♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioİmanadmin·2 views·5 months agoBy: Muhammed Ebu Said el-Yarbuzi Source: IslamHouse.com · Muhammed Ebu Said el-Yarbuzi#Audio#IslamHouse#Muhammed Ebu Said elYarbuziTranscriptionbeta▸Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.0:02Fıtrat ve fıtratın geri olan mes'elelerden sonra gelen iman,0:40imana giriş ve imanın hakikat edilir. Az önce bir soruya binaen verdiğim cevapta zikrettiğim şu ifadede, iman isminin müsemmasının yanlış tarifi, birçok kötü niyetlinin kendilerini bu dairenin içinde gösterme sahtekarlığına malzeme oluyor dedik. İsim ile müsemmayı size anlatmıştım.1:15Toklamış ateş gibi tescilli kafirler bile Allah Kerim diyerek en azından acaba mı sorusuyla tanımı yanlış bunu estese de kendilerine Müslüman saflarında yer bulabiliyorlar dedik. Bunu zannedersem az önceki soruya cevap verirken yapmıştım. İman lafı Kur'an ve sünnette1:48sair lafızlara nispeten en çok zikri geçen bir kelimedir. İman lafzı Kur'an ve sünnette sair lafızlara nispeten en çok zikri geçen bir kelimedir. Zikrinin yani bahsinin çokluğuna binaen yani çok çok Kur'an'da zikredilmiş olmasına binaen anlaşılması en kolay.2:27ve hakkında hiçbir ihtilafın söz konusu olmaması gereken bir mes'ele olması lazımken, müsemmasında en çok ihtilaf olan bir kelime olmuştur. İman lafzı, Kur'an ve sünnette sair lafızlara nispeten en çok zikri geçen bir kelimedir. Zikrinin çokluğuna binaen,3:10anlaşılması en kolay ve hakkında hiçbir ihtilafın söz konusu olmaması gereken bir mesele olması lazımken, müsemmasında en çok ihtilaf edilen bir kelime olmuş. Sezebilirsiniz. Bundan neyi kast ediyoruz? İman lafzı, Kur'an'da ve sünnette sık sık sözü edilen, sık sık müsemmasından bahsedilen,3:48bir sıfat şekliyle gerçek ve gerçek olmayan uygulamalar şeklinde bahsi geçer. Bu veya bir başka mevzunun bir yerde çokça zikredilmesi, geçmesi bu meseleye ihtimamı gösterir. Bu kadar ihtimamı gören bir meselenin de hiçbir ihtilafın hakkında söz konusu olmaması gereken bir mesele olması düşünülür.4:16Fakat böyle değil, bilakis tamamen aksine hakkında en çok ihtilaf edilen bir kelime olmuştur. Hakkında en çok ihtilaf edilen bir kelime olmuştur. İman kelimesine isim olarak nispet, hiç kimsenin zorlandığı bir hareket değildir. Yani isim olarak iman kelimesine birilerinin kendisini nispet etmesi, bir başkasını nispet etme,4:49hiç de zorlanılan bir hareket değil. Ne var ki, imanın mükemmasına, imanın eyleme dönüştürüldüğü noktada, ihtilaf edilerek, ümmetin evvelinde, harici ve mürci'i yediği iki taifenin, halk çizgiden inhirafına sebep olmuştur. İslam'a, tevhide, ismen, nispet çok kolay değil, hiç kimse zorlanmıyor.5:35İmana, İslam'a tevhide, ismen nispet, hiç zorlanılan bir hareket değil. Hiç kimse bunda zorlanmıyor. Zorlanılan, ihtilaf edilen, imanın müsemmasında, yani iman kelimesinin şumulüne giren, eyleme dönüştürüldüğü noktadır. Herkes bu sefer istediğine imanın lazımı, teod, İslam'ın lazımı olmayan şeyler diye,6:12Bir taksimde bulunabiliyor. Ümmetin evvelinde, ümmetin evvelinde, dinanın müsemmasında ihtilaf eden iki taife çıkmıştır. Ümmetin evvelinde. Bu taifenin ifrat noktasında bilineni harici dediğimiz taifedir. Tefrit noktasında bilineni mürciiyedir. Hariciler alel ıplak.6:56rastgele istediğinden imanı nefret etmekle bilinen taifedir. İmanı ispat değil, imanı nefret etmekle bilinen taifedir. Alel ıplak, İslam'ı ispatla bilinen bir taifedir. Yani herkese rastgele mümin demiştir, Müslüman demiştir. İki taifenin, yani böyle iki taifenin hak çizgisinden inhalatına sebep olmuştur. Sonradan, yani,8:02asr-ı saadetten sonraki devirlerde zamanımıza kadar, bunu kastediyorum, iman kelimesinde, yani iman kelimesinin müsemmasında, inhiraf edenler, hak çizgiden yan edenler, ifrat ve tefrikte bu iki taifenin iali sayılırlar. Bunu yazın. Sonradan, yani bu iki taifenin zuhurundan sonra, sonradan,8:35iman kelimesinin mütemmasında inhiraf edenler ifrat ve tefritte bu iki sayfenin iali sayılırlar. Anladınız mı bunu? Yani hariciler ifratta, mürziye tefritte, onlardan sonra bu ümmetin içinde bu mevzuda imanın mütemmasında inhiraf edenler yani ihtilaf eden herkes9:06İfrat ve tefrik de bu iki taifenin iyalidirler, yani çocuklarıdırlar. Bütün iddiaları bu iki taifeye dayanır. Bazen isim, sıfat değişikliğiyle, elbise, kitse değişikliğiyle arz-ı endam etmişlerdir. Zamanımızda harici dediğimiz taifenin teslim edildiği şekli tekfircilerdir. Cemaat-ı tekfirdir. Aklı değişik isimlerde kendilerine9:54oturacak yer bulabiliyorlar. Mesela ehl-i sünnet dediğimiz taife adını kullanarak biz ehl-i sünnetiz deyip bunun gölgesinde geçinebiliyorlar. Mürciye adı altında bir akımı cindeme getirmiyorlar. Yani onların gölgesinde geçinebiliyorlar. Nezdur Türkiye'deki cemaatlerin hepsinin içine sızabiliyorlar. İlla bir taife olarak karşınıza çıkmıyor bu. Sen? Mürciye. Haricilikle mürciye.10:50amelden bir meslep, yani satma değil, itikadlı bir satma olması hasebiyle, amelde mesleplerle tesmiye edilmez, itikadi bir satmayla binaenaleyh, ehl-i sünnet geçinen, öyle olduğunu iddia eden, birçok insandan hangi meslepte taifeye mensup olursa olsun, amelen hangi meslepte olursa olsun, bu mürciye, yani irce açıklığı görülmektedir. Az veya çok her şeyde bu vardır. Ama,11:20tekfircilere, yani zamanımızdaki haricilerin tekfirci diye kesin edilenler, ifrat noktasından ele alındıkları için bütün taifeyi, taifeleri tekfir ettiklerinden dolayı kendilerini ister istemez tecrih ediyorlar. Yani bu insanlardan uzak tutuyorlar. Yalnız alev ıplak herkesin İslamını ispat edenlere gelince her taifede kendisine cennet bulabiliyor. Bunu anlatabildim mi? Onun için11:48Yani kendilerini illa soyutlamıyorlar, tecrit etmiyorlar. Çünkü öbürkünlere nispeten bunlar ifratta değil, tecritlidirler. Yani öbürkünlerin haşimliği, yani tekfizli olmanın haşimliği, serpliği kendilerini sair taifelerden uzak tutuyor. Bunların aşırı yumuşaklığı her yerde kendilerine zemin bulduruyor.12:18Onların müşkülatını hissetme daha zor. Bu doğru olabilir. Ama tehlike zeminlerde farklı oynanılırsa, mesela