? Ma, isla, debdur, beribin adamlar boladim. Mi qachanga seynilmaysanga beribir amen, debibin adamlaran boladim. 28:55 mana munaqa sadaqalarini Allah tali etyadi ki, yox, dert, unaqana sababı yox, u batil buk etdi, i iman keltirganilar, silaran sunak tur begarga, chikirip koymanlar, debi etger. Mana shu ayatlardan korkub, bazilari sadaqa bergan payitda, fakirlarini kologa sadaqa berarkanda, sadaqa bergan din ki, sal tashkari qaciq turub, Allahdini sorarki, i Allah maqis sadaqam qabolgani, dert. Yani, u adam sorab keganidi öyge, 29:26 sadaqazi shumdak bergenin ki, öz ish gareyeket turib, kitke turib, Allahdini sorartkani. Uyam soradi, eni manam sora uchi bolarkani, manam sora uchi bolaychi derkani ta, ber turib, endidi bir damal olaychi, bir yengin napas tartib, indaqibumazaykani ta, uyam kirgarkani ta, Allahdini sorab turib, ey Allah, masum sadaqani qabal qalimchi derkani. Yani bazilar, paygamber alay salam hadisi bariki, kollar ush koll digan. Birindisi, en ali koll digan, bu en zor koll digan, yani berada. Ikindisi, 29:56 Xungu oxxaqan yaqiraq ol dedi, uyan nimaqiladi verarkin, özü muhtaci bolsayam, sarili nachari bolsayam, verarkin. Uchunjisi dedi, yada sufla tastayiq ol, ndax, torat-torat qan. Mana mana kol yaxiyarkin, mana kol nimeyarkin, yamanarkin. Mana ma sunu istigar biz qamasin, ma sunak verarkin, bir minnatiye kirib qamasin derarkin da, baz salaflani maqilarkin, mandax verarkin. Ma sunak verarkin da, alyaqan adam mandax alarkin. Yani, man mandax verarkin olsan, 30:24 qalbimgan bir minnet kirp qamasin, digan maksat tanimaqalarin qollarini acib yayib turib-turib, mana al derken tagin, seni qolun tipadi bosin digan manada, pastin uzu birib keterken. Layisibli saat buyan uzu katta aulumladin, handa katta boyladin sarlanadi, kim mini sadaqamni ve hediyyemi aladigan bosa, un mandinan afzal adam boladi, chunki mini sabaplarimi Allahga yetkizadigan boldi digan agan. Qrup adamlar, 30:55 faqirilani nimaqiladi uzuidin pasdip turad. Aslida munakamas agin. Faqirlarini mandin azal deb bilish gireygin. Cunki, siz faqir tisayli Allahin aldida mabibinartageyi irshiyasiz. Manzilatiniz asyad. Hal, faqirgi beryakan tayitdi, faqir beryakan tayitdi, faqir mandin zor deb biligni. Cunki, sizini, hajatinizini Allahi yitgizi bediyat, sizini tapkan mal dunyanizini nimaqillati asyoadan akla beryatdi. 31:23 şunum-şunum, u adam qe qibraq duaqlaşın qiraygan. Allah diyan madur, hamdi sanalar bozsun, ded durur. Sufyan-ı Sauri, u yige bir adam taqillat qiraygan bozsa, marhaban biman ce'e yahmine dhunubi, mini günahlarima yelkəmdən attaşa varadan adam huş qelibsiz, huş qelibsiz iqt olargan. Yana, Fudayil ibn Uyad itadi ki, yahmiluna awzadana ilal-akhira bi qayri ujratin hatta yaba'uha fil mizani bayna yadayilla. 31:53 Eterken ki, mənada sakirlar derken, bu sorab kirli aqan adamlar bizdin haq almastin, shu aqa mal-mulkimizi shundak abarttirib Allahnin madur irtekundagi tarazi qoy-qoydan adamla masyurlar bollar dengen aga. Bu, sizi sorab kirli atan azalan, bittan nam bervaryasidu, ya ki, mosa, bananbar sadaqa bervaryasidu, shundak alatdaqin, sizdin masyurna Allahni aldiga abar vermak dedinmanyi indib, on dange koshu bervaran. Demezlaganda, sunu xursan bob getadi mi? 32:23 tutpa tori qiyamat guni bar turib asilar nimaqilarkan, mizan taraza koya koyarkan. Hic qanaka bizdini haq soramayatti, deb turib ularini nimaqilarkan, mahtab koyarkan. Bakir ibni Abdullah Muzani, mihmakiye qolabimisi avqat birarkan tegin, ustiga qiyin qidirarkan te, ketiya qanpayiti itargan ki, man avqat birgini karaqanda, siz mini ta'amga icab asildin, siz mandin afzarsiz, deb koyarkan. Mini ta'a avqat birgini karaqanda, 32:50 Siz mengi labbay deyib turub, avqat yiganiniz, siz afzansiz deyib turub, jawab verarkan. Agar digidi, bir kishi sizdan bulan bir nasi sorab gelay digan bolsa, unu cerh varma. Allah tala Quran-i Karimda, o amma sa ila falat anhar. Amma bir adam uyunizga sorab gelay digan bolsa, unu cerhmen digan agan. Unu nimadir, tukulsoq qaytarvan digan agan. Kim gelay digan bolsayam, nima qilish girey agan, uyunizda heesh nasi yok bolsa, yaksayab bilan qaytarvan. 