Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 As-salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu 0:29 wa khaira al-hadi, hadi Muhammadin sallallahu alihi wa sallam wa sharra al-umuri muhdathatu haa, wa kulla muhdatha timbidha, wa kulla bidha timdhalala, fal'iyadu billahi minadhalala. Luguzangu katika imani, tunayendelea tena leo, kukutanika katika mfululizo yetu, wa mihadha rambali mbali, na madarasa ambayo mekusulia, kukumbushana mambu ya wajibu wa dinietu. Ama leo, 0:57 Tutazungumzia mada ambayo ni muhimu ambayo tuliwari kutua utangulizi waki katika muhadara wa manzo kama mutakumbuka. Mada ambayo anuani yake ni umuhimu wa kuamrishana mema na kukatazana mabaya. Na utangulizi wa muhadara huu tutafungulia na aya mwenye izmungu subhanahu wa taala katika surat ali imran aya miyamuja na kumi. 1:28 Fale ya lipo sema Allah subhana wa ta'ala kuntum khaira ummatin uخرijatilin nasi. Ta'amuruna bilma'arufi wa tanahona anilmungar. Ana sema Allah subhana wa ta'ala mekua njini ni ummati ulewa kwa bora. Ulewa teuliwa kwa watu. Namrishana mema namna katazana mabaye. Tunaona katika aya hii. 1:59 Kwamba mwenyezi mungu hameifunga kheri katika umatihu Kwa sababu ya kuambrisha mema na kukataza mabaya Hii na maana ya kwamba kheri ya umatihu Itaendelea kuepo milele na milele Endapo tendola kuambrisha na mema na kukataza na mabaya Litaendelea kuepo katika safu za wa islam Katika jamiya wa islam Pindipo wakiendelea kufanya jambuhili 2:31 Basi mwenyezi mungu wataujalia umma huu kuwa ni wakhele. Na pale watakapo wacha kuambushana mema na kukatazana mabaya. Basi shari itawangukia na jamii yao itabaki kuwa na ufisadi na maovu. Ambayo leo tunashugudia kwa sababu ya watu kuwacha wajigu huu wakidini. Basi umma. 2:57 Umepukana na kheri hiyo aliwitali ya munyezi mungu subhana wa taala. 3:29 Ami ya jali ya kuwa ni moja ya sifa ya wawmini. Fale li posema Allah subhanahu wa ta'ala katika suratu tawba. Wal mu'minuna wal mu'minati. Ba'aduhum awliya'u ba'adu. Ya'muruna bilma'arufi. Wa yanhawna anilmunkari. Wawmini wa nawme. Na wawmini wa nawake. Ba'diya wa nasaidiyana. 3:59 Kwa wawo kuambrishana mema na kukatazana mabaya. Hii na maana ya kwamba tendo ila kuambrishana mema na kukatazana mabaya ni tendo ambalo mwenye izmungwa melijia alia kwa kila mu'min, mwanamme na mwanamki. Sio kazi tuu ya wa islamu wanaume, bali aya inafibitisha kwamba hata wanawake pia wanasaidiana na wanaume katika kuambrishana mema na kukatazana mabaya. 4:29 Hii na maana ya kwamba kama ilivu wanaume, wanavuajimika, kuambri shamema wakezao, kuambizana nao mambu mazuri, basi hivo hivo kukatazana mamabaya wanatakiwa wafanyiane wote wawili. Kwamba mwanamike nae pia, anawajimika kishiria kumbusha mwaname jambo la kheri na kumukataza jambo la shari. 4:57 Duguzangu katika imani sifa ya kuwa mbrisha mema na kukataza mabaya ni sifa ya mtumewetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kwa ni mnyizmungwa memsifia mtumewetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam katika aya ya astinanane suratu الحaj. Fale alikumombia ya ayuhan nabi inna arsalnaka shahidan wa mubashiran wa nadira. 5:24 Wadaian ila Allahi bi idhni. Wasirajan munira. Ewe nabit. Hakika tumekutuma wewe. Uwe shahidi. Bele walimu. Na uwa bashirie kheri. Na uwa hadharishe na shari. Pia tumekutuma. Kama nidaia. Mwenye kulingania watu. Njia ya mwenye izmungu subhana wa taala kwa idhini yake. Na wewe nitaa yenye kuangaza. 5:54 Kwa yu mtume s.a.w. tunahona katika moja ya kazi yake muhimu ni kubashiria watu kheri, kwa mbrisha watu mema, wa nadhira ni kwa hadarisha na mambu mabai. Na kwa ujumla moja ya sifayake ni daaian ila Allahi. Ni mwenye kulingania kwa ujumla mambu ya kheri kwa idhni ya mwenye izmungu na mtume s.a.w. kamuhisabu kwa mbanitai inikuwa ngaza. Kwa yu mtume s.a.w. 6:24 Ninuru na nitaa ambayo yenye kwa mgaso. Pia tunaona mtume wetu Muhammad s.a.w. ametu amrisha. Tupindipo takapuona jambo baya. Basi tulikatazi. Kwa njia mbali mbali. Kama insha Allah takapubainisha. Mbele katika muhadha rahu. Njia mbali mbali ambazo mtume s.a.w. wetu fundisha. Na hikma ya kuzuiya maofu. 6:57 Mtume salalala salamu anasema man naraa minkum munkara fali yugayiruhu biyadi. Fa in lam yastatih fa bilisanihi. Fa in lam yastatih fa bi kalbihi. Wadhalika adhaful iman. Anasema mtume salalala salamu. Mwenye kuona jambo ovu miongoni mwen. Basina lizuye kwanguvu. Na kama kishindwa kulizuye kwanguvu. 7:25 Basi alizuie kwa ulimi wake. Na kama kishindwa kulizuie kwa ulimi wake. Basi alichukie kwa mwe wake. Lakini mjue mtume sada wa alasalamu nasema huko kuchukia. Ni dalili mwja wapu ya uzaifu wa imani. Kwa hiyo naonekana. Daraja ya juu ya imani napatikana. Kwa kulizuia ovu kwa nguvu kadri ya wezo. Kishindikana basi mtu ndio anazuia. 7:54 Kwa ulimi wake, yani kwa kulikataza kwa mdomo. Akishindwa kuzuhia kwa mdomo kwa sababu mbali mbali. Basi kwa uchache, awya mechukia. Lakini tendula kuchukia linatokea kwa durufu mbali mbali. Lakini haliwi ndiyo ada ya muislamu. Kwa kiona ovu basi ashindwa kuzuhia kwa nguvu. Hata kama yumu ndani ya uwezo wakulizuhia. Mfano ovu nalofanyika ndani ya nyumba haku. 8:22 Wewe ukiwa kama na kawama, njezi mungu wanasema rijalu kawamuna ala nisa, wanaume ndio walinzi na wasimamizi waonawaki, wawo ndio ribabu lbeiti, wawo ndio mabwana wa nyumba, wayo hatutaraji tendula uovu lalofanyika ndani ya nyumba, ikawa wanamme na shindwa kulizuia na chukia, hii ni dalidi ya uzaifu wa imani. Inamana ya kwamba mtu wakiona uovu walizuia kwa nguvu kwa sabu mamlaka yako kwaki. 8:51 Hivyo hivyo mtu mungine ambaye mepata madaraka na vyombo vya mabavu viko mekononi mwake, ana jeshi la polisi, ana watu wa kuweza kuwatuma na kuzuhia kwa mabavu jambula uovu, hakawa alafu ye anachukia, basi ni dalili ya kwamba ye ni vaifu. Kusababu anayo sababu ya nguvu ya kuzuhia jambu ovu, lakini hakufanya, hakawa anachukia tu, basi ni dalili ya uvaifu wa imani. 9:18 Ama wale ambao hawachukii kabisa jamao maofu wana ya furahikia ni dalili ya kwamba hawana habati kardalin minal imani. Kama ilivokuja katika riwaya nyingine ambako mtume nasema ambayo tashindwa hata kuchukia. Akawa shirehikea maofu basi huyo hana hata chembe ndogo kabisa ya imani katika muiwaka. Huyo ambayo achukia mtume kamuhita kwa mandaifu li imani. Ama yuli ambayo hata achukia kwa maana anashirehikea. 9:48 Anafurahia uovu Akiona watu basi mara nyingine hata kuwasaidia kufanya uovu Ni dalili ya kwamba yei Hana kabisa kabisa katika mwe wake Imani mwenye izmungwa tuwepushe na hali kama hiyo Nduguzangu katika imani Kuwacha kukataza maovu Kuna athari mbaya sana katika jamii Kuna hasara ambazo zinafuatilia kwa wa islamu Wa umini Kuwacha 10:20 Kukataza maofu. Nasema bora tutumie jina wa islamu. Saabu waumini mwenye zmungu kawasifia. Kwa mba ni wali wenye kuamblisha mema na kukataza mabaya. Kwa hiyo tutumie neno wa islamu. Kwa mba endapo wa islamu wataacha kukataza mabaya. Basi kuna afari mbaya ambazo zimeashiriwa. Ndani ya Qur'ani kuonyesha madhara makubwa ambaya na wafika watu ambao jamii yao hawamblisha ni mema wala kukatazana mabaya. 10:52 Munyeizmungu subhana wa taala katika suratul anfal. Anasema wataku fitnatan. La tusibanna aladhina zalamu minkum khasa. Iyogopeni fitna. Ambayo haita wasibu wali wali uzulumu miunguni mwenutu. Waalamu anna allaha shadidu lakabu. Juweni kwamba munyeizmungu nimkali munu wakwadhimu. Iyogopeni fitna. Ambayo ikianguka. Ikija fitna hiyo. 11:23 Basi haitawasibu wali wali uthulumu katika jamii. Bali hata wali amba wali kuwa mekakimia. Hawa kueza kuondoa dhulma ile. Hawa kueza kuondoa minkarati. Basi na wawo pia itawafika. Watakumbwa wema na wabaya katika lua nyingine. Na ndiyo pale. Abdullah ibn Abbas. Moja katika masahaba wa nachuoni. Katika kufasiri ayahia nasema. Amarallahu lmuminina. 11:52 Anla yukirru al-munkara bina adhuhurhim. Faya'ummuhumu al-azaba. Anasema katika ayahi. Munyezi mungu subhanu wa ta'ala. Ana wa amrisha wa umini. Wasikiri maovu. Baina ya, baina ya. Katika jamii wa nangishi. Wasiakubali maovu. Yatendeka wakawa wako kimia. Laasivyo. Azamu ikija. 12:22 Kishuka itawakumba wema na wabaya. Wale ambawa mekakimia. Wanafanya wema wa wanafsizao. Laki wanaona maovu katika jamii hawaya katazi. Basi kijia athabu ya mwjezi mungu. Itawakumba wote. Na hii na maana ni athabu ima hapa duniani. Au huko akhira pia wanaweza wakadibiwa. Diopali mama Zaina binti Jahsh. Alpomuliza mtume salagawa la salam. Anuhuliku wafina salihun. 12:53 Hivi tutangamizo ya Rasulullah na ndani yetu tunawatu wema. Wanachuoni wanatufautisha baina asalihuna na almuslihuna. Asalihuna ni wali ambao wenyeo wanafanya mazuri. Wanafanya ibada, wanafunga, mambo akhlaki zao mzuri. Walmuslihuna ni wali ambao wanafanya mazuri na wanatengeneze ya liwa haribiwa. Kwa hiyo. 13:21 Mama huyu zaina kwa namuuliza mtume, hivi ya kijama angamizo, ya tatuangamiza sote na danietu kuna watu wema, wanaufanya mema kwa nafsizao. Mtume salawa ala salama kwa sema, naam, idhaa kathural khabathu. Naam, kukienea maovu, kukikithiri mambu maovu. Kwa nini? Kwa sababu hawa ni wema, wanasuali wenyewe, mfanu wanafunga, wanafanya ibadu, wanafaa, wanatabia njema. 13:51 Wawo mfano inyebi nafsi na tutu wawo laki jirani ya fanya maovu muislamu nziwe. Hamwambi au jamii mahala anapofanya kazi au masokoni au wapi. Hasemi, haya musu. Tena na kujenga fikra asa kusema kwa mbabana muatenalo hui. Haya ni usu mimi. Nona, huko msemu na mnahi. Hasa yule mtu ambaya misimama kwa mbisha mema na kukataza mabaya, mara nyingine napata discouragement sikutowa kwa islamu nziwe. 14:22 Yanini kujishuulisha na mambo ya watu bana? Wefa talako bana? Mama Zainabu hapa lipauliza mtume ya nasema, naam, watangamia hata watuwema kukikithiri katika jamii mambo maofu. Vile vile katika mfano ambawa mtume wetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam ametuonyesha wa ametupa ili tuweze kufanya mazingatio, tuweze kufanya tabia ya kuamblisha na mema na kukataza maofu. 14:50 Katika hadithi lupukewana an Nu'man ibn Bashir. Radiya Allahu anhum. Ani nabiyi sallallahu alayhi wa sallam kala. Mathalul kaaimu fi hulubi Allahi. Walwakiu fiha kamathli kawmi istahamu ala safinatin. Fasara baaduhum aalaha wa baaduhum asfala. Anasema sallallahu alayhi wa sallam. Mfano wa yule ambaye anisimama. 15:18 Katika mipaka ya mwenye izmungu. Haka ambri shamema. Na kukataza mabaya. Na yule ambaye. Hameacha kuambri shamema na kukataza mabaya. Ni mfano wa watu ambawa wamepigiania. Mpaka kupigiania kwanjia ya kura. Kuingia katika jahazi. Jahazi ni dogo. Binaitaji watu wachache. Kwayo kuingia dani ya jahazi. Himebili wapigia ya kura. Wapigia ya kura. Nani ya ingia. Anatuwa mfano. Salawala salamu. 