küfrün asıl olduğu yerde İslam'ı tespit, İslam'ın asıl olduğu yerde küfrü tespit meselesinde sağlı sollu zikzak ederse ikisi de aynı seviyededir aslında. Ama tekfiri tespit etme çok kolaydır.12:47mürciyeyi tespit etme çok zordur. Çünkü ileride tebliğ meselelerinde de göreceğiniz gibi mesela birilerine hakkı anlatmada, tebliğ etmede taviz ile iyi muameleyi karıştırabilerek mürciye kendisine zemin bulabilir burada. Anlatabildim mi? Yani Kur'an-ı Kerim'de de bildiğiniz gibi Allah-u Teala'nın Musa'yı13:19Musa ile Harun'u Firavun'a yollaması ve ona, ona yumuşak ve latif davranın. Olur ki anlar ve kendisine gelir. Yani kendi istikamet bulur diyor. Doğru yolu bulur diyor. Burada Musa ile Harun'a emredilen yumuşaklık ve latifliktir. Firavun ise küfürde lider mevkiine oturtulmuş birisidir. Buradaki yumuşaklık zamanımızdaki insanlar tarafından13:49taviz şeklinde telakki edilip tavizle karıştırılıp işte bu iyi muameledir. Anlatabildim mi? Allah'ın emrettiği iyi muamele diye tavizle yumuşaklığı karıştırabiliyorlar. Ve sıkça karıştırılan bir şeydir bu. Anlatabildim mi? Ama öbür tarafa gelince Allah için buğzetme ile Allah için buğzetme ile kişi kötü ahlakını tebliğdeki yanlış14:20tavrını karıştırabiliyor. Kötü ahlaklı davranıyor, sert davranıyor, haşim davranıyor böyle. Ondan sonra da ben Allah için buğz ediyorum diyor buna. Hangisinin karıştırılması daha kolaydır? Biz ile iyi muamelenin karıştırılması çokça olur. Bu karıştırma azdır. Çünkü haşimlik hiçbir zaman14:51Belli bir yerde kendisinden farklı düşünen bir toplum içinde zemin bulamaz. Ama öbürküsü bulur. Onun için mürciyeyi tespit etme zordur. Ancak iyi bir akide malumatı olduktan sonra hatta insanların ekserisinin rahatlıkla düçar olabileceği bir müşkilattır bu. Ama öbürkü ise çok nazirettendir. Ama haşimdir, serttir buna sebep. Bunu anlatabildim mi?15:21Anlaşıldı mı bu? Lütfen. Bu ders üstlüğü böyledir. Anlaşılmayan yerde durdurabilirsiniz. Sorup izah isteyebilirsiniz. Evet. Hocam, bu yöntemleri kullanarak insanı tarifkar hale getirelim. İnsanı? Tarifkar hale getirelim. Şimdi, insanı tarifkar hale getiren dış amirler, aynen insanı sertleştiren dış amirlerdir. Şimdi,15:59Bizi dış amirlerin tavizkar veyahut haşim yapmasını düşünmeden evvel biz kendi yapımızı tespit etmeliyiz. Eğer biz rastgele bir akidenin tesirinde kalan, müessir değil de tesir olunan olursak önce müşkilat bizdedir. Dıştan gelen ithamlar ele alınmaz. Bu ithamlara maruz kalıp mağlup olanlar ele alınır. Onun için biz16:28bu tehlikelere maruz kalan insanı ele alıyoruz. Ve insanda da imanın isim ve mütemma olarak ele alınması gerekiyor. Anlatabildim mi? Burada eğer imani meseleleri anlar, imanın eyleme nasıl dönüştürüldüğünü bilirseniz siz neyin yumuşaklık, neyin teriz olduğunu anlarsınız. Eğer imanla17:16nakide olan, imanı iptal eden, bozan şeyleri bilmiyorsanız neyin yumuşaklık, neyin taviz olduğunu ayırt edemezsiniz. Bunun için dış amirlerin tesirinde kalıyorsun. Dışın, yani dış amirlerin ne yaptığını düşünmeden evvel biraz sabrederseniz herhalde meseleye gireceğiz burada. Zamanımızda artık bu ihtilaf öyle bir raddeye geldi ki17:51İsteyen, istediği kişiye ve cemaate bu ismi veriyor. İstediğinden de nefret ediyor. Anladınız mı? Neden? İmanın müsemmasını bilmezse bu müsemmaya layık isim ile tesbih olunacakları tespit kendi irade ve ardısına kalıyor artık. İstediğine mümin, istediğine kafir diyor. Yani istediğinde imanı tespit ediyor, istediğinde nefret ediyor.18:28Daha da ileriye giden, ilimden hiç mi hiç nasibi olmayan bazı cesurlar, kendilerini iman met zannederek, kendilerini iman metri zannederek, anladınız mı iman metri? Şu voltaj falan amperi ölçmek için bir cihaz var ya, takıyorsun burnuna kulağına ölçüyorsun, ne kadardır voltaj amperi. İlimden hiç mi hiç nasipleri olmayan bazı cesurlar,18:59En güzel tabirle bazı cesurlar diye buluyoruz. Kendilerini iman metri zannederek istediğine müdmin, istediğini de zıddıyla yani küfürle teslim edebilmektir. Tekirciler için Allah Resulü Bukhari'deki hadiste onların namazlarının yanında sizin namazlarınız, onların oruçlarının yanında sizin oruçlarınız bir hiçtir.19:40Ama okun yaydan çıktığı gibi İslam'dan çıkarlar. Aksine, bunu şimdi başka türlüsünü ben ifade edeyim. Bizi kitap ve sünnetle amel edenleri kastediyorum. Tekfizcilerin tamamı bizim kitaplarımızı okuyor. İfade gücünü bizim kitaplarımızdan alıyor. Hepsine bakın okuduğu kitapları sorun. Çünkü ifadede aciz kaldıkları için,20:12Bizim ifadelerimizdeki yapmış oldukları tıraşlarla kendi maksatlarını gündeme getiriyorlar. Bizi anlayamadıkları için, bizi anlayamama da onların imanı ve imanın müsemmasındaki eyleme dönüşen meseleleri kavrayamadıklarından. Bu nizaha ileride geldik. Bunu sorun. Bilim ve bilgi de o kadar ileri değiller. Kullandıkları malzemeler hep bizim. Geçmişte de böyleydi, şimdi de böyle.20:46Hem de işte bu Allah'ın ve Resulünün hükmüdür diyebiliyorlar. Anlattınız mı? Yukarıdan alayım. İstediğine mümin diyebiliyorlar. İstediklerini de zıddıyla yani kafir diyerek kesmeyece bilmektedirler. Hem de hemen akabinde işte bu Allah'ın ve Resulünün hükmüdür diyorlar. İşte bu Allah'ın.21:18ve Resul'ün kutludur diyorlar. İman kelimesi delalet ettiği muhteviyat yönüyle dini İman kelimesi delalet ettiği muhteviyat yönüyle muhteviyat anlıyor musunuz? İçeriği. Öyle mi diyorsun? İman kelimesi delalet ettiği muhteviyat yönüyle dini dünyasında özlü olarak ifade eden kelimelerdir. Yani21:55İman dediğin zaman ancak ve ancak bilgili bir insan bu muhteviyatın hareket noktasıyla nihai noktasını birden düşünebilir. Bunu anlatabildim mi çocuklar? Aynen şöyle diyeyim. Küçücük bir fideyi düşünün. Fida ve o fide neyse bir bahçıvanın bu fideye bakışıyla rastgele birisinin o fidenin üzerinden geçip böyle ezip geçmesinin arasında22:27Çok fark vardır değil mi? Bahçıdan o fitenin o halini değil, nihai halini düşünür. İman denildiği zamanda, imanın muhteviyatında neler zikrediliyorsa, bilen insan hep bunu düşünür. İman, mümin dediği zaman ne demek istediğini çok iyi bilir. Binaenaleyh, istediğine bu