♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioТавҳид калимасининг шартлариadmin·3 views·5 months agoИймон дарсларининг ушбу бўлимида тавҳид калимаси бўлган Ла илаҳа иллаллоҳнинг шартлари баён қилинади. By: Шайх Абдували Қори Source: IslamHouse.com · Шайх Абдували Қори#Audio#IslamHouse#Шайх Абдували ҚориTranscriptionbeta▸Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.0:00As-salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:33la ilaha illallah da khalal jannah la ilaha illallah muhlufan da khalal jannah1:04ixlas bulan etken bulsa, cennetke daxil buladdi, bada kuldi. Bugün, şu la ilahe illallah manası ve şartları hakkıda bir az güne daks yurtamış. Bazı kişiler bu hadislerine şimdi şart filiş geller ki, la ilahe illallah kalimesini eysa, cennetke daxil buladdi, digan hadis verip, kim hastan namazını kart kılcan bulsa, kafir buladdi,1:43Bizan hadislan urtasina baglasligda, la ilaha illallah kalimasini aitsa janneti daxil boladi digan sozgari avvali islamda bolgan. Yani hali namaz parqilimisligdan ilgari, kim la ilaha illallah muhammadi rasulillah kalimasini aitkan bolsa janneti daxil boladi. Namaz ulaqita parqilin gammad. Bis vaqt namaz.2:11Mekke muhiti de uninci ilde qarq qilin qen. Yani, unci ildi qilin, bix qi miraj qi qeqasti, bix vaxt namaz qarq qilin qen. Xu vaqq qe qe, la ilaha illallah, Muhammadi Rasulullah dhul ut qen dhuse, cannet qe daxil dhul abdib, suni tavciz laqq qen. Buhum dhul tavciz dhuse, meykin aqli la ilaha illallah qelimasini suni qen qe,2:43Bu sharflashlikte, vallaha alam, sajad hamdum zekirik. Çünki ilah kalimasi mime, la ilahe illallah kalimasi bilem biz, Allahni yekke yaratuchi itelligini isbatlayimiz mi? Ya inki Allahni yekke rizq birici sifetini isbatlayimiz mi? Ya inki kainati yerini boşgarisligde bi yezana sifetini isbatlayimiz mi? Haysi sifetini isbatlayimiz mi?3:15ilah kalimasi araplar yaxshi sunisaydi. Agar yaratunci sifatini la ilaha illallah kalimasidan suniskan bolsa, peygambarimiz bilan Makka mishrikilari ve yer kurrasi degi mishrikilar ortakta hech kandi ususunmatli omaygan bolaydi. Cinki Makka mishrikilare agar kainati yerini kin yarat kandi ulabda sualkilinsa,3:52Allah mu shaadat. Wa la in sa'altahum man khalaqat samalati wal arda layakulunna Allah. Kainat-i yerini kim yaratcandi, bulatan so'alqsiz. Yani Mekka müslikleriden, ki cehennemnin otini bolib turigan, ki müsliklerden so'alqsiz, Allah yaratcandi mu shaadat. Ularini, kainat-i yerini Allah yaratdi digan isqableri islamda kirbize almadim.4:25Kim rizq beredidir, sual qilinse Mekke müşrikleridir, Allah rizq beredir, dişardir. Kim ildiridir, kim trildir ediden sıfat edesidir, sual qilinse, Allah dişardir. Kim kainatı yerine boşkar edidir, sual qilinse, Allah dişardir. Demek, la ilahe illallah kelimesi de, la razikal illallah, wa la khalifa illallah, la mudabbira illallah,4:58halimalari, la muhya illallah, la mumita illallah manasil uzi siklangan buganda, makka mishriklari bulan peygambarini sallallahu alaihi wa sallamni ortalarda hicbur sumat bumagan boladi. Ular itfali bulan yasashgan boladi. Cunki, ulardan sualkilinsa, Qur'an-ı Kerim bayan qiliyabteci, kul man yaruzukukum minat sama'i wal ard, an man yamlikus sama'i wal absar, wa man yukhricil hayya minal mayyid.5:26wa yukhruzil mayyita minal hayy, wa man yudaddirul amr, fasayakulun Allah. Aytin ey Muhammadi ilayhissalam. Ka'inati yerin sizadir, kim rizq dirabdi? Kruz wa qulaqlarni kim yarat qidi qadrdi? Kim undiradigan sifat igasi, wa triltiradigan sifat igasi, dir aytin? Kim ka'inati yerini basqaradi dir sualkilin? Sualkil seyit, ular Allah dixada. Qul afala tattaqun. Bundi busa.6:02Sizlər ibadatnı çün geyi sifat egesden, başkaca qilişliyden qorqmayt sizlərmə? Deyin. Demek, la ilahe illallahnin manasını Araplar yexsi çün gelidir. Yani Mekke müsrikilere tazirgi ahli ilim mendi dava qilib, İslamda in tawhizni dava qiliyatkan kisilerden korar, ular yexsi rast çün gelidir, Mekke müsrikilere. Çünki6:33La ilahe illallah kelimesinin zillida yeru kainatta sızınıladigan zat yagana dur. Boshka sızınıladigan na dara, na insa, na ta, na boshka bir mavcudat yor degan ma'na oshkar durar. Sunum itun, ular bilişdir ki, la ilahe illallah kelimesini kalbige cagilgan insanlar7:03özlərinin saxta obroqlariga bular qatdiq bir khunash iqalligini bilişgen edib. İlah kelimesi, mabud kelimesi, Allahdan boşka sifatinin, Allahdan boşka mabud sifatini iqe buligan həmən arsana neslih qilişlik cahilişgen edib. Şinin ucu, həmən Mekke muşrikiləri bor molladivu qiçiləri bilan saydanlarimiz sallallahu alaihi wa sallamini7:37davatlariga karchi bor iski. Agar kil bilan, la ilaha illallah kelimasini aic bo isliyiboganda, kaylandarlar bilan, matka mishriklarinin urtasida hech qandi kusumat bolmagan bolar. Shuni uchun, bizni haziriga raqtimizdahan iman ve islam sifatini dava qilgan kishilar, la ilaha illallah ki dayin aicib yurgan bu kelimani bilishlikka muftoyturlar.8:10ḥasana basri rahimahullah uqshaytilal qi laysal imanu bit-tamanni wala bit-tahalli walakin shay'un waqra fil qalbi wa sadaqahul amal iman tamanni bilan qomir tamanni min iman yani biz ummati muhammada qammiz biz musulmana qammiz biz jannati8:50xaxlagan dargazatan qirqiyata digan umbata qannaydi, digan temannina. Temannini izahlaqliq uçan yahudilara ixtiki jannate faqat yahudilar qiradishda. Nasaralar turib jannate faqat nasaralar qiradishda. Wa qalatil yahudu, nany yadkhulal jannata illa man kana hula. Wa