15:49 Hivyo basi, kutokana na wingi wawo, kuingia ndani ya jahazi hilo, wengine wakawa wako juu ya jahazi, wengine wako chini. Tume salabawa ala salamu wanaendelea, anasema wakana aladhina fi asfalha idha stakawu minalmai maru ala manfawkahum. Ikawawali walo kwa chini, wakiishiwa na maji. 16:13 Basi wanapanda mpaka juu. Halafu wanatiremsha vyombo kwenye maji. Bila shaka itakuwa mahala kwenye maji matamu. Kama maziwa umito mfano. Wanatiremsha chombo juu. Muisho wakaona tabu. Yule panda kutiremka chini. Kwenye mpaka juu. Wanaona viki. Watu wa mishona ndani ya jihazi. Tabu kwenye mpaka juu. Wakatamani eti. Lau anna kharakna. Nasiba na kharka. 16:42 Walam nukthi min kawmina. Manfaukina. Anasema wakatamani waleo kwa chini. Kwamba ni bora tutoboe huku chini. Tuchote huku kwa chini. Ili tusi wawuthi hawa waleo juhu. Manakituwa patatabu siku zote. Pidiana nao kisuku suku mpawa kupambisha juhu. Kwa hiyo bora tutoboe chini. Itakuwa rahisi. Sallallahu alayhi wa sallamu anasema. Faintarakuhu wama aradu. 17:12 Halaku jamia. Waki wachia hawa. Watu aluku wajahazini. Waki wachia hawa watu wachini. Watakeleze matakwa yao haya. Basi watangamia ute. Wa inakadhu ala aidihim. Najau. Wanajau jamia. Waki wazuhia. Wayale wale ukua nawe katika mkono yao. Shoka au nani. 17:40 Chombo cha kufunjia jahazi waki wazuhia, basi watawokoka wawo, bali watawokoka watu voto lukua ndani ya jahazi. Kwa hiyo, huu ni mfano mtume s.a.w. kana kwamba natuambia kwamba tuko tunaishi juu ya jahazi, juu ya ardi hii. Kama ikiwa, tutayaona maovu ya nafanyika mfano wa watu na utakutobua jahazi, bila shaka maji ya tapenya, taingia, tutazama zoto. 18:09 Kwa hiyo maovu ya naofanya, tukiachilia kiendelea, hayatu wa thiri wale wale wafanya tu, sote sisi tutangamia. Kwa sababu tukipata katika jamii kikithiri wezi, kikithiri walevi, kikithiri wazinifu, wallahi nashudia sasa marathi ya maovu ya lohingia katika jamii yetu. Marathi ya ukimu, ukosefu wa kinga ya mwili, AIDS. 18:39 leo imefikia ya na wasibu hata wale watu ambao siwa chafu. Kwa nini? Kwa sababu mfano msichana kawolewa ni mtu muema, laki kawolewa na mtu muovu. Mzazi, wali, hakuchunga hilo. Lau kama angelichunga, angezuia. Anajua fika kwamba kijana huyu ni muovu, mfuta mabangi, mzinifu, kenda kampa binti yake. Matokewe yake, yule kijana kapata maradi ya kisasa haya, 19:10 Ambukiza yule binti, muishu ya yote, wanaangamia wote wa wiki. Hivo hivo inafokuenda. Kwa mba ikiwa mfano, ni watu wema hawa. Kama ikiwa ni watu magizi ya naingia katika mtawa, natabia watoto, wanafanya mamma ovu, uizi mfano, vijana. Kama ikiwa tutawachia, basi athari zitarudi kwete. Kule kwete hakuna nyumba, illa imesha hibiwa. Hatta yu inawacha mungu na mnalia. 19:40 Au kama ukuibia nyumbani, basi kwa uchache utaibia viatu vya kwa mskitini. Athari ya kuwacha kuzuhia ni maufu. Na hake ndo imefikia atu wa swizi, kienda katika mskiti ya kwetu, sijihu, basi inabidi tena uchukue viatu, uvieke pembeni au kwenye kabati. Pia kwenye makabati nyuma huku kwa andi, chunga viatu vya kuhu, sasa sivini vieke wapera blana. Ndiyo pali unachukua mtu vkiatu. 20:09 Kenda nakieka mbele pembeni upando wakulia au kushoto. Matokewe yake sasa, tabu zinazotufika kwamba hata zile swala pia hazina kushoto. Kama ikiwa umekuja katana ni mskitini na vyatu vipya, basi uwezi kusuali sasa. Kama ulishawai, hasa kuiliwa. Itakuwa Allahu Akbar, jichola kwanza chini, lapili, kiatu kini. Hasa ukiwana mtu wa pitapita pali karibu. Kama nkiatu kipi. 20:41 Sikuizi kuledari salama watu unua mifuko, tunaita mifuko ya rambo. Mtu wakiuwa nakia tukipia basa ya nachukua na tia kwenye mfuko. Alafu ule mfuko wanaweka mele. Pali ndo kidogo, moyo, unatulia. Lakiu kisema umekie kanyuma huko, kwa hakika wengine leza kafanya Allahu Akbar ukuu tena ndo macho ya napitisha huko. Dini hakuna tena. Panini madhara ya natufika kwa ujumla kwa sababu. 21:09 Ya kutuzuhia maovu amba ndio ya natusibu mengi katika ya miyetu kwa sababu hii. Kwa hiyo mtume saladha wa ala salamu natupa mfano hu mzuri. Uwe upo katika akili yetu kwa mba. Pindipo. Wa islamu watahacha kuzuhia maovu basujue. Simasa ala ya muatenalo ya kusu nini. Lazma ya tarejia athari zake kwa tusisi. Lazma. Jamii zetu zinaendelea kuwa na maovu kwa sababu hakuna kuambishana mema. Wala kukatazana mabari. 21:40 Nyingine ambalo ni athari mbaya. Ya watu kutuamirishana mema kwa mwijibu wa hadithi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam kwa mbaduwa zetu haziku balimu. Hazipani kunda mingumu. Nani kawli ya sallallahu alayhi wa sallam ilo upokewa na imamu Tirmidhi kutuwa kwa sahaba hudhefa niliamani. Anasema kala rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam waladhi nafsi biyade. Latamuruna bilmaarufi. 22:08 Wala tanhawunna anil munkari. La yushikanna Allahu. Au la yushikanna Allahu. Anyeba'af alaykum. Iqaban minhu. Fumma tadu'unahu. Fala yustajaba lakum. Anasema na apa. Sallallahu alayhi wa sallamu anasema. Nina apa. Kwa yule ambaye. Nafsiyangu ikonkono nimwaki. Imma muamri shemema. Nakukataza mabaya. La sivyo. 22:39 Na chelea hivi karibu mwenyezi mungu watawaterimshia athabu kutoka mbinguni. Ikawa mnamuomba na hawaitikieni duwazetu. Kwa hiyo kuamblisha mema na kukataza mabaya ni sababu ya kuitikia duwazetu. Tukiacha kuamblisha na mema, tukiacha kukataza na mabaya, duwazetu hazitikia. Kwa hadithi sahia, wanamtume salallahu aliasalamu. Ndiyo pali jemani tina kusema. 23:10 Sisi wa islamu tunahombia naduwa kila siku. Lingine umefanya hasa ni jambula ada kuwa maraba ada ya swala wanaomba aduwa kwa pamuja. Ukweli mkwamba huu pia ni munga. Kwa yu mkama nukucheza tu. Hii kuomba aduwa za pamuja ni mamu ya uzushi. Na mtuume metukataza mamu ya uzushi. Kwa yu mtakuta imamu anawasomea watu dua. 23:36 Dua mashuhuri, Rabbana, hatina, fil dunia, hasana, wa fil akhirati, hasana, wa kina, hadha wata nari. Ewe mwenyezi mungu, tujaliye katika dunia yetu, mambo mazuri, na akhirati yetu, mambo mazuri, na tuyepushi na hadhabu ya moto. Hatu yaoni ya mazuri dunia. Haya akhirati, haza sema, hatu yajui, kwa sababu tujafika. Hiyo hasana tunayomba ya dunia, hatu yaoni. Mitihani, idha tukumba, kila ina ya bala, maisha yetu yote mekua sayi. 24:07 Sio mazuri. Kiangalia maisha ya mtu, apia za watu, matendo yao, mali zao, chumi wao, jami yao, vurugu tu. Taibu niduwa hii. Na mwenyezi mungu wa metuambia, tukiomba atupa. Kwa kawli ya mwenyezi mungu, haya nyingi zimekuja za Quran. Uduuni, astajibu lakumu. Sasa mtume ya sema, sio kila aneomba apewa. Yule ambaya na amrishamema, na kukataza mabaya, ndio atajibiwa. Ama yule ambaya hamrishimema. 24:37 Na ukataza mabaya, aombe ataka vomba hatojibiwa kwa kawli sahihi. Yabwa na mtume salallahu aliasali. Kwayo, mtu ajitahili katika swala hili. Asikithiri kufanya dua, asikithiri kufanya dikiri, ajue dua zake. Zitapotea, hazitofika hata mbingu ya kwanza. Kwa nini? Kwa sabu tendo la kufanya, la kuambisha na mema. Na ukataza na mabaya. Halipo kabisa katika yamii au katika familia. Jingine baya zaidi ndugu zangu. 25:07 Ni kufubutu laana kwa mtu ambaye hamri shimemo wale hakatazi mabaye. Hasa wale ambaye wanaacha kuyakatazi mabaye ndani ya jamii yao, ndani ya familia. Hadithi lio kukio na Abulai Mas'ud radhi Allah wa anhu kutawa kwa mtume inazidi kweka wazi. Jiu ya laana hii ambayo itamifikia mtu yoyote ambaye hakatazi maobu katika jamii au familia. 25:32 Anasema mtume sallallahu alayhi wa sallam, inna awal maa dakhala naksa ala bani israila anahu kana rajlu yalqa rajlu fayakulu yaa hadha takilla wa daa maa tasna'u fa inna hu la ya hillu lak. Anasema mtume sallallahu alayhi wa sallam, hakikau pungufu wa manzulu wa ingiliya bani israila. Ni ilikuwa mtu akikutana na mwenzile. 26:03 Anafanya jambu baya. Mtu wakimuona mtu mwenziwe katika bani Israela kifanya mbaya. Awambia we mtu we. We fulani. Mche mole wako. Wache haya unayafanya. Hayui halali kwako kufanya hivi. Siku ya kwanza kikutanae. Thumma yalukahu minalgad. Kisha takutanae tena siku ya pili. Wahua ala halihi yule mtu anayefanya ovu. Anaendelea kufanya ovu lake. 26:34 Fainahu. Nasema siku ya pili anamuona nafanya hivu wa huwa ala hali. Fala yamna'hu thalika. Siku ya pili hamkatazi tena. Madama kamuambia siku ili ya kwanza. Basi siku ya pili hamkatazi na hilo. Kisha kasema isitoshi. Mbali ya kwamba hamkatazi. Anasema. Anyakuna akilahu. Washaribahu. Wakaidahu. Mbali ya kwamba hamkatazi. Anakanae. 27:04 Anakula nae, anakuyo nae, anawungia nae. Kwa raha, kana kwa mba, hana habari tena juu ya munga li ule ambao anofanya. Tume sallallahu alayhi wa sallamu nasema, falamma faaloo thalika, walipuendelea natabia hii banu israila, varaba allahu kuluba baadhim baadhim. Mwenyezi mungu wakawatia fitna ya kutopatana bina yao. 27:31 Nyoyo zao zikawa zinaktilafiana. Angalia. Mbali ya laana tutayona saivi mtu menaitaja. Pia moja ya madhara ya takawafika watuhambisha ni mema. Nyoyo zitakuwa hazipendani. Zitakuwa zagungana. Kuna nufuri. Hakuna kukapa moja. Hakupatani. Kwa nini? Nimemuona mtu jana. Nikamukataza leo. Ah. Sha muambia shauri ya kewa. Kwa yu nakula nae. Nakunyo nae. 27:59 Nakanae nyumbamuja. Ntume sallallahu alayhi wa sallam wa kayendelea kusema. Akataje aya ya munye ismungu subhanu wa ta'ala. Anasema luina aladhina kafaru min bani israila. Ala lisani Dawood wa Isa bin Maryam. Zalika bima asawu. Wa kanu ya'talul. Kanu la yetanahona an munkar infaaluhu. Labiisa ma kanu yafalul. 28:28 Katajia aya hii ya mwenyezi mungu subhanu wa ta'ala mba hiku katika suratu lmaida. Aya thamana moja. Akaisoma aya mtume. Anasema wa milani wa wali wali wa kufuru katika bani israila. Katika ulimi wa Dawood na Isa. Kwa kupitia ulimi wa Dawood na Isa. Ibnibarian. Kwanini? Kwa sababu ya maasia ya wali kuwa kiafanya. Na kwa sababu wali kuwa kichupa mpaka. Na kwa sababu wali kuwa hawa katazani maovu wa noyafanya. 28:57 Ole wawo kwa yale walewefanya. Kwa yu mtume kaya chukulia kuwa ni hujja hii aya Kur'ani. Kwamba pindipo. Muislamu. Ataacha kukataza maovu. Basi mawili ya tamfika. Katika habithi hii tunahona. Kwanza. Nyoyo za wa Islamu. Hazi tupenda. Kutakuwa na kutilafu. Zinabungana. Zinye kwa inye. Hapa tani. Gingine. Kwamba. La'na ya munyezi mungu itawashukia. Na la'na ndugu zangu katika luwa kia rabu wanasema. 29:26 Ni alibtiadu anna rahmatillah. Ni kuwambali na rehma mwenyezi mungu subhana wa taati. Kwa hiyo kuwambali na rehma mwenyezi mungu. Ni kuwamba huwezi kupata rehma yake. Mba moja katika rehma yake ni kuwatu kupewa peku. Kwa hiyo tukiendelea na tabia hii. Mbali ya khtilafu hizi tulizo kwa nazo. Basi mwenyezi mungu watakuja kutukosesha rehma zato. Ima hapa duniani na akhira. Na hii jamani ndiyo tabia tulizo kwa nayo. 29:56 O Islamu, na ndiyo maana tunaona tuagumbana, hatupatane, hatuwezi kufanya mikusanyiko, hata ya miyezi miwili mitato. Lazima kuna kuwa na kutilafu nyingi zinatukea. Moja ya sababu kwa mwujibu wa hadithi ya mtume, hatu katazani mabaya. Tena hawa alba ni Israila pia nanafu, manaki walikuwa kikatazana siku ya kwanza. Siku ya pili ndiyo mtu, haacha kukataza kaishinani. Sisi siku ya kwanza utamuona mtu, dugi yako muislamu. 