Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم 0:30 wa man ihdada bi halihi ila yawmin din wa sallim illa umma d-dasliman kathira wa ba'd 1:01 musulmanlarini muammasi, kup narsalar fakat aqzda boladiga mujarrat azo bokoyen. Yani himmatlar judeyam baska chupitgan. Baz kishilar zihinin pasli gidan shikahi qilib. Tamaman, hama narsali tashla boygan busa, bazilar sali yashi katta bogan legana, waciq qilib, sunu tashla boygan. Ataki barar balda Quran hamu komaydi, hadisa qarri chilikdiydi. Hayta buza asli qarri chilik bogan, qarri kishi, 1:32 yaniyam Allah qa qubraq yaqilla shkirek, ta'at qil qil shkirek imas mi? Yoshlarga qaraseyiz ish qubdiydi, vaqt yogliydi, oha qaza. Liki aside agar yigirmatur saat vaqtni agar ta'at qil shlikke, ibadat qil shlikke, ham ishke, ham boshka nasilarga sakib agar bulib qarase, bu vaqtdan himmati qalibugan kisilar qub nasilarda manfaat olaydi. Ani bazibir ruwayatlardakiladi, 2:05 Həməmzə uxigəm, nizbunət xalibunəm, dərkubcəri gülgen əvayatlardan bir nasiq kishi ibadat qilaydigan bir kishi, yani terki duniya qilgan adam. Unu bir qoşnisi ticarat, qoşnisi bulardadi. O qoşnisi hər konum ungan bir kiladan asal hadiyyakı turadi. Haligi asalini u adam yegani chayyib, qaganini bir kuza qesalib ilib qoyadi. Azraq vaqti utmadiyam, haligi kuza asal getuldi. Kin u ol? 2:34 Bu kunu bir kunu kulida bir katda kel tagidin, chuklu uchla geyan halatda yadib, kuzani tibbasti, kuza ilin gen turgan peytdi, kuzani tagida yadib, hali ki kuza hakida uylib gittdi. Bu kuzani icinda yem asal kulib qabdi. Shu asalini bozarga apchigib sotsamda, bir ikide icki qosam. Harbi ishoyda ickilar tugu biradi. Tugub-tugub, hali ozraq vaqib utmestanam, bir tudda icki qasil boladi. 3:04 Kin ichkilar çataman da sigirdilar çatawalaman. Sigirdilar ham toqadi, ancha malim kupayib qaladi. Kin hukizlar çatawalib durub, yer çatawalaman da, boshan yerga dikhançili qilib, hukizlar bilan yer haydab turicili qilaman. Bağraqlar ikeman. Kin xizmatçilardin jaraga qalaman. Pulim kupayib ancha bayip qaganimdan kin, kin shahardaki en gozal ayolga uylanaman. U bir il utar utmaz, mingi bir çırayli uğultugu veradi. 3:35 u u u u u u u u u 4:07 bu külgülük bir qaqiyyib çöpçek böseyim, likin hazir ki biz zi musulmanlardin xalati şunlan kemamaz. Yani dualarimizan bir qızıq dualayim. Allahumme ahlikiz zalimina bir zalimin, wa akhrijna min bayni adihim salimina ghanimin. Dualarim qızıq qarayim. E Allahum, biz zalimlar bilan zalimlardin birbirgi hidrib halaq qida, urtasdan bizli salamat ghanimat qigan xaldi chqar. 4:40 Yani, ikti zalimlar birbirini yisin, tügatsin, ortadan biz shuley salamat, ghanimatda olib chig qidelik. Man isra qangi halatki qib qalik. Yani, bu uluv ul himma, biz agar aldingilarda tarixiga xaririgan bosayk, nahayat dereceda, qisqa muddetda, katta derecelarga, katta natijalarga irishkir. Bularini in katta misali Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam. Qanday in cahil bugan camiyatni, 5:12 Cahiliyyatdiyam cahili u bugan adamlaridi. Ne ularida bir madaniyati bar, ne ularida bir bayligi bar. Hic nersa yug bugan xalqine, utun yir yuzu ulariga saliq tulaydiygan derecegi cixarkoy. Harunur Rashiddi davrigi qigan peytta, Harunur Rashid, rahimahullah ederekendar, Osmaniga bulutke xaraq, ey bulut, xoqlagan cayinge bari biyamqorin yaqdir, biyakka yaqdir, biyakka yaqdir, mingesini. 5:43 xaracin, yani, çiqqan xasiliyi mingi itkilat digi. Müsulman busa u uxur biradi, agar kafir bolitgi busa ciziye biradi. Yani, shuu xalatki çiqdi Müsulmalliq. Uniyil icidi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam madinagi varginlari ce, ashablar qanci qiiciliyi digidi Makkida peytidi. Ular, kum azabdan ardi, Bilal ibn Rubah, Suhayb, Ammar ibn Yasir. 6:11 həməmiz biləmiz ular tarixlərini, qancalik dərəcəde Allah yulüde ular qozorləngənligi. Ularga nomazu qiyilar, salih amallarini qiligilar, vəslerga yamallik qiyigan adamga yaxsiliq qiligilarda buyuruq dirilgənlidi Allah ta'ala daraqindan. Kin madinaga hijrat gugandan kin, madinada Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam atrafiga hattabir camiyat yigilgenden kin, mani shu'uni ildi icide, budun yir kurrasi ulardan qor qeydigan bir 6:43 Cemaat yüzege geldi. Hatta ki bunu müsali ge, Muqarri Rahimahullah Maghazi kitabide, Jubayr ibn Hayyya radiyallahu anhu dan ruwayat digan hadiste edadilar, Umar ibn Khattab ni amirlik davrlarida, xalifa bugan peydlarida, bizne kisra bilan uruslikke Umar bizde cunat didi. Wa bizge Nu'man ibn Muqarrin ne bizge amir qirdi. 7:14 Bu peytte, uzi asli rasyunda asosyanam duniyadan utkan peytlarda yir yur kubrasta ikdakatta iberiya bugan. Bitttasi Rum, bu hazirki Suriya, palestin yirlarda, Chom diyarada bugan. Ikinsisi Kisra. Yani bu Fars va Rum bardi. Biri Rum ikkinsisi Fars, bulardik kattasi Kisra idi. Ular Irakda bugan. Unan nargi toman, masriq tomanlar hamasi sularga buysugni. Biyağı asosyan... 