qalatil nasara, nany yadkhulal jannata illa man kana nasara.9:22Ikawni cemlak Kur'an-ı Kerim, Wa qalu man yadkhulal jannata illa man kainahu ban aw nasara. Man ati shir. Yahudlar haqqat jannati yahudlar qiradi. Jannati qirishliqi qin yahud qolishliqi qiradi ishtar. Nasaralar buni raqqilishib haqqat jannatka nasaralar qiradi ishtar. Yani, Allah subhanahu wa ta'alanin minni Allah deddiri ishtar.9:54Yani fakat buzu millat nisir gudar nisir. Musulmallar ham bu hamanniga dan qasirlanisir, cannetka fakat musulmallar turisadi. Musulmallar, yani biz kiramiz nisir. Unda agarci millat manotu bitinir turimasi ham, biz, qavniye manotu girimasi ham, biz musulmallar, yani bizdar kiramiz digan, biz digan nasir bitinib edadi. Allah Subhanahu wa Ta'ala10:27laysa bi amaniyyikum wala amaniyyi ahli kitab. May ya'mal su'an yu'dadir. Yani, cenneti kiris sizlerini orzu iladilan bu midir? Wa ahli kitaplarinin orzu iladilani han bu midir? Kim yamalli qilse ceza olamadir. Bu ayat, hancalik tatir qildi ki, Abu Bakr r.a. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in oldlari kilib,10:58Ma ashadda sha'na hadikil aya ya Rasulullah dedilad. Bu qayatnin qandi qatdi qayat qaysil kimi qi yamanlik qilse cazalanadiligaddi. Qaysilimiz yamanlik qime qen qin bariz bilgab eddi. Sunda Rasulullah sallallahu alaihi wasallam eddilad ki, qesal bulasin mi? Basizgi yengil musibetler yetitiradi mi? Dedilad. Ha, manasin astalar hatalar izgi keffarat qiladdi. Demek iman temenni bilanmas edad.11:29Cennetke biz kiramiz, digan sozlar bilan cennetke kirilmayda. Wala bittahalli, uzini musulman mandi zinatlasliz bilan kirmayda. Ahalli, yani fakat zahiri amallar bilan zinatlasliz bilan kirilmayda. Zahiri amallar bilan, sohri, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallaminin sunnatlarini hiyakil ishimiz kirik. Zahir digi amallar bilan biz musulmanli musulmanligini yayin ki,12:01Dinsizli, dinsizligini bilendir. Meselan, biz zahiri namaz okuy gandigin, biz onu musulman digindir. Zahir damas giyat, xalbi itibari bar, dig, namaz okumi, niyatin tadadim, namaz okumi yurgan adamdir, biz musulman demigindir. Biz tohri. Lekin, sin bilan birga, zahiri amalinin uzi bilan, ziynetlenislik bilan iman wujud ikinig. Walakin shay'un waqra fil qalbi wa sadaqahul amal. Iman bimeh.12:32qalibta maqqan qoqib ornaqqan nardar. Waqrun, yani wa fi adanina waqrun, ayat-i waqrun zir agir ornaqqan nardar. Naha ayat-i taq basib qalibta qoqib cilmey digan baliq ornaqqan nardar. Micibatlar minan ozgarib qalmey digan, qiziktira digan narsalar minan ozgarib qalmey digan, maqqan qoqib ornaqqan nardar. Wa saddaqatul amal, wa unu amal isbatlar, qasiblar tursar. Bu qalibta,13:01Müstahkem iman tükken diganlar sana, amal fasiqlastirgan burda imansi dedilar. Şunu için, la ilahe illallah kelimesini manası ve şartlarından bazısıca tuftalı bitirmek. La ilahe illallah cemdesinin kelidi ikeldigi hakkıda haq söz bu. Lekin kelidini albette bunu kişilere bölüştirek.13:38Tishi bomagan yumala anarsani kaliz demeydi. Agar si tishilari blan, bolgan kaliz blan darwazani qachilse, qachiladi. Olmasan tishi bomagan kaliz blan, hich qachan darwaza qachilmasini gini hamma biladi. Lekin imamin tishilari, namaz, roza, zakar, haj, bu amallar tishilari ikalligini kamadan biladi. Si kalimani aqsa, janneti daxil boladidir, biyagiga tishi bomasahan janneti kira oladidi qchunadi.14:11Bilin ki, şu la ilahe illallahinin shardlari yani, şu la ilahe illallahinin manasini bilmi olib. Hadir ayet-i vizkani bizdeyik, Allahdan baska var haqq ma'bud yog deb bilamiz. Wa bu ma'bud sifati fakat Allah subhanahu wa ta'ala'nin uzriye khas deb ethat qalaq. Allah subhanahu wa ta'ala qalam annahu la ilahe illallah deyib. Yani bunu la ilahe illallahini biz bilisimiz kereyib.14:47Nino ikalliga? Bunin manasini bilişlik, muhtoz bol geligimiz için ha'lam, dedi Allaha sallallahu alaihi wa sallam, bilin, dedi. La ilaha illallah kelimesini bilin, dedi. Bunu bilişlikke mamur ikalligimizde hazır gibi bitirgen vaziyyatimiz gene ham, bunu isvatlaydiki, la ilaha illallah ne etken adam hankalik kibbosa, unu manasini biledigen adam için kemi yazdırabi. İkinci, hekke zid boluncu yakin bolmanı biçirik.15:22La ilahe illallah ne, sharflardan bitlase, qalb, yani jagana ma'bud, Allah ikelligini, Allahdan boska bar haqq ma'bud yuk ikelligini haqqa zidbole digan yakin bilan bilma olagacaq. Allah subhanahu wa ta'ala mana Qur'an-ı Kerimde, innama al-mu'minuna alladhina amalubillahi wa rasulihi summa lam yartabu, diga.15:48وَجَاهَدُوا بِأَنْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَٰئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ حَقِيْكِ صَادِق ايمَانٍ دِنْ تِشِلَرْنِهِ قَمْدُ اِثْبَتَّيْتْشِلَرْ يَنِي اللَّهُ رَسُولُكَ اِيمَانٍ كِرْتِرِيشْكَنْ حَقِيْكِ مُؤْمِنْلَرْ كِمْ لَرْ اللَّهُ رَسُولُكَ اِيمَانٍ كِرْتِرِيش16:18Biz mu'minmiz deygan davalarizda sadiqmigan kishlar diyarda. Bulardan başkalar sadiqmas diyarda. Shubha bole digan bosa, biz bu imanda sadiqmas diyimizdir. Biz bunu, Allah Rabbil Alamin, innimal mu'minuna alladina amanu billahi summa lam yarta bolya. Qeyim shubha qilmigan bosa. Manadon arsa imanda sharftir buradadar. Hadislani imam muslim cami istahiyyilarda kiltiriga hadis sharifam singa dalalat giladiqi,16:51Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, ditlar ki, Ashhadu an la ilaha illallah wa anni Rasulullah la yalqallaha bihima abdun ghayra shaqqin fayuhjaba anil janra. Uzdara ditlar