kelimeyi veremez. İstediğinden de bunu nefh edemez. Çünkü bu hak,23:01Onun değil. Evet. Anlatabildim mi? Çünkü imanın muhteviyatını böyle düşündüğümüz zaman ileride tevhitte la ilahe illallah'ı aldığımızda bu söz mücevher şekerleme tipinde ağızda oynatılan, telaffuz edilen bir kelime olmadığı ortaya çıkacaktır. Kişi bunu söylerken neler kastettiğini bilecektir. İnsanlar bununla iman kelimesi delalet ettiği muhteviyat yönüyle dünyasında23:40ve muhteviyat dünüyle dini bünyesinde özlü olarak ifade eden kelimelerdendir. Arkasından devam ediyoruz. İnsanlar bununla yani imanla karanlıktan nura çıkıyor ve bununla şakir ve sahip kafir ve müminin arasını ayırt edebiliyor ve yine bununla kime bela yani dostluk ve kime bela düşmanlık yapacağını biliyor.24:14iman kelimesi, delalet ettiği muhteviyat yönüyle dini, dünyasında özlü olarak ifade eden kelimelerdendir. İnsanlar bununla, peynel kavşin iman diyebilirsiniz, insanlar bununla karanlıktan nura çıkıyor ve bununla şakir ve saidin, yani kafir ve müminin arasını ayırt edebiliyor ve yine bununla kime vela, yani dostluk ve kime dara,24:45düşmanlık yapacağını bilir. Evet, en son paragrafı daha dikkatli ele alın. Bunun içindir ki, iman ve suruu, oradan neyi kastediyoruz? İman ve? İman ve suruu, Allah ve Resulünden telakki edilmesi gereken hükümlerdendir. Hasreten yani. İman ve suruu, yani iman ve misenması,25:26iman ve eyleme dönüştüğü tarafı, Allah ve Resulünden telakki edilmesi gereken hükümlerdendir. Çünkü onlar bu kelimeye nasıl bir mana yükledilerse, onlar bu kelimeye nasıl bir mana yükledilerse, muhteriyatında ne gibi hükümler derc edildiyse, lafık düşenlerle ters düşenleri,26:04muvafık ve ters düşenlerin ispat ve nefiğinde ne gibi isim verildiyse biz bu hükümlerde Allah ve Resulüne uymakla yükümlü olduğumuzu bilmemiz yine bu ismin gereklerindendir. En sonu iddialadınız mı? Bu paragrafı mı? Bunun içindir ki iman ve suruu26:38Yani imanın aslı ve teferruatı. Allah ve Resulünden telakkiye bilmesi. Telakkiyi anladınız mı? Allah ve Resulünden alınması, onlardan öğrenilmesi gereken hükümlerdendir. Hepsi böyledir ama iman farklı bir hükümdür. Çünkü onlar yani Allah ve Resulü bu kelimeye nasıl bir mana yükledilerse muhteviyatında27:16ne gibi hükümler dert edildiyse bunu anlıyorsunuz değil mi? İman denilince şu hadisi hatırlarsınız herhalde. İman 70 küsur şubedir. Aşağı yukarı. Hükümler dert edildiyse bunu yazdınız. Muvafık düşenlerle ters düşenlerin çünkü muhteviyatına muvafık uyanlarla uymayanlar. Bunu katkı ediyoruz. İspat ve mescinde27:57yani varlığında ve yokluğunda, ispat ve nefhinde ne gibi isim verildiyse yani imanın muhteviyatında ne gibi hükümler derç edildiyse bu hükümlere teker teker kendi bünyesinde uymakta ve uymamakta o an ona ne isim verildiyse bunu anladınız mı? Anlaşıldı mı? Biz bu hükümlerde28:26Allah ve Resulüne uymakla yükümlü olduğumuzu bilmemiz yine bu ismin gereklerindendir. Yine bu ismin gereklerindendir. Bunu anlatmak için küçük bir misal vereyim. Daha evvel başka mevzularda duymuşsunuzdur ama bu mevzuya alakalandırmada herhalde böyle ele almamışsınızdır. Hangi bir meselede ihtilaf ettiğinizde, öyle diyor Allah, o ihtilaf ettiğiniz meseleyi,29:06Allah'a ve Resulüne havale edin. Allah'a ve ahiretine inanıyorsanız. Bakın, yani burada dediğimiz gibi, yani burada Allah ve Resulüne uymakla yükümlü olduğumuzu bilmemiz yine bu ismin gereklerindendir. Çünkü Allah'a ve Resulüne uymada yükümlü olduğunu hissedemeyen insan, sadece iman eyleminde kafir küfür demekle rastgele hareket ederse, anlatabildim mi?29:38Bu kafirle imanı bile Allah ve Resulünün tespit edeceğini bilmesi gerekir. Bu da başka bir yükümlülük olduğunu gösterir. Bunun gereklerindendir. Anlatabildim mi? Şüphesiz Allah ve Resulü iman lafzında ifade edilmek istenilen maksadı hiçbir kimseye ihtiyaç bırakmayacak şekilde kitap ve sünnette beyan etmişlerdir. Aksini izzaa Allah ve Resulünü30:13dinin esası, ebedi saadet ve hısranın teşvik çizgisi olan bir umdeyi, ihmal ettiklerine ithamdır ki, düşünülmesi dahi akl-ü zelim sahibini bahattır eder. Aksini iddia, yazınız bunu, Allah ve Resulü'nün dinin esası, ebedi saadet ve hısranın teşvik çizgisi olan bu umdeyi, ihmal ettiklerine ithamdır ki, düşünülmesi dahi,30:51aklı selim sahibini rahatsız eder. Ne var ki, iman kelimesi ismen kabul edip, ikrar edenlerin, misemmada intihana tazi tutulması sünnetullaktır. Ta başıyla alaka kurabildiniz mi çocuklar? Başında ne dedik? İman kelimesi kitap ve sünnet, teh çokça fikri geçen bir kelime. Kendisinden çokça bahsedilen bir kelime ve misemmanın,31:26en iyi anlaşılmış mesele olması gerekir değil mi? Ama tamamen aksi, müsemmasında en çok ihtilaf edilen, hem de ihtilafın en tehlikeli olanı bir mesele. Böyle olmuştur. En sonuyla alaka kurun çocuklar. Ne var ki? İman kelimesi, ismen kabul edip ikrar edenlerin, ne var ki? İman kelimesi,32:00Ne var ki iman kelimesini ismen kabul edip ikrar edenlerin mütemmasında imtihana tabi tutulması sünnetullahtır. Bu ihtilaf neden mi çocuklar mütemmada? Çünkü inandım diyen birisinin bunu ismen kabul eden, itiraf eden birisinin bu ismin mütemmasında32:32imana dönüştüğü noktada, öğlene dönüştüğü noktada imtihana tabi tutulması Sünnetullah olduğundandır. Ne diyor Allah? اَلِفْلَا مِنْ اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا اَمَنَّا لَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ اَلِفْلَا مِنْ İnsanlar iman ettik demekle hiç imtihan edilmeden33:05geçmiştekilerin müptela olduğu müşkilatlara aynen düçar olmadan iman ettik deyip de bırakılacaklarını mı zannettiniz? Anladınız mı çocuklar? Başıyla en sonunu birleştirdiniz mi? İmanın müsemmasındaki ihtilafın sebebi anlatılmayan bir mesele olduğundan değil. Öyle mi? İzah edilmeyen bir mesele olduğundan değil. İhtilaf edilen...33:37izah edilmeyen, açık olmayan bir mesele olduğundan değil, ihmal edilen bir mesele olduğundan değil. İman ettim diyenin, yani iman ettim diyenin, bu ismin, iman isminin müsemmatıyla imtihana tabi tutulması kinnetullah'tır. Çünkü Allah... Ankebut 1.2 Allah mı diyor, siz insanlar öyle