30:28 Hakupulizia jimoshi la sigara. Ndani ya macho yako? Haa, kimia. Utageuza uso tuifu. Siku ya pili, hata kupigia na jimoshi ya sigara. Utakanae, utakulanae, utakunyonae. Utakanae jimba mudia. Tena vye ma huyo, hae ladda ni jirani ya umbali. Mwanao wafanya hivu. Mkeo, au mumeo, manake tumeona, sisifa ya umini, wanambrisha na mema na ukataza mabaya. Silazima leo mwenye ukataza baya ya mwaname tu. 31:00 Wewe mke mumeo avuta sigara kimia kisa nini waugopa chakula kila na chakuletea. Ladda nkimsema atakasiriku. Hii ni tabia ovu. Kama mwana mke ya nafanya hivi. Kwanza sigara nimeona jema nimeuambia mimi hapa. Nimeuai kuona makala moja ya meandiku hapa hapo ingereza. Wanasema wamegundua mifanya risachi. Moja ya sababu ya talaka nyingi ni moja katika. 31:29 Wawidi ima mkeo mume kuwa ni mfutaji sigara. Mkwamba zile sigara zinamfanya mtu ananuka domo laki pui dinanuka. Kwayo inakuwa nisababu ya kuchangia kerahia chuki. Na ndiyo tabia mwanadamu wameungwa ni mafuturi apende harufu nzuri nzuri. Laki sasa kama anuka kinyuwa, anuka majijashu, mandini, ni upendenzi. Ukikaa kwenye majilisi watu kama wakoona aigu hawakusemi, wataondoka. 32:00 Au kama utazungumza na mtu wa nukajiduwa musigara, pimi swaki, utakuwa zungumza na hivi. Haa, saa wabana, vipe. Haa, naam, naam, naam. Kumbe wa mkwe pae. Taimu, hii ni dalili ya utaifu wa imani. Maki hapa, umeonyesha chuki. Haidiyama. Lakini sasa, kuenda kukanae mtu. Ukalanae, ukanionae. Ndiyo pale mtu me sora wala salamu wana wabainishia. Wale wanaukawa na mfano, wanaukunyo ulevi, wakawa nakaa meza moja. 32:31 Anasema, mtume sallallahu alayhi wa sallam, mankana yu'minu billahi wali yaumi alakhiri, la ya kaadanna ala maidatin yudaru alaiha alhamu. Mwenye kumuamini mwenye yezi mungu, na siku ya mwisho, hawezi kukaa kwa kika kwenye meza ambayo inazungushwa mbele yake ulevi. Inamana wewe kiona ulevi unazungushwa pali zuhia. Umeshindwa kuzuhia, sema, kama wakwanguvu, umeshindwa, sema. 33:03 Umeshindwa kusema, toka, dalili ya kuwa umechukia. Angana hapa. Laki kwa yule mwenye uwezo, keze kana, mkuvunja majichupa hale pale, hale kama na uwezo. Vunja hapa. Ndiyo hali wa islamu leo tulikuwa nae kule Afrika mashariki, kuna fanyo maharusi, siku kuna walima, wenye wanaita pati, kutaletu wa chakula cha halali, na andani yake na ulefi. Wewe wajifanya mtu muema, unakula hile pilaudu. Basi. 33:34 Watu waswaga hapo majipo meweki miasa, hamini mekula ule wali, tukwana ule wali ulikuwa haramu. Umefanya tendola haramu lawe kukaa kama alfusema, maadamu wewe unamuamini mwenyezi mungu, tendola kukaa na watu wanakujwa ulevi. Hata kama ulichanganika na chakula chema, basi majilisi yote elebege uka kuwa ni ya shari. Ima uzuhia kwa nguvu, umeshindwa kuzuhia kwa nguvu, sema umeshindwa, toka. Katika suna ya kuzuhia mungar, umeshindwa. 34:04 Usikae kwenye majlisi ambayo ni ya kufanya mambu ambayo maubu. Nduguzangu katika imani, swalazima la kuzuhia mema na kukataza mabaya katika uislamu, linataka hikma na busara. Kwani katika aya na hadithi za mtume salamu ala salamu, 34:31 Kama ikiwa mtu watashindwa kuelewa, ndiyo pade tuliposema kwa mba muislamu ni lazima ajifunze kwa kiasi kubwa ya liomu ndani ya Qur'ani na suna ya banamtume. Ili apate kujua fikhi ya sharia ya kumfanya ya weze kuhishi vizuri katika njia kumridisha mula watu. Kuzuia maovu, kunataka musara. Bali hata kuyamrisha mbema, kunataka musara. Weze ukawambia watu wa swali, wa funge, wa fanyaji, laki kutaka musara. 35:02 Lunga nzuri. Pia kujua yule mwenye kulinganiwa hilo baya mfano kukatazwa katika jumla ya mema na anambrisha mtu ni kumukataza mwenziwe mabaya. Pia yataka kuangalia yule anayekatazwa baya kwa sharia ni mtu wainagaha. Je ni mtu jahili, hajui masikini, avuta sigara, hajui uharamu wa sigara, anyuapombe, hajui uharamu wapombe, alangurue, hajui. 35:32 Azini hajui ya taa kuchunga hilo. Kwa mujibu wa sharia. Nususi zilvakuja. Kama ikiwa ni mtu hajui. Mginga. Basi. Kadiri na kwezekana kutumiwa luga ya upole. Na ndiyo asli ya kuamblisha mema. Na kuningania watu kwa ujumla. Kutumiwa luga ya mimi. Ya upole. Na kama ikiwa. Ni mtu ambaye ni muanidi. Mutakadbiri. Mwenye kujua. 36:01 Basi inajuzu kutumia nguvu kadiria wezu. Na kutumia luga kali kadiria wezu. Kwa hiyo hapa tunachukaka kuzungumiza nduguzangu katika imani. Masala ya kwa mbrisha mema na kataza maove ya taka fiti hii. Na insha Allah leo tutajua fiti hii kwa mujibu wa nususi. Kwa sababu gani nasema hivi. Kuna watu wamechukua upande wa upole ndionjia. 36:30 kila anayetumia nguvu na mabavu, awonekana haju idimu. Hana busara. Na kuna wengine wale chukua upande wa ukali na mabavu, ndiyo njia. Na kila anayetumia upole, basi, hana busara, hana njia. Na ndiyo pali tulipozungunza maana ya neno hikma nduguzangu katika wislamu, katika lua kia rabu, kuwa wadhu ushei alama udii hii. Ni kutieka kitu mahala pake. Ndiyo pali naposema sasa katika jumla ya busara, 37:01 Ukitaa kukata mti ni kuchukua shoka au msumeno. Uwezi we konda kunua kiwembe na seti wambua kata muembe au mbui. Tamaliza lini. Tajiumiza we mwenye. Kwa hikma ya kukata mti, kitu kigumu ni kuchukua chombo, khasa, makusu. Usichafanya hivyo. Hivyo hivyo kwa mwenye kutaa kunyua nyuele. Hawezi konda chukua jipanga au jishoka. Akenda kanyinyua nyuele au kamnyua mwenziye nyuele. Ataonekana munda wazimu. Hana busara. 37:29 Na kweli hakika takuwa hana busara. Sio zana. Kwa hiyo uislamu kila kitu. Mjizmungu kajalia busara. Diyo pali tunahona. Mjizmungu waliku tuambia tulinganiye kwa ujumla. Uduru ilasa bili rabbika bilhikmati walmawuidha tilhasana. Linganiya. Katika jumla kulinganiya ni kuambisha watu mema na kukateza mabaya. Linganiya watu kwa hikma. Na mawaida mema. 38:01 Hatta ukijadilia nao, basi jadilia nao katika yali alo kwa mazuri. Kwanjia nzuri. Simasa ala mjadala mjadala. Mtu tena unakonda kubishana na mtu, jambu ye, hanaki. Hana ili munalo, weo na ili munalo wabishana na mtu, ni ubishani huu mfano, ubishani wakuku na yai. Nani kanza mwanzo. Paka alfajiri watu wamuka. Weo tapoteza wakati, hisi mjadala wema. Au majani alo kwa mtini na alo wanguka, yapi mengi. 38:31 Paka subui, nani mwenye kujua mambuhaya ni Allah subhanahu wa ta'ala. Au tukaitu hesabu majani ya mtini, tutakuwa wajinga juwe mjadale samkulihi. Almuhimu ni kwamba, moja ya sifa mtumbe sallallahu alayhi wa sallam ni ya upole. Kwamba, kuamrisha watu mema na kukateza mabaya, kimsingi kwa takiwa kwanza kue kwa upole kagiri na kwezeka. Na iwe ni upole kwa watu gani, kwa watu wajinga, wasiojua. 39:03 Mtu hajui, afanya munkari hajui masikini. Kwa yohuyo ayendewe kwanjia nini ya upole. Diopale mtume s.a.w. anasifiwa na muyeiz mungu s.a.w. Kwa kuambiwa katika surat al-imran ayamuja 59. Walau kunta fadda ghalidha al-kalbi, lanfadduu min hawliku. Lau ngelekuwa na muwe mungumu, basi wangi kimbia wali walukuwa pembeni maa. 39:31 Lakini angalia sifa ya mtume s.a.w. ya upole waki na huruma. Hasa kwa watu wanyonge, watu wasojua. Ilikuenda watu wanapenda kukaa na mtume s.a.w. Ni rehma. Watu waliko ingine wameamua kufunja mashuuliao kina abuhurera. S.a.w. atakawe na mtume s.a.w. kupata faida na machimbuko ya kheri na mtuka na sunayake mtume s.a.w. Ni upole. Mara nyingi ya likuwa ni mpole. Hasa kwa wali ambao. 40:02 Wame mzunguka katika wa islamu. Watu ambao wengi walikuwa ni mafakiri, wengi walikuwa hawa juu islamu. Kwa hiyo anatumia njia za ukoli mara nyingi katika kufanyaji kuwa lingania. Ndia hilo kuwa sifa ya nabi Musa alay salamu na ndugu yake Harun. Pali ambapo walifu kuwa miamrishwa na munyezi mungu subhanu wa taala katika suratu taha. Aya 43 na 44. 40:31 Munez mungu wa namabia. Idhaba ila Firaona. Inna hu taga. Fakula. Lahu kawlan layina. Laalahu yatadhakar. Au yakshak. Nene nye wawili kwa Firaoni. Kwa ni amefanya utaguti huyu. Nasemeni nae kawli alaini. Huwenda. Munez mungu subhana wa taala. Akamti ya ukumbusho. Akakubali. 41:00 Darwa, nadini, eh, awa kamogopa moli. Hii ni aya, fasema ni aya upoli. Kwa mba mwenyezi mungu subhana wa taala mwenyesha jinsi mitume, awema wale utangulia, walivokuwa wakilingania watu kwa upoli. Kwa hiyo hapa Firauni, jahili, jinga, halijui masiki. Kwa hiyo, katika kumilingania tawuhidi ya Allah subhana wa taala, nindeni zungumza nae na kawli ya upoli. Diyo nachosema wale ambao hawana busara, 41:31 Katika kuelewa mambuhaya, huya chikulia mfano ayahi kuwa ndalili ya peke yake kwa mba kulingania lazima kue kwa upole. Kwa mbrisha mema au kataza mabaya, lazima yuupole. Kwa yote mbaya atafanya kinyume, atawonyesha ukali, basa nambua, haa, umekosea wan. Weo msikimu nyezumu wa semali kawambia Musa na nduwi yake, idhaba ila Fir'auna, innahu toga fakula alahu kawlan lajina. 42:01 Kazi yako kusama neno makali tu bana saa zote bana. Huna upoli. Tutaona insha Allah. Kwa mba. Namnagani mtume s.a.w. pia kafundisha ukali na dini mefundisha ukali. Mfano wa upoli alikuwa nao bana mtume s.a.w. katika kuamblisha mema. Na kukataza mabaya. Ni hadithi liupokewa na Abu Huraira r.a. Anasema. Kama Arabi. 42:31 Fabala fil masjid. Famaqama ilihi nnaas liyaka'u bihi. Fakala nabii sallallahu aliasalam. Da'uhu wa ariku ala baulihi sajjalam min ma'in. Au zanuban min ma'in. Fa'innama bu'ithtum muyasirin. Muyasirin wa lam tub'athu muasirin. 43:01 Alisimama bedui mmoja ndani ya mskiti wa mtume s.a. Katikariwa nyingine pembeni mskiti Ndani ya mahala na watu wanaposwali Akaanza kukujua hapu ndani ya mskiti Masahaba walipona jambuhili jamanistendo la kukujua ndani ya mskiti Ni munkari au maharufu ili? Jambula munkari Walichofanya mkwamba walisimama kwa ukali Kwaenda kutaku mpiga 43:28 Kwa tendo laki hili, baya alilolifanya la kukujua na kuna jisi mskiti. Mtume ya kawambia, maa, maa, muacheni. Muacheni, kwa maana muacheni ya ndelea kukujua. Baada ya kumuacha kuendelea kukujua, Mtume s.a.w. ya kawambia, wale masahaba, alikuwa nao, chukueni deli la maji, muende mkasafishe lile sehemu ambayo na kujua. Kisha ya kawambia, innama abuithu muyasirini. 43:56 Njini mmetumwa kuleta wepesi katika lini, hamkutumwa kuleta uzito. Ni kwamba hui wana, bada ya kisa kinaendelea ya hadithi, bada ya kumaliza, mtume akamuweka hapa mbele. Wewe wana ujue kwamba hapa ulipo, ni nyumba ya mwenye izmungu, na nyumba ya mwenye izmungu mahala pakumbukuru mola, pakufanya ibada, kusoma kurani, na mengine. 44:25 Kwa hiyo panastahiki hapa pafanyo tohara, pawe safi. Kwa hiyo haifai kuja hapa kukojoa. Kikojoa utanajisisha hapa mahala. Kwa hiyo muislamu waki ingia hapa ahishimu mskiti yafanya. Kamuilezea vizuri ulegwana kwanjia nzuri ya ukole. Kiasi ulegwana kwa sababu ya likuwa mbedui. Bedui katika lua kia rabu ni mtu wanaikama purini. Simsta rabu. Hajui mambu ya watu wa mgini wala nini. Kwa hiyo ulegwana nae. 44:55 Baada ya kumuona huyu Muhammad kanambia maneno haya namna hii. Na wale jamaa taku nipiga. Aka wambadua pia kibidu. Allahumma raham Muhammad wa la taraham ghairahu. Mwenyezi mungu mrehemu Muhammad tu wala usimrehemu mtu mungine yote. Mtu mea kacheka. Hapa wana chuwoni wanasema. Hii ni dalili. Dalilu ala rifti biljahili. 