33:26 Agar bir-birda naniniz boladgan bolsayam, shu, nan bilan yakin bolsayam, azgina chakaniz boladgan bolsayam, shu, azgina chaka bilan qaytar varish qiraygan, chunki, zuha surasi itaytiki, fa amma sa ila ala tanhar. Amma sora ush qiraygan bolsayam, unun jir humaygan. Kim nima sorab qoysayam? Balta sorab qoyoldu, balta nizdi abdurub, hiib peki qiberdi uchunu. Itkinci kun qerudu, san iplaz san yeramay digan nima qiberdin baltam, itkinci sange balta yox. Amas? 33:54 baltanıza xaqini adaqlanmayatini kiciras. Dinkta, yaman yapilmasin qaytar varan. Sorob qeliriyom bolsa. Amma, kocida koruk qaldiniz, kocini kecib balta aganakan, siz baltamizi min daqqi vericidib, etin qeytdi. Sorob qeygin, bati yuzigin imaqini yapistirma. Allah ta'la et derdi ki, bu amma sa ila, amma sorob qeliriyom bolsa, falah tanhar. Uyun izinimadir, cirh varman. Yani qattik urusib-urusib, soqib chikir varman deyib durub, Allah ta'la qaytar yad. 34:25 Talbattagi adablara infaq ixsan qillakgan payidimizi ixlas bilan qilishimiz qereygan. Çünki Allah'ın yoluqa berisli kattibir natanat qisablanada, şu beriqgan malınızı, infaq ixsanınızı ixlas bolmayduqan bolsa, özümüzge hasirat qolarkan. Çünki bu haqda Peygamber A.S. hadis etken, qiyamat günüde en birinci üçte adam çaqırlarkan qiyamat maydanıga. Bay adam, harı alın, itkinci Allah yolu da can qaqan mucaq çaqırlarkan. 34:56 Shunda bayağı, Allah yoluda malı köp bu adam çakirtirib, sange dunyada hiç kime muhtas qimaydiqan darajda mal berdib, nanaq gildik mene aldimga desi, shu mal dunya bilan yetim yesilani kittim, qarndash urgularimi bagladim, shu silahi rahim kildim diyanda Allah ta'la qazabda, sani yalgani etyatsan desi, faristalarin sani yalgani etyatsan deyib. Sani belki masum mal dunyan bilan adamlar mene mahtasin, hatantay desin, jawab desin, anashun için kildim. 35:24 dozakka ulahtirinlar dedi, yuzu bilan dozakka ulahtirilarkan. Peygamber alayhissalam itdiki, e, Abu Hurayra dedi, ma, shi, ushte adam, birinci bobturum, cehannamna alaunu gyrillatib, yandirib, yeriladigan kislar masular bolan, dedi. En birinci mene masul bolan, dedi. Hemi uchun, shi, Allah yoluga, biran bir cayini koymasin, bergi sadaqa chikgana ki masul adam. Biraq dozakka ulahtirilat. Sababi, ixlasi bonaqan iken, Allah uchun, shi, mal dunyasini kimasin, bergi, 35:53 adamlar maxtasın üçün qigallagı üçün ullarını hanaşı xalatka çür qoyarkan. Mu'ayyar r.a. maşı xabar etgen faytda yigilada. Togri etdi Fa'in qamar a.s. çünki Allah ta'la mankana yuridu hayata dunya wa ziynataha nubaffi ilayhim a'maluhum fiha wahum fiha la yubuxasun. Kim dunya wa dunyanı ziynatlarini istey digan bolsa, biz ularga isteygan nazarini toluq qib biramuzu, ular bu haqida ziyan qormaydilar. 36:21 Ulaike laysa lahum fil ahirati illan nar. Ular uchun dozakhtin baskınarsa yox ahiratta. Wa habita ma sana'u qaqan ishlan hammasi bikar. Wa batilun ma kanu ya'malun. Hamma ishlara batil bob yoxmuk getadalar. Dib Allah ta'ala ittir. Demek mal dunyamız barayken ulan infaq ixsan qaladogan. Busak Allah haqq subhanahu wa ta'ala yolada. Mana biz katta bir azirlerge ige bularkamiz. Allah haqq subhanahu wa ta'ala hammamiz diyem. Mana bu kullarda. 36:48 özümüzge Allah'aq subahana atala rızık kılı bir yekandan saran infaq ihsan kılıçımızna, özümüzden pasrahta qa adamlar qayan roza küllarda iftarlı kılıçlık üçün, bimalal, xursancılık buluc üçün, özümüzden pasrahta qa adamların kütüçlüğümüzü nasib qılsın. Bu aylik, tenlik ayı, bradarlık dayan, yimaq, ismaq dayan, infaq ihsan dayan, Allah'aq subahana atala halal mallarımızna özün yoluqa. 37:13 halal yollar bilan, qabul qulaqinizna nasib qulsin, wa sallallahu wa sallim ala abidika wa nabika Muhammad, wa ala alihi wa sahbihi ajma'in, suhbatimiz ahir yitmad, insha'Allah, jumadinki, dhawam yitramiz, bi rahmatika ya arhamar rahmin. 