mi zannediyorlar?34:10Buradaki hitap kime? Üstadiye? He? Ey insanlar! Ey insanlar! Şimdi bak, önce hitap insanlara. İnsanlar şunu mu zannediyorlar? İman ettik dedikten sonra, hiç imtihana tabi tutulmadan, geçmiştekilerin başına gelenler gelmeden, öylece bırakılı vereceklerini, bir iman ettik sözünün geçerli olduğunu mu zannediyorlar?34:54Çünkü fıtratın akabinde insanın muahhezeye alındığı iman meselesidir. Başı ile sonunu alaka kurduğunuz değil mi? Çünkü bu ifadeleri anlamadığınız zaman çelişki var zannedersiniz. Kur'an'da çokça zikri geçen, hadiste çokça zikri geçen bir meselenin en güzel anlaşılmış bir mesel olması gerekir. Ama aksi olmuştur.35:23Hemen akla şu gelir. Demek ihmal mi edilmiştir? Çünkü en altta dedik. Şüphesiz Allah ve Resulü imanla aslında ifade edilmek istenilen maksadı hiçbir kimseye ihtiyaç bırakmayacak şekilde kitap ve sünnette beyan etmişlerdir. Aksini iddia Allah ve Resulü'nü dinin esası olan, öyle mi? Ebedi saadet ve hüsranın tefris çizgisi olan bir umdeyi ihmal ettiklerini ithamdır ki35:52Düşünülmesi dahi akl-ı selim sahibini rahatsız eder. Ne var ki, iman kelimesini ismen kabul edip ikrar edenlerin müsemmada, neyin müsemmasında? İmanı. Bak ne diyor Allah Resulü? اَحَلَّ اللّٰهُ عَنْكَ لِمَا اَذِهْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذ۪ينَ صَدَقُوا وَصَعَلَ مَا الْكَارِبِينَ Ve bu kalbine çağırıldıklarında,36:22Geliyorlar özür beyan ediyorlar. Diyorlar ki biz işte şundan bundan dolayı gidemeyiz. Allah Resulü de bırakıyor. Tamam tamam diyor. Gidin. Ve Allah yaptığın bu hareket hataydı. Ama seni bağışladık. Neden bıraktın? Ta ki imtihan edecektik onları. Kimin bu sözlerinde sadık ve yalancı olduklarını bilecektik. Haydi herkes tabua diyecektin. Yalancı olanla sadık olan çıkacaktı diyor.36:52Bunu da umum manada daha evvel bu mevzu başları işlenmişti. Temas ettiğini zannediyorum. İman ettim diyen her insan şu ayetin istikametinde neyi anlamalı? Edilecektir. Ama ne garip bir insan 2, 3, 5, 10 senedir iman ettim der. Ama bu zaman içerisinde nerede, nasıl?37:21ne ile imtihan edildiğini zor tespit eder. Neden? Bu sünnetullah'tır. İmtihan bir sırrı, yani gizliliği ihtiva eder. Bu neden? Senin devamlı uyanık ve zinde olman için. Senin imtihana karşı devamlı uyanık ve zinde olman içindir. Bu uyanıklılığı, zindeliği kaybettiğin andan itibaren, ki hüsranın başlangıcı demektir.37:53Kendini imtihana karşı yani ayakta tutmuyorsun, tedbirli tutmuyorsun demektir. Çünkü her amel bir uyanıklılığı hatta en basiti yolda giderken size uzanan bir elin dahi bir imtihan kastıyla uzandığını düşünebilirsiniz. Bu elini uzatanın bu sadakaya muhtaç olup olmadığını bilmek hiç önemli değil. Muhtaç olabilir de olmayabilir de ama imtihana tabi tutulabilirsin. Hiçbir şey yapamadığın,38:28Esnada dahi bir tebessümle, bir duayla salabilirsin. Yani Allah ihtiyacınızı gidersin, yardım etsin şeklinde. Fakat haşim bir çehreyle veyahut iterek, kıkarak bu imtihanı kaybetme sebep fırsatı vermemek gerekir. Bunu çok umum manada alabilirsiniz. Yani imtihan her safhadadır. Buraya kadar anlaşıldı mı? Bu imana girişin mukaddemesiydi çocuklar.39:09Ağırlığını ben kabul ediyorum da. Ben ancak bu kadar yumuşatabiliyorum. Şimdi neyin ne zaman imtihan olduğunu bilmemen zaten onu imtihan yapıyor. Anlatabildim mi? Yani neyin ne kasıtla nasıl seni muhatap edindiğini bilmemeniz onu imtihan yapıyor. Onun imtihan kastıyla geldiğini bilseniz tedbirli olursunuz zaten.39:47Ve en son ana kadar bir imtihana tabir tutulma hali vardır baştan sonuna. Ben bir çabuk misali verdim, bir el uzanma. Uhud talibi hakkında bir malumatınız varsa, Uhud'da sahabelerden birisi anlatıyor. Ben diyor, harpte vurulanlar arasında dolaşıyordum. Yani kimin ölüp kimin ölmediğini. Aynı bankın önceden doldurulmuş tarafını koymayasın.40:21kimin şehit olup olmadığına bakmak için diyor dolaşıyordum. Ve amcamın oğlunu yaralılar içinde buldum diyor. Ve su, su diye inliyordu diyor. Ve koştum, bir kalkan buldum, su getirdim, amcamın oğluna yetiştirmeye çalışıyorum diyor. Amcamın oğluna yaklaştığımda biraz ileriden bir başkasının yine su diye mizah ettiğini duydum. Amcamın oğlu da onu duyarak,40:50Bana onu işaret etti, ona git dedi diyor. Kendisine vermeden. Ondan sonra ona yaklaşırken bir başkasının sesini daha duydu. Susu diye inliyordu o sıcakta diyor. Ve o da aynen orayı gösterdi diyor. Ve ben ona yetişene kadar vefat etmiştim diyor. Geri döndüm ikincisi, daha ilk amcamın oğluna geldim, o da vefat etmişti. Bu sahabelerin ölüm anında dahi, tabi bu bir imtihan fazilet meselesidir.41:21imtihan edildiklerini gösterir. Yani kendilerine bir başkasını tercih edebildiklerini gösterir. Bu bir imtihandır. Kur'an ve sünnetten olan bir deriz demektir. Nas dediğimiz zaman akla gelen budur. Kur'an ve sünnete dayalı nasların yani lafzî ifadelerin, ibarelerin ilk etapta mantoku, ikinci etapta ise mefhumu vardır. Yazın.42:13Soranlar yazsın hasretten. Yani onlar yazılmazlık ederse olmaz. Nafsın, Kur'an ve sünnete dayalı bir nafsın. Lafsın, ibarenin yani ilk etapta mantıku vardır. İkinci etap merhalede ise mefhumu vardır. Yazınız. Nafsın mantıku ne demektir? A deyiniz. Nafsın mantıku ne demektir?43:19O cümledeki geçen kelimelere, ifadelere o dili konuşan kavmin yüklediği mana demektir. Yani zahiren ifade etmiş olduğu o kelimelere yüklenilen mana demektir. Ama buna nasıl mantoku denilir ıstılahta? Nasıl mantoku denilir? Buna misal nedir? Misal. Beyaz iplikle siyah iplik denildiğinde ne anlıyorsunuz?44:05Ketenden, naylondan yapılmış ipler. Değil mi? Beyaz iplikle siyah iplik birbirinden ayırt edilene kadar yiyin için diyor. Nasıl mantıklı bu şimdi? Beyazı Arapça ne diyor? Kulu ve şırabı yiyin için. Hatta yetebeyyene ta ki size beyan olunana kadar ne?44:36لَقُمُ الْحَيْطُ الْاَبْيَدُ مِنَ الْحَيْطِ الْاَسْوَادِ بَيَازِتُكْ زَاهِدْلِكْ Açık olana kadar, beyan edilene kadar yiğilli için diyor. Hocam, dışarı çizilir, yanıyor. Işık var, yanıyor. Gözleri. Sanki pek fark ediyor canımı. Biraz böyle fazla bekleyin. Bu ayet-i kerime, tamam mı? Ramazanda sahurun vaktini tayin eden