ki, Allahnin yagana mabud ekeldiyiga, barhaq mabud ekeldiyiga, wa Allahtan baska mabud, barhaq mabud yuk ekeldiyiga, ziwaqliq dereman ditlar. Ziwaqliq derish bilayan, ayetishi manasini fariqliq kulma olugum iskerik.17:25Bir adam, la ilahe illallahna ashligi tili bilan boladi. Guvahlik, unin harekatlari, guvahlik daradi ki, u ma'bud bar haq yagana, baska ma'bud bar haq yog digaldigi dalaladi. Suni için, ashhadu en la ilahe illallahna bi shahadat kalimasini itibar almala muskiri. Shahidlerden bolishligini Allahdan sorajligi muskiri. Fatsibna ma'ash shahidindirli. Havariler, Isa aleyhis salamini fidayileri,17:55bütün mağlu canlarını İsa ʿalayhi ṣ-salam'nin da'latlariga bagışladan kişiler ham haç liste boyluq Allah'tan soraşlar ki, faqtibna maʿa ʃahidin, wa bina ʿamanna bima anzalta, wa ttaba'na r-Rasula faqtibna maʿa ʃahidin, budaya bu sin çürgen kitabda, İsa ʿalayhi ṣ-salam'nin çürgen kitabda iman çöldürdü, wa r-Rasulga ergeçtik, dedi, ergeçkenden ki, şu yapımızda şahid öz bu gəllarını sakıdan yazdı, dedi.18:25Zahan, la ilahe illallah muhammadur rasulullah deygan adam akral edemiz nahayattatur. Lekin shahidlerden dolishligini sarti almali qaliblar. Shahid, yani shi kalimani aytgan manadi, özden mucestemlashtiristirgalligini lindirmali qaliblar. Rasulullah sallallahu aleyhi salam eklerti, shundi, özünne allahmi qilsi ikalligi givahli giremen gedilerdi, va eklerti, shu la ilahe illallah muhammadur rasulullah bilen, birar bende, allahke,18:57rūba-rūb olmeyde, shak kılmegan xalatda, agar rūba-rūb olsa, jannattan tusil meydan edibdi. Jannatu kiti etiyan yolu tusil meydan edibdi. Si kalime bilan, Allah ka rūba-rūb olsa. Yani aiclidda sadiq qalsa, taa imrini ahir gaca. Qur'an-ı Kerimli ibaralarga agar biz ziqqat girarikamiz, man za'a bil hasanati, falahu khoyrun minha, man za'a bil hasanati, falahu ashru amsaliha, ba'dorillarda. Kin hasanatni?19:26alib qilse digen. Qim hasanatini qilse digen ben. Hasanatini avvala qilish qigin. Qigenden qigin, hasanatini qilgenden qigin, bunu alib barishlik digin. Allahini huzurigin. Menze ebil hasanati, qim hasanatini alib qilse qiyamati. Su hasanatini yolda aldirib qoymaksan, qiyamattaki alib varsa, falahu qoyrumina. Unge, u hasanatini qira yaxshira anasak ura.19:55Qilgan hasanatinin miqafatu bu midin? Undan, un barabari bilir. Ana qin cuq qigan, birdi ham Allah subhanahu wa ta'alanin huzuriga si qalima bilan ruburu guldin qe basir. Qalbi wa qalbi bilan bu qaliman aytkandan qigin, bu qalima talab qilgan narsani qabul kulmaqla bu qiray. Bu yige hujjat suqi, Allah subhanahu wa ta'ala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin20:29davatlarini qabul qilmagan musiriklarina sallarini bayan qiliyat. Takrar etemiz, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini davatlarini qabul qilmagan musiriklar Allahini yogdini asti, Allahini bor diysa'di. Ka'inati yerini Allah yaratka diysa'di. Ka'inati yerde uldir edigan ve trildir edigan sifatka Allah ide diysa'di. Allah rizq veredi diysa'di. Ve ka'inati yerini de20:57rububiyyetini, terbiyyat sinandaligini, Allah dışarda, fazilige imanini da'va qilgin kisilarki terbiyyat sinandaligini taglariga, daraqlariga, yadiraqda kisilariga tapchirib qoygin o cefatsiz, ruxsiz qoygin cefetlariga tapchirib qoygin kisilarda qamasi do misriklari. Hali bu misriklarinin halidan kira anceti ziraqda ola.21:24shusbatlar geyce bolyandan qigin ham, Allah subhanahu wa ta'ala ularini la ilaha illallah kalimasi talat qilgan narsani qa amal qilmagan qisnabiyat. Innahum kanu iza qilalahum la ilaha illallah yastasbirun, wa yaquluna a'inna latarisu alihatina li sha'irin majnun li sha'irin. Ularga la ilaha illallah bilsa, la ilaha illallah bilsa, bilsa. Ular,21:56Ayqisina diyi ki, biz Allahni qar diyatsizu, yaratuti diyatsiz, Allah qar diyatsinanda a'lanli qar diyatsinandasi diyatsiz diyimada. La ilahe illallahni yaxqini sha'ardar. Ular, uzdarinin qliyatgan hana ishlerden qalq yetishlari, siregidi la ilahe illallahni qabul qilisa. Qilibdini sha'ardar. Ular, agar bularga la ilahe illallah dit ayqilinsa, bunge boy suniylar, bu kalimenin talabini qiliylar, iyise yasbet birin, bosh qasishari.22:27Yani bu kelime talat qilgan shartlarina amal qilismi edir. Wa isa dixi, a illa la tarifu alihatina li sha'ilin majnun. Biz uzmize, ilahlarimize, shun majnun shairini sözge kirib tashlimizmiz. La ilahe illallah kelimetini, shartlardan bitkasi, Allah subhanahu wa ta'ala, shi kelimana aytten küslerge, wa anibu ila rabbikum wa aslimu leh. Rabbilerde inabat qilib qayt iladi.22:58və Allahnı hıkmige rabbilergi taslim bölüylerdi. Bil yerdin ki, demek, tule buyusiniş və taslim bölüşlik, la ilahe illallah kelimesi talat bilgen şart ki, cizibke zid bolgen sidiq bolmalıq derek. Yani sadiqlik bilen qalblan etmalıq derek. Sadiqlik heysin de bilmeli. La ilahe illallah da sadiqlar bar, la ilahe illallah kelimesine etgellerini silek tazraplar bar. Kimler?23:32Allāhu subhānahu wa ta'lāhu ma nabiyyir dhā, dhijyabayyankil yabtiki, alif l-amnīm, ahasiban nāsu ay nitrakū, ay yakūlū, āmannā wahum lā yuslami, wa lakad fatannā alladhīna min qablihim, falayālamannā Allāhu alladhīna s-sabakū, walayālamannā l-kāzirīm. Odamlar āmannā, īmankiltir digan hālatta, tashlab kuylunishligini dhīmankili sharib. Yāni, lā ilāhi illa Allāh.23:58Muhammadi Rasulullah kelimasini eqbo isli iblan indi boldi shu xalatda, nima qilisleri arxan indi, shu xalatda qaladigan bi diman qilis edini. Allah Subhanehu ve Ta'ala de sadiqlar kimligini biz insankılamız ilerli, yani baslariga harfi musibetler talik göremiz, ve sadiqlar kim, ve kaziqlar kimligini Allah Subhanehu ve Ta'ala biledi, yani harfilerde malum tutu edi. Hatta özlige ha malum tutu edi.24:26Özükan özüne ikadi, sen kezzaba gelsen bu kelimededir. Az gene seni işin yürüptürgenlik için, dünyayı işlerin yürüptürgenliği için iman getirgenlik ensen. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam aldilariga Khabbaz ibn al-Araq raziyallahu anhu geldiler. Kaaba aldi da özlerinin bur, yani yapimçilerini kayilariga saligyan basirat yetgenidiler.24:57Aytlar ki, Habbadun l-Araq aytlar ki, ya Rasulallah, du aqilin dini Allah ta'la qalib qisin, jidabir qinalib, kekkerliyini bildirdiler. Habbadun l-Araqni azzal tanivalishi miskeri ibradarlar. So, birda hadislani sharxadanin, rawilerini, hambalarini sharxlar birganman, Habbadun l-Araq, xindi Allah volidi azaplan gellar ki, bu qishini Muhammetin yoludan qaytasandib,25:28laxchit choqda yaqqizil azaplarik. Yaqlari qaqib otta uchirqoyarkan, badallarindan dixgen yaqq, otta uchirqoyarkan tarijin azaplarik. Umarul nilqattab raziyallahu anhu dey salabatlik chi, shundi chacaatlik, zinaka özleri qattik kolde tanilgan Umarul nilqattab dey chi, khababun nil aratni azaplarini sorarikallar.25:58Suragallar da bazda aittir arakallar. Azal islam bi halatladan. Zayana arkalarini, bur atishligini sura arakallar. Yelkelarini sindi atsilar, toqbit arakallar. Cesatlari digi digilik olib. Balalar Habbabin il-Araqni azlariga, hollarini tukircalariga salib oynash arakallar. Shundi Habbabin il-Araq, wuxu azal tapmagan kishimaz.26:23xattı din yolu də şünçəlik azartat dənkişi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamna ollar dəki illerde, Ya Rasulallah, du'aqilin Allahu dhi qalib kumrida. Şimdə, Allah bu dini də albəttə yardandiradi. Şekdə mi sizlər dirlər? Sizlərdən izgərgilərini, bəzlərini, boşlərdən aralat daşlagandıxan dinden qaytmaq istə. Süveylərini tarab, göçlərin tarab süveylərini açıq koyuqsaqan diniden qaytmaq istə. Bu, İslam albəttə26:53shundi davrlar kelebi ki, dedilar, xan adan yamanni qaytaqtidan xadra maqdi dakhshatli urullarda xan özü markab mingan karvallar din olal ötki taurada islam adalati sayasida koyibosa böriyib koyami qilgib qorkadib, boshka nesadan qohmaydi, dedilar. Yani islam adalati shundi qaraqsizar qoygan urullarda xan adalati yetib baradigi, hechkin bu bir zulum mengi yetidi digan tashvix bilan yashamaydi, dedilar.27:22Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, sindi itishi qesim caliqatli qatibir. Ani sadiqlar, qimlar ikalligini Allah ta'ala bilidir edib? Hayatta har kanti imsan, iman, imtani bitir edib. U bir imsan azab bilan itir edib. Ikinsi dunya bilan itir edib. Ika u imtandan salamat etki itkallar haqiki sadiqlar. Hadislarini...27:53Manas sadiqlik te qayt qilin janim, ma min ahadin yashhadu an la ilaha illallah wa anna muhammadan abduhu wa rasuluh sidqan min qalbihi illa harramahu allahu ala n-nar. Muttafaqun ala hadis. Manas hirdaqan, la ilaha illallah te juhaghliq derejan, wa muhammadan abduhu wa rasuluh de juhaghliq derejan qosa sidqan min qalbihi qalbidan sadiqlik bilan. Barart azamin hazakandan et yapman deneydi. Lekin basi geçishkan musibat wa quwanchilar ulim sadiq sadiq masligini.28:21Odamlarga dildirisdan tashkari, oziga hamdildiribbayar. La ilaha illallah, harflerden bizde ikhlas. Biz dertimizin birinci dertimizde ikhlas hakkıda mufassal etiyammiz, Kur'an-ı Kerim, Wa ma umiru illa liya'budullaha mukhlusina lahuddina hulasa diyarda. Yani fakat dinna Allah'u izgi halis kilişlikke mamrudan. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamdan, imam Bukhari cami-i sahihlal dikintir ya hadislerden, As'adun nasi bi shafaati man qala la ilaha illallah halisan min qalbihi aw,28:53qalib qalib qalib qalib qalib qalib qalib qalib29:25Bu hariga ikanimizdik, özünün hayati bi islami hayati da sabit biz bilen özünün ispatlagan kisladir. La ilahe illallah sharplardan ditteti su kelimege muhabbat kiliyish. Su kelimane özünün hayati da tatbib kiliygan muvahhidlarni yahish koriyish. Wa su kelimane özüde mücassamlashtirmagan kislarini yamankoriyish. Mene bu, la ilahe illallah kelimesinin sharplardandir.29:58وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يَحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِّلَّهِ رسول الله صلى الله عليه وسلم إيمان حلاواتنا بَيَنْ قَلْبُ اللَّهِ دُنْيَا دَ حَرْبٌ نَرْسَانٍ أُزْنَا خَطْمُ بَلَدًا إيمان من خَطْمَ حَمْبَهُ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَ30:31wa an yakraha an yuqzaqa fin nar wa an yakraha an ya'udha fil kufr qama yakrahu ba'da iz anqadahu allahu minhu qama yakrahu an yuqzaqa fin nar Muqtasatun a'li hadisi. Uchnarsa balki kimsi uchnarsa kimda bosa imanini halawat mazasini qatida. Birinci, Allahu Rasulu boxka hamamatadan suyumli bosa. Ikinci, birisini Allah utum yaksh kosa.31:01Allah için yaş görgenligi, imanı, tawhidi için yaş görbürgen bulsa, birada başka adamda şirk görgenlik için yaman kurar. Ve şirk sabır bölgen vakitte ocağla antaradır. Kabul kılmasa şirkinden başka bir yaman kurar. Bana bunu bilen sıfat verir. Allah için yaş görgenlidir. Bu mızan bir ticareti yaş görgenlik için, ya başka sıfatlar bölgenlik için Allah için yaş göremendiği bir gün bulsa, bu davasını çoğru muatorluğu gibi Allah sağlığı sıfat verir.31:34Va, kusurga qaytishligini, Allah subhanahu wa ta'ala kusurdan qaytari