♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioРамазон умрасига оид ҳадислар шарҳиadmin·4 views·5 months agoУшбу дарсда шайх Риёзуссолиҳин китобида Рамазон умраси фазилатига оид келган ҳадисларни шарҳлаб беради. By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абу Абдураҳмон Насафий Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абу Абдураҳмон Насафий#Audio#IslamHouse#Абу Абдураҳмон Насафий#Шамсуддин ДарғомийTranscriptionbeta▸Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.0:00Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. Wassalatu wassalamu ala nabiyyina muhammadin wa ala alihi wa ashabihi wa man tabi'ahum bi ihsanin ila yawmid din. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Aziz wa muhtaram musulman bradarlar. Ushbu dars imamna wawinin. Riyaz as-salihin namli kitabi dagiya. Haj kitabiya qalingyan shahning dawamu bulib. Unda...0:29Ramazandagi umranin sawabi, yosh balalarinin haj qilishlari, wa uzgalar urnidan haj qilish caizligi, Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamnin haj asnasedagi kamtarliklari, wa hajda ticarat qilish caizligi kabi masalalar haqda suz yuritilad. Allah ta'aladan hammamizni ushbi uluq kunlarda yalgiz uzige ibadat qilish, wa undan0:57Gunahlar dan pak bulib qaytishni nasib itib qalga umrumizni unur aziqla digan salih amallar bulam utkazishka muwaffaq qalishni surab qalamiz. Wa an ibn Abbasin radiyallahu anhuma anna nabiyya sallallahu alayhi wa sallam qal umratun fi Ramazan taadilu hajja. Aw hajjatan mayi. Muttafaqun alayh. Abdullah ibn Abbas radiyallahu anhuma ruwayat qrishlarichaa.1:26Paygambar sallallahu alayhi wa sallam Ramazanda qilingan umra bir hajga tinkiladi, yoki, min bilan birga qilingan hajga tinkiladi, digan ikallar. Bu hadis muttafaqun alayh. Abdullah ibn Abbas raziyallahu anhuma itadlar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam hajlarini ada itib qaytganlaridan sun, ansarlardan Ummu Sinan namli ayolga Sini haj qilishtan,1:56Nima tosdi, dedilar. Ayal erini nazarda tutub, falan chaning ikite suqara digan tuyasi baridi. U shulardan birisi bilan hach qildi. Ikinci isa, yerlarimizni suqarish uchun qaldi, dedi. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, Ramazanda qilingan umra, min bilan birga qilingan hachga ten kiladi, dedilar. Ibn-i Hacer rahimahullah aytishlarica, bani asadlik,2:24Ummu Maqil isimli ayolga ham xuddushunga uxshash hadisa yuz birgan ikan. Imam Nasayi rahimahullah rivayet qilishlarichar, Ummu Maqil shunday digan ikan, haj qilishni hoxlab turganimda, tuyam yuqalib qaldi. Shunda Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamdan bu haqda suradim. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, Ramazan ayida umra qil, chunki Ramazan ayida qilingan umra, bitta haj yatin kiladi, didilar.2:53Menimche bu iki qissa iki xil hadisa bolib, ikkeli ayolga ham yuz birgin. Xulosa qilib ayitkanda, payganbar sallallahu aleyhi wa sallam hadista zikir qilingan ayolga Ramazanda qilingan umra ajru sababda hajga ting ikanini bildirdilar. Lekin bu, fars hajni sakit qilmaydi. Chunki ulamalar umra fars hajni urniga utmasligiga ittifak qilishgan.3:22Imam Tirmizi Rahimahullah, Ishaq ibn Rahawih Rahimahullahdan naqil qilishlari cha, ushbu hadisinin manasi, xuddu ikhlas surasi Quranning uchdan bariga tenkiladi digan hadisga uxshashaygan. Ibnul Arabi Rahimahullah, umraga tegishli ushbu hadis sahih bolib, u Allahning fazli wa ihsanidur. Chunki Ramazanda qilingan umra,3:52haj martabasiga itishgan didilar. Ibni Jawzi rahimahullah itishlaqa hadis dagi faydalardan bari amalning sawabi yura gumshaganda wa xalus niyat bilan qilinganda ziyada bolgana dik, zamanning uluqvarligi bilan ham ziyada bolar ikan. Yana bazilar ihtimal Ramazan dagi farz umra farz haj dik, wa undagi nafil umra nafil haj dik bolushe.4:21irada qilingen dördigen iken. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam haj aylaridan boshqa aylarida umra qilmagenlar. Ushbu hadis bilan isa Ramazanda qilingen umranin fazli sabit buladi. Undi bulsa ikelasidan qaysibri afzal. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamdan boshqalar uchun Ramazanda umra qilish afzalligi anax korunit turibdi. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam haqlarida isa manashu4:50qilgənlərə afzal. Çünki Peygamber sallallahu alaihi vasallam, cahiliyat ahli man qilgənlər sənin caiz ikənini bayan qiliş üçün-çün de qilgənlər. Zira ular, hac aylarıda umra qiliş inkatta günahlardan defisablaşar idi. Peygamber sallallahu alaihi vasallam isa, ularga suzları bilan ham, amalları bilan ham inkar qilişini haqladilar.5:16Bardiyo, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamdan boshqalar uchun makruh bulganda ham, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam haqlarda afzal sanalar edi. Wallahu alam. Al-Huda kitabinin sahiba etadi ki, ihtimal Peygamber sallallahu alayhi wa sallam Ramazanda umradan kura muhumraq ibadatlar bulan shogullangan, wa ummatlariga mashagqat bulishidan chochigandirlar.5:46Ummatlari umra bilan ruzanin arasini jemlash agrligiya qaramastan, unu adaqilishga shoshilish erdi. Paygambar sallallahu alaihi wa sallam isa gahda biranbir amalini qilishni yoqtirsalarda, unu ummatlariga fharz bulib qalishi, ya ki ularga mashagqat bulishidan qorkib, ushi amalini tarqilar edila. Wa anhu anna mraatan qalati ya Rasulallah.6:14Inna faridatallahi ala ibadihi fil haggi adrakat abi shayxan kabira. La yathbutu ala rraxila. Afa ahujju anhu? Qala naam. Muttafaqun alay. Yana Abdullah ibn Abbas raziyallahu anhumar vayat qilishlaricha, bir ayol, i Rasulullah, hajdagi Allahnin bandalariga qilgan farzi otamna, tuyaga utra olmay digan, qartayib qolgan halda idrak qildi. Shunim uchun,6:43Unin urnida, hach qilisam buladi mi, deb soradi. Baygambar sallallahu alayhi wa sallam, ha, deb jawab verdilar. Ushbu hadis ham, muttafaqun alayhi. Ibn Hajar Rahimahullah aytadilar, ushbu ayal, mashhur khasam qabelasidan. Hadisnin basqa ruwayatlarida, ushbu sawalini erkek kishi, anansi haqda soragalligi bayan qilingi. Sorawchi, erkek kishi ikalligi, wa u bilan birga qizi ham bolib,7:12U ham sawal berganligi, minge u shbu ruwayatlardan yakqal belinib duribdi. U haqida suralgan shahsi isa, shu kishinin ata-anasi bulgin. Abu Ya'la rahimahullah, Fazl ibn Abbas raziyallahu anhu dan kuchli isnad bulan ruwayat qilgan hadis, u shbu manani yanada yakinlashdirad. Fazl ibn Abbas raziyallahu anhu aytadlar, fayganbar sallallahu aleyhi wa sallam bilan berga,7:42tuyaga mingashib olgan edim. Bir a'rabi uzinin guzel bir qizi bilan birga kilib, payganbar sallallahu alaihi wa sallam mikahlariga olarmikanlar digan umutta qizi nikorsata boshlad. Min unga qarar edim. Payganbar sallallahu alaihi wa sallam isa boshumnu ushlab burar edilar. Payganbar sallallahu alaihi wa sallam ta camratul aqabana atguncha talbiya aytar edilar.8:11Shunga qaraganda, u qiz menin atam digan sozi bilan babasini qas qilgan bolishi mumkun. Chunki atasi u bilan birga edi da. Payganbar sallallahu alaihi wasallam qiziga uylanishlarina umut qilib, guya ki atasi onu korib gapini ishtishlari uchun, shu savalini sorashga buyurgan bolishi ham mumkun. Payganbar sallallahu alaihi wasallam unga razi bulmaganlarini korgach,8:42atasi haqda soragan bolishi munkun. Shunindik, anasi haqda sorashidan ham manilik yox. Ushbu ruwayatlardan, ushbu shaksinin ismi Hussain ibn Awf al-Khas'ami ikalliga kilib chikadir. Cumhur ulemalar, Khas'amiya