37:44 wa ishhadu anna muhammadan abiduhu wa rasuluhu amma ba'ab. Ramazan ayiga taliqli bolgan bazibir masalalarga toqtansak, sababi kechi bir biradanimiz bir saval soragan idi, Ramazan ayida bir kisi özini ahli bilan biriya jemaq bolgan bolsa, shunar sanan bilmestan turub, bu haqidagin hukum unga hali yetmegen aga, shunu masalas kamday bolab digin saval berdi. Bu haqida ulamalar ittiqil gafni etgan. 38:14 Birincisi, birincisi, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam'i aldiga, bir sahabi geladi ki, ya Rasulallah, halak boldim, deydi, ikinci ruwayatda isa, halak kildim, deyib geladi. Yani, ayalimim halak kildim, bitti, özümemiz, deyib geladi. Xun bilan, nima, seni halak etke surdi isa, ayalim bilan, birge yaf koydim, deyib. Yani, cimak koydim, deyib. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam'da, şu savalin soraki enfayitte, Peygamber alaihi wa sallam etki ki, 38:42 Bir kul azad qilabilasanmı, deyidi, yox, deyidi. Kitme kit, atmis gün roda tutabilasanmı, deyidi, yox, deyidi. Atmis de miskin ge ta'am birebilasanmı, deyidi, yox, deyidi. Hixbirini qilamaz iken. Peygamber a.s. hayran boğdu, deyidi. Ya biramar Peygamber a.s. Bir mehel, bir tavak hurma kip qaldi. Peygamber a.s. bayaq qishqani, deyidi. Ya Rasulullah, mene shiittami mene, deyidi, turdi. Mene manan sadaq qolardin, deyidi, bayaq kaqfarat qolad, deyidi. Ya Rasulullah, deyidi. 39:12 madinani bu bur cagidin, bu bur cagise bogancayin itdi ki, shunu ortasda mendi min ailamdi kenbaqal adam yokdi. Shuna Peygamber a.s. kuldi degin, qomasi özini ailan qabardi yedir varmasini degi. Yani özü, peygamber a.s. kenbaqal bolsayan, bas iske chukqatpista, shun bilan Peygamber a.s. nimazidi, maili degi, özini yedir var aqayini degi, özinizdari yinlari degi. Mena shu, hadis birada korcatadi ki, bir adam, eger Ramazan ayidi, ayali bilan birgi yat koyadugan bolsa, 39:42 Nima qalad? U adam bit ta kul azad qilish qerek. Qa halangi hadir kundan biz kul tapanmayimiz, azad qilay desek. Niki eni daraja? Altmish kum ketmeket roda tutu qerek. Mir adam nadir? Mamunqa chidayan maymano deyishi minkun? Yok, u adam hakikatta chidayanmaz edi. U adamin uzuru baridi, shunkun, man tutu beran mayman edi. Agar bir adam sap-sag, saqlam boladogan bosu, u adam naqilish qerek, roda tutu berish qerek, altmish kum ketmeket. 40:11 59 gün tutadugan bolsada, 1 gündam aradugan bolsaya, bu oldu. Unu qisa kitabı, yox bu kitabda ki, baskalartin baslash kiri. Kitme kit, bir günü niyam uzmasi kiri. Ortalqlarda basram bir, üzirlar ishqaladugan bolsaya, masalan bir, hayd topqaladugan boladan gün, kullar diyan nimaqiladi, kitme kit, 60 gün nimaqilash kiri. Ruzi tutishtik bolan uqtularkan, bir merta aso Ramazan günda qigan cimasi uca. Umriyam qici etmidi, bir adan kesal. Emizigli misaliga. 40:40 qimqoxxan xalat boladqan bolsa, u adam altmix tamiz kinin nimaqilishkiren qoydur verad. Mbiyan qiçitmiyan digiyan jüdayan kanbaqal boladqan bolsa, u adamlar mal duniyasinin nimaqilasi sadaqa qilad. Amma, hazir kundi bir adam cimaq qoyadqan bolsa, unu xalati itqiqil agan, itqiqil. Bazda adamla ittadi ki, bilmastin qipoqansi bocach edi. Bilmastin qilishlik, baz adamla ittadi ki, jüdayan qiyin agan. 41:08 çünki bu cumanı qillakkan faytta, bir nadır dakiqada bu paladın işemez, bunlar aldığını buladığın işleri var, çün deyem, kellesi kim ediyem, qanaqa adami ikindeydi. Bazda itadigi, yox, insan buqan diyin ki, unnarsa bolusi mümkün, ihtimala var, çünki Allah ta'la Qur'an-ı Kerimde dua qilashini örgatda, çünki qabul qulum dedi, Rabbana, la tuakhidna, innasina, al-aqta'na, ey Rabbimiz, agar biz bilmestin, isimizin çikiri bir amalik qoyduq nasi kechirgin, digan faytta Allah ta'la kechirdim diga. 41:38 Enə Peygamberi alayhi salam, innallaha tajawazali an ummati salaf. Allah talim mini, ummatimi üç tani asani kechir vardi, sunu bittasi, istin chikiri bir amalini qipoygan bosa, dedi. Üç tani asani kechirigan degan, sunu bittasi, ummatimda ban bir kisi istin chikiri bir istini qipoygan