putkarganinan kegin, kuttu otka ulaqtarilishligini yamankorgan bi yamankoradi. Mena bu sifat bolsa, isli sifat imanini halawatini tatiydi. Shurda min, bir nesani, toh qalibit maqsuman, bazi kisilar bar ki, khattig bir imani islamini sharitlarini unga ruburu kilinsa, imanini qabol kilib,32:02namazlarini okub, ruzalarini tutkendensi imanini sharplarini ruba rusiga atgelib koysa, va shu sharplarini xilafi hayatidi pampiliyatkalligini ayti koysa, mene agar buncalig maksani shaursi ilgarigi xalatini xaytik etamandigdi. Mene bu narsi imanini halawati mutlaba omagalligini belirsi. Hali siz bunu talab kuluyarsiz, onu talab kuluyarsiz. Yani u talab kuluyatkani narsi özge talab kuluyatkani yok, imanini sharplarini bayan kuluyarsiz.32:31Mənə bun bi küfürge qaytgeçliyini, otki ulaqtirliçliyini yamankörgenbi yamankörməginci imanini halawatin qatimiyni. Bu geplar baz vaqda qulaqa calinib qaladi, bradarlar. Iman sizden ayta diyi ki, meselem, siz, misal, abdi kili vayti edi, siz islamda zarab qiladigan hizmatli qiliyatsizli xizmirin, siz maqash alib, siz karbiya qiliyatsizli qarbiya qiliyatsizli xizmirin.33:02islam man qiladi buni ila ilaha illallah sabdi bun arsani sudan man qiladi deysan, min bundan baska hunarini yormayni dindi, agar bunasa dhurtir min avalgi qalini qaytik etamandi, undan tashkari, bazibir ayollar tarafidan ham, su xabarlar, özlerinin ayollara haqqada bingi bir maksiblar ham yorlangan ki, islamini qabul qilmastan virgan vaqtadan, maskluti icinligini icib, etbamanda cik getib,33:34keçkurun mihmahana qizadib atalgan ilgi kilib, baska heyk nartabinan ishi bomassan, hayat nima ayilasini hit kandi hatalarinam azahlantirmassan, u qiru qiru, hatta bir kandi halatda birar bir avqatan ildiyigan, samami eshi ulfatsiliyibla avqati ildirigan adamlar, islamini qabrutilgendenki indi ayilasini, bu islam indisin hayasini zidiyni toqtas, bundi idise bunu mukabalatda us.34:04ilgerge xalat ussidigi didigini, hiktirge mazsidigi didigini ayollasan baraykan, broda. Mene bu narse, namaz oku gendenki gin ham sadrbo galligi, iman u til bilan eytilinib, namaz okub, rozet usko isligi bilan hatir bolneydi, xalibda mustahkan, chokkan, wa unin amal usbatlat kirigan narseykalligini. Allah subhanahu wa ta'alanin imange cennet vabakidi. Cennet,34:33kus kormegen, kulaq istmegen, Allah min uluqbir qiyamettegi, hicbir insan hayatu da kormegen ziyafathanesidir. Mene bu nerse, addi nerse bilen xasilba neyde? Ademler dünyada hem gazi omasi, hem shahidi omasi. Hem dünyada satir can, heik nerse yismese de, cennette hem en torusunca ahirette nesil boydi. Mene bu nerseni biz bilmaligimiz gereki,35:08Allah subh'anahu wa ta'ala ulim, surdan qaytargan lankigin, surga qaytisliyida, isiga qeygan vaqtida, otta ulaqqirlisliyigini iska alatigan darajada qorkisliyiga. Allah subh'anahu wa ta'ala Qur'an-ı Kerimde, Ya ruddukum ala aqabikum fatan qalibu fasidin. Agar Allah subh'anahu wa ta'ala onu duyuruqlarini qamat eylar, sizladi ilgargi qalatiylargi qaytarib qayatidigini çözdürdüki qayatigan ularga. Alvargi qalat digi.35:41cahiliyyat, zazboj cahiliyyatka qaytiliydi ujliganladda qortgi chigallar. Avvelgi qalatiyylarga qaytaradi digan suz, sizlarni qatilqilad digan suzdan amqat qoboygan. Manasini, bu, kinki ular imanini halavatini tatshigandirlar. Allah subhanahu wa ta'ala bizdargihan imanini halavatini, tatshigini nasib dursalim. Salaf salihillardin imanini tarifini bilen suzimizi sugitamiz. Al-iman,36:11huwa i'atfadu alqalb, i'atfadum bil qalbi, wa nutkum bil lisani, wa amalum bil arqani. Iman, qalb bilan bulgan itqad, wa qilb bilan bulgan nutq, wa arqan islam hu tul marja' amal qalishliqdir. Sahabi ikramlar min qazilatlar dan tutta khalifamiz raziyallahu anhum ajma'in.36:39Qulabnin bazibar qazilatlarini avvelgi dertsarimizda okud istirganiz. Sahabalar, isidegi uluq sahabalardan Abdurrahman ibn Awf raziyallahu anhu'dir. Ofergi rabi Abdullahi ibn Uthra raziyallahu anhudan ruwayat qilna deyiki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bir cemaaga marhamat qildila, yani muruvat qildi. Abdurrahman ibn Awf,37:11si cema'a da baribilar. Abdurrahman ibn Awf ka his nasa birimadilar. Abdurrahman ibn Awf yigilat tiktirtilar seyda. Fakat özleri gina Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin muruwatlarina oma galligilaribilar. Umaril mi khattab Abdurrahman ibn Awf ka roborob olibilar. Ayitilar ki, inima giyigilayasibibilar. Bu qishi jawabiga Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bu cema'aga marhamat qildilar. Min ham silablan birgidim.37:43minge hix mersa dirmadilar. Furka man ki, minge birar bir qazab kulib qalgangi ux şeydilar. Rasulini qazabiga dicarbot qalgangi ux şeyman xingi eqliyatban dedilar. Umarimni qattab Rasulillah sallallahu alaihi wa sallamini qaldilarga qirdilarda Abdurrahman ibni Awifni wakiasi dilan Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamini qadardar qaldilar. Shunda Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam itdilar ki,38:14Layshadi taqtasun alayhi walaykinni waqkaltuhu ila imanidi. Min Abdurrahmaniga hib sandi, minde ghazab yox. Amma bunge bir nasib, bir maslugiminin sababi, umin mustahkam imaniga ishanib derladim, derla. Abdurrahman ibn Awf, Uthman qaziyallahu anhuiga 40 min dinariga gir sattila. Yani Abdurrahman ibn Awf,38:45katta bir yerleri baridi, shuni 40.000 dinar da qasilar. 