qisasinin zahirini alib, kim uzgi adamnin ornidan hach qilisa, ushbu hach, ushe adamnin ornidan wakib oladadi ishadi. Muhammad ibn Hasan rahimahullah isa,9:10hajni bacargan shakstan wakib oladi. Urnidan haj qilingan kishi uchun, sarflagan nafaqasinin ajri yaziladi, digan ikallar. Xudu shu sawalini, Abu Razin, Laqit ibn Amir raziyallahu anhu ham suragan ikan. Sunan sahiblari ruwayat qilishlari che, u kishi, ey Rasulullah, atam hajga ham, umraga ham kuchi itmay digan, yashi kiksa kishi, dib suraydi. Peygamber sallallahu alaihi wasallam, atanginin urnidan,9:39haj wa umra qil dib jawab daradlar. Bu isa, basqa qissa bolib, kim bu bilan xas aminin qissasini bittadib u ilasa, haddadan ashib, takalluf qilibdi. Quyida, bu hadistan alnadigan baz faydalarini aytib otamiz. Birin cisi, uzga shaksning urnadan haj qilish jahizligi. Kufalik ulamalar, shu hadisning umumini itibargi alib, uzu uchun haj qilmagan kishi,10:09uzganin urnidan hach qilsa, hachi doros bulada diishgan iken. Kubchilik ulemalar isa bu hadisni awal uzu uchun hach qilgan kishi bilan khaslashib, bunga Ibn Abbasnin sunanda ruwayat qilingan hadisini dadad qilishgan iken. Hadisda itilishcha, payganbar sallallahu alaihi wasallam bir kishi shubrumanin namidan talviya itayotganini ishtib, undan shubruma kimdib soragan edilar?10:38Menin akam, ya ki qarindashim, deb jawab berdi. Payqanbar s.a.v. uzin uchun hachqil yamisan, deb soradlar. O, yukh, deb jawab berdi. Payqanbar s.a.v. awal uzin uchun hachqil, ki yen shubru manin urnadan hachqil, dedlar. Ikintisi, fatwa sorash, ya ki hukum wa muamalalarda, arzina etishki uxshash zarur hallarda, ayal kishinin bigana kishilarga gaparishi,11:08wa uning awazina ishtish caizligi. Uchintisi, ota anaga yakshilik qilish, ularning xol ahvallarga itibar qilish, wa qarzlarna ada itish, ularga khizmat qilish kaba dini wa dunyawi manfaatlarna bacarish. Wa an laqit ibn Amirin radiyallahu anhu, annahu atan nabiya sallallahu alaihi wa sallama faqal, inna abi sheikhun kabirun la yastati'u l-hajja wala l-umra.11:38Qala, hujja an abika wa atamir. Rawahu Abu Dawud wa Tirmizi, wa qala hadithun hasanun sahih. Laqit ibn Amirdan rawayat qil nishtja, ukshi paygambar sallallahu alayhi wa sallamga kilib, otam hajga ham, umraga ham, safar qilishga ham kuchuyitmay digan, yoshu kiksakshi didi. Paygambar sallallahu alayhi wa sallam, otangning urnadan.12:06xaj wa umraqil dedilar. U shbu hadisna Abu Dawud wa Tirmizi rivayat qilib, Tirmizi, Hasan, sahih hadis diganikallar. U shbu hadiske tegishli hukum wa manualarini aldingi hadisnin sharxda zikir qilib, undagi bazı faydalarini aytibutdi. Wa Anis Saib ibn Yazid, radiyallahu anhu, qal, hujjabi ma'a Rasulillahi sallallahu alaihi wa sallam fi hajjatil wada'a12:36Wa anabnu sab'i sinim. Rawahu l-Bukhari. Sahib ibn Yazid, radhiyallahu anhu, ruwayat qilib, yitti wa shligimda minga Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallam, bilan birga, hajjatul wadada, hajqil darshgan digan ikallar. Ushbu hadasna, imam Bukhari, ruwayat qiyallar. Wa anibni Abbasin, radhiyallahu anhum, anna nabiyya, sallallahu alayhi wa sallam, laqiya rakban bil rawha. Fa qala man il qawm?13:05Qalu al-Muslimun. Qalu man ant? Qala Rasulullah. Fa rafa'atin mura'atun sabiyyan fa qalat, Ali hadha hajj? Qala naam, wa laki ajr. Rawahu Muslim. Abdullah ibn Abbas, raziyallahu anhumar, vayat qilishlari cha, Paygambar sallallahu alayhi wa sallam, rawaha digan joyda yula uchilargi yuliqib, Kimsizlar? dedilar. Ular, Musulmanlar, deb jawab berib, Uzingiz kimdi ishte? Min?13:35Allahnin rasuliman, dedilar. Shunda bir ayal bir gudak balani kutarib, bunin haji haji boladi mi, dedi. Baygambar sallallahu alaihi wasallam, ha, sen uchun ham sawab