bosa, sunam kechir vardim degan degan. Sunum ucun unatini kechiriladi, dedi. Demek, bir adam Ramazan kullarda su hukumini bilmestin, 42:05 Ya ki bilgen bosoyimta mutlaka istin chikirib, yib, icib, cimah koyadgan bosa unga hicisa qilinmasaygan, ungan madur kaffarati bayangosyan kul azad qilislar unga qisiyaya ujtmasaygan. Allahum subhanahu wa ta'ala hammamizgayan Ramazan ahkamlarini biladigan, wa unga amal qilazgan bandaradan qilsin. Baraka Allahum lima lakum filqur'anil azim, wa nafa'ani bima qihi minal ayati wa dhikril hakim, wa tabi alayi wa alaykum, innahu huwa tawwabur rahim. Qaslarini Allah ka... 42:36 Allahumma salli ala muhammadin wa ala ali muhammad ka ma sallayta ala ibrahim wa ala ali ibrahim inna ka hamidun mazid. Waradallahumma qulafa ir-rashidin al-mahdiyin abi bakirin wa umara wa usman wa ali wa an bakiyyati sahabati ajma'in bi'afu wika wa karamika warhamna ma'ahum wa khshurna minhum bi'rahmatika ya arhaman rahamin. 43:04 Alhamdulillahi rabbil alamin wa la udhwani illa azal zalimin wa salatu wa salamu ala khayri qalqihi muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in amma ba'an. 43:36 Cüdem yaxşırıl geynege. Kur'an-ı Kerim'de marhamat kıldı ki, Ya ayyuha alladhina amanu, iman kildiriyon qislar, ida nu diyali salati miyyawul jum'ati fas'aw ila zikri illahi wadharul bayyam. Əgər silar cum'a günü, cum'ada buladığa nazan-ı ixte digan bulsanızlar, azan-ı navazini ixtenizler, fas'aw, tiz giyinler digenege. Cum'a giyin, yugirib giyinler digene. Degin namazı yugirib girilmeydi, bundan maqsat, hamma ixtenim edir, tasashlik maqsat qirliyat. 44:05 فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيِّعِ 44:37 Allah-u xayru raziqin. 45:07 hileşken balon teşirikten isab bişte geyver. Siz cümadinen kur qalas, hileşkezinen kur qalas. Allah Ta'ala ihtiyati ki, Wallahu xayrur razikim. Allah Ta'ala qiraylih rizq birgucu zattir, der. Allah Ta'ala. Siz şunu Allah için teşeseniz, çubayda kanca muqtarda fayda qilardınız. Allah Ta'ala şunu ununun maklaman derdi. Toldiribiremem, der. Belki yaqqiraq rizq birgucu, derdi. Allaha subhanehu wa ta'ala mene cümadinkini oturdunuz. 45:36 Allah'nin fazlini, marhamatini talak durub, Allah Ta'ala uzu'nin fazlini, marhamatini bizariga kub-kub-kub bersin oza. Sadaka qilishlikta ikhlas bolishkida dhib aittik, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam aittadi. Hadis, Abi Kabshat al-Anmari radiyallahu anhu dandir, vayat qilin adi. Adamlar, Peygamber alaihi salam itti ki, thalatatun uqusimu alaihin, na üç tana sabaki shumil qasam iki mandi. Qasam iki bitana. Ma nasaka naqasa malun, 46:13 Mabu abdin min sadaqa. Bandana malı sadaqa sababli kainay qamaydi. Qasam icaman idi. Qasam icayqan zat, Peygamber alayhi salam. Qasam icaman ki, sadaqa qilislik bulan, maldini kainay qamaydi. Wala zulma abdin mazlamatin sabara alayha illa zadahullaha azza wa jalla. Izzan. Bir benden zulum kura digan Musa, bir mazlum halati bola digan Musa, 46:40 shunga sabir qiladiqan bolsa, Allah ta'ala unga izzatini ziyadaki berarka. Zulun kordiniz. Sizi bir adam, madir, zulun kultiqan, sizden bir mazlum unga tashabkiyit. Sizi sabir qodiniz, Allah ta'ala izzatini, hurmatini zinima qilarka, kote dorarka. Bu ikjinsi, Peygamber a.s. qasamichka. Uchinsisi, wala fataha abdu, abdun babanas alatin illa fataha allahu alahi babi faqir. Qaysi bir benda, surash. 47:09 uxaddidhugum hadithan fahfazuhu 47:41 Man silaqa habis etanman dedi Peygamber alaihi salam yatlanlarda. Innama dunya li arbaatin. Dunya tört tayfa küslenkide. Mana bur dunya tört tayfa küslenk. Abdun razaqahullahu malan u ilman, fahuwa yattafi fihi rabbahu, wa yasili fihi rahimahu, wa ya'malulillahi fihi haqqan, fahuwa afdolun manazil. Allah ta'ala bir kishiga mallan vergan, va iliman vergan, ikkalasiman vergan. Mal dunyası diyan var, ilimiyan var. 48:10 yukarda ipken, laysi binde saad diyen kisi sunak ekseydi. Abu Hanifayan, sunaka imam-i azam masqabidan uzu, su kisiyan kudusundan var. Iliman