ayet-i kerimedir. Bunu anladınız mı? Sahabi,45:09Arap. Yani Nas'ın mantıkını anlar demektir. Öyle mi? Her Arap sevilen insan, iyi Arap sevilen anladığı kadar tabii Nas'ın mantıkını bilir. Anlar yani. Ne yapıyor Adı İbni Hatim radıyallahu anh? Bir beyaz iplikle, bir siyah iplikle yastığının kenarına koyuyor, yiğit içine basıyor. Bir baksa ki güneş doğuyor. Sabah namazının vakti gidiyor. Bıraksa onun vakti.45:42Bir müşkilat oldu hemen açığa çıkıyor. Doğrudan doğruya Allah Resulü'ne gidiyor. Bir müşkilat olduğunu hissediyor. Allah Resulü ona diyor ki bir adam bu senin anladığın gibi değil. Yani bundan maksat mantuku değil. Nasrın mantuku değil. Beyaz iplikle siyah iplikten maksat gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığının birbirinden ayırt edilmesidir.46:18Gecenin karanlığı ile fecrin aydınlığının birbirinden ayırt edilmesidir diyor. Bu hadis bu ayetin altında ve müslümde oruç bahsindedir. Peki, gecenin karanlığı ile fecrin aydınlığının ayırt edilmesi diye bir mananın ona yüklenilmesi de mes'humudur. Bu ayetin mantığı neymiş? Yani lafızların ifade ettiği manadır. O dili konuşan kavmin o kelimeye, o ifadeye yüklediği manadır. Anlatabildim mi?46:56Ama Allah Resulü'nün daha da bu senin anladığın gibi değil. Bundan maktap gecenin karanlığı ve fecrin aydınlığının birbirinden ayırt edilmesidir. Bu da nasıl neymiş? Mefhumu. Peki. Kur'an doğrudan doğruya nasıl mantıkını bize veriyor? Peygamber ne yapıyor? Mefhumunu veriyor. Yani Kur'an'da bir lafız geçer ama Murat47:29mantıku mu, mefhumu mu? Sadece şu an bunu yakaladım. Bir derste, sosyette, düşünün ama konuşulanın üstünde, dışarıda değil. Bu şimdi ilk anlaşılması gereken şeydir. Bu bir. Nasılsın? Mefhumu buyurmuş. Ama bu mefhumu da bize kim beyan ediyor?48:00Şimdi bu istiklaliyeti iyi anlayın. Yani mefhumu olduğunu bize söylemesi kimin hakkıdır? Resulü. Bazen burada mantık Kur'an'da mefhum hadiste. Öyle mi? İkinci misal. İman edip de imanlarına zulüm giydirmeyenler. İman edip de imanlarına zulüm giydirmeyenler.48:44Ahirette emniyette olan, felahı eren onlardır diyor. Bu nasihimli mi çocuklar? Mantıklı. Öyle mi? Arap olan, Arapça bilen bunu rahatlıkla anlar. Anlayanlar bak ne diyor. Ey Allah'ın Resulü, kim nesline zulmetmez ki? İnsan mı? Nesline zulmetmeyen yoktur. Aralarında İbn-i Mesud da var. Hem de bir sahabi topluluğu bu cemaat. Anlatabildim mi?49:23Allah Resulü bunların bu itirazlarına hemen siz salih kul lokmanın dediğini görmediniz mi? Okumadınız mı? Şu İbn-i Mesut'tan gelen hadiste salih kul lokmanın dediğini okumadınız mı? Bu neye delalet eder? Hayır. Hayır. Demek ki daha önce Kur'an'da indirilmiş bir ayet var. Okudukları halde anlamamışlar. Neyi anlamamışlar bakın? Yani49:58Bu ayetin, önceki indirilenin, şu ayetin mefhumu olduğunu, Kur'an'da olduğu halde anlamamışlar. Mantık da Kur'an'da mefhumda. Salih Kullukman ne diyor? Ey olcağızım sakın Allah'a ortak koşma. Çünkü Allah'a ortak koşmak şirk, büyük bir zulümdür. Önce sahabelerin itirazları,50:32zulüm kelimesini mantıkıyla ele aldıklarından. Yani o dili konuşan kavmin o kelimeyi yüklediği mana. Zulüm, eziyet, zulüm. Ama bu ayetten ifade edilen iman ettikten sonra imanlarına zulüm. İmanı geçersiz kılanlar kastediliyordu. Önce iman etmek gerekir ki ondan sonra da imana bir şeyler bulaştıralım. İmanlarına zulüm giydirmeyenlerdir.51:04Lokman suresindeki bu ayette neyi oluyor? Önceki ayetin mefhumu oluyor. Buradaki zulümden maksat şifttir. Mantık da Kur'an'da değil mi? Mefhum da Kur'an'da. Ama o insanlar okudukları halde bu ayetin, o ayetin mefhumu olduğunu bilmiyorlardı. Peki bu onun mefhumudur. Okunabildiniz mi? Okudunuz halbuki. Bu mefhumu söyleme kime aitmiş? Kine peki?51:38Çünkü anlayamazlardı. Bu neyi gösteriyor çocuklar? Arapça bilme. Kur'an'ı anlama vesilelerinden bir vesiledir. Ama yeterli değil. Olsaydı her Arap alim olması gerekir. Bunu da anladınız mı? Bakın mantık da Kur'an'da, mefhum da Kur'an'da. Şimdi bu Kur'an'a yaklaşma yöntemindeki ilk merhaledir. Buna mecburuz böyle. Bunu böyle ele alma.52:12Şimdi bu umum kaidedir ama illa ve illa her ayetin mantıkından gayrı da nefhumu aranır mı? Ancak nefhumu açıklandıysa, bunun nefhumu bu denildiyse, mantıkından gayrı bir maksat taşıyor denildiyse biz biliriz. Binaenaleyh ilminiz hangi seziyede olursa olsun, dereceniz ne olursa olsun bir meselede konuşurken,52:47çok düşünüp, çok çok okuyup, neticede çok ihtiyatlı olmanız gerekiyor. Bununla şimdi biz şunu da demek istemiyoruz. Böyle az önce ibadette, imanda söylediğim gibi izahımda, şer'i bazı mes'elelerin isim ve müsemmaları ele alınırken, müsemmanın beyanı da çarpıklık göze çarparsa, pislikler peş peşe geliyor.53:19Ne yapıyor bizim bir sayfa şimdi? Kur'an'ın bir kelimesinin elli tane manası vardır. Kimse anlayamaz diyor. Kasıt ne diye Kur'an'ı yüceltiyorlar? Yüceltiyorlar Kur'an bu kadar muhteliyatlı, derin manalar yani ihtiva eden bir ifade belagasına sahiptir diyorlar. Akıllarında Kur'an'ı ne yapıyorlar? Herkes anlayamaz deyip yüceltiyorlar. Bu şimdi iki vezihle batıldır.53:53Bu batırılık nedir? Bir. Eğer Kur'an'da Allah içki içme diyorsa, kumar oynama diyorsa, domuz eti haram diyorsa, hırsızlık yapma diyorsa, zinaya yaklaşma diyorsa, faiz yeme diyorsa, ikinci manası ne olur? Bu kelimenin çok mantıksız bir netice çıkar. İçki içmemenin zıttı ne olur? Hiç. Başka olmaz. Anlatabildim değil mi?54:33İkinci vecihi ise, batılılığının ikinci vecihi, kimse anlayamazdan bu insan fasih, delil konuşuyor dediğimizde, ne demektir bu? Konuşmaları anlaşılıyor. Ne demek istediği çok açık. İfadeleri net. Kur'an delil midir? Fasih midir? Konuştuğu anlaşılmayan insan ve yazılar için,55:09Bu Kur'an'a bir ithamdır. Şimdi ifrat ve tefriti anlıyor musunuz? Anlatabildim mi? Ya bu sefer biz diyoruz ki, bakın, Kur'an'ı anlamak kolaydır. Yani Allah'ın hükümlerini anlamak kolaydır. Farklı ifadeler mi? Farklı. Kur'an'ı anlamak isteyen kolayca, peygamberi beraberinde. Biz demiyoruz ki hiç kimse anlayamaz. Bizim anlamamız için indirilmiştir bu.55:52Ya kendi dilinde Arapça veyahut da onun tercümesiyle bize