45:25 Ni dalili ya kwamba mtu mjinga afanyiwe upole. Hadithi hii ni abimu wanachuono na chukulia mifano mingi, mifano mzuri wanamuna ya kulingania. Kwamba mtu wakiwa ni mjinga, hawezi kuwa sawa na mtu ambaye anajua. Kama ni mtu anajua mfano, mtu wanachuoni, alakhi Sulemani anajua ya msingi, haji hapa afanya mabuna mnei tuta mtu wajuu juzi. Na unaganisha, kachanganikiwa nene, uvipi wanama. 45:55 Hamelewa nini? Lakia mtu kajia mgeni, atumfahamu, kafanya, hasa nchihiza ghorba za ugeni, tumezungukwa na makafiri. Wengi hawajui dini, anatamani mfano, ujua dini, kajia, sikiliza hapa darasa. Mara tuamuona, enda pembeni, akojua hapa. Huu yataka tusifanya ukali, diyo dini na vutufundishi. Maadamu tunahisi ni mtu mjinga, hajui hapa. 46:28 Kwanza wanachua nasema hasara za kumukataza. Wanakaida ya kishiria hapa tuijue. Wanasema pakitokea madhara mawili. Basi yaliogongana ambawe haya nabudi kutendeka madhara mawili, mafsada mawili. Basi sharia inaruhusu lifanyike dhara nafu. Dhara nafu. Kama madhara mawili lazima ya metufika haya. Moja lina dhara, moja lina dhara. Basi tuchague. 47:01 Lifanyike dhara na fu kuchelea lisije likatokea dhara kubwa. Kwa vipi? Huyubwana tujaliye kama angelikuwa mepigwa. Kama angepigwa, angedhurika kilili chaki. Kama angepigwa, mfano asinge kubali. Kama nshuja, angerudisha mapigo. Nikupigana huku sasa. Hatujui sasa konsekuensi zake nini hapa. Haeza pigwa mtu wakafa. Au tujaliye ya pigwa, kakimbia. 47:31 Tujaliye kakimbia tatoka na itikadigali juwe hawa lompi. Tuseme tujaliye do panza ingia kwenye mskiti mwislamu kasilimjana. Siaona hidini ya chinja chinja hii. Huyo harudi tena. Ni dhara kuba. Dhara nyingine wanachuona na sema ihtimali. Huyo mtu kuwa anakonjua kakata mkojo katikati. Haeza pasuka kibofucha mkojo kwa kofu. Au mfano. Haeza kawa. 48:01 Haka chururiza mkonyo na ngihimu sikitimzima. Sasa badala ya kuondoa dhara lo kwa kijiseye mkidogo cha mkonyo. Igawa sasa kapeti yote tuitoe hii. Tuende tukafte sabuni homo sujika mazipu hapa. Mdo ngapi kuenda kufanya kazi ya kusapishi. Kwa hiyo mtume sada wa rasalamu katika dhara sahili ya natuambia. Pakitokea dhara. Liangaliwe. 48:27 Katika kulizuia dharalili, jie kwa heza kukasahabisha dhara kubwa zaidi. Ndiyo hapa baada ya unachuoni, tasema mfanu hai ya haya matukio. Wako ingini wanapinga haya masale ya kupigia mabumu kwenye mainewe ya raiya. Kwamba hile heza likasahabisha madhara makubwa. Kwa hiyo nasabora lizuiwe hili ambalo ndogu, kwa kuchelea dhara ambalo kubwa leza likatokea baada ya hapa. Kwamba wa islamu heza wakadhalilishwa, waka tigwa, waka fanyoaji. 48:58 Nasema hii ni rai, tuba hati tisikulio kama nipatwa imetolewa rasmi hapa. Jingine ndugu zangu katika imani, la mfano wa upole ambao katika kuzuhia maovu, ni hiki kisa kifuatacho. Kuna sahaba amba na hitu wa ubada binishara hbil. Anasema asaba na amu makhmasatin. 49:32 Faataitu l-Madina. Tulipata bala lanjaa huko tuliko. Ukame ulingia. Ikabidi tuingia mji wa Madina. Kuingia Madina. Faataitu ahaitan mini haitani haa. Nikaingia kunye shamba lamtu. Katika mashamba liyoko Madina. Faakhtu sabilan. Fafaraktu huu wakaltu. Asema nikaingia kunye shamba. Nikakuta matunda. Nikayala. 50:03 Kayabosha vizuri kabisa. Halafu, nikayachukua ya limatunda, kama nitende, kama ninini, nikayatia kunyinguwa yami. Naona mtu wakiuwa nanjia sasa, takuenda kufakamia, naona ladda minta kosa. Baada ya kula, na kushiba, kaona nichukue na akiba, akatia kunyinguwa. Kwa mtazamu wadahiri ubana, hakutua idhini, hakutaka idhini kwa mwenye shama. Njai mempelekea kukimbia, kuenda kula cha kula cha watu. 50:36 Katoka likotoka nja. Kwa hiyo kingia kakuta shamba la watu. Vyakula matunda. Vami ya mekula. Katia tena ndani ya mfuko. Au ndani ya nguo huyo. Wakati ya toka mara. Mwenye shamba huyo kaingia. Mwenye shamba lizungumzana ya ubando. Chukua bakora. Kampigia kwele kwele simchezo. Nani ya namona muizi. Hakuchukua nani hithini. Hakampigia kwele kwele. 51:07 Mpaka mtume sallallahu alayhi wa sallam, mbali ya kumpigia, akamnyanganya na nguwa yaki. Ile nguwa mba meitilia, mechukua nguwa ya juu, hakatilia wa rabu zamani, nipuwa ahali za unyongi, avachini shuka na juu. Ile shuka ya juu, ile ndole, kaifungia vya kula ile, matundi. Kwa hiyo akamnyanganya na nguwa kapsa, baada ya kumpuanga, kabisa akampigia, bila huruma, hakaenda nae, haka, haka, haka, haka chukua na ile nguwa. Nini ilotokea? 51:36 Yeye ulebana akenda kashitaki kwa mtume salawa wa salama. Kalalamika kupiba, kuthulumia mgu yake. Mtume akamuita ulebana. Akamuambia maa atoamtahu idha akana jaiya. Jaiya. Umeshindwa kumulisha ndugu yako katika hali ya kwamba likuwa nanjaa. Isitoshi hukumuelimisha wala aallamtahu. Idha akana jahila hukumuelimisha. Wakati ya likuwa mjinga hakujua masikimi. 52:07 Njaa yake mempelekea kwenda kufanya. Kwenda kufanya jambo hili lawizi. Kwanini usimuambia hili jambo mbaya nini. Masikini katoka ubeduini huko kaji. Sasa wewe meendelea kumpia. Halafu isitwoshe. Umekwenda kuchukua nguo yake. Mtume salawa ala salama kawambia. Farudu ilaihi thawubahu. Mrejeshe nguo yake haraka. Wa amara biwiskin. Akamuambisha. 52:34 Haende ya kamlete chakula. Ni faini hiyo sasa. Na chuhono ingino nasema dalili ya kujuzu kumpia mtu faini. Nenda kachukue chakula. Pishi karibu stini. Sema pishi manake ni hivi vibaba vinne. Do pishi moji. Kwa hiyo nenda kamjezie chakula huyu kwenye chombo. Pishi stini umpe huyu. Mredyeshe chakula. 53:02 Halafu umpe chakula cha ziada. Ali, ndugu yako huyu. Hapa wanachuwoni wamechukulia hadithi hii. Kama ni moja ya dalili. Ya kuonyesha kumba mtu mginga hapibu hii. Mtu mginga hakemewe kwa ukali. Mtu mginga haelimishwe. Au nelewe huruma. Ndiyo pale mtume zanadho alasalamu wali kuonyesha hii. Hali hii. Umari ya kachukulia ni hujja pia za mazake. Kulipotokea. 53:31 Njaa zama zautawala wa Omar mfatoa Aliacha kuwa katawezi mikono Kwanini? Njaa imefumba macho masikini Kuenda kuiba na ni mashamba ya watu, mabuka ya watu, na nini Kwayo ilikuwa ni shubwa Ukiongeza na hadithi nyingine ya mtume s.a.w. Itakuwa tayari, ilikuwa ni shubwa Haifaiku mkatawezi mikono kwa mtu kwa sabu ya ujinga leo nao Hajui kama kuiba njia mubaya 53:58 Au kwa sababu ya njaa ilikuwa na maki makhmasa ilikuwa njaa kali. Ili tokea wakatu wa mtume na ili tokea zamaza omar mkhattabi radhiallahu anhu. Kwa hiyo omari ali ati iliwanasema hududa asarika. Aliacha kutekeleza kwa muda athabu ya kukatamuizi mkono kwa sababu waliohiba. Katika hawa amba wameacha kuwatekelezea hiyo nani athabu walikuwa mehiba kwanjaa. Na mtume s.a.w. wanasema. 54:28 Idharaul hududa bishubu hatu. Acheni kukata wetu mwezi mikono hatu au acheni kuleta hadiza kishiria athabu endapo kumeingia shubu hatu. Kwa mba mtu kafanya kwa sababu ya ujinga. Hili jamanu nduguzangu lipo katika shiria kislama. Kiangalia shiria kingereza, wanasema kwa mba mtu hawezi kuwacha kuadhibio kwa ujinga. 54:54 Ignorance of law wanasema is have no excuse. Hakuna excuse kwa mtu ambaye hajui jiria. Kwa islamu haa. Islamu mtu hajui. Ikithibiti kwa mba kafanya kwa ujinga. Si mtu wanajulikana najua jambo. Akalifa. Ikithibiti kafanya kwa ujinga. Basi sharia na msame. Bali ya naeza kasaidiwa. Kama ikiwa mfano kumetokea dhara. Beitil mali ya eze ikamchangia kafanya. Kulipa compensation ya yade makosa. 55:25 Kwa upande wa mtu ambaye hajui, mjinga, jahilu, bedui, au hivi mfanuwa. Lakini jee siku zote ndugu zangu katika imani, hali hii naendelea. Kwa mba tuki muona mtu saa zote ni upole, haa. 55:58 Mara nyingine katika kundua munkari kuna takiwa kufaniki ugumu. Baadhi ya aza Qur'ani na hadithi za mtume salado ala salam. Tunafundishwa na mna ambavyo watu wa natakiwa wazuhie mara nyingine. Wa mabavu. Wasifanya upole. Baadhi ya minkarati haina upole. Nyezi mungu subhana wa taala. Anamambia mtume wake. Ya ayuhan nabi. 56:27 Jahidi al-kuffara wa al-munafiqina. Wa ghlubu alihim. Izi nabi. Wafanyi jihadi makafiri. Na wanafiqi. Na wafanyi ngumu. Izi ghilba. Ningumu. So wafanyi ukule. Anigine zimekuja zakundua minkarati ya kufru. Wa idduu lahum maistataatum minkuwa. Wa minribati al-khayli. 56:55 Turhibuna bihi ya adubu wa Allahi wa adubu wakumu. Jianda eni kadri mnavuweza katika mguvu. Kuandalia makafiri, maadui. Makafiri muani dina. Makafiri ambawa wamechupa mpaka. Wanatufanya uadui. Wanaingia katika nchizetu. Wanaharibu malizetu. Wanaua watutuetu. Wananyanganya ervizetu, heshmazetu. Hawa waandalieni kadri mnavuweza katika mguvu. Na kujifundisha kufunga mafarasi. 57:23 ili muafanyi muwe nyingi nikitisho kwa wawo. Muatishi waugope waugope kabisa wajui kwa mba uislamu ninguvu na nihishma. Ndi usifa ya uislamu kwa ujumla ambaye mesifiwa ndani ya Qur'an. Ashidda'u ala al-kufari ruha ma'u mbainahum. Mbele ya makafiri wanatakiuwa wawe wakali. Lakim makafiri gani hawa? Wale hawajui. Wale ambao ni muanilina. Suwa sujuwa. 57:53 Wamethikishi wa daawa, wanafanya kusubi, wanawaua walinganiyagi, maduatu wanaukwenda, wanauzi wa islamu, wanainjia katika ardi zao. Mfano mzuri Israel. Israel leo mbali ya kuchukua ardi ya wa islamu, kavunja hishima ya wa islamu, kauwa watoto, kauwa watu wazima, kauwa watu wanyonge, ambao hawa na hila, kawa dhulumu, hawa wanainjia katika kundila. 58:22 Ya ayuha nabi, jahidi al-kuffara wa al-munafikina wa ghlub alihi. Kwa yoneno wa ghlub wa fanyeni ngumu hasa. Wa pati kuonja baasa ya wa islam. Vila vili hadithi tuloku shaitaja. Inaingia katika watu namna hii. Man raa minkum munkara, fali yugayiruhu biyadi. Fa inlam yastati, fa bilisani. Fa inlam yastati, fa bikalbihi. Wa thalika azaafu lima. 58:49 Mwenye kuona ovu, alizuie kwa nguvu, kwa mkono hake, akishindwa, mdiwaseme, akishindwa, basi achukie, na huko kuchukia, ni dalili ya uzaifu wa imamu. Vile vile minkarati, mingi mtume s.a.w. alizuia kwa maguvu, kwa mababu, hasa alipopata uwezo. Mfano wa hadithi ya Ali ibn Abi Talib, alipomtuma sahaba mungine, kuenda kufanya kazi, aliotumweye, s.a.w. 59:19 Anasema ala ab'athuka ala ma'ab'athani alihi rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam. Anlata anla tala'atimthalan illa tammasta. Wala kabran mushrifa illa sawaita. Anamu anbiya alii nani muinziwe. Abul hayyaji alasali. 59:46 Usiache mzimu wote ispokuwa uangamize. Mishi ni hiyo alifanya Said na Ali. Amba alisha ifanya za maza mtume. Ukiona jisanamu lote piga. Liangamize kabisa. Wala ukiona jikaburi limenya nyua. Sawazisha. Hii kazi kaifanya Ali za maza mtume. Kaifanya Said na Afman na masahaba ingine. Tayari mtume ya nangufu. Hawezi tena kukiri mungkarati ambayo. Haina sababu. 60:17 mizimu watu wanabudu wanakuenda kufanya ibada isiokuwa mwenye izmungu subhanu wa taala kuendelea kuweko mizimu hithara kwa uislamu na uislamu kwa yu ndivo pia li bufanya umar mfattabu kuenda kukata mti unaitua shajaratu rizwan ilikuwa watu ule mti ambao mtume alikaa ule butajwa katika nani mubaya wa li bufanya mtume salalala salam na masahaba wa li bufana fosuluhu ya hudeidia suluhu ya hudeidia 60:50 Mtumia li taa kuenda kuhiji, kufanya umbra, maka, kazuiwa na makafiri. Kat kat. Ikabidi ya skae pali chini ya mti, afanyi sulhu na makafiri. Ule mti wa islamu wali uona unabaraka. Unaito shajaratu rizwani. Lakade radhi ya allahu anilmuminina, idhi yubayi unaka tahta shajara. Maadamu umetajwa nani ya kurani, wamejinga wa islamu, unabaraka umti. Na maadamu mtumia li kaa chini ya kibunichaki, akafanya sulhu na makafiri. 