berilgan eken u kisiyga, u kisiyga mal dunyaya minakkan berilgan eken. Bir kisiyga dedi, taygamar ala salam itikir, malan berilgan, iliman berilgan dedi, asu sadafili Allahsin taqwa qiladi. Qarindas urqularin ortasdaqa alakanan baqlaydi. O Allah usun haqiki amal qiladi. Bu en zor, afzal daraja dedi. 48:39 En guzur, bundan artıq dərəcə yuqət. Bu birimsi, ikkisi, abdunu razaqahullahu ilmən vələm yarzuquhu mälən. Bıraq bir qişiyi Allah ta'la ilimini birgəndə, bıraq mal dünyaya birgənəməz. Ilim birgəndə, mal dünyaya birgənəməz. Fahuwa sadiqun niyyetuhi. U özünü niyyat edegi hakiki rast. Yaqul icatki, lav amali mälən la amintu bi amali fulanin. 49:09 fa huwa bi niyyatihi, agar man diyan mal dunya bogandayda, falan adam qosabdir, manam infaq ixsan qan bolardim, lib niyyati bilan xud dushunaga niyyatta boladogan busa, fa ajruhu ma sawa ikkelasini ajri tip petinig, ikkelasini, bunu nimadur, ilimi baridi mal dunyasi qoydu, diman ikkelasini nimadur, ajri sababda tip petinig bolad, bu minta sabab aladogan busa, bu yaxshi niyyati bilan, ungana maqilin etdi. 49:39 qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qeyngi adam, qey 50:11 ikidi, üçdi adam yigiladi qanm olsa, qa boldi, mənd dəmdi qoradi. Qa qim olsa, piyuyangi, mən kətərəmən, aragi, mən kətərəmən. Qisqasi, ilimsizlik bilan, shunakalar qanam aqiliyatdi, sarf qibiribdi. Allahni, tanam, taqqoyam qimayati, shumalu bilan, qarindas urqulan ortasda alaqani baqlamayati, wa haqiqi amal qimayati, bu, ilk iplas dəraca dali Peygamber a.s. Ikinci adamga Allahda alan malam bermegen, ilimem bermegen da, bırak, bayağı adamı ümit qilli, qanini, mənim shunakam osamda, 50:43 mənəm təfila qurdursam, toyxan alana qurdursam, shunaqa bolsa pulun, mənəm kazinolar acaqdoqan bolsam da, dibdirib, asnida ümit qillakqan bolsa, barax, hizisda kime yattı bu? Üyde yatib, qurub, yastıqqani maqilani ümit qillat. Mənəm ishmey tegeni qorsasam, shunaqa shunaqa ishlani qisam, dib, ümit qillakqani peyagambar a.s. ittiki, fa huvi bi niyati, özün niyati bilan shunaqaydi, fa huvi zruhu man sahiba, gunahti ikkalisan, badbal ova. Uyde yatib, dimaqillati, bayadan gunahtkar bollat 51:12 bir adam sadakiliyatgan baytda ixlas bilan qiliyatgiriyagin. Ma baad aqilanmayatgan bolsa, balan adam sadakiliyatgan, maniyan mal duniyan boqanda, manan shunda sadakilardin, dib umit qibaydoq bolsa, Allah ta'la ik gyalafin bah baror qilarkin. Qiyamat gundaya manangaya shunca sabab verarkin, manay oydiyatgir yaxsh niyatgan uchun, shunca verarkin. Allahum subhanahu wa ta'ala hamdami ziyan, shu derecege cikishimizde nasib qilsin. Keyengi infaq ixsan qiliyatga adam aqlaq, yaxshi adamlarga. 51:43 su sadaqasinin madir, yaxshi-yaxshi adamlan tallax giriyaygan ki, birishlik uchun. Bir nashaqor adamlarga, ekim olsa, nashvay atadugan adamlarga binmatsik giriyaygan. Nashvay atadugallar, nashvay atadugallarga sadaq qilad. Sigirit chigirdugan adamlar, sigirit dibilan, sadaq qilad. Yani, yaxshiliq digan payitdani madir, ular, bittasini, chikiri birishlikini yaxshiliq dibilad. Ekim olsa, nashvidin qoluqamindaq sab qolishlikini sadaqa dibilad ular. 52:14 Lekin, mümin adamga, Allah haqq subahana wa ta'ala nimaqilani, yakshi adamlarga sadaqa qilashini buyuriyat. Adamlar bar, dize turmada ilan, bir kütük ila yuk deyik. Barattagini nimaqiladi, sigiritini abarik dila dimosa, kursan! Bir adam, ikkinci adamda turmaya qoyur shikir barsa, qol yagdiya qaragini nisiz yuk deyengi, bit de sigiriti aqki imaslar ta deyik. Ki, bunu ishgan adamlar nimaqiladi, ki, sigiriti aqki ilashkari shoyad. Una qalar sadaka qa utmasaygan. 