boladi, dedilar. Shubu hadisini imam muslimi ruwayat qilgallar. Ibn Battal rahimahullah Sahih Bukhari nin sharkhida etishlari qe, fatwa imamlari yosh balaga ta balagatki itkun qe haji farz bulmasliyiga ittifak qilishib.14:04Bunga paygambar sallallahu alayhi wa sallamning, rufi alqalamu anis sabiyi hatta yablugh. Yashbola, ta balagatki itguncha, undan qalam kutarilgan. Yani, unga gunah yazilmayda digan hadislarna dalil qilishganikan. Lekin unga haj qildirilgan bulsa, u uchun nafil haj bulad. Bu fikirne imam Malik, Shafi'i, wa birqancha ulamalar bildirishgan.14:33Abū ḥanifā rāḥimahullāh isa yosh bolanin ihrāmı tughribulmaydi. Əgər ihrāmda man qilingən narsalardan baran tasan qilib quysa, unga xish narsa lazim imas. Unga shun chaki hach qildariliq, qurgatish, wachiniqtirish uchun ihrāmda man qilingən narsalardan chitlatladi diganikallar. Qasani rāḥimahullāh bada'i ussanay kitabida etishlari ca, aqilli bola wali sinin.15:01Qul xocayininin ruqsati bilan haj qilishlari caiz. Lekin ushbu haj wajib bulmagalligi uchun Islam haji bulmish fars hajinin urniga utmaydi. Tahawi rahimahullah naqil qilishlari che imam abu Hanifa, abu Yusuf wa Muhammad rahimahumullah hemmalari yosh bolalarinin balagatdan aldin qilgan hajlari kifaya qilmaydi. Balagatki itkenden song,15:29Khud du haj qilmagan kishidik qaytadan haj qilishlari wajib boladi didilar. Ibn Baz rahimahullah shunday didilar. Yash oğul qizlar haj qilishsa, hajlari durus boladi. Imam Muslim ibn Abbasdan ruwayat qilishlari cha, bir ayal, bir gudak balani kotarib, guni haji haj boladimi didi. Ayganbar sallallahu alihi wa sallam, ha, sen uchun ham sawab bolad didilar.15:58Imam Bukhari, Sahib ibn Yazid r.a. an hudan ruwayat qilgan hadisda u kshi, yetti yoshligimda mingar Rasulullah s.a.w. bilan berga hajatul wada'ada haj qildirishgan digan ikallar. Lekin, ushbu haj, Islam haji bulmish, fars hajinin urniga utmaydi. Shunindik, qul wa churilarnin hajlara ham durus bolad. Lekin, Islam hajinin urniga utmaydi.16:26Chunki Ibn Abbas ruwayat qilishlari cha, Paygambar sallallahu alayhi wa sallam qaysib bir bala haj qilgandan song bala atgitsa, unga yana boshqa haj qilish wajib bolada. Qaysib bir kul haj qilgandan song azad bulsa, unga yana boshqa haj qilish wajib bolada, digani kallar. Yash bala tamiz yashida bulmasa, waleysa unin urnadan ihramna niyat qilad. Unu kimlarini yechib, namadan talbiya itad.16:56Shublan, ihramga kirgan hasablanib, kattalar ihramda manqilna digan narsalardan manqilnad. Shuningdik, tamiz yashida bulmagan yash qizning wali isaham, uning namidan ihramna niyat qilib, uning urnudan talbiya itad. Yash balalar, tawaf qilayat ganda, kimlari wa badanlari taza bulishikirik, chunki tawaf namazga uxshaydi. Namazda isa taharat qilish shard.17:26Aga temiz yashida bulsa, wali sinin ruxusati bilangina ihramga kiradi. Ihramga kirishdan aldin, kattalar sin gara ghusul qiladi wa khushbuylik suradi. Wali balanin kimi bulishidan qat'i nazar, unin masuliyatini uz ustiga alib, unga teqishli manfaatlarini ada itadi. Wali, tosh atishka, uxshash, bala acizli qilian amallarini uz bacaradi. Arafada turish,17:56Mina wa muzdalifada tunash, tawaf wa sahi qilishka be hajning boshqa amallarini balaning uze bacarishi lazim. Agar tawaf qilishka kuchi yetmasa, unu kotarib tawaf wa sahi qildirilad. Balani kotarib tawaf qilayatkan shaks, tawaf wa sahini u bilan mushtarak qilmaganligi afzad. Ehtiyatkarlik sifatida uze uchun alahda wa yashbala uchun alahda tawaf wa sahi qilishkirik.18:26agar kotar uchi shaxs tawaf vasayini uzi wa bala uchin birgaliqta niyat qilisa, kifaya qiladi. Bu, manashu masaladagi fikirlarinin in tohru ragi. Chunki, payganbar sallallahu alayhi wa sallam, balanin haji haqida