61:19 Basi unabarka. Zama za Omar. Bado watu na fikra zao za kijailia. Wamekua wakisafiri wakienda mpaka. Kunye sehemu ilufanyika sulhulibia. Wakienda wakanyifangusa na mti ule. Wakiamini watapata baraka. Omar kaona hawa natakurudi kunye ibada ya miti. Alichofanya nini? Nikuenda kukatli ambali ule mti kabusa. Kwayo nikazi tukufu hiyo alifanya masahaba. 61:48 Ile minkarati ambayo wanahisi, wanahuwezo kuizuia, hawa kuchelea. Hatena hawa kukawa, kangojia jahili ya fanyi. Kata kabisa, huu ni munga riasi ya kasugia, hata huu jahili ya. Madamu kitu wakina faida tena, ni hasara kwa umma, katili ambayo. Ndiyo pale tina wapeni mfanu, wa magisalamu wale uvunjwa na talabani kulefuanistani. Kuna baadhi ya wa islamu, hawe nye luga ya upole saazote. Mashiehe. 62:17 O Talabani, mfanya makosa. Vitu vya athari hivi vya historiko. Unaona? Kitakuwaje, vitu vimejengwa kabla ya mtume Muhammad. Vingine wajenga hoja, o mbona masanamu ya nanihia ya Misuri haja vunjwa. Taibu wakati ule watu walikua hawana ma miza ya liza kufunjia wala nini. Lakii tumeona mfano wakina umarwa kifunja. 62:43 Lawa wangilikuwa na uwezo wa kuyangua mapiramidi wakatuwa wangianguli yambali kama watu wa yabudi. Taibu, haya madubana ya nabudi wa hivi sasa. Na talabani ni watu nserikali metangaza kislamu, wana uwezo wa kuyangua, kuyangua fitna, wamekwenda kufanya. Taibu, wemu islamu ya kusunini lakini mambo hayo. Haya mambo ya mundani ya uwezo wao, manara amin kumunkara, fali yugayiru ubiyadi. Wameweza wao, sasa kuna nini? Ninini kuchelea? 63:13 Mwa Amerika siya kakasirika. Na kweli halikuwa kakasirika. Kwa hiyo, wale wanafiki yambao, saazote mabuwa nandiyo kwa Amerika, wameona kwemba hawa jamaa mefanya jambu baya mno. Oo, unajua haya mambosu, inini, historical, inini, maneno, chunuzima, hana faidi. Mtume na mitume wale utangulia, moja ya kazi kubwa takatifu walizofanya kufunja masanamu. Kisa cha Ibrahimu alisalabu. Kufunja masanamu. Tena e, kufunja wakati huo. 63:43 Hana sirikali. Diyo mana kambio ni baba wa mitume, baba wa tawuhidi, na tuchukue mfano, utuwa kwafi. Kaya vunjili ya mbali. Sasa vipi hawa wana sirikali, wana dola, wana hivi. Wasivunje vitu vya kuabudi, wana viumbe. Manakini mambu ya meekwa ya ale makala singa, wana kuanda kuabudu kuli. Kwa hiyo, wali vunje, wali mabu, haina maneno ya kaishi. Wawaliko watafuta sababu. 64:11 Ya kueza kutaka kuadhuru hawa kwa sababu wa metangaza uislamu Kwayo huu ni mfano wa aina ya minkarati ambayo inatakiwa isawazishwe Mara moja yondolewe kwa ngubu ikiezekana Pia mnyezi mungu subhana wa taala mnaona Inafikia atuwa tutumie mababu katika kuondoa wizi Mtu wakiiba kwa shariyaki islamu Ila kama ni jahili hajui 64:40 Kitu kingine, laki kama mtu wanaiba, najua hukumu ya wizi kwa sharia kisilamu, basi mwenye ezimungwa tuagizishia tumkatemkono, mwenye ezimungwa nasema wasariku wasarika, fakata'u aidi ya huma, jaza'am bima kasaba. Kisha nasema katika anyingine, wazani ya tuwazani, fajlidu kula wahidi min huma miata jalda. 65:06 Hapa kuna muizi mwanamme ya kiiba, muizi mwanamke ya kiiba, ikate ni mkono yao. Na hayo ndiyo malipo waliwa chumu. Taimu kukata mkono, hakuna ulaimu. Ni kuumiza mtu. Toa kiganja ikabisa. Kwa yu islamu, hapa imefikia mabavu ya tumingi kumukata mtu mkono. Hivo hivo, mtu wakifanya uzinifu. Kama nkijana hajaoa, au mtu hajaoa, au kuolewa, kwa sharia kislamu, piwa bakora miyamoja, ni ambri. 65:34 Munyeizmu wasa wazani ya tuwazani. Mzinifu mwanamuke. Ambaye hajaolewa. Mzinifu mwanamme hajaolewa. Basi wapigeni kila mmoja wawo bakura miyamoja. Kisha naendelea nasema mtumunyeizmungu subhana wa taala. Wala taakudhukumbihima raafatumfibini la. Isi wapeleke agabuhia kuwapigia wawini hawa. Mkaingia huruma. Raafa. Mkatia huruma katika diri ya mungu. Hapa sima ala pa huruma. 66:05 Kuna mainewa ya huruma lakini hapa si mahala pa huruma. Wapigeni bakora miyamoja tena mwenyezi mungu wa sema. In kuntum tu'minuna billahi wali yaumil akhiri. Ikiwa njini ni waumini wa kweli wa mwenyezi mungu na siku ya mwishu. Kwayo kuleku kata wetu wetu mizi mikono kuwapigia wazinifu. Ndiyo sehemu ya dini yetu na sehemu ya imani. 66:32 Diopari tukasema moja ya sababu ya udaifu wa imani jamani Ni kutokitekeleza ambri za mwenye izi mungu Kutozuia maovu Mpaka leo miji yetu ya kisilamu Mingi kabisa mijizi itaiba inavoiba hai katu mikono Kwanini? Kwa sababu kwa isilamu hawana sharia Atakuwa mtu kapele kwa jela miaka mitatu minna Kifika huko tena na kuwa well trained roba Na kutoka huko nagiuka njambazi kulekwe tuwe naita njambazi subu 67:00 Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? 67:27 Na mtu wakikatuwa mkono Saudi Arabia, hapa kuna Amnesty International. Vita. Huu sharia hizi ni against yunini, United Nations Law, yunini. Kwa nini? Kwa sababu eti wanadai, wanahuruma. Lakima tukiwe yake ya huruma hizi, ufisadi. Leo imekuenda kule nimefuatwa mina watu hawa no, watu against ukimu ya hawa. Bwana tusaidie ni masheke. Naambia masheke kwa saidia nini ni kuwa tulete sharia ya kuku. 67:58 ya kupigia bakora wa zinifu na kuwapanga mawe wili mingitu ambawe misha awa badu inaendelea na maofu. Hiyo ndo njia kondo okimu. Tukisha mpigia bakora hadarani tuwone kama okimu utaendelea tena. Ndene mkachunguza inchi zinazofanya hizi shiria muone kuna wagonjwa wangapi wa okimu. Kuna ndugienu mmoja hapa kanambia kwa mba kuna mwanamike mmoja kasilimu kwa sabu kenda kufanya risachi. Saudi Arabia kwanini kule hapuna marathi ya okimu. 68:26 Hatimae wenzia wakamcheka. Mbiyabwana wewe wezi kuputa mambuhaya. Kwa sababu jamii mejifadi kwa kiasukumu. Haina maana hakuna wazinifu Saudi Arabia. Watu walizini za mazamtume itakuwa Saudi Arabia. Lakini sheria zimebibiti. Zimecontrol. Kwa hiyo kama kutatokea kese za AIDS. Utakuja kugundua ni haa vijana unapuja hu. Manchi ya magharibi hu. Wanakumba ukimu yuko na upeleka hu. 68:52 Lakiko sabu jamii haiku wacha huru mambu maovu, zile cases za ukimu isinakuwa very rare. Ni marachache kupata watu ambawa na marabi. Lakini huko kwetu mnajua Afrika, huko Ulaya. Kila siku sisi tuasikia watu waziku wa mekufa na ukimu. Vijana wadubu wadubu. Kwanini? Kwa sabu hii njia kuzui ya mungari kwa mababu, haitu miki. Mtu kama anafibiti, anafanya maovu, mglevi, bakora, adharani. Mwizi, kata mkono, tuone. 69:22 Sinaona Saudi Arabia jamani waleo batika kwenda, kuna sheria kukata muizi mkono kwa waleo waleo kwenda magka madina. Saza dhana waleo kufungu maduka. Nji watu weka mapazia tu pale mbele kidogo, wafunika mashuka njui ya bidazawa, wana kona kuswatu. Kufubutu wewe kuingia kugusa kipicha watu. Kama wapenda mkono wako. Kwa sababu unayaona ya nafanyika, ukishuudia wewe kawana mtu wanakatua mkono siku moja, basi, madeno hakuna. Kuezi kufubutu kuingia. 69:53 Ajabu kule yamani tumeishi, askari wakule vijitoto vidogo miaka 15, 16, 17. Lakivinatisha. Kwanini? Kwa sababu ya hile sheria. Imewapa heshma wadu. Kwa yuwe ukisogia sogia milangwa ya watu ya maguka, ukiona polisi, hata kasi muizi wateteme kwa yuwe. Wauna lagda naeza nkakamatu wa nitaonekana muizi. Hii ni heshma inaingia katika inchi na salama na... 70:21 Na amani kwa sababu ya nini ya watu kufuata shiria za kuundua minkari kwa njiya hii ambazo mara nyingine inakuwa njiya za mabavu. Nduguzangu nyingine ambalo muhimu la kamilishia muhadara wetu ni baadhi ya mifano ya namnadani masahaba walikuwa na hima katika kuundua mambu maovu. Tunaona jinsi masahaba wa mtume salallahu ala salamu. 70:56 Walivukua na juhudi ya kondowa maofu. Zama Abubakari Subiki halipukua hameumwa marathi ya kufa. Marathi ya mbaya tamtuwa roho. Halimuita Omar kama waliu la ahad. Usiku ambao itatokia hichu kifuchaki. Ye alijua tena mimi marathi haya nataraji leo pengine nika kataro. Kwa hiyo kamuita Omar. Hamambia njio Omar. Nataraji mimi nitakufa leo hii. 71:29 Mtu wanaona hili hali ya maradi yake. Mambia wana mina taraji huenda leo ni kafa. Kwa hiyo basi. Kama nita kufaleo hii siku ya jumatati. Tafadhali msiba wangu. Kifochangu. Kisije kikawashugulisha chochoote. Na dini ya munyezi mungu subhana wataada. Isiwe huu msiba mkaupanguvu. Mkaeka maombolezo. Kiasi mkaacha mambo ya wajibu. 72:04 Tafadhali, hivyo basi, kamuite kijana al-Muthanna bin Haritha al-Sheibani, mpe majukumu ya kuongoza jeshi la kuenda kupambana na wapeshia. Leo hii usiku, nimekua niko hai, nimekufa hatikisha jeshi li naondoka kabla ya al-Fajiri. Yuko, kitandani, kwenye mauti. 72:34 Munkari uliokofu wapesha ilikukua nataka kujizia dola ya kisilamu. Abubakari aliona marathiyaki ya silen sababu ya kuondua munkari. Kuwacha kuondua munkari huu. Kwa hiyo umatafadhali andaa jeshi mchagwe huyu lharitha. Awangoze jeshi. Nini kilichotokea? Kwa hili mauti ya limfikia rahimahullah. Wakati jeshi tayari limisha toka. Kabla ya kutoka. 73:07 Hadithi nasema mkoma kabla ya kutoka. Paibu. Omari bada ya kusikia kifu chabakari. Halilisimamisha jeshi. Jamani tunamaombolezo ya kitaifa. Siku tatu. Siku saba. Nani sui jumbala TW nini sui. Siku saba tusiendi makazini. Sui kifanyaje. Kafamoi. Nani kenyata kifanyaje. Hamna ayo. Kabisa. Katika uislamu hakuna siku inaitu ya maombolezo. Kazi. Kazi. 73:39 Mungari upo ondoa. Mungari uli upo pale ni kuenda kupambana na ni mafarisi. Hii ya ngalia hima ya kuambizana mema na kukatazana mabaya. Waliona ni dhima kina Abu Bakar. Mimi ni eti ni fariki alafu watu waache kupeleka jeshi uko kisa eti ni mekufu. Tafadhalini msifanye msiba. Msifanye maombolezo. Anamaambia Abu Bakar Siddiqe radiyallahu anu. Gingine ambalo tunalipata. 74:09 Na mnagani Omar mkhattabi na ya pia siku za kufakwake. Omar mnajua sababu ya kufakwake ya nipigwa kisu. Na muluulu wa majusi, wakati ya nasoali, soale alfajiri. Ikawa kifochake kimetokana na jiraha la ulipata kufigwa mabisu. Kisu kini. Kakaa baadhi ya siku mbili tatu, ya ndelea kuugua mpaka na kufu. Sasa, kipindi kile ambacho walikuwa, ana uguza jiraha lake. 74:39 Alikuwa ni mtu wako weza kuongea, kuzumunzi. Watu wakija kumpapole, kumzuru, kumombea dua. Akaja kijana mmoja kumtembelea. Na hii hadithi nguzangu nsahihi. Hii mea kwanza mipokelewa na tabari, ya pili mipokelewa na imamu Bukhari. Sahihia, tamu kifungua mtaikuta kwenye vimena ni hadithi za Bukhari. Yule kijana alipokuja kumtembelea, akamwambia amshiria amiri ilmuminini. Na kubashiria kheri leo ya amiri ilmuminini. 75:11 Munyezi mungu wakupe bisharanjema. Maneno mazuri. Kwani wewe umefanya usuhba mtume muema. Katika kheri ya masahaba uleufanya. Maneno ya maliwazo ndo unavutakio. Kienda kwa mgonjwa umuambia. Wewe utakufa. Tamtuwa roho kabla wakati wake. Lazima umuambia maneno mazuri. Munyezi mungu wakurehemu. Munyezi mungu wafanya. Hata kama wajua atakufa. Jisalimishe kwa mula wako. Sio gope. Wana adamu. Mfano na mnahiru. 