40.000 dinar, biraderlar, bu jude katta bir pul qasilar. Bir dinarini, wallahu a'lam, qazirgi, shu alamdagi, shu dinar, yurib durgan dinar sabiga, qazirgi vaqtta, 150.000 de yakın, qazirgi mehalli pulga toru qelad, bir dinar.39:1740.000 dinarga yer sattilar. Undan tashkari bu nahayatda kub narsa qeladi qanna muqdadda. Bani Zahra kabilasinin kambaqallariga taksim kildilar. Wa adamlarinin hajatmanlariga su mallarini pulni taksim kildilar. Wa Ummuhatil Mu'minin Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamni ailelere, yani onalarimizga taksim kildilar.39:50Nisi var? Yani Abdurrahman ibn Awf'nin, valla halam bu kisi ciyallari buladi, shik shaytadlar ki, fadexaltu ala A'ishata binasidiha min thalika. Abdurrahman ibn Awf si puldan ajratkan nasibanı A'isha raziyallahu anha'nin imbahatil mu'minin onamizli bitselerini olibkirdim. Ayitlar ki, man arsala bihada, kim cunastibini zidlar. Pultu Abdurrahman ibn Awf, faqalat inna rasudallahi sallallahu alaihi wa sallama qal,40:20la yahna'u alaytum ba'di illa as-sabirun faqallahu ibna awfin yinsal-sabilil jannah Abdurrahman ibna awf deyirdilardir, ayytudum, shunda Aisha raziyallahu anha itdilar ki Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ayytikallar ki nindan qigin sizlarga sabir sifatiga ijab olgan kishilargina marhamat qiladir digan idilar. Allah ta'ala Abdurrahman ibna awf ka jannat tegir bulaglar da bilan suqartin deyirdilar.40:53ḍḍḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ �41:26Wa fil hijratil akhira faqad qalada. Bir Usman r.a. bilan birga qarvanda kit yatudin Abdurrahman, yani taqalara, minden aldin, taqan minden aldi da kit yatudlar. Bir qara yapintir, yapunma janidlar. Usman r.a. bu qara yapintir, yapingen kim? Dedlar. Abdurrahman diyiştilar. Sinda Usman r.a. mimi çakirdilar digi mis var r.a. E mis var dedlar.41:57Labbayt-i amiral mu'minin dedim, qim qi xu taqindan uzini birinzi hijratdayan, yani Habaistanga bulgan hijratdayan, ikinci hijrat madinaga bulgan hijratta, Abd al-Mammindi davaqsa yalqan qishaadan bilh qoygan dedim. Yani Abdurrahman ibn al-A'ufini birinzi ve ikinci hijratdagi en sadiq hijrat qilgan kisilardan dedib Osman radiyallahu a'an husa megana qerda. Suyan radiyallahu a'an hur, bir bara itadilar ki,42:26ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ42:58rāyaqil qan bulsa, dedilər Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam. Yani, nindan qigin rāyaqila digamqislar, sādib tarzandlari shundi rāyaqila dedirdilər. Ummul mu'minin, ummuhātul mu'minin bular Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamdan qigin qalishu iddilər. Qalishgallagda ulaqinin nafaqalarini buyradiyan Rab dunyadan uqcan ida. Uqcinin harandaslari nafaqa birishlari muntun ida.43:28Shundayt kene kallar, mimi ailelaringe, yani Ummuhatil mu'mininge marhamat qiladigan sabit, bar kishilar qalar. Ular shu sifatkiy geba qaladarlar, yana shu isni qilalda qiladlar. Abdurrahman ibn Awf, Ummuhatil mu'minin qachan haj qilisqalar, shu kshiniq sabitan haj qilisar edar. Wa ularinin hawdajlarini, butun hadirliglarini hayzi satar geyirisqalar, hawdajde qiyanin istiga qoyilingan.43:54bir zoyan kusini i misalibe icide salkindi kitibigan mertani hazbayzibiz. Utun su cihazlarina Abdurrahman ibn Awf sarkilara kallar. Va oda, yani dekik kocaga Arafatda, hama orinda, manfaz siyakta dekik yol bolib, adamlar ayaqasi bol midiyan cayga, su Abdurrahman ibn Awf, Umbahatul Mu'minimik shirara kallar, uzlarini xablarla. Ali ibn Abi Talibdan istimdiblar, ravi,44:24Ayyubkalli ilabni yawma mati Abdurrahman Abdurrahman ibn Awf wa batil dinkinda izhad ibn Awfin faqad adrakta sotwaha wa sabaqta ramqaha. Qabutlarini shindi janazalaru qilgani dinkinin. Ey Abdurrahman ibn Awf, zulbusin indi sizgan. Duniyonu thaba, thabasini qatib uchkittib. Birar bulgawun yaquli uchkittib, naftan qittib. Qatibi urundib.44:54barindid shimdeydeygane kallar, tawbutlardiki qarirga waqtda. Masudullah sallallahu alayhi wa sallam aykana kallar, qana yaqulu lahunna inna amrakunna lamimma yuhimmuni ba'di. Oysha namiz ruwayat kallarlar. Onalarimiz ge qarab aykana kallar ki, immuhatil mu'mininja, sizlar min ishilar, mindan kidin minje en muhim bol jannarta shuhakta oyzeymandir koygane kallar. Walen yasbiru alaykunna illat sabirun. Sizlarga taqat sabirlar jina.45:27qadrqilib, qadrqilab diganikallar. Sunayakul ulu, qakallahu abaka minkan tabiilil jannay, turiniga Abdurrahmanin a'uf. Ayshanami zaytarikallar ki, Allah ta'ala Abdurrahmanin a'ufini uqullari zaytarikallar ki, dadiniga Allah jannay buloglad, buglan suqartin digarikallar. Bu sozni gazlarimiz tishumayatkan bolusligimiz muntin, sizlarini nafaqiyyilagini dirib turisligke fakat45:54sabirlar günətçidalliydi, digən sizlərinin çinişlik üçün diktamin nafaqa vaqiyasınak denilir. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayallaridan, Ummu hatun mu'minindan Ayşe riziyallahu anhaga giyalların çatda bir dünyanı derdiler ki, bir xalqada altınlı girib, ibadet kiliqşini sariq kiliq, bea kiliq etirsinlerdi, günətcellerdi. Xu altınlı46:24qi qic qeqe hammasini kireyli urinze diribar jenek ellar, qoyxariziyallahu a'an. Ximde ciyallari istib, min dina sani uzzarilgi sarf qisillati dina sudun. Biz aqsirilan jaliniylarini qoyxariziyallahu a'an ha istikaliz, ciyallariga qatan yakkaliz, qi ciyalimiz yatir minadir qoyxariziyallahu a'an. Agar malini min icindir gandasa, min bu mal ixtiyari min de ganda qaxla gandasani qalamandir ganda. Qoyxariziyallahu a'an xatan ciyallari kurtib, do'alari icabat bozimki,46:54qorqallardan uzur için kellerdi, uzurlarini qabur kimi genek. Xinda ulemalar, dekib, qan geyti tababalarini bazlariga bir uzurini qabur kildirisi yolini etkellerdi, biz bir mak'ala sorasini ducun qiganimizda, siq-siq, hargani orta içige qirib, qab kistirib, yiglan uzurayi qesdi genek. Bizde izin verilirdi kirishgari. Kirishgi izin vermegen ekerlerdi yerlerdi. Xinda, malini minnati gerligi icin men izin vermegen ekerlerdi. Aygari ziyallahu anhadan,47:25sahabalarinin teptalari bir masalat uğraşılığı için pardanı ortasda tırıq. Sıra şahidilər, cavabını alıq et şahidilər. Ruhsat uğraş gelirdi, ruhsat verildi. Şimdi diğerleri su pardanından, şimdi içildilerdi, qaktı qiren zillastan zirah ettiler. Etdiler ki, mir qasam içki kozyaman yatırmasını istedirdiler. Şimdi qasamlarını buzsalar, bütün buzislikçe, yani albette qasamını buzgan adam, bur kon çıkar istereyidir, kiye soy istereyidir, yok mol, yok suy soy istereyidir.47:55Shunu diyallara ikdere kallar ki, tuk damaqsam min qiyayin maz dina qawsamu uqshi soyib tadaqaqqil awsada shunu ardi okudin diganigallar. Yami shundi sizlarga sabir qilish qiyin digalligini, ular hatta qabda mallarini diristalar, xan anashi vaqda qaxtin qivarishlarini, ya bur adam sabir qilalmaydi bura dali. Kili qalbida naha yab deregede, faqat Allahini rizasini ixtiyar qilgan adamgine, bunaka adamgi muruwatili sabir qilallaydi.48:24Bolmese, bu gore digan adam unu ussida korisini gini, vayana bundan bir antin lisa maqdawlar iskikirisini hokligan adam dina bir allayda. Bundi, hic kandi siz bunnarsa diritiz, sizgi parva qimikite digan adamga, burnarsa dirit sabir kila digan adam, hakiki Allahin huzurida sabir bozgan adamlar dina bir allayda. Sahabalazin bazilari, sadaqat kilingan vaksta iqtetiyani bir adamnin mustasligini bilgida,48:54sin bilen ikde tiyeler, niyeteler, sinin istigi kereylisanla, divazlarini koyupturib, esici chakirdilar. Chakirgerlerde, sinu etkenikerler, qiraqlari bilen cikkanda, qiraqini ocherdi denikerler. Qiraqini ocherib, bini esicini oxtozan ekerler. Kollaridegi qiraqini ocherib, esicini ocherlerde, tiyekirib, etkenikerli te davir denikerler. Yani, si marhamatni qisen, u meni korib, meni ozilin azde uluq adamde korimirmesin. Si meni oldin da,49:25aytmaqqib olgan haqmi aytamni oqamasin. Bu, özü ikinan dharar, ham no torunasadan meni qaytar almasa, meni ikinan dharar desin dekili shalda. Allahini huzuridan, faqat agirni qitaman dekdirib bir muruwat qilislikdan qiminmati yogur abil. Agar biz birar bir muruwat qisik, soqsan yildigi hurmat qilisa, soqsan yildan kin birikin hurmatini oqasa shikindi qatiramiz. Anasinin icin bol qetirik, sizlariga49:56sabir qiladigallad, bide xan sabir qislar dine sabir qilallaydi digallad, imana subortakiriyallahu ala. Ummuhautun mu'minin hamalar isim digilad. Ummuhautun mu'minin bular nahoyet dereceda dunyadan uzlarini nahoyetda bu ruwetlar naxhammasini yuqatib yubarishadilad. Abdurrahmanum la'awf bu qisini dailarda xan nahoyetda sadiq qisim qellad. Sunim için xan50:33Tumarilni khattabdi qadil qishin, ay tari kallasi, timbara barraq Abdurrahman bi ixda yadayshi alal uxra tabayi uru. Abdurrahman ibn Awf ilan bayqilgan iladad xur qaqshiyun ilal qatmad. Abigar Abdurrahman ibn Awf bir kolibla ikindi kolib, tizi kolib dittirib bayqilib, kolib qaqqoyta ishanib bayqilawri ilad diganikallar. Yani shina qadr amanatli qishin kallar? Qadirgi raqsta hamamizjan qirili nartabdir biraadallar.51:05Bay qilganda barib qol qoqilgandanki bay samam boladi broderla. Qaytuvalishliki imkan yasiyo, ita u iti tarasta burulib qetishliyi bilan, sayindi qaytuvalishliki iladiyo broderla. Bay bir kushi bilan, bir nartani aldi. Alganizdanki uchkin iqtiyarligiman ded aysiz, uchkin nantigin jawabini derasiz. Uchkinizde iqtiyarlig bolasiz. Qaytar verisiziz mumkin. Unu bir xalaq qolib qoymasi isharsa bilan. Bolmasan, shu vaqtda nat beladigan botiz,51:34qol qoqil gyanlan qigin, iki awlar iki qarabga burulishligi bilan endi dind. Bunu qaytuvali, yigitkisi ayita diyan, qaytar diyan da endi dind. Bunu qaytarvalishligi bumedi buradallar. Bu huzirgi vaqtta jidil sujnaqa nartalar var ki, bu bayini qilingan dyan qigin, endi iki tamanga buruligan dyan kin, tama bunu qaytuvalishligi bilan bumedi. Suniqin qol qoqmasi, qol qoqmadin zir ayituvalishligi minkin. Amma Abdurrahmanumni awf,52:07ikte kolini dittesi bilan ikkinci kolini ushrektirib, sizi namirgan faqda Abdurrahmanin bayrigi ishan ariyida faysal ariyida bilan. Umar ibn al-Khattab qadiyallahu anhu dix. Sahabalardin Allah subhanahu wa ta'alanin dergan fazilati sundayki, sahabalarinin dittelari qembaqal bolistalar, qembaqalligda bilan imanlari bi zarraca kusuriyeti insime galli. Badi sahabalar, nihoryab darilada badalrak bolistalar,52:41dəvlət ulərinin heç kəndi əldə olmida. Abdurrahman ibn ʿawth sahabələr qişi dəgi, nə xoyatda dəvlətlən qolib, qi yaşagən qişlərdən. Abdurrahman ibn ʿawth, nə xoyatda dəri dəgi, hattabir tarvallarini qoydalariblən, Allah'ın yolu də dirib yuvaryan, hücum siqaralarini, madinat siqaralarini hamlasini, hatta isyarikanlar ki, ahlul madinati,53:11iyalun ala mali Abdurrahmandir tarikallar ahli madina Abdurrahmanumna awqnin maliyyat haramdir tarikallar hamali ahli ladina gularini Abdurrahmanumna awq qaraularini hamlasin qamillari tarikallar bu ham Allahnin bur katta bir hujjati ki biznin uslimizda barpa qilgan hujjati ki Quran-i Karim in katta hujjat ki si Quranda ukarakan ham masifatdili peygamberlarni53:43yuaxı buladi. Bazik