7:44 Yubroba budar hamasi Rum bugan Rumni Abubakir Siddiq raziyallahu anhuni xalifalik davridi sindirgan Ularini mulki tamama musulmallarini qolig otgan Kin Umar ibni Khattabini davridi otgan an kin u kishi farsini sindirgan Ulariga Numan ibni Muqarrinini amir qilib Jubayr ibni Hayyya raziyallahu anhuna qadrilar bizini shuyakka Umar cunabdi Biz borganimizda bizgi kisrani tamaliden chikin 8:15 kumandani 40 min kishiminan bizda aldimizga chibidi. Kin ular etdiki silar islari ilan bir kishi kesirini bir sohbetla seylik silar, ozi kimsilar? Shundan mughirat urdu Shubayi radiyallahu anhu chigib bardi u kishicida ham tillik, zakavatlik kishi idilar. Vargan nakin kisrani amili, yani amili kisrat kumandani kiyan kumandani. U kilib sohbette ma antum digin. Arabdili de ma kalimasi akilsizlarga islatilar digin darsab. 8:46 silar kimsilar hamdima gan, silar nima silar digan. Suncalik dereceda ular arablarini odam sabda gulma gan. Hakikadda ham arablar uchuna qodumlar bugan basda. Ularda nahayat dereceda shicaat, sahawat, karam, ruculat, bunarsalar rask, ayollarda raskilishlik, yolgan gapirmaslik, bunarsalar nahayat dereceda rbasda nganidi. Lekin, 9:16 Fars bilan Rumda golgan madaniyat yogod, masalan qaqqati yishlikdagi odaflar, yoki uyk rosh, yaxshiroq bir sharaytda yashashlik, kimlarini toza-tozasini kiishlik, buna qangi sakafa, buna qangi narsalar qomagan Arapilardan. Uylari ham shundi, ad diginabir, tashdan, rishdan shundi terib uylari yasavagan, kapalarda yashab kitogargan, dastarhan yasib qaqqati yishmagan. Yani, qaqqati yisikisak, otorib yib kitogargan. 9:47 yiganiyan bu khurma bugan, sud uchikani cari buse, turgan coyda icib yurib yib kiti bugan. Lekin Rum, Farsilerda bular, bular da anca gujlar, kandarlarga dutlab yiyish, basqa qalish, buna qangi oqatli turlarimi yiyish, qiyimlarida, harqillarini qiyish, buna qangi sakafalar bular da baradi. Mani shu tomanan, insani kuziga korunadigan tomanan, arablarda cudaya vkurimsiz bugan. Ushochunam, islar ne masilardib suragan bedda, 10:19 u kishetdilar ki biz arablardan bolgan bir qavmimiz. Biz butlarga ibadat qilardik, daraqlarga, tunslarga ibadat qilardik. Ve meytalarina ulimtik narsalarina giridik. Mani shunday bolgan bir peytta bizsi icimizden Allah ta'ala unu nasil nasabini biz biladigan, omanatiga ve unu sidikiya biz ishanadigan bir kishini Allah ta'ala peygambarki yubardi bizgi. Biz unga iman kiltirdik, unga irgaşip manisilerden qaldilarini kildik. 10:51 U peygambar bizga xabar verdi ki, agar bizdan kim uldirilse, unu misli kurulunmagan cennetke kirgizadan ulaqda olaq. Yani biz ulişlikden korkmayimiz, uladigallarimiz cennetke kiradi. Agar da bizdan kim yashase, silarine kul astigi olandi. Uliklarimiz cennetke kiradi, triklarimiz albette silarine qalib olandi. Pabari rivayetkige, mani shuhadisti rivayetide, kisranun amili cikib turib, 11:22 e arablar cemaasi, silar da brar bir yaxsilik bomagan qadamsilar. Silar ing sifatni yomanu gogan qadamsilar. Dib arablarini yoman sifatlarina etkib. Shundar, Mughirat ibni Shohba etkini kanki, sen brar da gapiinda xata qimadi, ta manishilar peyganbar chikinca bugan nasilar hamasda orulu. Peyganbar chigi bugandan kin, kin ular basqa umatka inadi. 11:53 Peygamberi çıqanaykin, dünyanı padişahları kulastiga giydir. Umar ibn-i Khattabdi davrida, hurmizanini, hurmizan bu dumalarini uşaq farsini kattalarindan, in katti amirlarda. Hurmizanini aldiga hayda musulmollar Madinaga, basiga tacini giydirib, ustiga copanini giyen halatida asir qilib hayda buab genishgi. Umar ibn-i Khattab uxanda Madinada idilar. 12:22 Qumar ibn Khattab ibn Qaldiyya qarsini kattasini asir qilib qab qiyin. Yani bularini himmati shuncalik derece qechi qiyinti ki, hic qachan toqtamaydi sahabalar. Abu Ayub ibn Ansari radiyallahu anhu vasiyat qigani qellar ki, agar min ulsem, min cussamni qistandiniye divarlarini tegi qilib qumasilar digi. Tarik qusam ham hiti bariman, ulseman bu shiki bari digi. Bu kishini vasiyatini sahabalar icra qilib, u kishi 12:52 qistantiniye divarlariga hali yaqillashtigdan aldin duniyadan utdida shahid goldilar. Shunday ukshunu qawd qes olib, musulmollar aldinge qarab can qilardi, agar dushmalariga yuluxsa, mayittik ushidi qoyub-qoyub can qilib, yana aldinge fath qosa, aldinge-aldinge silsitib, uzlari bilan mayittikda qabgiti olib. Taki qistantiniye divarlarina tegi ge gelib, suyurga daqam qilgilar. Gularini himmati mani su darizi gece, ali himmati bulim. Anas ibdi Malik radiyallahu anhu'nu, 13:24 onelari bux sani biz kup eti birgenmiz likim bu yirgi hazir kiraygin uchun isliyimiz. Un yashbi eti de onaysi Rasulullah qalib ki birgen. Ey Rasulullah sizgi hamma hadiya bir yebti Madinede. Mini hadiyam shu uglumdu biramandigan. Nihayetde zakavadli zirek bole. Nimeti seyzi etkendisi qib yuraydi khizmatiyizi qisindib Rasulullah qalib ki birgen. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam unu qebul qindir. Rasulullahun uniyil khizmatini qigin. 13:53 Un yildankiyin ona sikib durub, ey Rasulullah, sizdi mani bu xadimiz anas digan. Xadi arab dili de, khuwa edim uke anas. Yani xadimni tasgir siqasta, sizdi mani bu kicina xadimcaiz, yani irgala tishmanas dem kiladi. Mani bu xadimiz anas digan, shunu haqqiga bir duaqini. Bu kishi bir Rasulullah den pul soramadi. Ey Rasulullah, shunca khizmati zikildi, shunya bir baytil malden bir nasa ajrat vergi dey. 14:22 kil gusudagi qanimetlerden bir nesilar acrati dirin gunga demadi. Hakige duagin, ane himmati aliligi, parzantini hakige Rasulullahdan dua soradi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bu kishini haklariga turdda dua qaldili. Allah ta'ala umrini usag qisin, mali dunyasini qob qisin, parzantini qob qisin, gunahlarini maghfirat qisini dua qaldi. Anasidi malik uzlarinin umrini agrida hayatida etadlar, 14:54 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam qiyan dualarini ushtasini qurdim men. Qorib turibsilar yashimi cizdan ashbitgan. Qorib turibsilar basira ahlini in qayiman. Agar da hamani bagi bir yilda bir marta meyva beradigan bosa, meni bagim iki marta meyva beryabdi bir yilda. Farzadlari uzini sulbidan, yani pustudan tughulgan farzadlari yuzi girmadan ziyad buganik. Uzini farzadlari. Yani ney varalari, basqalarini in qoyub. 15:25 Turdincisini indi yaqindar albomge yoluxsam umudum bar digan. Yani ginahlarini Allah maqqirat qisin diganlar. Gulardin himmati mani xungi qaradirigan bugan. Yani yosh balani bitte halwagi aldani qogaldigini korupturib, biz kulamiz yoshlardi ustudan. Harqan digi nafis bugan, biz ucun nafis bugan narsaniyan. Masalan yoshketta kisilar ucun bir nafis narsaniyma bose, ucani bitte halwagi almestir varadi yosh bali. 15:56 Aslida yashbola minan kattalarda farki yox, kattalar ham ushinda yashbola aslida suni duniya matasa uchun in kimmatbaha nafis narsana almestir var yabdi. Uzini dinini duniyaga almestirib qoygan adamlar yashboladan nic farki yox uzi. Yashbola qayta fitratin barligi uchun azra ulardan qora yaksunan ham. Nima qadiganda yashbola uziga manfaatli bugar narsagi almestirad. Manfaatli usha budda haloga almestirse eger, 16:28 u shahalwa u bala uchun manfaatlik shubaytli usdi. Likin bazı kisilar manfaatmez uzu ge zaharad qul etgen darsiga ahiratini almestir etgen adamlar bar. Yana bazı adamlar bar ki, bravni dunyası uchun uzun ahiratini almestir etgen adamlar bar. Bu himmet qan eyni. Taman derecede himmet ahirige yukup gitgen himmetdir. Abu Hurayra razayallahu anhu islamge kildiler tur yeyil Rasulullah qudan bu geyse geldi. 17:00 Madinada, Turiyil, yani Rasulullahin wafatladan Turiyil aldin islami girgin. Bani su Turiyil da u kishi kitishkin narsasi, Bukhari Rahimahullah eytadilar, agar Abu Hurayra dese, sekiz yuste ashablari bil kozalim gihiradigin. Abu Hurayra digan peytte u kishini sekiz yuste ashabi kozalim gihiradigin. Su dereci geci itgin. Bir kunu Abu Hurayra Madinani amiri bugan peytlerdi. Avqat yib durub, kolini min dilgi artib durub, etkin ekin. 17:34 Bakh-bakh, Abu Hurayrani qullarini mindil turtdimi diganigdi. Yani bir payitlar, qullar mindilgi qullar istigan narsani bilmagan, uzu avqat bulmagan uzu. Qullar ditgin narsani yilmagan uzu. Yani bu, anca duniyo kupeyi, mali duniyo kupeyi ganligi de, shunay bu qabdimi digi, Allahdi nimatin istigan. Lekin bu kishi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bir kini liman xoqli isadib soragallarda, Rasulullah ki, ey Rasulullah, mingi, 18:05 uñitilmey digan ilim bulicdiyini xoqlayman dedilar. Yani, harki ruwayatlardakigan, cunda Rasulullah, dimaqsi, üstudagi qiyimiyni teginye toshaygan dedilar, uşa qiyimini qalib durub, bagrige bozken qiyim. Qiyimini qalib durub, bagrige bozken, Rasulullah s.s. doa qildilar, Ey Rabbim, buge uñitilmey digan ilim bergin. Bu qishini himmeti mənişina qangi bulgay. Bizi himmetimiz qanchanik derecede bu qidi yapdi. Musulmanmen digan kisiler, 18:37 Qumar ibn Khattab nabighatu zubiyaniyni bir sihirini daim aytibur ardi. 19:09 taqti dhi'abu ala man la kilaba lahu wa tattaqi min marabidil mustathfiril hamil yani burlar itibar qutnumalariga qutanlariga yaqillasholmaydi qutnumalariga qutanlariga burlar yaqillasholmaydi liqin burlar qaysi jayda qutanda agar usha itibumaza usha jayikilan 19:41 Wa tattaqi min marabidil mustadfiril hami. Mustadfir digani, marabid yani bu tüyeler, tüyelerde yote digan qotanlar. Mustadfir diganligi, uci buru basar it. Orkastan dumini, ikta ayaqini tagi qedi qipturgan itti mustadfir digan. Yani it agar aldinge, dumini aldinge qipturdubu, bilin ki bu it, yani it hayar qiptur, taslanis qedigani. Mani suna qangi, it bar bu gancayga, burular yakirlasilmi. 