52:47 qorib turib biz, bilib turib, ziyahtay, nimadir, yox, sunga haca turibdir, legin, unaka sadaqa kitmez legin. Belki ulamalar sunga behaz qaydalani qoygana qenki, mana bu sifatta, sifatlanadigin adamlariga sadaqalani biligin, afzaligin. Bir insi, dunyadan yuz oygulgan, taqwadar, belki ahirat ticarati bilan, shukurlanadigan adamlariga sadaqalani biliriz legin. Qayqaman alay salam, sahih hadisi etadi ki, bu hadis, ahmad uzunu musnadlarida, 53:17 Abū Dāwūd və Tirmizi ɪrvāyatqanakən, Ibn Hibbān, Būna, Əlbāni, Ḫsən Ḥabīs deyənganakən, Lā tuṣaḥib illa mu'minam, taqatkina munumbilan dōslaʃ deyənganakən, Wa lā yaʊkul taʿāmaka illa taqīr, awqatina taqatkina taqwadarlarizm. Buzuk adamlar awqatini yinasın deyə manı qeyb çıqar. Yaman adamlar bilasan, dōslaʃma deyə manalarini qeyb çıqatmara şabistam. Demek, taqwadar adam, əgər sizdini 53:46 malin qizni aladqan bulsa, u isi bilan Allahni yologa faydalan atdaqan, siz yeniyan maqilasi, qoprak acir muqafatka igan bolas. Itkincisi, qoprak tap yakkan mal duniyamizni ilin örgen yakkan, yakim olsa alim kishlarga bilishimiz hirayakan. Chunki, iyin ibadatilani sharafi bu ilin bolad. Abdullah ibn Mubarak tap yakkan, bu kishini ozyam ahli ilin boqan agan. Bu kishiyem ketta alimlardan, Abdullah ibn Mubarak. 54:15 faqat gina ilim bilan shugurlanadan adamlarga sadaa qilargan, shundan adamlar itki, siz baska har turlu tayfalarga qisanisi yaxchi bolarmadi digan agan, baska baska adamlargan barib itti ilimlikke beriyoresin digan faytta, man shunu bildimki digan agan, hayganbarladin darajasidin kin afzal turadgan ulamalan darajasi, bundan arti daraja bilmayman, agar ulamalarga bere digan bosan, ulamalar, 54:42 ilim bilan mashugul boladlar, va talim biriklik bilan mashugul bolad. U kislarga verilmay digan bosa, dunyaga yuzdan qeytetdagan ilima qeytetdi. Xuncun, man, bular baska aqqa arilmasin degdiri ulamalarina khas layiman digi itkan agan. Uchunci, taqvasi da sadiq bogan adamlarga, va tavxib igalariya, Allahini yakka edib biladigan, shirk giltirmay digan adamlargana maqil ishimiz gireygan, sadaqalarimizda bir ishimiz gireygan. 55:12 Lays ibn Sa'ad buyam a'lumlardan, həm baylardan sarlanadi, bir günü maryuz'a ixti, Mansur ibn Ammar digan kişini maryuz'asini ixti, yigiladi. Yigilatdaqin bir xaltacada altın, yani min dinarini vertdaqin, Ey Abusurrah, ey Abusurrah, manavını ap koy, dedi. Və manavı gapinde Mäkkəm turğun, dedi. Bu gapini yapirib, dedi, yini bu gapini maryuz'an ixtiyan, 55:40 sultanlar, hakimlarım köyünü, madır, yumşata uğradıqan dala cili yapirgəndi. Bırah, dedi, mənim ananı alda, hakimlarımın işigidi seni körmək, dedi. Özünə xarkib yürməgin, dedi, anandım pul sorab, manandım pul sorab, hakimlarımın işigidi özünə xarkib yürməgin, dedi. Və hər yili sən gə, dedi, maşın aqan bir turama. Seni un aqan, madır, ana bayini ketide, mana bayini ketide yürgəni körmək, maşın belen sən, dedi, özünə yaxslab. 56:09 mən rüzangi davam ettir, və, Allahtın basqa iskimi maqtama degenege. Allahtın basqa iskimi maqtama egen, mənə özünge islat degenege. Keyengi yil, ma şu adamı öyge keyradi, layzibni saatini öyge keygan payitda, xizmatkari bayağın teypasta, yani, qamaza degeni manazik öybegan, biz bittak durub, su masashqib oturgan ege. Nida, ishar aqildi ki, xadimi kirp getdi, kirp getdi yandiyin keyil, nimaqildi, su namaz okudgan jahidin, 56:39 çıxırıberdiyene 1000 dinar çıxırıberdi ki, bunu ballarimga etmədi. Bununmada, mene seni edan bergeni edib duru, ballarimga bu işini etmədiyib durup yeşirgana gani. Törtüncü, törtüncüsü, üzünü, hacatlarina iskimi etməkden bekidib yürediyen, canbaqalları veriş giriyegi. Soramaydoqan adamlar bolad. Allah ta'la xuzdusuna qalaya adamlarini iktirdi ki, yaxsabuhumul cahilu agniya minat ta'afuf. 57:09 nadan adam korub turub, su bay dese kerek deb oylaydi, iskimi soramadaygan dana, si sunaka adamlar baraygan. Korub turub, masi cüdeyn bay boze kerek deb oylaydi, ha si sunaka adamlarga bir iskereygan. Ta'rifuhum bizimahum, e yaxchilab qalasan, öz yüzdünen korub turadi, kisasi yoxluqa. Deki, nadan adam korub turub, masi ca bay adamlaygan deb qaladi. La yas'alun nasa ilhasa, adamlardin kirlik bilan nasda sorab oturmaydi. Satakatlar. 