hitap ediyor. Bunu anlatabildim mi? Eğer normal aslında izahlarda çarpıklık gündeme geldiğinde birçok müşküler çıkıyor. Bunu anlamanız gerekiyor. Biz bunun ikisini de reddediyoruz. Kur'an anlaşılır ama peygamberin rastlasıyla. Bu mantıkını ve mefhumunu anladınız. Şimdi gelelim.56:26Kur'an'ın en çok üzerinde durulması gerektiği meseleleri. Bunu zannedersem kısa da olsa size bir arz etmem olmuştu. Kur'an'dan anlamakla mükellef olduğumuz ahkam ayetleridir. Müteşabih ayetlere ise sadece iman etmekle mükellefiz. Böyle bir şey oldu mu bununla? Bunu yazın. Kur'an'dan anlamakla mükellef olduğumuz ahkam ayetleridir.56:59Müteşabi ayetlere ise sadece iman etmekle mükellefiz. Bu ifadede bir karışıklık var mı? Aynen. Biz kitaplara inanırız demekle, inanmak mecburiyetindeyiz demekle neyi kastediyoruz? Tevrat, Sebur, İncil, Kur'an hepsine inanıyoruz. Ama Kur'an'a iman gündeme geldiğinde Kur'an'a bizim imanımız İncil'e imanımız gibi midir? Nasıl? Fark nerede?57:43Hayır. Kur'an'ı uygulamak, uyumakla mükellefiz. İncil'e değil. Bunu anladınız mı? Bu ifadede bir karışıklık yok yani şimdi. Allah Kur'an'da şöyle diyor. Ali İmran Suresi 7. Ayet.58:23Sanalı kitabı indiren odur. Kim? Kitabın bir kısmı muhkem. Kitabın bir kısmı neymiş? Diğerleri ise muhkemden maada kalan müteşabihdir. Muhkem olanlar için diyor ki kitabın anası bu, özü bu. Muhkem.59:03Kitabın bir kısmı muhtemdir. İşte bunlar kitabın anasıdır, özü. Deri kalan bundan mağdasisi müteşavihlerdir. Buraya kadar olan ifadede ne anladınız? Ne anladınız? Bu kitabı size indiren odur. Bundan bir kısım ayetler muhtemdir. İşte bu muhtem olan ayetler kitabın anası özüdür. Deri kalanı müteşavihlerdir. Buraya kadar olan59:42Sözden ne anladınız? Kur'an'ı Allah ikiye taksim ediyor. Muhkel ve müteşabih. Bu ayrımı kim yapıyor? Allah yapmış. Demek ki önce bizim bu ayrımımız şer'iymiş. Allah taksim ediyor.60:12Muhkem diyor, müteşadih diyor. Muhkemler için bir vasıf koymuş burada. Kitabın anası bu. Yani ehemmiyetli olan kısmı bu, özü bu. Takıldınız oraya sanki. Yersaz ödün yavrum. Bekleyin. Yani anladınız mı? Yani kitabın özü oymuş. Bu da bir sıfatmış şimdi o kısım için.60:50Şimdi gelelim burada muhtemle müteşabih kaldı. Öyle mi? Şimdi kelimelerin manası. Muhtem ne? Bu çok açık. Muhtem nedir? İbadet. Haram, helal. Hepsinin içine alınır. Açık olan demektir muhtem. Adı üstünde de öyledir. Yani kitabın anası özü olan muhtem olan kısmı imiş. Bunu anladınız mı?61:27Burada ayetin içinde var mı? Tabii benim tercümeme göre bu manayı biliyorsunuz. Eğer yaptırabilirseniz bunların fotoğrafını alabilirsiniz. Şimdi devam ediyoruz. Velâkîn ellezîne fî kulûbihim zeyhûn. Velâkîn kalplerinde zehir. Zehir. Şübhe ve batıla meylet. Hastalık yani. Olanlar. Burada bir tayfayı alıyor değil mi? Kimmiş bu tayfa?62:06kalplerinde hastalık olanlar. Güzel. Çıkarmak ve hevalarına uygun tevil tarih yapmak için müteşabih olan ayetlerle uğraşırlar. Burada ne anladınız çocuklar? Yazamadınız değil mi? Burada hata olsa olsa çocuklar benim tercümemde olur. Daha oraya gelmedik.62:55Yaklaştın ama ne ifade etmelisin? Yaklaştın, ne ifade etmelisin? Öperip onu de. Onda neler? Burada müteşabihlerle uğraşmayı zennetiyor. Mefhum-u muhalifi ne oluyor?63:25Uğraşılması gereken? Bu açık mı? Anladınız mı? Burada müteşabihlerle uğraşmayı zannetiyor. Yani uğraşanlara. Bilmeyen bilenlere sorar. Birazcık bekleyin.63:56Bu üçüncü ifadedeki maksadı da anladınız mı? Yani müteşabihlerle uğraşanları zennediyor. Öyle mi? Zennetmiş. Neyle itham etmiş onlara? Kalp hastalığıyla. Kalplerinde hastalık olmayanlar? Muhkemlerle uğraşır. Şimdi bunun iki türlü manası var. Müteşabihle uğraşanlar.64:24Ya kalplerinde hastalık olduğu halde uğraşanlar, ya da uğraşıp da kalplerine o uğraşma neticesi hastalık sokanlar vardır. Söngeden biraz vardır. Okur, girer, karışır, birileri sevk eder, falan, teşvik eder. Ya o hastalık vardır, öyle meyletmiştir. Veyahut da o uğraşmayla o hastalık girmiştir kalbine. Bu da açık mı çocuklar? Bu çok net. Şimdi devam ediyoruz.65:01Bunların tevilini Allah'tan başka kimse bilmez. Kalplerinde hastalık olanlar, müteşadihlerin ne ile uğraşırmış çocuklar? Yani ona mana vermekle bize ait çocuklar. Az önceki yapmış olduğumuz kısa bir açıklamada nasıl mantoku ve mefhumu denildiğinden ne yapmamız gerektiğini anladınız mı? Anladınız mı? Nasıl mantoku ve mefhumu?65:33Neyin mantıklı mefhumu şimdi gündemdeymiş? Önce muhkem. Bu asıldır şimdi. Asıldır. وَمَا يَعْلَمُ تَعْوِيلَهُ اِلَّا اللّٰهِ Bunun tevilini, yani şu müteşabihlerin tevilini Allah'tan başka kimse bilmez. Öyle mi? Allah'tan başka kimse bilmezmiş. Yardım etme. Müstahadesinin yardımına verdim.66:15Ama bakın bu tazimlerin, benim bu nizamda itham edilmem için yanlış bir ithamlık benim tazimimin de beraber olması lazım. Bunun tevzilini Allah'tan başka kimse bilmez derken neyin tevzilini çocuklar? Müteşabihlerin. Bu güzel. Bundan sonraki müşkilat sizin boyunuzu aşıyor. Ama66:54Biraz anlayabilirsiniz. Zannedersem kadınlar arasında siz sohbet yaparken herhalde birisi gelip bu mevzuda size karşı çıkamaz. Ama çıkabileceğini. Çıkabilir. O zaman. Hayır bu herhalde bitmiş o tarafı da bitmiş. Neyse burada var. Şimdi dinleyin. İyi dinlesin. Aşk okuyan var mı çocuklar? Bu mevzuda. Yani üstadiye gibi birileriyle karşılaşabilecek. Onları iyi dinlesin. Yok sohbet görmesin.67:48İyi dinle. Orada vakfe yapıyorlar Kur'an'ı kururken. Orada duruyorlar. Buradaki vav, vav-ı atıftır diyorlar. Vav-ı ittidaiye değil. Anladınız mı? Bunu vav-ı atıf kabul edip vakfeyi sonunda yatarsan ne mana çıkıyor?68:24Bunun tezilini sadece Allah ile ilimde râfik olanlar bilir. Lügat ile oynuyorlar, oynamaya kalkıyorlar. Biz şimdi buna önce kendilerine lügat lanze diye vereceğiz. Aslında hiç ihtiyacımız yok. Ama kullanmak istedikleri lügatı bile kendilerinin doğru dürüst kullanmadığını söyleyeceğiz biz onlara. Şimdi, وَنَا يَعْلَمُ تَعِيلَهُ اِلَّا اللّٰهِ69:02وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ Bunun tevilini sadece Allah ve ilimde râsih, ilimde râsih yani ilimde yüksek payelere ilişmişleri