20:14 Yani dimakçiki himayasi bar bugan cayga borlar yakillasilmaydi. Bizi dinimiz qande xalatik iqbaldi. Tamami himayadan qisbaqanligi uchun sabit bugan narsalarga hazir ushani yugdib cikilini yabdi. Man haz yakinda azhardan, azhar mamu bilani, yani yapir etkani bazisihitlarni yaplarini min istib hayron qaldim. Araqini halalda yabdi. Araqini, ribani halalda yabdi. Zinani halalda yabdi. 20:48 Bu, wallahi, hazir gece buğma qan narsadi. Hazirgi peyt gece buğma qan bu. Çünki himayacilar bu qan adi. Una qangi iflas adamlar yer kürrasi dan bari qan bar ular. Abu Lahab, Abu Cahiller baridi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam d'awrlar d'aham. Miqdadib del aswad bir günü. Sahabilerden bir şirgi bilan kiçtikde bir adam korup durub. Bu Rasulullah d'an giyin. Bir adam korup durub. 21:18 bu acaplanamam, bu Rasullahtu kurgan kuzlarga cudayam havasim kiladim ene. Digan peytda miqdat asvacda qatdiq yapirgan ekemin. Xunda, bu adam yoman yapirgan yoxdu. Rasullahtu kurgan kuzlar bilan acaplanamam diyabdi. Diganda sin, Allahka shukur qigan islamda, sin tohundan kuzinda açgan peytda islamda kordin digan. Liki Rasullahtu shuna qangi kuzlar kordi ki, huazir ullar cehannamda yadibdi digan. Abu Lahab, 21:48 abu talib, abu cahillar Rasulullah di kormadi mi? Umayyad ibn Khilaf Rasulullah di kormadi mi bilan? Lekin Rasulullah di kordi, lekin uqshalik di mi buldi aqibati? Yani muhim Rasulullah di koz bilan korisdi gani masi bu? Bu iman masalasi bu. Mani shun managi itibar belisdikdi, onu chakirgin. Islamda mani shuna qangi himayacisi yon boldi. Yani buna qangi adamlar, kafirler, yani Allahni diniga dushmancilik qilivci adamlar, hazır cikgan yon bular? 22:21 Bular aldindan bob giygan. Lekin, ular da nima gabi chikmaygan? Chunki ular qor qaridi. Bu dinni himayac qiluc chikchilari baridi. Yakinda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamdiki harikati oraqi chikgan kisilari hamma mizi istigun. Tokusda tavugunu icigin, bitta qurazini rasmin chizib. Tokusda tavug atrafida, bitta quraz ortada turibdi. Hakiki yaz qoyibdi, Muhammad cum'a ma'a azvaci hidib. Yani Rasulullah ti masharak ilib turib. 22:53 Muhammet va unu qatillar diyabdi. Bu, nusulmallar uchun, yani, Rasulullah ki iman kiltirdin digan adamlar uchun, hazirgi ki ibuldi unarsin. Nimega hazirgi ki ibuldi unarsin? Shupet ki qilalmasti mi ular? Yo qiliştik ki akli itmasti mi ular? Bu dinli masara qiliştik ki ular da akli itmasti midi? Cüdeyem yakşi akli itardi ular. Likim bu da rizik ece obarıştik ki kurkardi. Mani şundan bilvasayiz guladi ki, nusulmallarini himmati, 23:27 nima ki itibar gani gani? Uldir say, uldir qarnimga tipma digan, qayda asasda yasay digan buq qaldik. Mingi endamasa boldi, dinimdan kecaman mi, erdimdan kecaman mi, mingi endamasa boldi, digan halatda yasay qaldik. Mani su uchun, shu ahvalgi gedik. Aldin ki, Rasulullah davat qalib chikisdikda, aldin ki, bir muhitne gana, bir bizga yaratibirgan hadis, Umam Ahmet Musnadida ruayat qiladlar, 24:06 hasan sanad bulan, Ummu Salama radiyallahu anha'nın hadislari, musulmanlarla habashitanga hijrat qilandiklari. Mekkada cudiyam zulum vart bitkandan kiyin, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam musulmanlarla habashitan yiriga hijrat qilashlikke buyurdular. Çünki habashitanın hocası Necaşi, radiyallahu rahimahullah, bu kişi Allah'ın nuru nesqilib, hidayet nesqilib musulman qulubundur. 24:35 Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam canazalarini okudu qishini, qayb dendiri. Xu yirge hicrat qalishlikke buyurdilar. Musulmallar u yirge 83-te irgek, 18-te ayol buyurub hicrat qali bardirli. Xunda bularini arkasdan Mekke muxrikleri, arkalardan adam yubardi ki bular bu qaytar qalishlik uchun. Bular mucrim, bular diniden aynigan dushman adamlar. 25:03 ularin qaytari verishiyini biz talaq qilamizdib, hadiyyalar bilan, Amr ibn al-Az bilan, yena bir shirigini kujb cun etkin, ular borib turib, Nacaciyini aldi da, ular dushman adamlar, yaxsi adamlar maz, hamasi bizdi, ayinigin kullar qacib girdi sizi yurtizge, ular qaytari verigini borisdi. U shalda Nacaciy hamasini yigib turib, yapirtirgin peytte Amr ibn al-Az yapini yapirdi. Shundan, 25:32 Cafar ibn Abi Talib, radiyallahu anhu, turib, uzlarini kimi ikenlikin etkin. Qutdu ki, Mughirat ibn Shuhbaid kendik, biz arablardan bulgen qovmidik, fahshislarini bimalan qivrardik, qarimdaşlarga barish kilis digen alakalar yogidi, qoşneciligde cudahem, yoman muamina bilan qilardik, bizdan quvatli adam, zayif adamda bimalan uçtib yivrardik. Hatta ki, mani cundey bukturgen peytimizde, 26:02 Allah Ta'ala biz icimizden dünün omanatige ve sidigige biz ishan edigen bir peygamberdi, peygamberdir, cunattir. Biz ünge iman kirtirdik. U bizne yalqis shirigi yuk Allahke ibadatiliclikke chakirni, chakirdi ve buklarge ibadatiliclikden bizne qaytardi, dib. Kin vaqiyani bilestir, u shinda nacaşi musulmalarini ularga qaytari vermiydi. Qabaşiton yirde bir qanchiyil omanlikte ular yasit qaladdi. 