75:41 Kwa hiyo kamuambia yule na nihi sahaba mtukufu Omar ule kijana Wewe umefanya sohba nzuri katika watu wale utangulia katika uislamu Na umefanya kazu uislamu Halafu ulipopewa utawala mashallah umefanya uwadilifu Manina mazuri kamuambia na dua na nini uwe kaondoka Omar katika kuondoka ule kijana Wangalia nguo yake ya chini inaburuza 76:11 Au kwa luga kishiria musbil. Aburuza ngu ya chini. Umari ya kwa mbia jamaa mbia. Mwitene rudu alia hatha lwalada. Mwitene mkijani. Ndugu zangu katika imani. Kabla kuweleza maneno Umari alosema. Tujue sote kwa mba kuburuza ngu. Ni katika makeme wa liwa kemea. Kwa ukali mungu. Katika alithi nyingi zana. Maasfala. 76:41 Kwa mba chachote kita kacho kwenda chini ya tindi ya mguu basi kita ingia motoni. Hapa kita ingia motoni wanasema wanachuoni ule mwenye kufanya hivu. Halafu isitoshi hadithi nyingine zimeheka makemeo makali. Kwa mba mtume salado ala salamu wanasema izaru lmumin nisfusa. Mguu ya chini ya mwana mme ni nusu ya nini? 77:12 ya muhundi, naita kuletanga muhundi, yani mguu huwa chini. Kwa ufupi ni kwamba kuna hadithi zimemruusu mtu suruali au shuka au kanzu kuiteremusha lakini ole wake isishuke chini ya tindi. Yuni na mna nielewa tindi. Yani hizi kongo mbili za mguu hizi. Isishuke. Kwa nini? Mtu me... 77:37 Kasema kabisa katika hadithi za kuadharisha, mwenyezi mungu hato wangalia musbili hizari, hato wangalia siku ya kiyama. Na wanachuoni wameeka makimeo haya katika vitabu wameita kabairu al-ifm, vitabu vya kabairu, kabairu, madhambi makubwa. Kwa mba katika jumla ya madhambi makubwa, ni mtu kuteremisha kanzu yake, ikaburuta, au suruali yake, au shuka swaruni, au nin, na healing kwa wanaume. 78:04 Ama kwa wanawake kinyume chake ya hadithi mekuja, atakiwa ikiezikana ateremushe chini ya yananihi shubiri nzima kutoka kwenye. Ina maana wanamuke wa kiislamu kama alfosema umusalama alposikia hadithi ya wanahume kwa mba wa ateremushe. Kasema haa, nasisi ya rasulallah hakaambia ateremushe ni shubiri moja kutoka kwenye tindi. Angalia mama umusalama katika kuruusiwa wanawake kuteremushe tindi moja, asema. 78:33 Idha ntankashifu akdamana, kama umeturuhusu shubiri moja, basi migu yetu itaonekana na wanaume. Mtume ya kambia basi teremsheni ziraa. Ndiyo hapa tunahona baadhi wanawake wa kisomali Nairobi kule, wanateremisha maguwewa mpaka ya buruta chini. Mama umzala makawuliza jia kiburuta haa, sitakuwa uchafu, wasema ardi nasafisha. Wanawake kule isiliwa kisomali wateremisha, watu walebeba suna, wanaelewa. 79:05 Unatiremsha mpaka ya naburuta tuacheka. Saa, miji chafu, miji kehi. Kumbe watu wa tekeleza dini ya Allah subhanahu wa ta'la. Almuhimu hili jambo, Umar ya lipuliona kwa yule kijana, Kamuita, kamambia, yabni, yabni akhi, Ewe mtoto wa ndubu yangu katika imani, Irfa'a thawbaka, pandisha nguwa yako, Fa'innahu abakali thawbika. Kwaani katika kui pandisha? 79:33 Itafanya nguwa yako idumu sana wa atkali rabika na utakuwa wewe mchamola zaidi mula wako. Angalieni watu kifaa majisuluali, majikanzu, yanaliwa ukuchini, yaosifu na mchanga. Kwa hiyo, kuipandisha juu ni kuifanya idumu. Kuipandisha juu, kutakufanya uwe ni mchamola. Kwa sababu gani? Ni amri hii ya metuambrisha wanamtume salawara salamu kwamba vazila muislamu haifai kuburuta. 80:02 Hapa shahidi nina jutakuambia jemani. Kwamba omari kaona munkari, na huu munkari ameona omari, ni sije ni kakatarohu, na mini mewona, sije mkanusha ubani. Watu walivolelewa na haya mafunzo tuliazungumza hapa kwa ufupi leo. Kwamba wameona munkari wawote ukeonekana uzuiwe. Manraa amin kumunkara, faliugayiru ubiadi. Fa ila miestote. 80:34 Fabilisani. Kwa hiyo Omari hakuwa zaifu wa imani. Halikuwa mgonjwa. Lau kama angelikuwa na uwezo. Angemfanya hivyo. Angemfanya halikuwa mfanya. Huyo mtu mungine mmoja katewe. Omari halipokuwa. Halipokuwa ni mzima. Halimkuta kijana mungine. Nateremisha mguu wa meburuzi. Yeya kaona huya nafanya geuri. Haka muuliza swali. Au neno ambalo. Lilionyesha. 81:05 Jawuri kama fanya Omar ule kijana. Kwa sababu kama wana huya na fanya inadi. Kama mwambia. Kwa maana nyingine. Mwenda hezi. Mwana hezi. Kwa nini. Kwa nini. Kwa nini. Kwa nini. Kwa nini. Kwa nini. 81:36 Akivangu ondefu inoburuta anayesabio kajifananisha nanani. Na mwanamiki. Na mwanamiki akivangu ofupi amejifanisha nanani. Na mwanamiki. Wote watakuwa mepata laana. Kama hajui kitu kingine laki kama kijua kama nyi leo mishajua sasa. Gogoro lishawa ingia hii. Kama muendelea kuburuza kwanzia leo tayari amana nisha ifikisha. Amanani misha ifikisha. Kwanzia kesho sasa mnaanza kuulizwa sasa. 82:06 Kirama nka timina sasa, wanaanza kuandika wana sheke kaja kutoka Tanzania, kawapa hadithi, kawaeleza, na wale wanawake pia hivyo hivyo. Kwa mbajamani, tuasema mwanamiki ya kiwa mdani ya nyumba, au mwanamimi ya vaya na vutaku. Kwa heshma ya ee na mkewe, avaya na vutaku. Achunge tu kama kuna watoto wakubwa kiki au nini, laki mwanamimi ya kiwa mdani ya nyumba na mkewe, avaya na vutaku. Tuazungumzia kutoka nji ya nyumba. 82:35 Mwanamiki ya kitoka ndani ya nje ya nyumba lazima achunge nishma ya mavazi ya kisilamu. Hivyo hivyo mwanamimi ya kitoka nje ya nyumba anatakiwa achunge mavazi ya kisilamu. Huyu ni raisi wa dola. Diyo pale tunaposema jemani watu wa kisasa tukilingania mambo kama haya. Mambo ah, uyubana vitu tafa unia wanaita katukaluwa kia. Vitu vidogo dogo, mambo ya nani hii. Mambo ya upuzi puuzi wanaita maganda hai. 83:02 Uwa shuliki ya maganda wachanyama. Maganda. Taipi raisi wanushi wadole ya kislamu. Akataza. Mambo mnayona sasa nye. Ya upuzi. Kwanini? Wao mizani yao siku hizo. Na ndio ilivyo. Halikua ni logo hili. Halikua njambu tafa. Njambu kuba. Njambu la kumuangamiza mwislamu mwotoni. Mimi nkimuona. Lazima ni mkumbushe. Ni mwambie. Kwa hiyo huu ni mfano mzuri. 83:32 Wajinsi khalifa umini jinsi ya lifu kuwaki, wakiwa na hima masahaba kwa jumla ya kuzuhia yali maofu. Sasa, nuta ya mwisho mbao itakamilishia muhadara, ninini sifa za mwenye kukataza maofu au kwa mbrisha mema. Sifa ya kwanza, awe na ilimu ya yali mema na mbrisha na maofu. Sababu kuna hatari moja ya mtu kuzuhia baya, kumbe nzuri. Wewa wana mbaya, kumbe nzuri. 84:00 Mara njine tuambiwa na wakeze tuwa kulikuwa, hawa juhu masikini. Hawa njine uambiwa na wakezao. Yanini vunga na madevu ili uchafu? Nyowa. Sasa nyowa, andevu hizi, tumeamrishwa na ume. Kwanini? Mizani ya wanawake wa kileo, mwanamme ya naoneka na mzuri ni uli ya lepigia balbu, miteno ya ishirini. Aoneka. Kwa hiyo, mkeo weza kaona kwa mbrisha jema hii? Unaone? 84:29 Mizani zimepumoka. Hakuna mizani ya sharia. Kwa hiyo uwezi kujua hili ovu na hili yema ila urudi katika Kur'ani na suna. Watu wengi ndugu zangu hawajui. Mimi nakumbuka kule tulivu anza suna, kuhuisha suna ya kusuali na vyatu. Ilikuwa vita vikuba. Wakati hadithi zipo lani ya bulugu lmarami, kitabu mashuhuri kina somesho na walimu wetu kulu. Hadithi ipo. 84:57 Ya kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallamu wali swali na viyatu na kambisha wa islamu wa khalifu mayahudi wa swali na viyatu. Maadamu kiatu na hakika chini kisafi, hakina najisi. Bali mtume kiingia msikitini ya swali na viyatu pia. Ila tuu zamani likuwa hakuna makapeti hai. Ndone, hakiangalia chini kama ikiwa hakuna najisi ya naswaliye. Tulipo swali siku moja, tena swali ya jinezi. Siyo swali ya msikitini, swali ya jinezi, nje msikitini. 85:27 Watu wamekawa tushangiliwa wangalia kama vile tuchizampiri. Bwana mmoja wakati napanga safu naswanisha. Namsikia sema. La hawla la kuwata subhanallah. Mimi siku zote naambiwa hawa makafiri sijamini. Laki leo nimeona ukafiri wawo. Masikini jitu jahili ajui masikini. Tumemunea huruma. Kwanini hea ona mtu kusuali na vyatu ni ukafiri ni ujinga kisa nini ambiwa huko. Kwamba wa kristo alasuali na vyatu. Hii ndalili ya kwamba ajui masikini. 85:57 Kwa hiyo inayezikana ukamblisha jema, wewe naona jema kumembaya, ukaondoa ovu kumbe nini, zuri. Hili ataka kuchunga halipatikani hili kwa nini kwa elimu. Yengine ndugu zangu katika imani, asifiche ukweli. Kisha jua wewe, hikma ni kueleza watu. Maadamu wewe umejua, waambia watu, usiwaone haya. Kwa sababu nithima wewe utakuja kuulizwa katika mambo matano, mtu ataulizwa, nijue elimu yake, kaifikisha vipi. 86:29 Mimi shajua mfano kwamba kueka ndevu ni jambula ambri, kueka angofupi ni jambula ambri, au kuleta luwa za pamuja ni mambu mabaya, hayafaya, hayakufibiti katika suna. Sito kaa na atu tena haja manta, baraka Allah utaada, amiii. Naendelea nao, kiuulizo asema, na kuja nao pole pole, sima hala hapa. Mtu meha kukiri munga riwoti, anaukiri, anamamia pale mtu iyo, kama tulivona bedui. 86:59 Kaukiri munga hali kwa munga lakini hali muache bedui hende. Saa hile njio njio njio. Unajua bana hithi hithi. Kwa njia nzuri tukisi kama haajui. Laki kama mtu anajua tunaona kwamba. Angalia kisa cha sahaba mtukufu. Abdullah ibn Umar radhiallahu anhu. Sala la kukemea maofu. Baada ya kufa kwa mtume. Mwanawe na ito Bilali. 87:28 Alikuenda kuwakataza wanawake wa siende msikitini Yee kawanani anjema kwa mba minna wakataza kwa sababu yeti Wanawake fitness na ungeze kwa sasa basibora wa swali majumbani Baba mtu wakamuita mwanawe Hakaambia usizuie watu wanawake bana Kuenda msikitini panini kwa sababu mtume ya nasema La tamnau ima Allahi masagida Allah 87:58 Siwakataze mtume nasema mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mtume mt 88:26 Kubwa kwa kihelo mchukiza ni kufunjiwa heshima ya hadithi ya mtume. Mimi nakuambia, nakuambia, mimi nakuambia usiwa kataze na mtume kasema hivu, nasema hivu. Hadithi haikutaja aina ya matusi ya lutukano. Lakini anasema, fasabahu saban sayi a. Aka mtukana matusi mabaye kabisu. Matusi, neno sabu kwa luga kia rabu matusi. 88:50 Kwa hiyo inakwenda kwa mba jitu likiwa ni muanidu, naliambia maneno, halikubali, lafanya kibri na jeuri, sharia ya rusu kumtukana. Kwa nini? Kwa sababu hame thalilisha dini ya Allah subhanahu wa ta'ala. Kwa hiyo isiwe kwa mba kwa kutukana ni tala umiwa abu, anambona umetukana, jitu kibri hili, jeuri, jitu kila unavoliambia halitaki, nafanya inadi, nafanya kufu, na haribu dini ya Allah subhanahu wa ta'ala. Kwa hiyo kiezikana, luga yote chafu ya kumpachika, kumthalilisha hiyo. 89:18 Ahlan wa salani merusiwa. Kwa hiyo jingine jamani muhimu. Ambalo anatakiwa wenalo. Mtu. Nikuwa na iflasi. Amrisha mrema kwa ajili ya Allah. Kataza kwa ajili ya Allah. Usifanye kwa ajili ya kwamba kuhunyesha watu. Wako ingine. Wakiwa mijia wa islamu. Haa. Atavavi zuri nguzake. Na atamrisha nziwe mama zuri. Kimona mwenzia. Hanandevu. 89:49 Atamunasihi na nini Lakia kijia miji hii sasa Britania Kwa nini wale watu wana ujua na nao hamuni Basi hapa tena dini kaipia Hii kuonyesha kuleo wakati ya kifanya hafanyi kwa ikhlasi Maonyesha Kwa hiyo jema liambrishe kwa ikhlasi Katazo likataze kwa nini? Kwa ikhlasi Yingine Kama ataanza kuambrisha mema basi Aanze katika nafsi yaki Aanze kwa ototu waki 90:23 Anze kwa familia yako. Ndivu alivu ambiwa mtumizetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Anaambiwa katika suratu shuara. Wa anzirashira takal akrabina. Wa onye watoto wako familia yako ya karibu. Huwezi wewa takuwa mbrisha watu mema. Kusuali, kufunga, nyumba mbovu. Watu hawasuali. Watoto hawasuali. Au wasuali suala nusumusi. Suala zaasubui hawasuali. Wewasuali. 