kastediyorlar. Onlardan başkası bilmez. Bunun bakın şimdi çarpıklığına. Bir, eğer وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ اِلَّا اللّٰهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ dersen, yani cümleyi fil ilmi de bitirirsen,69:32İkinci cümleye başlamak Vav-ı İttidaiye ile olur. Nerede burada Vav? Yani Yekuluna Amenna'ya başlarken Vav-ı İttidaiye ile başlaması gerekir. Vav ile Vav-ı İttidaiye gerekir Arapçaya göre burada. Gel bak. Şimdi buradan alıyor. Tevzili bitiriyor. Şurada duruyor değil mi?70:04Halbuki, وَمَا يَعَلَى مُتَعِيلَهُ اِلَّا اللّٰهَةَ dururken, bunun tevilini Allah'tan başka kimse bilmez. Bir de arzum var dedim mesela. Burada. Ama, وَالرَّاسِخُونَةِ وَاِلْمِنِي اَكْلَرْ Buna o zaman vavı atıp derler, ilerideki cümleyi ekleyen. Burada durursan, yani bunun tevilini sadece Allah ve ilimde râsık olanlar bilir diye durursan, cümle burada bitiyor.70:32Ve bu sefer yakunilmeye başlarken Yeni Dülçin'le burada vav-ı iptidaiye olması gerekirlerdi bu. Onlara ilk itirazımız bu. Anlatabildim mi şimdi? Eğer bunu... O zaman iddiaları doğru çıkardı. Çünkü bunu vav-ı atıf, yani atıf vav-ı kabul ederken...71:04Burada durursan cümle burada bitmiş demektir. İkinci bir cümleye başlarken yekuluna diye başlarken ve yekuluna demen gerekir. Burada vav-ı iptidai olması gerekir. Dar yok orada. Güzel. Hadi onların dediğini kabul ettik. Bitti. Bunun tevilini Allah'la ilimde rastlık olanlar bilir dedik. Arapça olarak bu vav-ı atık dediler. Peki öyle olsun dedik.71:34Hadi başla bakalım ikinci cümleye dedik ona o zaman. Burada Vav olması gerekir. Eğer cümleyi o bitirirsen ki bitirdiler. O zaman Vav-ı İttidaiye gerekir. Ama biz Vav-ı İttidaiye budur diyoruz cümlenin başlangıcı. Biz bunlara Döleriz diye veriyoruz. Bunu anladınız mı? Bu açık şimdi. Bunu anladınız. Şimdi ikinci şekliyle girdiğimizde ben bu yazıyı buraya aldım.72:08Sokutmuş şey yaparsın. Bak. Ayet-i Kerime'de buradaki vavıl atıf değil. İstignafiye olduğuna delalet eden işaretler vardır. Şimdi gelecek. İbn-i Kudan-ı Ravdat'ın nazırda şöyle diyor. Ayet-i Kerime'de Allah-u Azze ve Celle'nin müteşabihi bilmeden münferit olduğuna delalet eden karineler vardır. Buna istikrar denir. Bundan maksat nedir şimdi? Bunu bitireyim ben.72:37وَمَا يَعْلَ مُتَعْوِيلَهُ اِلَّا اللّٰهُ Bu ayetin sonundaki vakfe, lafzen ve manen sahihtir. Fil ilme. Eğer وَالرَّاسِحُنَ فِي الْعِلْمَ atıp yaparak vakıf yapsaydı, cezamı olan yekûlûne, amen nabî cümlesine vavla başlaması gerekirdi. Demek ki anlattığım. Manen, tevhile yenislenenleri cemmetmesidir. İkincisi.73:06Eğer müteşabihlerin manası ilimde râsık olanlar için bilinen bir şey olsaydı, müteşabihlerin teviline teşebbüs edenleri zannetmez. Zaten cahil zannetmiyor ki. Ne bih ederdi? Zira amen nâbih ona iman ettik sözü manasını bilmedikleri şeyi tevhid manasında Allah'a havale etme ve tesbime delalet eder. İkinci cümlede gelen73:35vav-ı iktidaya kabul edip biz ele alırsak, ilimde râsık olanlar yekûlûne derler ki ne derler? amennâ bihi kullu min indi rabbina bunların hepsinin Allah'tan olduğuna biz inandık derler. Burada tevhid yani Allah'a havale etme manası vardır. Hocam ben bir sordum. Vav-ı ithaliyenin cümledeki görevi ne? Şimdi o izah etmek istediği bu şimdi bak. Ayet-i kerimede ki burada vav-ın atıf değil, istinasiye olduğuna delalet eden.74:06Bizim verdiğimiz manaya delalet eden karineleri. Yani bu iktidai olarak alıyoruz biz. Anlaşıldı mı? Bunun birincisi buymuş. Kur'an'daki delail-ül istigrah şeyini getiriyoruz. İkincisi olarak. İstigrah delili. Şimdi burada bak ne diyeceğiz. Buna istigrah denilir.74:34Allah kendisinden başkasından bu şeyi nefret etmiş. Kendisinden başkasına bir şeyi nefret ettiyse, birisini kendisine orada ortak kılmaz. Babın görevi olmuyor. Değil, babın görevi değil. Bu istikra delili şimdi. Allah burada, Allah'tan başka hiçbir kimse bilmez ifadesini koyduysa buraya, buna katiyetle bir başkasını kendisine ortak tutmaz.75:06Anlatabildim mi? Yani bunun tevzili bu kaydı sadece Allah ve falanlar bilir demez. Anlatabildim mi? Buna da delil olarak ne getirir? Bak şimdi, Kur'an'daki delail-ül istikra, subhanehu ve teala, mahlukattan bir şeyi net yedir. Kendi zatı için ispat ediyorsa, katiyetle o şeyde kendine, kendi bir ortağı ispat etmez. Yani kendine bir ortağı ispat etmez. Misal,75:37Kul. Bu ifadeyi kullanırsa ki, gökte Allah'tan başka kimse kaybı bilmez diyorsa, her şey helak olacak sadece Allah-u Teala hariç derse, bu battan, onun tevilini Allah'tan başka kimse bilmez diyorsa, bir başkasının kendisine bu mevzuda ortak etmez.76:06Şimdi bu onlara lügat günüyle getirilen bir vesiyedir. Anlaşıldı mı? Bunu biz onlara katken yaptık ama hiç Arapçaya uğramadan hiç uğramıyoruz şimdi. Bu ayetin tefsirinde Ayşe Validemiz'den gelen hadis-i şerif var diyor. Ayşe Validemiz diyor ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şu ayeti okudu.76:38Allah Resulü okuyormuş. Bir nasıl mantıklı ve mefhumi gündemde yine. Sana kitabı indiren odur. Onun yani kitabın bir kısmı muhtem. Tüm iltiva eden açık ayetler demektir. Ki bunlar kitabın esasıdır yani anasıdır. Diğerleri ise müteşabih muhtemel manalı veya manası açık olmayan ayetlerdir. Kalplerinde zehir, şüphe ve batıla meyletme olanlar.77:11fitne çıkarmak ve havalarına uygun tevil, tahrif yapmak için müteşabi olan ayetlere uğraşırlar. Halbuki onun müteşabi ayetlerin tevilini, delalet ettiği manayı ancak Allah bilir. İlimde rafik olanlar, ilimde yüksek payeye erişenler ise biz ona, kitaba inandık. Hepsi muhkem ve müteşabi. Rabbimiz katındandır derler. Bunu ancak aklı selim sahipleri düşünüp,77:41Allah diyor. Ayşe dedi ki Allah Resulü bu ayeti okuduktan sonra müteşabih ayetlere uyanları gördüğünüzde Allah'ın Kur'an'da onlardan sakının dedikleri diye kesin ettikleri bunlardır işte diyor. Bunu anladınız mı? Bu neymiş? Nasrın mefhumunu açıklıyormuş. İbn-i Mace ve Ahmet'in rivayetinde şöyle bir zilatelik vardır. Ya Ayşe müteşabih ayetlerce78:14müteşabi ayetler hakkında cebelleşenleri gördüğümüzde işte Allah'ın onlardan sakının diye kastettiği bunlardır diyor. Amr bin As radiyallahu anh'den başka bir rivayet. Şöyle dedi. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki Arap yönetimleri de buradadır. Şüphesiz Kur'an bir kısmı bir kısmını yalanlasın diye inmemiştir. Bunu anladınız mı?78:51Bunu söyleyen Allah Resulü'dür. Yani bir kısmı bir kısmını yalanlasın diye inmemiştir. Ondan, Kur'an'dan bildiklerinizle amel edin. Müteşabih olanlara ise iman edin. Yani bildikleriniz derken size bildirilen, size öğretilen yani kastediyor. Allah ve Resulü tarafından. Müteşabih olanlara yani size açıklanmayan, bildirilmeyenlere ise müteşabih adı altında79:27Onlara ise iman edin diyor. Anlaşıldı mı? Bir rivayet daha var. Onun kaynağını aldım ben. Net mi nakletmemişim. O da Hazreti Ömer'den. Bu müteşabihle uğraşan birisini görünce çağattırıyor ve sopalattırıyor. Tamam ben bunu aklımdan çıkardım diyene kadar sopa atıyor bu mevzuda. Şimdi burada müteşabih meselesini ele aldığımızda80:06Müthiş abilerin muhkemden ayırt edebilmenin ilk şeyi nedir? Muhkemle uğraşmaktır. Bildirilen ve açıklananlarla uğraşmaktır. Anlatabildim mi? Bildirilen ve açıklananlarla uğraşmak gerekir.80:43Eğer mantık ve nefhumu ele alarak bu soruyu sorarsak, yani Allah Resulü vefat etmiştir, açıklananlar açıklanmıştır. Sonradan bir vahiy gelecek de bu açıklanacak mıdır? Anlatabildim mi? Biz şimdi Kur'an'dan mantık ve nefhum açıklananları ele alıyoruz. Bize anlatılanları ele alıyoruz.81:18Bizim muhatap olduklarımız vardır. Anlatabildim mi? Muhatablık nasıldır? Açıyorsun ortak koşma diyor. Sana ortak koşma derken nasıl ortak koşma olduğunu anlatması gerekir değil mi? Bazı ifadeler hakikaten açıklanılması gerektiğini gösterir. İçki içme diyorsa neyin içme olduğunu da anlatması gerekir değil mi? Kumar oynama derken neyin kumar olduğunu anlatması gerekir değil mi? Namaz kıl derken namazı, orucu, zekatı anlatması gerekir.81:53Şimdi burada mefhumu açıklanmış lafızlar, yani mantukunun mefhumu da beraberinde açıklanmış lafızlardan maza kalanları, ihtilaf ettiğiniz meselede kitap ve sünnete havale edin derken, anlatabildim mi? Kitap ve sünnete havale etmede eğer bir nastın mantukunun mefhumunu açıklayan bir nas gelmediyse,82:23O nasıl? Olduğu gibi bırakmak da kitap ve sünnete havale etmek. Bak onu dinliyorsunuz. Çünkü müteşabi onun manada. Şimdi biz anlama yöntemine gelip hiç uğraşmamamız gerekenleri bir köşeye sıkıştırıyoruz sanki. Bunu anladınız mı? Yani çerçeveyi daralta daralta gidiyoruz biz. Burada Kur'an-ı İki'ye ayırdık. Nokyan olanları açıkça tanımak. Tevhid.82:57Şirk. Öyle mi? Namaz, oruç, zekat, haram ve helaller, içki içme, harama yaklaşma, zina etme, faiz yeme bunlar geliyor şimdi. Bunlar da bir müşkülat olur mu? Açık olması gerekir. Mefhumu, peygamberden geldiği şekliyle anlama çalışırız. Biz devam ederiz. Buna rağmen ihtilaf gündeme gelince herhangi bir mesele de ihtilaf. Meseleyi kastederken meselenin hükmü hakkında, Kur'an'daki bir ayet hakkında. Bunu da anladınız mı? Bir ayet alıyoruz, mana vermede ihtilaf ediyoruz.83:28Böyle bir meselemiz var. Onun hükmünü Kur'an'dan ararken ihtilaf ediyoruz. Birisi şöyle hüküm veriyor, birisi de böyle bir hüküm veriyor. İhtilafı anlasınız mı böyle? Bu esnada biz kitap ve sünneti havale etmekle, meseleyi ona müracaat etmekle emrolunduk değil mi? Peki, nasıl mantıklı ve mefhumu gündeme gelince? O nokta mefhumu geldiyse peygambere müracaat vardır. Gelmediyse aynen olduğu gibi bırakmazsa Kur'an'a ve sünnete havale etmektir bu.84:00Çünkü Allah'ın mefhumunu açıklatmadığı bir nattın mantıkına hiçbir kimse kendiliğinden bir mana yani mantıkının dışında bir mana yükleyemez. O yönden almamış bunlar. Şimdi bizim en çok meşgul olmamız gereken muhkemler. Muhkemler bizi mükellef kılan.84:36Hükümlerdir değil mi? Mükellef olmanın da alt yapısı akıl sahibi barik olmak. Arada hiç fark yoktur çiftçi, asker, subay, tüccar, çoban neyse herkes mükellef midir? Biz şimdi herkesi muhatap edindiğimizde herkesin anlayabileceği, yaklaşabileceği ortamla hitap etmeliyiz. Buna mecburuz. Bu yönden ele aldığımızda herkesin namaz, oruç, zekat bunları öğrenmesi, sorarak öğrenmesi, öğrenmedeki kolaylık aynıdır değil mi?85:06Bu anlaşıldı mı? Ondan sonra geldik nasfların mantuku ve mefhumu gündeme geldiğinde mefhumunu bulamadığınız bir mantuk varsa Kur'an'da ne yapıyoruz? Mefhumunu bulamadığımız. Çünkü mefhumu sünnet oluyor ve Kur'an'dan başka bir ayette de peygamberle bildiriliyor. Öyle mi? Bu sefer mefhumunu bulamadığımız mantuku aynen bırakıyoruz. Çünkü bize ona mana yükleme hakkı verilmemiş.85:36Bu bir nebze müteşabihtir. Yani uğraşmamamız gereken, olduğu gibi kabul etmemiz gereken. Bunu anlatabildim mi? Zor oldu.86:04Müteşabit değil. O önce olduğu gibi bırakmakla mükellef olduğumuzu. Anlamamız gereken bu. Çünkü o mantıku nefhum manasına gelen ona manalar yüklersek benim vereceğim mana farklı olacak, senin vereceğin mana farklı olacak değil mi? Mantıku üzere bırakmazsak. Allah Resulü'de ondan da bunun nefhumu gelmediyse86:37Burada bir ihtilaf edilmişlik yine var mı? İhtilaf ettiğinizde Allah'a ve Resulüne havale edin diyorsa, Peygamber tarafından mefhumu, beyan edilmemiş bir lafın mantukunu olduğu gibi bırakmak, bu da kitapta sünnete havale etmekken de ihtilafı bitirmek. Çünkü mana verirsen, senin verdiğin başka, benim verdiğim başka olup bir ihtilaf kapsatacaktır. Şimdi buraya kadar bir sıkıştırdık mı? Anlamamız gereken önce neymiş? Mefhumu.87:09Bize gelmedik bir mantukun yani lafzın mantukunu olduğu gibi bırakmak da kitap ve sünnete havale etmektir. Anladınız mı bunu? Bunu geldik şimdi. Ondan sonra biraz zor olur ama ben yine de ufak bir temas edeyim bunu öyle bitireyim. Anlamanız için. Allah-u Azze ve Celle Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın güzel isimleri vardır. Onunla yalvarın diyor. Öyle mi? Güzel.87:43Allah'ın isimlerinde ilhada gidenleri, yani isim ve sıfatları kastediyor, onlardan uzak durun diyor. İlhada gidenlerden uzak durun.Afficher toute la transcriptionCommentairesAucun commentaire pour l'instant. Soyez le premier à partager une réflexion utile.