26:31 Yani araplarinin halati mani sunay halatda bugan. Qoçnechilik mamilasi yok. Ham manarsa quvat ustuga qurulingan. Safar qip kitetgen adam agar hatini minan burga buladimi, kim minan boseyim agar bir ayol kisi minan safar qip kitetgen bose, shartta uezini uldirib hatini churikba qiti urgan yolda adamda. Mani sunay halatda bugan. Sunday bugan halatni qanday halatka chigib qaldi tariqda qarayin ham manizgi mali. 27:03 Bu narsaga irishlikdi birdan bir yuli, birdan bir sababkisi ali himmet buldi. Himmetni aliligi su derecega chayitgizdi. Sahabalarini himmetleri ular, agar dunyoga verilib, mali dunyoga verilganda, biz damandaki adamlar, islami itibar masdi, musulman bomasdi ular. Ular yurtum dimadi, bali chakam dimadi, mali dunyam dimadi, hammasini Allah ucun tarqildi. Allah ucun hayatlarini bagisiladi sunge. 27:37 Bunu dunyovi misallaridan ikinchi jaha orushudankiyin yaponyani ikinchi jaha orushudanki yapaniyani kral cahatidan tamaman butun dunyo qisitlashlaygan. Hatta ki baz tariglarida ayatilinyanakan, samoliyotlarida uchi kushi maqlubiyat bugandankiyin yapan askarilari samoliyotiminan birgi dingizdaki 28:08 amerikani kimalarini ustuge samolatini kulab kishub, uzlarini uzlari fidagigin. Xu dereze gechib horgin. Kim? Bularini ustuge atin bomba dashib, nagazaykin kirasimadi hamamiz bulamiz katta atin bomba dashilangin. Ular, mani shundi, ular tahamit omanin tayinlik xoladigi qorgin. Shubaytta, yaponlardan bir garbke ushannan kin, 28:41 uzlaridan talim alitigan mallardi, yapan mallarini qaribkiya talim alisligi uchun jonatislig islaribigani, yani ilim organizisligi uchun. Chundar bir yapan ligidi barib, u yirdi uqishi uchun, mekhanikiya uganisligi basligi. Kin uqishi canayani da uzini alidigan stipendiasini pulini yigib yigib yigib, bitti masinini matar dursa toganiki. Matarida opgib turib, turadigar u yugi opgib, u yugi colashtik koyki, urdi. 29:13 Kin urgana boshlagan, sikin-sikin usha matar detallarini bitta-bitta yechi olib, har yechigan narsasiga bitta rakam koyib, birin chekin chikhilib, yana tiyarishliyda, ali uzimizda bir kishi bir nasan oqisa, bir iki nasan oqisa, artik qaladik li? Usha li bu masling uchun, rakam koyib, bir yoyib, yana cayigatikilab, zawad qigab bedda, matar zawad boyib. Nuhayat darayzada khursan buk kitgani. Khursan buk anlagidan ki, yana oqikan, yana yobikan, yana oqikan, yana yobikan, 29:45 qaz, tamamii urgengan. Undan aldim u shay matarda ishlesh mekhanizmasini, xaritasini atkib, un gün u shay xaritani yodlagin. Haysi, dital, nima nivacarad, nima vazifasini bacarad. Bunu cuda puxta urgengan nankiyin, qiyin ustaziga bari qoqishtaki, ustaziga etkini qiyin, qiyin, shunay sani yaksir puxta urgandim. Qiyin ustazi, manan bu matarda bir cayda, bir muzilgen cayi bari, shunay sin tuzat qorchidi etkini, 30:15 u matarda uyugu apgib, yana unu açgen ekin. Açib u çayini baya bir cayda, bir sestirnasin saniq cayi bugar urna tuzatib, quyib, zavadqib, qocaynizgi qoz etgen ekin. Qocaynizgi etgen ekin ki, sende anchi qabiliyat bar ekin. Sen bunarsan yaxshi urganishligin uchun, zavadda istilashligin kereyn ekin. Uza asli ulan, uqqilishligi chun bar ekin. Doktor buqqilishligi chun. Bitda di noqtadib, geyin doktor falanchadib buqqilishligi chun. 30:46 ki u narsegiyem dakibitgiyem karamey, doktorligiyem karamestan, zavodkiya ischilarga yordamchi bubis qe qirginagin. Yani ischi bub qirishlam ketta mamma bugan. Yermaniyada bol etgin ishbi. Yordamchi bub qirib turib, u shirde zavodda ishligin. Bir nice yil zavodda ishliginagin. Zavodda ishleg u shalmatorini terkibini tamaman urginginagin qaysi dital nimadan yasal ishligin. Uziq, yani mustaqil ravusda motor yasasli urgin. 31:17 Mustaqil rawisda mahtar yasashda urgingi. Bunu ishtikan, yapanyani rayisi, prezidenti, chakirganeke, uchirashu ilaqriganegi. Bir kegin, bir uchirash eylegdi genegi. Shunda unga rat jawabini bergan ki, men prezident minan uchirashlikke naigadan masman digi. Vaqt kegan da uzim ayitaman digi. Shubilan, rob parasa on yel utki. On yeldanki, kin unga yapanyan hukumati tomandan bish ming. 31:50 yabaniya yirida matar ishlep chikargan agen. matar ishlep chikarganan kiyin, kiyin prezidenti uchirashamandib uzu bargan agen. uysha prezidenti abgib turub, aldi da matar da zawad qib kursatgan da, aligi yabanlar da tahazamani qilib, prezidenti ingishgan agen bayagin agarab. 