57:37 man ashunaqa adamlar usun, deyib turum, Allah taala iti. Yana ki, ingisi, bir kesallik bilan, uyda qaqqita digayan, bir firillik qalay desi, kocamaya chikanmay doyan adamlar var, ashunaqa adamlar qayan, birishlikini Allah taala imani lil fokora, illadina uqsiru fisa bilillahi la yastafi, oyna darban fil ard, Allahnin yolu da safaq qalay desi, safaq qilashidin tosulu qagan adamlarga bu, nimadir? Birilad, deyib turum, Allah taala iti. Altıncisi isi, uzunan qarimdaş urulari, 58:06 yukardagi orlarga bir adam sadaqa beranmattagin, baska cayga cusqaldi. Natoğru yollarga cusqaladigan bolsayan, baribir su bergin sadaqasin sababini toluq alarka. Bunga hadis bar, hadis imam Bukhari dekigan, Abu Hurayra radiyallahu anhudan rivayatimladin. Bir kisi qasam istiki, la etesaddaqanna laylatabi sadaqatin dedin, 58:36 Faxaraca bi sadaqatin fawada'ah fi yadi zaniya. Sadakasini ap cistagin, bitta zinakar ayalini qolgu tutkuziki sadaqasini. Chum bulan adamlar yaqqilisin basladi, tusud diki laylati ala zaniya. Bugun kecasi bir zinakar adamga sadaqa birili kitdi. Baya alhamdu lil Allahumma laka alhamdu ala zaniya. Baya sadaqa birili, Allah uzini hamdolsun, shu sadaqa nima nadir? Zinakar ayalini birili qoytman. 59:05 Alhamdulillah. 59:31 oğru qayam, bay qayan, zinankar qayab sadaqbet qalimsi, e, Allah özün taqdir qilin, deyib. Ruwayatlar, harqili shu zamanini payqambariga vahiy qilindi ki, bayaqi bergan adami sadaqasi nimadir kabul bol. Shayat, deyidu, zinankar bayaqi bergan din ki, mangi adamlar sadaqbet seyadib turib, zinansin teyilsa, bay adam ibrat alsa ki, man bay bosaman, mangi sadaqbet seyadib turib, baylagini sadaqbetsa, oğru adam isa, 59:59 bayagini sadaqasini aganin kin oğurligidin tiyilip getti. Bu adami sadaqasi qabol qilindi degin agan. Demek, bir adam bilmestin bir oğrunga sadaqa qildi, yakimi usta sadaqa ber udu, sadaqasi cayri qismatdagi na haq adamlari aqet qalibin. Na haq adamlari aqet qalibin busi, hu, bergin adami sadaqasini maqilarkin qabol bolarkin. Masalan, hazir gunda bir adam fitir sadaqasini pul bilan beriliyatdi. Ahsida pul bilan verilmaydi fitir sadaqasi. Ta'an verishgeri. 60:29 ftir sadaqasinin pul bulan berudu, qunu 4-ta 5-ta adamin maqildi kelis degi, niyib qoydu? U adami boynudu, ftir sadaqasinin maqildi sakit boldi, sadaqasi qabul bolarkan. Sadaqani yana nalbattaq adaplaridin bir kitib, va yashirib, va unu ashkar qilislik. Allah Ta'ala Qur'an-ı Kerimda, agar sadaqalani yashirib, faqirlarigi beledigin bosanizlar, 60:59 bu silar usun yaxshiraklar deg. Sadaqani yaxshirib bir kiliqliqta yudiyin katta bir faydalar barakam, ulamalar ortasa taqsiq itkin deg. Bir kitib birgini aqzali mi, ya kimasa yaxshirib mi, ya aqshgar birgini mi deganda, itkala tamalini dalili kusli qiqqan. Bazilar aqqibir iskiren deg. Bazilari yaxshirib birgisi deg. Biraq, Allah Ta'ali Kur'an-ı Kerimda, bir kitib birgini izdar yaxshiraklar deg. Olasa shuki, 61:27 zakatlarina acik birgani azal deyisadi. Ya ki, hizkim sadaqa qima yakgan faytlarida, nafil sadaqalarini yan adamlarini kursat durub, adamlariga nimadir, bu sadaqani birinci basla bir yakan adam isqatida, ki, adamlarima irgeslik uchun, chi orlarida acik birsab olad digan. Amma, nafil sadaqalarini hammasini bikitib birgan, min min azal deyisganigan. Allah Ta'ala mani bikitib birganini izal nimadir. 61:57 Allaha subhahana wa tala qiyamat günüde yitti tayfa adamını, hiç kınaqa üzünü sayasadan başka yuh günde sayalantırarken şunu bittesi, on kolu vergen sadakanı, çab kolu bilmeydiygen derecede verirgen buzda. Yani bunun sadakasını həmmagi aşkar, ilan tuturup vergen bulmasa. Adamlar bari maçiti yazdır biter. Talancı pustancı min tengi. Dağınan duakladı, talancı ekəmiz min tengi sadakıldı, Allah talı barak ebiyesin. 62:27 Ketti savab. Yok unga savab. Yok, bradarlar. Künki nimege yazdıraz onu. Allah üçün veriya sani, yashir onu. Birk, mene hazırgı buladigan rivayatlardan bilo alamz. Ali raziyallaha an hun oğulları bar idi. Yani, ha Fatima raziyallaha an hadan emaz, başka Hanafiye qabilasti mugand. Muhammadi minne Hanafiye deyib koyardı. Xu adam güdehen birkdik köp sadakilarka. Üzi nimeqlard qaplarini kündüzkün tayillab koyarkanda, yitim yisirlan uygu aqalab tündi. 