soragan ayalga, unin uziga alaqda tawaf qilishni buyurmadilar. Agar shundi qilish wajib bulganda, un albatda bayanqilar edilar. Tawafki kirishishdan aldin,18:54Bolani xuddu kattalarsin gari najasatlardan tazalanib, taharat qilishke buyurilad. Yash bolani valisiga, unin urnidan hajiyaki umraga niyat qilish wajib imas, balki nafildur. Agar qilisa uziga ajir bulad, qilmasa xixqsi yuk. Wa an anasin radiyallahu anhu, anna Rasulallahi sallallahu alaihi wasallama haji ala rahlin wakanat zamilatahu.19:24Rawahul Bukhari Anas raziyallahu anhu ruwayat qilbayt edilar. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam tuyanin igari ustuda hach qildilar. Bu tuya uksinin yuklarini ham artib olgan edi. Ux bu hadasini imam Bukhari ruwayat qilgallar. Arab tileda rahil sozi tuyanin ustuga tashlanadigan atnin igariga uksash narsaga islatilad. Zamila isa19:51üstüga yük və azıq avqatlar yüklanadigan tüya. Uşbu hadistan maqsat shuki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam haj qilganlari da haxamatli hayatga organgan kishilarsin gari, tüya üstüga ornatiladigan taxtiravanda qilmadilar. Belki u kishinin shundan baska tüyalari ham yok idi. U zatnin yuklari ham mingen tüyalariga artilgan bolib, bu u kishinin kamtarliklariga açıq dalalat qiladi.20:20Qisqasi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin minadigan tuyalara ham, yuk wa aziq avqatlarini kotaradigan tuyalara ham bittaydi. Sayyid ibn Mansur Hisham ibn Urwadan rubayat qilishlarca, adamlar aziq avqatlari astilarida bulgan halda hach qilishar iken. Birinci bulub Usman ibn Affan raziyallahu anhu, uz avqatlari astilarida bulmagan halda hach qilgan ikenlar.20:47وَأَنِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالُ كَانَتْ عُكَاذُ وَمِجَنَّةُ وَذُو الْمَجَازِ أَسْوَاقًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَتَأَثَّمُوا أَنْ يَتَّجِرُوا فِي الْمَوَاسِمِ فَنَزَلَتْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ فِي مَوَاسِمِ الْحَجِّ رواه البخاري21:15Cahiliyat davridagi bazarlar idi. Shunim uchun adamlar haj mausumlarida tijarat qilishtan uzlarini gunahkar his qilishti. Shunda parvardigar ingizdan haj mausumlarida tijarat qilisht bilan fazlo karam istashin gizdasizlar uchun hech qanday gunah yogdur digan ayat nazil buldi. Ushbu hazasini ham imam Bukhari irvayat qiligallar. Allah ta'ala Sauda Satukhni uz kitabida halal qilib.21:43bandalarine uzining fazlo karamadan istashke buyuld. Maash istagida qancha-qancha uluq sahabalar tijarat wa kasb hunarkilar idlar. Koblab ulamayi danishmandlar bashqalarga muhtaj bolib xar bolmasinlar digan maksadda adamlarine kasb hunarsiz yurishdan taqlashgan. Luqman-i Hakimdan ruwayat qilnishcha ukshe uqllariga, ey uqlcham, uzinge duniyadan yitarliche al.22:12uz kaspingdan akhiratin uchun ham sarflagin, wa duniyadan butun layiwas kechmagin ki, bashqalar uchun qaram wa darda sarbolib qalasan digani kallar. Dimak, adamlar islamdan aldin ham, ki yin ham tijarat bilan shogurlan shigin. Wa hajda ham, hajdan bashqa waktlarda ham, tijarat qresh caiz bolib, agar hajna barcha amallarini adayi tishlik bilan uz urniga quyib bacarilisa,22:41xajda tijarat qilish, unin ajarini kamaytirmaydi, chunki Allah Ta'ala biz uchun uz fazlu karamadan istashini halal qilib qoygan. Hadis dagi, fi mawasi mil haj ibarasi, Ibn Abbasdan qilingan shaz qiraat bolib, ulemalar nazdida tafsir hutmini alareykan. Aziz wa muhtaram bradarlar, shu bilan Riyaz-i Salihin dagi,23:09Hac kitabiga qilingen sharhamizniyakulleymiz, Allah ta'ladan barchamizga faydali ilim birib, salih amallar qilishga muaffak qilishini surab qolamiz.Afficher toute la transcriptionCommentairesAucun commentaire pour l'instant. Soyez le premier à partager une réflexion utile.