32:17 Maturiga qarab, mani shuni awazi mingi harqandi muzikani awazday koray mingi yaxshi diganigi. Yani yapanlarda uzun tazim qar, ingisi tazim qiladigi. Prezident ushe maturiga qarab tazim qilib turib, shunu shun calig darajada qadirlagan ki, ushanda etkanagan ki, ani indi biz Evropaga qarab cang qasladigi diganigi. Ularda shuna qangi darajada bir uzlarini yurtiga, millatiga nisbatdan shun calig bir nisbatlanisdik var ki, 32:48 Bu nisibatlanishlik bir tutraqqa, vataniga, yurduga, yapan millatiga bul yapdi. Bir arda yapan basqa yirda islabchikarliga maksilatda satovmasa kit. Kulum kitsa, shu yapaniya kitsin, iqtisad kutarilsa, shu yapanin iqtisadi kutarilsin digi. Ular hazır gece, yapaniya kural islabchikarishi mukunmaz. Hamma ishini bu kuralisiz nesik, har alta ayda bir peksiru bul adilardi. Kural islabchikarimi yapti mi kendi? 33:21 Atom sistem, atom nandmalaryam, elektrostansiyalaryam, bashqalaryam, har altayda tekshirudan utadi ki, ular fural ishtab chikariyabdimi, yogmishini bilisdiyichin. Fural ishtab chikariyayog, lekin ular yapaniyadiganda, hama narsa, yapan mali disa, humamizdi qalbimizli ur nasib ugan. Yapaniyani ki ikan disa, ua buldi, ala urdi ilan. Nimasib usiyin? Mani bu narsa, ular di shumchalik darajida, bu bidda, yapan yegitdini ali himmati toristavikib, misal bu. 33:54 Lekin shu dərəcədə ular də himməti oley buganligi, u bittəməz uşa rayisini xarayin qil etkən shini. Uşa bolani himmətini oleyligini bilib, unga qancha yordan birib, hatta unu çıxarigan harsasi kipdunu tazim digib. Mani shu millat uşa harekatı bilan ular, tutroqa bugan bu tazim. Yani uclarni vatange bugan tazimin. Shunarsa uşa yapan millatini shun caliq dərəcədə, hamani qalbadan joya uyan. 34:27 ularini fida iligiyeh ularini, uzlarini uzlari fida qilisligiyeh. Lekin biz qim, biz musulmallar, tiyox saniminan sanasek, 1 milyard 300 milyon musulman bo. 1 milyard 300 milyon musulman bo. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam edadilir, agar musulmallar di sani 12 min buhsa, maqlub bumi etmigendir. 1 milyard 300 milyon musulman bo, hasne kimler sanas bu? Lekin, shunday musulmallar buh durgan bir baytta, 34:59 Rasullaha sallallahu alayhi wa sallam yir kurrasi kurmagan masharani kuryab didi. Biz cüneyam katta bir aciz halattamiz hazir. Buna in katta sababcilardan biri, şu dinni cünyan kisilar cüney katta ayibdar binarsidi. Qasratan talib olimlar. Talib olimlar bu ci, cünyan adamlar, baska adamlar da biz ayiblamaymiz mi? Ayiblaymiz har binarsani, uziyar ishe suralli etgin tomani bar. Qad cehalallahu li kulli shayin qadr al. 35:36 Talib ilimlər həmən arsani qunub bilib durub, shu tomannan xamaya qemastan dinni qaç qoygan digi qun, həmən arsadi diliyabdi. Eyn sahih kitab bulgan Bukhari bul etkin busa, musulmollar qalbidan qanchi qoygan kitab bu. Shu Bukhariyiga bulgan tohumadlar, qazir quradsiz ki, Bukhariyida mavzu hadislar bardi qiqayabdi, biye malalitini uzirlarda itil diliyabdi. Mavzu hadis digani, toqima hadis digani. Kin bukta bu Bukhariyidi yabdi? 36:11 Bunu xumaya qiladigan, bunu xaqligini çundiribiradigan talib-i ulimlar, yug disaygi bomaydiyo illa man rahime rabbi. Vaqtni bazibir ulamalar, vaqtni bir uqshadkanda, bir temirgi uqshadkanda. Agar siz bir parca temirdi, bolak chasini, bozarga qabcha qibsatsayiz, hech narsa pulgi amaydiyo. Agar ushaninan atka taqa qibsatsayiz, hancha pulgi alaydiyo. Agar shunu kuluf-kuluf satilisa, 36:46 Yana kattaraq pul boladi. Agar sunun mixt qib satise, unnanan kubraq boladi. Agar sunan saat yasab satinse, qancha pul boladi. Temir bittat, temir. Unu ishlatishtagan bor. Vaqtam qut sunaynarsin. Vaqt bor ki, hamamizda vaqt, shu 24 saat vaqt, hamacun verilgan vaqt. Lekin, ummatda, icida Qurani yodlagan hafizlar qancha. Qutdi ki, hafiz bolishlik, malin bir tayibani kaspi guganga uqshayib. Yodlagan adamlaram, 37:19 qur'an qur'an qur'an qur'an 37:49 uxsdikke, urganisdikke hareket qilasizmi? Yo, tamam, boynimizgi ogan adamlarimiz midiz? Şu cahalat, ummilikdi, tamam, şu savatsizdikdi boynimizgi ogan adamimiz midiz? Agar, shudur-shudur Allah qe yulag etken bosayq, naca dapa mamin? Meni uzurum bardib etolamizmi? Agar, etolma etken bosayq, nima qe hareket qimeyimiz sunarsayq? Sal, yashi illi idan oshkan adamlar, dar qarriciliydi bahana qovalar. Qarricilikdi. Qarrib nima boldi ali? Bu, qarri adam ibadat qimeslik kiraydi. 