62:56 ishikini ashib turib, yakimisi ashib varib turib, kiytiq balafgan. Bari miskirlar toq yurarka xu mahala dayib. Muhammad ibn Hanafiyya wafat itkan peyti, yugan peyti, meytar, qabarib peytikan, qizarib peytikan, qab kotergan da bilasitagir, meyt qeylik peyti. Hu dushina qab ogana qan. Miskirlar bilmese qan, u olgan din kiyn, bari toqtab qal. Kin miskirlar oyla digan, bu ishni qillarkan, Muhammad ibn Hanafiyya yakan deyib turib. Hatta inki, uzi aslida, ishkin bilmesegi bu qiziqta. 63:28 Ozu bekidi beriyaqan baytda, beriyaqan adam və aliyaqan adam nilad bol. Hatta yangi sadakaların, hatta yangi bay adamlar, özünü qizmatkarlardan beridir vararka. Xun, meni tanib qamasin derkanda, çünki beriyaqan adami qorgan baytda uyaladab aradar. Uyalasila qandaqtor, bayagini alda bir taman degil kasi qisiq, ikkivcisi, unu ayibib oladomasi itanmayi, çünki yedir qoygan tabo. Ha, xun tamanlada xuna qa bok qamasin degib durub, salafilani bittasi. 63:57 tiyani toldirib xorcinlari bilan, bir adam yoye geldi. Kildi ki, tundi geldi, ishi gini ashti, kimsen dit, itti ki, san dedi, brah dedi, kolundagi shamini ushir dit, sani kimligin koray degende, meni kimligin sange paydasi yok dit. Shun bilan, ishi gini ashti, shamini ushirdi, tiyani kirgi istageni ushik eti qal, tiddik bilan. Nimi ushir unda qilda degende bolsa, bayaqina qalat, irti gunda mandi, brah, bir yamanlik. 64:28 münkar qorladigim osu shu qaytaranmasliga sabab ok qaladag, suni man yashiraman digib turu, sunin aqdin aqqan agan diktib infaq ixsan qik etiyan agan. Ali ibn-i Hasan uzu qaplarini qotarib turu tullarida sadaqa qib itardi ki, yan itkoy, inna sadaqata sir tutfi qadabar Rabbi Azza wa Jalla maqfi suratda qilangan sadakalar Allahni qadabini uchiradi digi qoyarkan. Zakariyya al-Ansari, uzu na bir cema'asi barakan, 64:57 biqtib infaq ixsan qilishka haragat qilisharkin, yahtirib infaq qilarkin. Və, üvide nuna qilarkin, sadaqalarini biqit qoyarkin, bu burkun giytadiga, mana bir hattali keyngi cuma giytadiga, keyngisi nuna dur, bur aqa giytadiga. Xu, isli bilan biqitib sadaqilishka haragat qilarkin. Haliqi, Zakariyel Ansarini kuzur kibir buqqan paytda adamlar giyin agin. Si, cami aslada bana uturqan paytda, e, palanchi mangi bir yaxchili qilim diza, giytarkin ki, 65:25 yaninda kim var, baski iskim yok mu, deyib sorab alarkani, yox dedigin masa, özge torun-torun beri vararkani, agar var dedigin masa, salib keyin, rakh keyi deyib, bayagini nimaqilarkani, jonat vararkani, shuncalik, makhvi sadaqa qagarlagadi. Ulamalarini bittasini aldiga, hübchiligin orta sadaqigan payita, sadaqa berigan payita amaqan aga. Shubilin, keshkirin, özge alib barib bersa, agamda itinagani, nigin un daqildiniz, bayagini amadiniz deyanda? 65:56 Allah'ın subhanı wa ta'la sadakalarını bekli verişke buyurgan idi. Sen Allah'a şirk geldirdin degene ge. Yani, şirk geldirdin degene ge, başqa adamlarım korup durduy bunu. Man aqamini koru ediyom osu, sabab kitdi. Inde meni iskim kimiyetti, korumiyetti, Allah üçün halis qirlesen, indi ahliyatman, degene ge, cevab vergan ege. Demek, bu hadislardan, bu ruhayatlardan korunadi ki, sadakalarini nakfi verişiniz. Ilanji bağrınca, özü bilmeli dəracede. Alimlarinin bittesi, 66:27 shum niskirlar, shum mershika kirpikiyan payitda tapishkasini ishgey tix koyarka. Kimligi niyam bilmaysin, deyib turub, dima qilarka, tapishkasini ishgey tix turub, bi ishgin bildirmaysin, mana shumda sadaqani qanakam. Allahum subhanahu wa ta'ala anay shumdayi sadaqatlarini Ramazan kullarida, Ramazan aylarida qilishimiz nasib qilsin. Sababa paygamar alayhi salam uzuq hatam tayidi, amma Ramazan kirpikiyada yunmosu, aynisa Ramazanini on kullarigiyan payitda, rasayam hatam tayibib kitleni. Allahum subhanahu wa ta'ala hammamiz giyim. 66:57 Hakiki uzun yolu da infa ihsan qiladqan dandalan qılsın. Sallallahi wa sallimi ala amidika wa nabika muhammadin. Wa ala alihi wa sahbihi ajmi'in. Bi rahmatika ya arhamallah.