90:52 Wanawaha asali. Watoto wa shakuwa mabarubaru. Wakunda mskitini. Wewe haa muate. Mamawu. Mtoto kachoka. Kanchoka. Sujika fanyaji. Bas. Wewe kubalitu. Hapana. Lazima tuwanze ndani ya majumba. Angalia Ibrahimu alayhi salamu. Niduwa na muomba mujizmungu subhanu wa taali. Anasema rab. Ijaalni mukima salata. Wamin dhurriyati. 91:18 Ewe mwenyezi mungu, ewe mula wangu, nijaliye ni mwenye kusimamisha swala na wanangu kuonyesha na mnagani, mitume na wemo wale utangulia walivufanya hima ya kuambrisha mema na kukataaza mabaya ndani ya majumba kwanza kabla ya kufukisha ujumbe semu nyingine. Awamfano mjia muema Lukman, jinsi halivokuwa kimuwaidu mwanawe katika kumuhadharisha na matendo wa ushirikina. 91:45 Anasema Allah subhanahu wa ta'ala, idhikala lukmanu libinihi wa huwaiduhu, ya buneya, la tushirik billah, inna shirika labulmun adhimu. Kumbuka anabiwa mtume lukmanu ya libu kuwa kimuwaidu mwanawe. Anamambia aje mwanawe, anamambia usimshirikishi mwjezi mungu, kwani shiriki nizambi kubwa kabisa. Vile vile, anambia wa Ismaili alayhi salamu. 92:13 Wadhkur fil kitabi Ismaila. Anambuwa mtume kumbuka. Katika kitabu juu ya habari za Ismaila. Inahu kana salikal waadi. Wakana rasula nabiyya. Alikuwa ni mkweli wa kutunza ahadi. Zalikuwa ni rasulina nabii. Wakana yaamuru ahlehu bisalati wa zakati. Wakana inda rabbihi mardiya. Alikuwa kiyambisha wa mkewina wa nabina sala. 92:41 Akiwa mbrisha zaka. Na alikuwa amepata rathi za mula waki. Angalia. Mitume na wema. Kwanza wanaanza ndani ya majumba. Tio maana mitume na wambia wa islamu kwa ujumla. Muru awulada kumu sula. Iza bala hu sabi. Wa mbrisheni watutuenu sula. Wakifikia umru wa miaka saba. Wadribuhumu aleha. Iza bala hu ashrin. Wapigeni. Kama ikiwa watahacha kusuali. Wakifikia umru wa miaka kumi. Ninini? Majumba ya tengenezo kwanza. 93:10 Ndiyo tarbia ya kweli mtu watafaulu kwa kiasi kukubwa tuasema kwa sababu kuna kaufiki pia ya Allah subhana wa taala kina nuhu na mbadi ya mitume wame lingania pia wame shindwa. Mtu kama hakupata kulingania kupata tochi ile ya nuru ya imani weza fanya kila unapufanya ukashindwa lakini tuachukua sababu wa Islam. Kwamba mtu anakuwa memwa kwa kulelewa wema. Kakumbishwa ibada tangu mapema, kakumbishwa dini tangu mapema. Ndiyo pale kuna kusema jamani. 93:39 Ikiwa miji yetu watu wa meharibika wanashingu wa kulea watoto. Jee miji hii na ukua mtu wa kiamuka asubuya na shumu harufu ya ukafiri. Na uovu. Inataka lazima tufanyi tarkizi kukua katika kuangalia hawa toto kwa mdisha mema mapema. Kuwalea katika ibada, katika akhlaki njema. Wakikisha kwa mba maneno yao, mazuhumzo yao, tabia zao kwa ujumbla. Yote ni mema. Ndiyo huku katika kwa mdisha mema. Bada weo kuwa mefaulu kwa hilo. 94:09 Jirani, anefuatia. Thumma la dhina ya luna, thumma la kila anefuatia. Yamii yako. Unaona, inayo kuzunguka. Ukiona kwamba katika mtaa, kuna mambu ya kueza kwa thiri. Ikeze kana, pigia simu polisias. Pigia, bana kuna kitu flania. Kuna watu wanatufanya fujo, wanatufanya hivi. Angalia hawa wazungu, pamoja na kwamba hawa jashikuwa na imani. Kitu kimoja na kishangaa kwa hawa. Ambalo lingukua jambuletu. 94:40 Hapa, ikifika saaza usipu, na nye mnajua, hasa saaza usipu, bali saa yote, mtu wakinanyua radio tusauti, ni mungkari kwao, kelele, unamuhasi, hapa tusingiza saa. Matokewe yake, pige sim polisi, wala weye hadi hapa. Washituki wa gongewa, ima ni warning ya ufanyewe na ni hii kesi. Ausifu jamu, sinuwa mfanyika hai. 95:09 Kule kwetu mambo kama haya ni sehemu ya bini yetu. Ibada. Inkari munkari. Kuondua mambo maofu. Wallahi utakaa wewe nyumba. Nyumba muja na watu. Watafungua miziki. Watafungua wataharibu tabia za watoto. Akhlaki za wanawaki. Ndani ya nyumba mtu kimia. Ndani ya nyumba au jirani. Wakati sheria ni hizi hizi jaman. Hizi sheria za kingereza. Walituachia kule. 95:40 Sujua naita noissance law. Yani shiria ya makelele. Kimfanya kelele jirani. Hapo haya. Kuna watu kule wanatumia hizi nyumba za mungu. Kufigia makelele wa islamu. Kule tanga na wapeni mfano. Kuna buwara mmoja. Anaamuka saa kumi. Akaanza kuimba makasida. Halafu wakitoku kuni makasida. Mbukuru mungu. Nabi Adamu alay salamu. Nabi Nani Suja alay salamu. 96:09 Haya, akitoka kwenye nanani kutajia majina ya manabihi. Anza kuingia kwenye waadhi ya mbiwa. Hakusoma mtu jahidi. Anza kufanya waadhi. Akitoka waadhi, aingia kwenye biyashara yake sasa. Nini matangazo ya vifu? Nwone? Anasema tangazo, tarifa kifu. Kifu, kime tokea, mala fulani. Kumbia alipo shiling miatano, milikwa siyui. Hila tangazo shiling miatano. Haya, mbali ya tangazo la kifu. 96:41 Wewe umepotelewa na mbuzi, mtoto, kuku. Menda kapeleke ya takutangazia kama radio. Wakati mskiti mekatazo kufanya matangazo ya virokoto wa vilvopotea. Manko ya mekatazo. Basi wallahi ni mskiti wetu ndolo simama imara kukimea. Kwanini? Tunesabu ni munkari. Na kwa dalili, kuna kanda ni maileta ishala ala Arsulimani. Kanda nzima tumezungumzia munkaratu wa kuitumia mskiti. 97:10 Kwa matangazo ya bifo na biyashara. Ni mambo ya mekatazo katika dini yetu. Laki utashangawa masheke. Kwa mebobea unambua kwenye ilimu na nini. Kwa nini? Ile tendensi ya kuamblishana mema. Na ukataza imekufa. Ima kwa kujua au kutojua. Tabia hizi kwetu hasa miji ya uswahilini. Hakuna kuambizana. Kama ikiwa mtu anaheza. Akawa analijua lile ni ovu. Basi kuna kusingenyanu. 97:41 Fulani ule Basi ye mwenye wabopa kumambia Mtu hata mwanawe shindo kumambia Sina unaona ndani ya nyumba kuna vijana Wanakua walevi, wavuta mabangi, wamanyunga, manini Kwanini hakuna kuambizana Na kuwelea wale watoto tangu ni wadogu Kwayo tujitahidini tumchemola nguzangu juu ya ibada hii Ya kuambirisha mema na kukataza maovu Akulu kawli hatha Wabilahi taufik Wasallallahu ala sayidina Muhammad 98:10 Walhamdu lillahi rabbi ala alamin. Na msha. Tawasuli. Ukisema tawasuli yataka maelezo. Manaki hapa yataka kuelezea maana ya tawasuli kwa shariyaki islamu nini. Kutawasali ni kufanya matendo ya kumridisha mwenye izmungu. Ni taa. Kutawasali. Mwenye izmungu ya mituambirisha kutawasali. Kwa mtu fanyi taa. 98:53 Ya yaladina amanu, itaku Allah wa itaku ilaihi alwasila. Mchini mnyizmungu natakeni wasila. Kwa maana nyingine, tawasaluni kwa mnyizmungu. Tafsiri ya tawasuli na wakoroga watu. Tawasuli li vokuja wafasiri watu, kina Abdullah ibn Abasi, kina Katada, kina nani, unasema kutawasali, ni kufanya matendo mema, ndiyo kujikurubisha kwa mwana. Ima unaita ni kurba au paa. 99:22 Ni kujikurubisha kwa mwenyezi mungu kwa kupitia matendo mema aloyapanya mwanadamu. Yale ambayo mefibiti katika sharia. Kwa hiyo wewe kila utakafafanya jema basi ni umetawasali. Ukisuali, ukifunga, umetawasali. Hivyo hivyo katika mema kuombadua. Kuombadua pia umetawasali. Ndiyo pali unachukulia mfano, mfano utawasuli lio kubalika kisharia. Wale mabuwa na watatu ambayo alikuwa ndani ya pango. Halafu lika fungika le pango. Jiwe ni. 99:52 Lakanguka, wakawa mezuilika ndani, hawawezi na mna ya kutoka Kwa hiyo wakakumbushana wale, kwamba kwani hatuna mema tuliafanya Kila mmoja wakakumbuka matendo mema tuliafanya kwa ikhlasi Mmoja katika aliombadua, naeleza kwa ufupi, alipendana na mchana Hakataka kufanyana ya zinani, alikuwa hajao, hajamua 100:21 Kwa hiyo, kenda nae mpaka kwenye faraga, wakavuangu, watafanya kitendo, yule mwanamiki ya kamukumbuka mule wake, kwa mbe, ittafila. Nche mule. Yule kijana kawogo. Kafangu uzaki, uyo, katoku. Sasa, akalikumbuka leneno au tendolile alilifanya kwa ajili ya angu. Kwa hiyo, kawomba dua, ewe mwenyezi mungu. Kwa mimi, kuwacha tendolile nilotakulifanya, kwa ikhlasi, naomba utufarijie. 100:50 Pangohili. Tupate kutoka. Yule alipoomba likanyanyuka kidogo. Lakia wakawa wezi kutoka. Mwingine nae vile vile. Alikuwa na mzazi wake mgonjwa. Taabani mtumzima. Ikawa kataka maji ya kunyo. Kufika kamkuta. Mzazi kalala. Kawagopa kumuubi ule mzazi. Ndiyo fursa kapata ya kulala. Basi kashika kikombe mpaka kumekucha. Asubiri ya mkia mpe. Ewe mola. 101:19 Jambu hili nilifanya kwa kutakarati zaku. Kama ulivu tuamrisha tuwafanyi hisani wa zazu wa hili. Kwa hiyo na kuomba. Kwa tendo hilo jema lilo lifanya. Tufarijii. Mwenyezi mungu waka linyanyua tena. Waka wababu wajeza kutoku. Mwingine nae. Asema mimi likuwa na mfanyi kazi. Nilikuwa ananifugia wanyama wangu. Ujira wake uibana. Ali uwacha. Alitaka kuondoka. Akaenda huko liku kuenda hakurejia tena. 101:48 Ujira wakili kwa nimbuzi. Kwa nimbuzi nimewaeka mimi wakaanza huu. Zahana. Wakazahana wakajaza bonde zima. Hadafu walipokuja ule buwana. Mika muambia hawa mbuzi ni wako. Ule buwana kakatasa hawa mbuzi wangu hawa ni wako mali yako. Kwa hiyo ule buwana kawachukua. Mimi siku mpa ule buwana na sema mwambia mwenye mungu ila kutakaragi zaku. Ni amana. 102:17 Ni meifikisha kwa mwenye. Kwa yu ewe mwenye zimungu. Kama ikiwa ni mefanya hivi kwa ajili ya kutakaradiza kuna ikhlasi. Tufarijie mwenye zimungu waka. Tufarijie. Wanachuwone wanasema hadithi hii sahihi. Dalili ya kwamba. Mtu anatawasali kwa matendo yaki. Mtu anatawasali kwa lua. Hizo ndu wanasema ni wasaili sharia. Au wasila sharia. Ama wasila siso kwa za kisharia. Ambawa nazi ima nishirikia au bideia. Ima nishirikia. 102:47 Ni mtu mfano kuomba kupitia. Kwa watu wale ukufu. Kwa mfano. Mimi na jambu natawa kufanya. Natawa kufungua duka. Naomba dua. Basi dua yangu. Naiomba. Na kwella mwalimu kumuita. Ayende ya kanisome dua inaitua albadiri. Dua ya albadiri jamaa ndugu islamu ni dua gani? Ni dua imetajua watu wale ukufa mashahidi vita ya badiri. 103:18 Wenye kuisoma duwa hii wanaitikadi ya kishirikina, kwamba tukiomba duwa kwa kupitia majina ya hawa watu wale ukufa, basi mambo yetu yatakuenda salama, yatakuwa mazuri. Na kama ikiwa mfano naomba mimi, limfike dhara fulani, basi kwa kupitia majina ya hawa, tumuombe mungu kwa kupitia majina ya hawa, basi fulani yatagurika. Kule kwetu utumia sana albadiri yetu kwa somea wezi. Wakesha soma, mara mtu wakiwa kichamba, yule kasome albadiri yule. 103:47 Wanajenga itikadi na mna hii. Sasa na wale vijana wezi na wamejenga itikadi nyingine. Zii potofu zaidi. Wakesha iba etu ambizana. Ukitaka albadiri sikufike. Kale kipande changurue. Unaona furugu mechi iwe mengie. Alimradi. Hii. Ni katika tawasuli gheri sharia. Kwanini? Kwa sabu. Mwenyezi mungu subhana wa taala. Metakasitu kiyomba. Tuombe kwa majina yaki. Walillahi. 104:18 Al-asma'u al-husna. Faduhu hubia. Omele kwa kupitia majina yake. Aya na nyingi zimekuja na hadithi kuonyesha jinsi mtume alifundisha tuombe kwa majina yake mwenye zmuku. Mema. Hakuna hadithi moja mtume alifundisha tuombe kwa fulani, kwa kupitia fulani, kwa kupitia fulani. Sisi kumuendea mtu mdugi yetu wa lihaa ya hebu tuombe, sitatizo. Lakimtu kafa anahitaji ye kusaidiwa. 