38:22 qarra qadam qopra qibadad qibaydi mi uzi? Agar dars qilinsa, umman dars tayar bu meydi agar dars qilinsa. Çünki uqilin meydi, qara meydi uqilinsa qibaydi. Mani şu tamanna, biz eşikdi açbo gyaligimiz uçun, hatta in uluqlagan kisimiz burgan, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, shubugungen kipturub, u kishi rasimlarda, divarlarda, masqara bulayak. Uqud cengide, mani Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, humaya qilisnik uçun, kemanchilarda qoyb qoydilar. Harbur adamda uzi gerisikli etkin vazifasi bar. 38:58 Uruş meydandaki adamlar uzun isini qiliyabdi. Arkadagi khotillar uzun isini qitturibdi. Mani shubbetde, uhud cengide turgen kemanchilar uzun cayda turush giregidi. Turumadi. Buna neticeste, bani musulmalar kanchi zarbayidi. Rasulullahini baslari yarıldi, qislari sindirildi, yuzlari qanadilindi. Sababi, bazibir musulmalar uzun cayda turumagalini gucim bu. 39:26 Biz uzmizdi, chigaramizdi uzmiz turgan u shi, jayini bushat koygan digimiz uchun. Qud digi bu, musulman kishini vazifasi imas digi. Bu narsani sindirishligi uchun, xarp bizgi kum ishlar qigar. U shi, din khadimlari digan bir istilaqti chigarigar. Rijaluddin digi. Din khadimlari qilish girengi u ushti, tamam? U machiti buletkin narsi bulan. Bizi inkadda muammamiz, inkadda muammamiz, 39:57 Nimi uchun yaratilindik, biz uzu kimmiz digan sawalini yaxsi chummas digimizden bolaydi. Asr surasik, agar nimi uchun yaratiligamiz disik, hama bira ozdan cavab biraydi, ibadat uchun. Wa maa khalaqtul jinnu wal insa illa liyabudun. Hama miz bilamiz bunu. Insan va jinnu, Allah ta'ala, ibadat uchun yaratim digan. Ibadat uchun yaratilindik. Demek biz ibadat uchun yaratilingan digimizdi bilamiz. Likid ibadat manasini bilmayimiz. 40:26 ibadat digani faqad macitda basimizinib, ingisi turusligimiz deyib tushinib qaldik, ramazan kisa ruza tushinib, qacha ramazan ekin, ramazanam kiliyabdi, ramazanam kiliyabdi, ramazan yaqiz qamiz. Agar birgallar zakat verishtik kiya vaqtini surab yuradi, hajga barib genishtik kiya harigat qil nadi, ibadat mani sunarsadib tushinib qaladidi. Dikin, ibadat bu ubudiyyat digani harbir cayini, harbir vaqtini uziga ibadati barib. 40:56 Meselen avqat yiyishlik ubudiyyati bar. Birinciden taamni halaldan tapib yiyishlik. Halaldan, Rabbim minge halaldan yiyishlikde buyurdu dib. Halaldan yiyishlikke hareket qilishlik. Bu taamni ubudiyyati bu. Yigendenkin unga shukur echlik. Harbitte vaqiyyada, harbitte alatda zikir bar uzini. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam shun arsani bizige urgatdilar. Taam yiyishlikde zikir bar. 41:26 iirtalab uyxudan uygangan paytdaki aytilnadigan zikir bar, quras qisqirgan paytda, shamal izgan paytda, ayini qurgan paytda, iirtalab kunduzu buganda, kisqonan quyash batgan paytda, maclistan otorib turub gitishlik paytda, musibat gigan paytda, yani bunu azgaru sabahi wal masahadi iladi, yani iirtayukic aytilnadigan zikirlar. Qaysimiz şunu yodlayanmiz? 41:58 Yodlagan busak, kim shunu davami suratda aytib yuradi? Kim aytib yuradi shunu sen? Biz zalimlar, zalimlar dipdurib, zalimlardan shikayat qilamiz, hamamiz. Qaçan yaxşiv ki teke xayatimizdir. Biz nimi qun yaratilindi qozi? Ibadat qun yaratilindi busak, nigi qibimiz qo ibadatdi? Qilab biz ibadatdi, tohru namaz uqilini yapti, uyan qanday uqilini yapti, Allah biladi. Lekin bu namazdan qoqqa ibadat yox mu? Uygu ibadati mesele. 42:33 Ubudiyyatun naun uxlasdaki buladigan ibadat. Tushakke barib ahiri yad etgen baytdaki dua. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam uyn tarafini paska qilib, chap tarafini tipa qilib, kullarini yuzlariga koyib, ahirgi uqirgan dualari. Allahumme wajjahtu wajihi ilayk, wa aljahtu zahri ilayk, wa falladdu amri alayk, la malja'a wa la manja'a minka illa ilayk. 43:05 Amentu bi kitabi kallani anzalta, wa bi nabiyyikallani arzalta. Bani shu duana uxud Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam atlar ki, agar kim ki shu ki chasi ulsa, shu duana uxub yatib, u fitratta uladadadda. Yani duana manasiga itibar bir seyizem, Allahumma inni waccahtu wachi ilayk. Ey Allahum, min yuzumda sin yakarattim digan. Yani bu digana, uxulay digan odam uliyabdi digana. 43:37 Uxleydigan adam bu, yuxu ulumlu bir kasi, goya ki uxleydigan adam oldu digan. Wallahu yetawaffal anfusa hina mawtiha, wallati lamtamut fi manamiha, hayumsikullati qada alayhal mawt, wa yursilul ukra ila ajarin musamma. Allah ta'ala canlarını alı ucizat. Hemeni canını, vaqt giyabbetli canını aladı. Vayene uxleydigan adamlar da canını aladı. 44:05 Kimgi agar ulymni qas, agar yaz qoygan bose, unu ruhunu ushtab qoladi, agar ulymni qali yazmagan kisilar qol etgan bose, malum bir vakit gecik etari beredi ruhu. Har kini uxulegan peytimizde, bizde ruhumuzu olub, yelik etari beredi. Yani bunu azraq, sharqibar ruhlarine, badange bugan taalli qol, inshaAllah bunu ki, baska derslerde etarimiz. Har ulye, uxulegan peytide goya ki, biz oldik digani. 