shilar, min kambagal boyluq qaldin da, sinin yucun islam yolu da nahgan bulalmadin, azgina dunyaadan siriysan, disa, sinin kambagalligin, isa aleyhis salam te barmadi. Isa aleyhis salam, qaylari yuqacan, qayar tiskir tuk yurda qalar edali. Bazik shilar, indi min kambagallig naso, dunyacida bir zaraldi yakan,54:15Dunyayin shammuzindadir, yaxshi salahiyyatda bolardin dunyaya sabablig albaniq qaldin. Dunyayin qoz demet olarekandir. Akhiratda izur aytmasi bosa, kimi dunyayin, Suleymi aleyhis salami dunyasi sayin kirtmidi? Suleymi aleyhis salamin dunyalari, bu, dida mitisi qebbulganliyayi qaramastan uqshiq haqq yalda barqarati. Suleymi aleyhis salami, Allah ta'ala, mana Qur'an tarimda surayi sabda54:46Dayan qaliyyattu ki, shun batishkan ilgari otididan namazlari barakan, shun namazni, dan ilgari, ilgarini, safsiz otlarini hudorillardan otgijatkan vaxtlarda, ha shu otlarga dhirilib qalib, shun batishkiz qalib. Ibu uribu alihi bil-ashi yis-safinatil jiyad. Ha qala inni ahlabi qisiddal khayri an bikri dhabbi, haqqa tararat bil-hijad. Qirguha alih.55:16Xanatalar sinbatiketi qi ibadatlari tarqib qazimiga, atlarini qaytarib qiliyla diliyla. Hamasini Allahin yolda qurban qivarga diliyla. Qistadir Allahini zikirinan nini mashvur qilganlar qesrimi, hamasini Allahin yolda qurban qivarga diliyla. Bazibib kishlar, qesallani cezabin do'ilin qesaldan qismadizan, dibbaqana qilmaksibirsi, sinu qesalin ayyub aleyhissalamini qesalicibigim.55:47Ola, u kishinin qesallari haqqidaxan namizgan mashkur istilga. Bazik kishilar, aysa ki, yuni dadan karshilik qalib, hit yolda, haq yolda dar karar bolalmadim isa, yuni dadayini karshiligi, Ibrahim aleyhissalamini dadasi azarini karshilizce doarmidim. Hayati boyisa, azar Ibrahim aleyhissalamini karshib olib. Baziban, ota nu, dan vaskit yosa biladi, tarzansi muhabbatib.56:22qatıqa qen, parzant mana bütün parzant qöyli kirtiriyallari kirtiriyallari, parzantinin naskili qiqinlik, qilib diriyan, bilan ziyafati diriyanlar sastak, sindi bir dala ziyafati den, Qur'an okub, du'aqibir yaskan, otalar hamchi xayat yasyasi broder. Parzantin bihri sababli, bütün yunoklari kirtirib bor yaskan, nasi hamchi. Sinda Nuh aleyhis salaminin parzantı, dinde bilmayan nizi bilan Nuh aleyhis salam,56:53zervetli özgərgərləriyə. Bəzi bir kişilər, o iləni istiynəkən, birgə yaşamasin, bu mese, bu tarzantini dərəkən, bundan dik dik tapardan, shi ayallinin fitnesi bilen, haq yoldi qiral madindise, Nuh aleyhis salam bilen, Nuh aleyhis salamini ayale kafiriydi. Allah subhani huwata ayalar bunu, bizde Kur'an-ı Kerimde dəyansaldi zardında sarkali. Bəzi kişilər, kişilermes ayallar,57:23edir ayalca qaluq bul aracan, ayalni sikiyn aracan, ayalga bu irmi zulumi turganman qijin, qatsi turganman qijin, mungi jingin aracan odan, disa, seni, qiyawini, zulumi, tira'in qe barmadi, tira'inin ayali mana canna tukar qam berdi. Yer kurvasi degi en catta zalim tira'inin ayali mu'min idi. Mana bu sikatni hayganbarlar da bugandanki ular suvatli bul aracan,57:56Peygamber bu mayallar zayifakan dadika, Allah subhanahu wa ta'ala sahabalardan shukurla nishkar payda. Agar qiray gugan dadistadan khazir ajli rabi. Man abu Abdurrahman ibn Aws badawlat sahabalardan. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamda Allah ta'ala uzmin yiymatini dizdira, ruubi ruulari aqib qayda. Badawlat, qamba, qatalman, gawjiray, qahlaban, qaraqalli, qarixalli, qaqtalli. Qaraqidi dawlar disar. Ajamlatadan.58:26Uzzar min qida'i sahabalar min hujjati tarqayi. Manabu la ilhammati zizga hujjattir biraaballar qiyamattin id-diz bilmattan diyaw shlidan diyal min uzeyn. Qul halillahi l-hujjatil baliqa qalab sha' ala habaytina jima'in. Allah subhanahu wa ta'ala min hujjatit, na hao yastati shlih hujjatit. Qaranda suru atinkalar yuldik shurva bedadisa muhammad alayh salamin amakilara xommalari qarfi id-imana. Sahabalar min qida'i aca'ib.58:57onalara karsib oldu. Biz bilan sizde bilan muruwet lari muruwet tablan mey digan kitabda muruwet lari bilan onalara, otalara, asimtelara. Din, akide adamlarini shundi ciddi bulmuyon dira. Ala inna sil'atallahi ghaliyah, ala inna sil'atallahi zannah. Allah min qiyamatunida biraj jannatasi qiymattir. Allah min qiyamatunida biraj jannatasi zannattir.59:26Allah subh'anahu wa ta'ala ham-muzi ham haq yolda barkaraqsin, iman yolda barkaraqsin. La ilaha illallahu min shaqlariga amal qilifliki Allah tawfid yersin. Allah subh'anahu wa ta'ala shi darsimizi davam yutsin, Allah ta'ala. Shi darsida suriq ishti uchilabdan, la turiq uchilabdan uqtoymasin, bingi amal qilab yallardan ussin. Masallallahu ta'ala alaqibu. U suqallallahu dhili qiyib, u suqallal dhili qiyib, yana dhisi darsi waqqir uqtalaqitan. Shimdan qis qalib zinnaqlamiz.59:59Qarzi qaqib sunad naxil namazlarda, Subhani radiyyil a'zim, Subhani radiyyil a'lami, iq marqibin orta qaqisa dilaq dola dimaq. Cana'atda imamda otkan kishi qarzi dayaydi. Imamda otkan kishi dişimizden qarzi sunaydi. Bunda iq marqibdan orqib aqifligi makruftir, muntilmaz. Imamda yalgiz qotiganda sunad naxillarda qaqla qan qeyd olaydi. Bazi maqib ziyalar barkib.60:29rukuda, hajdada okumadigan ularina okuradirab. Tahajyib mimaziban zaynada istirabitgen kishilar, mazdi isyadlardir, ruku sucidlardir, bu iqtiyari xal agen chiladir. Bu naqib zualarini oku, bu tahajyib mimazibini okuyanlar.Afficher toute la transcriptionCommentairesAucun commentaire pour l'instant. Soyez le premier à partager une réflexion utile.