104:47 Mtume alipozika kawambia wa islamu. Anawambia. Istagafiru li akhikum. Wasalu lahu tathbita. Fa innahu alana yusa. Muombe ni magfira ndugienu hui. Na mumuombe ni uthabiti wa kawli. Kwa ni atawulizo saivi. Kwa hui anaitaji kuombewa. Sio sisi tuombe kupitia kwake. Kwa sababu hawezi kunufaisha hui wala kuburu. Tayarika kapa mgojia rehma ya mwijizmungu. Dua zetu. Sasa. 105:15 Kuna dua nyingine, haziambuiza ushirikina, kwa sababu ndani kufano kuna magina ya mwenyezi mungu. Lakigogoro linakuja, mtindo wakuomba dua. Kwa hiyo zinaitua tawassul bidi'i, hakufundisha kwa namtuno. Kwa mba eti sisi tukitakutawassali, tukae pamoja. Allahu ya Allahu ya Allahu, ya malja alkasidina ya utahu. Mtu mmoja ya imba kwa sauti nzuri na igine wa itikia. Nani kafundisha mtindo huu? 105:47 Hakuna. Mtume hakuwai kuwaeka watu wakawa kwa sauti moja, watuwa wadua na nini. Hadithi zote znazokuja wa islamu kuomba pamoja. Imma itakuwa ni siku ya swala iduma. Au swala zaidi. Laki mara baada ya swala mfano. Hakubuti biti. Mtume likuwa kiwambia watu. Na ye akawa kageuka manji tunaita. Ye doonatuwa chorus za njimbozi. Unone. Haya. 106:17 Tabaraka Allahu ta'ala ame watu Allahu masalli kwa pamoja. Tena wengine wanakuenda kufuta ili suna ya adhikari baada ya swala. Kwa mfano kuleta takbira, kuleta tahlili, kuleta tasbihi mara kalapna tatu, kuleta stigfaru mara tatu, kuleta nanihii dua nyingine ambazi mipokewa katika nanihii ya baada ya swala. 106:47 Watu hawafani. Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? Kwa nini? 107:19 Kwa kupitia majina ya majini ambiwa utapata unalotaka. Sasa sikiliza hama majina ya majini. Mtu anahanza kusoma majina. Ya shamshisha. Ya zamkharisha. Ya shakshusha. Ya nani kafundisha majina haa ya zamshashisha. Wallahi mimi ngejua ngekuja nacho yake ngecheka. Mtu kakaa soma hapo luka la muindi la muarabu. Ya zamshisha ya zamkharisha ya khashashaya. 107:48 Dini gani hii ya rabda alamini? Dini ni hili ya doi fundisha kubwa na mtume sallallahu alayhi wa sallam. Naamu. Naamu. Ayo. Matanga sio vifu. Tutailizana badani. Ndiyo ndiyo. 108:44 Mambo yote nimesema nduguzangu katika imani, muislamu maisha yake yote ya mefungwa na sharia, na dini, na mtindo wale tukundisha mtume. Mtume kasha tuwelezea tukipata furaha tufanyege, tukipata vifo tufanyege. Kuna furaha binafsi, kuna furaha za jumla. Furaha binafsi katika furahazetu ni sisi tukijalio kupata watoto. Mfana. Hakuna mtu wachukia kupata mtoto. Mtu wakipata mtoto mfurahi. 109:14 Kwa hiyo tufanyeje tukipata watoto. Sunna ya kupata mtoto furaha ni kufanya akika. Akika ni wewe kuchinja mnyama. Kama ikiwa umezawa mtoto wakiume. Basi sunna ni kuchinja wanyama wawili, mbuzi wawili. Kama ni wakike, mbuzi mmoja. Halafu na wagawa wale semu tatu. Semu mmoja unakula wewe na wanao. Semu mmoja unawapa majirani. Semu nyingi unawapa mafakiri kama wapu masikini. Mtume salagwa alasalam. Ame. 109:44 Fanya hivu. Hakusema siku hiyo tukifanya shere naniye siku ya saba. Tuitishe watu wajisomo maulidi ya wafanyeji. Kuba lofanya ni hivu. Kutuwa sada. Kuna shere nyingine za binafsi. Harusi. Harusi inafanywa vipi. Harusi mbali mbada ya nanihi watu kufanya kutuba ya ndoa kwa maana kuposana. Halafu kunafungwa akdi. Mbada ya akdi kinachofuatia ni walimatu laurusi. 110:14 Ni amri mtume sallallahu alayhi wa sallam. Hame muamrisha Abdul Rahman Ibn Auf. Mwambia awulim wala ubisha. Fanya walima chakula kwa wanaume. Japo. Sio kwa wanaume. Chakula tu kwa ujumla. Kwa wanaume na wanaake. Japo muzi mmoja. Kwa yoe na uwezuwa. Umeleka chakula cha muzi mmoja. Wa wili wa tatu. Ilimrani kuliwa chakula cha halali katika harusi. Ni katika furazi utifundisha bwana mtume. Sallallahu alayhi wa sallam. Kwa upale wanaake. Ruksa imetolewa kwa wawatu. Kwa wanaake. 110:44 kushereke ya kwanji ya nini wawo kurusiwa kuimba na kupigya dufu. Kuimba na kupigya fanyani, pigya dufu. Lakini basa, kusi changanyike na chombo chochote, ndani ya nanihia rusi hiyo zaidi ya dufu, bali hata hiyo dufu wenye, isiwe na njenjenje zile. Zile. Iwe dufu kavukawa. Pia, kusiwe ndani ya hizo nyimbo watakazo imba, na maneno ya munkarati ya sumridisha mwenye izimungu, na mtume watu. 111:14 Kwa hiyo kwa kufanya hivo, watakuwa mekamilisha sherehe ambayo inaitua ya harusi kwa sheria kislamu. Ama kuitisha matarabu, madisco, rusharohu siyo anaita, siyu kufanya aji. Iyote haya mambu ya meigwa kutuwa kuma kafiri. Na shangaa kusikia mimi wanatoka watu, kutoka huko, waleta watu wa hapo enye uwezo ambiwa wa Swahiliwezetu, waleta majitarabu kutoka Afrika huko na ambiwa. Jamani haya maovu. 111:42 Ntulete sisi mapesa, tuwajiri madaktari, tuwajiri walimu wadini kama mna ya mapesa. Au mwajiri walimu hapa kusumesha dini. Jana ni megundua kulea mna walimu, wakiki na wakiumi. Toe ni vijana wende wakaowe, huko Afrika, wachukua watoto wazuri, waletu hapa, wenye dini zao. Ndiyo kitu kitawastiri na moto wa mnyizumu. Hivo hivo upande wa mazishi. Kifo ni haki, kila mtu anakufa, mtu ume salalala salama metu amrisha. 112:11 Nini tufani? Anaseba asiri ubi ljanazi. Fanyeni haraka kumzika lugi. Nanyi mnajua kwa mba mwana adamu wakifa, mambu manune sisi tuwajibika kumfanyia. Basi, na jingini latano lina kuatilia. Kwa mba mtu wakifa, kitu cha kwanza natakiwa afanywe, ni yeye kuosho. Akisha osho, kitu cha pili, kufishwa sanda. Akisha ushwa sanda, kitu cha tatu, cha wajibu kwetu kumfanyia, kumsualia sala jeneza. 112:41 Kitu cha ne kumzika cha tano kumuombea dua na hii kumuombea dua. Popote pano. Ama tendo la kuwa kusanya watu. Siku ya matanga. Siku ya kumsiba. Ni jambo madhebu yetu ya kishafi ya meapigia vita. Kama nimebainisha katika kanda isha Allah ziko zizokuja. Ni jambo wa melitilia mkazo kwa ukali sana siruhu sabada ya mazishi kupikwa ndani ya nyumba ya marihemu. 113:11 Inamana watu wa marihemu wapati chakula kutoka wapu. Kitoke kwa majirani na marafiki. Tena wasile wao. Waeke chakula wa meshatu wa poli. Na hini hadithi ya mtume s.a.w. wanasema. Isnau li ala jafari taa taama. Fa inahum kadatahum ma yushiluhum. Mtengene zeni watengene zeni familia jafari. Chakula. Kwa ni wamejiwa na jambu la kwa shugulisha. 113:40 Mtu wakifelewa ni msiba. Anamajonzi. Badala ya kuwa kaya tulizwe. Njini mwamfanya ye sasa. Awatengeneze vya kula njini waki wenye shibezenu. Eti minasema kwa mba eti hii. Sadaka asujaneni. Hakuna sadaka hii. Hajifundisha. Kwa na mtuume salawarasa. Kinyume chake halichofundisha. Ni hawa ndugu wa marihemu. Uende kumtengeneze ya chakula watu wa marihemu. Ndugu wa mbali. Wapeleke wale ndugu wa karibu. Nasiruhusa kukaa kujikusanya hapo. 114:10 Haya matanga ili ukataza, wanachuoni wetu wafika mashariki, wote wamekataza matanga. Hakuna matanga katika usilamu. Haya mambu ya madhebu ya kishia, kumbolezi. Kwa hiyo, mtu wakisha maliza shuulizo, basi. Bali pia wanasema, kutuwa mkono wa pole, silazima kueka siku tatu. Pole weza ukamupa mtu siku nyingine yote. Ukikutana nae, alifelewa siku nyingine yote. Ukienda kumpa pole siku hili alifelewa, sineno. 114:40 Lakisiwe eti kuna siku maalumu ya kisomo, siku tatu ya ito siku ya nanini, takhtimu. Au khitima. Ika watu wa kishasoma, miskitini, wagaiwa mafya kula, nanini, ni mambo ya uzushi, hayana asli katika dini. Hakuna hadithi monye mezungumiza, wale wanachuoni wetu wale utangulia, hawa kueleza, haya mambo ya zamazetu za ulafi, dini ya chakula. Nyali hizi, tuwasema, ndozi na uleta gogoro siku zote. Na kama ukufanya, iwa mbwa kamtupa, ubabake, siki kafanya aje, potle ambayo. 115:10 Nia mbue ni memtupa. Lakimbele ya Allah mbepata rabi za Allah subhana huwa ta'ala. Hii kujikusanya ndo uzushiwe nyo. Kwa ni wezi kuomba uko kwa kwenye nyumbani. Paka mkajikusanya. Luwa mwenyezi mungu popote pale esikia. Haina haji ya kujikusanya kabisa. Wanaotakiwa wale ni wale watu wa nyumbani. Bale wamba wanaishi pale nyumbani. Siku zote. Kama wehu uishi pale pia huu kusi kulala. 115:55 Wengine kuna matanga kule kwetu ita matanga lugu. Kwamba wewe babiyo kafa pale. Basi mwajikusanya lugu ote muenda kulala. Tena chini ya meyasa kafa. Iti kuhonyesha kwamba umoja wemu na nini. Hakuna, hii dini haikuja watu wafunje kazi. Simeona mbaka rekafanya jemani. Anasema lisi washugulishe msiba wangu na dini enu. Na maisha enu. Fanyeni mambo enu. Kweli. 116:25 Kilicho wa shugulisha baada ya kufa mkunda kuzika wabakar. Na sharia ya dini ukishazika mfano mtu kafa usipu. Kama memchelevesha kuzika basi saanne. Kafa subui saamoja memchelevesha kuzika basi adhuhuri. Kafa adhuhuri memchelevesha kumzika alasiri. Siruhusa kulaza maiti. Kwanini inakuenda kinyume na hadithi ya mtume asriu bilijanazi. 116:56 Fanyini haraka katika nini? Kutekeleza mazishi ya mtu. Alafu isitweshe mengine yambaya mezushwa pia katika nani munasabauti natarabaisha. Mambu ya kutoka na makelele na jeneza. Jambu hali kufibiti wa nachuoni wetu wote ya fika mashariki wa nalizungumza ni hadithi ya mtume salawa wa lasala. Mtume ya nasema la tatibaul janaza tabi soutin wala binari. Msifuatili ya jeneza kwa souti wala moto. Imam Nawawi katika kitabu chakil adhkari. 117:25 Anasema hata kuleta zikri haifai. Zikri nini? Kusema fangu. Tahlil. La ila ila allahu. La ila ila allahu. La ila ila allahu. La ila ila allahu. Makosa haya. Kwanini? Kwa sababu. Ibada ya wakati ule ni kukumbuka mauti. Kakimia. Ukumbuke mauti. Mwenzangu yule. Enda na mimi nami. Nimebakisha siku ngati. Unaanza kufanya maesabu yako upi. Ndiwa ibada ya wakati ule. 117:56 Sasa hawa liolete wanatua hoja gani? Hoja ambazo sisa hii. Kwa mba watu wa suwizi, wa shugulishwa sana na nananihi mambu ya mipira, mambu ya dunia, kwa iyo badala ya kuzungu za mipira, basi bora tuatili. Husha funguwa milangu wa fitness asa. Kwa sababu kukumbuka mauti kwa kakime, ndiyo ibada ya wakati ule. Sasa wewe ukaibadilisha, wasema watafta, wewe nani unabadilisha ilijamu? Huna idhini, mwenye idhini ya kubadilisha ni mwenye izmungu na mtume. 118:26 Hivi wewe utapita njea nyumba ya mtu. Waona ule mlangu wa saa. Mi mlangu ule supendi. Bora njeungua njea mlangu wa hadudi. Waweza fanya nyumba ya watu. Hii dini ni nyumba ya mwenye izmungu na mtume. Wewe utaweza njea kutia jambulako. Lazima ufuate yale yale mambu. Ndiyo wajibu yetu sisi wakishiria. Uwezi kusaha mimi sasa bora niweike hivi. Umeharibu teari bada hile mekoisha potea. Na wana sikweli kwamba yeti watu. 118:55 Hawawezi kukakimia. Sisi tuwazika kimia. Lijambu lezekana. Sisi hatuambrishani mema tukatazani maugu. Ndiyo gogoro hilo. Kwamba tuwaona watu wafanya fujo kimia. Kuna mashake kule. Wanajua na wanaandika na vitabu. Kwamba matanga hayafai. Lakini nyumba zao wakifelewa. Wanahilibiwa na wanawake. Ndiyo gogoro letu sisi. Afika mashariki. Tuwatawaliwa na wanawake mno. Mwanamuke wewe. Mwanamuke wewe. Mwanamuke wewe. Mwanamuke wewe. 119:25 Watakusuta kwambia wana wezi hatutake hata sentiako moja. Tarabu tutaita sisi na nini hivi hatutake. Nade kimia. Lakimu aname kwede smada bakora. Njepana. Akiona mtu na vyombo vya nani chana chana kabisa. Ondo kama. Sinyumbako ma. Wabilahi tawfiku. Sallallahu alayhi wa sallam. Walhamdulillahi rabbil alayhi wa sallam.