44:36 Haysi manada ulim digani buyim. Xu ucinam ulimgi kit yapsizmi, e Allahim singe yuzladi kit ebben digan. Sin tarafka qarib kit ebben digan. Wa alca'tu zahri ile kimin orqamni singe topshirdim. Yani ule digan, uxule digan adam tamam yordamsiz qaladi. Addi bir cumali kip tur, qulaqa kirp kit seyam, kirp kit uğrad. Uxule batgan adam tamam uli batqidi digani. Hix narsakil olmaydi. Shupaytta Allahdan qo adam badad suraydi. 45:11 wa anjaqtu dhahri ilayk. Bizi in katta dushbanimiz shaytan bol etken bose. U shaytan, hich qaçan siz uxla seyiz, bol uxla vatut deyken, min u yuqaglariga baraydi maydi. Uxla vatken paytizde kip turub, siz gebi zarar verislik karikat biladi. Bani shu paytta ham, biz himayada bolisligimiz uchun, Allahke intilib, Allahden surab, ey Rabbim, min singe yuzumni qarattim, singe qarab kit yapman, uzing himayenge agim meni. wa fawaltu amri ilayk. 45:43 ishimni singe topshirdim. Fawaddu amri ilik, yani, tafviz kalimasi, arap dilide, tavakkul manasib oxsib kitab. Yani, tafvazdu digani, min ishimni singe topshirdim. Digani, likin bunu bazibir harqlarini edishatis, tozlar, tafviz digani, bu ishdi topshirish digani, sababini olmasdan turub topshirish digani. Amma, tavakkul bul etkin busa, sababini ushleb turub tavakkil qilish digani. 46:14 Allahka tawakkal qilaysiz sababini ushlep durub. Masadan urushka chiggan peytte ustuge saud giyadi, kulige kurallarini oladi, urush taktigalarini, hemmi ishlarini, ricalarini qilip durub, biyaqo Allahka tawakkal. Yoki umarat kurgan peytteyem, kulizdinki ganche himayalardi qilaysiz, uyu qilip gitmasinig uchun, bitanini qilaysiz, timirini qoyaysiz, basi qilaysiz, qagana Allahka tawakkal. Qud dushun deyn arsa tawakkal digani, awal. 46:44 sabaplarini qilib, kiit Allahke tawakkil qilla. Amma tafviz bul etkin busa Allahke topshir islik digani, bu, siz acissiz, sabaplarini alislik digani acissiz. Uxil edigan adam uzige himayelan islik uchundi ma qilala? Qilaqimgi cumali kirib kitbensin dib, bashiye keski qib etmidi ki? Undan basga kanci ziyan islar bar basira adam? Uylamagan coydan ker etkin zararlar bar. Shaytani cinlerden kandayi himayelan edib adam? Tamam? 47:17 qaflat qalati. Mene shu qalatda men uzimdi sengi topshirdim digar. Sengi nazal qirgen kitabke iman kiltirdim. Yubargen peygambaringe shandim digar. Iman kiltirdim. Mene shu va'ada bilen nukhleydi oda. Agar shu ki chasda duniyodan utsa, bu adam fitratta gider. Shu ki chasda duniyodan ut etgen busa fitratta gider. Yani, ahirgi kalimasi Allah bilen buladi. Turgan peytta alhamdulillahi alladhi ahyana ba'dama amatana wa ilayhi nushur. 47:48 Allah ki ahambusir, bizdi uylganimizdanki intirilkir didib, alhamdulillah dibdurladib, Allah ki uzini tabsirib uxlaniladib. Mani bu, uxlaslik ubudiyyati, uxdan turuslik ibadati, xamali iskende buletgen ibadat bar, xuras qisqirgende dua qaladigen dua bar, hatta ishek hangaragende uqaladigen dua bar. Vaha kaza, hiç qeyse hayatimizde brar bir vaqdi zikirden xalik qoyilmagi. 48:19 Rasulla sallallahu alayhi wa sallam bizde şun deyce halatda tashadlar ki, agar uşa narsani biz oletken busek, Allahni kub iste ucik islerge hukbalariz. Biz zikir derslarimizde Allahki ham busud bu narsani va tapsil ettik. Uzu bizden talab qilingen narsa ham kub zikir qilişlik uzu. Allahni kub zikir qililer digildi. Uzkurullaha zikran kethira. Allahni cüde ham kub zikir qilişlik de zikir qilirdigen. 48:50 Qaysi birimiz, məhşu darsilarda yodlab aytamiz. Agar kim şunarsaga urgengan bosa, irtayuket zikirlarini aytib, şunarsalarga atatdangan bosa, bu Allahna dergan tawfiqi qadamdi. Agar da kim da kim Quran yodlashlikke, uziga vazife qalib qoygan bosa, yashi qari busin, yashi busin, bu ibadat bu, Quranya qarashlikde, uzu bir ibadat, unun manasını çunushlikke, hareket qalishlikde, uzu ibadatsiz, qalim bu keçligi satamaz. 49:21 Olam bu magan dadir diyan ibadat buli abdi bunarsin. Rabbizdi kalamini uqiyabsiz. Hali Quran uqisdi bilmagan musulmallarimiz qancan. Uqisdi bilmaydi. Fakat, ummunna isitgan, yodlagan soralarda tajwid bilan ham uqiyalmaydi. Bu bilmaslik aybamaz. Wallahu akhrajakum min butuni ummahatikum la ta'lamuna shay'a. Allah ta'ala silarini onalarini qarnadan cikardi. Silar hiç narsani bilmazdilari. 49:54 Bu bilmaslik aybamas, dekin urganmay yurishlik ayb. Urganishlikke ilaci bob turub, urganmay yurishlik yanayam ayb. Urganib ugannayki islan chikarvarishlik undan badar ayb. Quranda yadlab, yadlagan Qurani islan chibkitsa, ilib urganib turub, uxgan ilmini islan chikarvarsa, uyalim maslan turub, biz bir peytlar uxgandik, oniyil aldin, shundan beri kitabga qaramay kittik, dib. 50:28 triçilimine buk gittik, biz diski filgit faldim kiyn digan adamlar qancay. Xani uluvul himme bizde, o himmetde ali iligi qani? Biz uzi kimmiz biz? Bani şu tamandan biz mesele hazır islamga bir mensub buletgen busayiz. Xu islamda sisi urniz varmı yoğmı? Yo tamam siz meydandan tashkardaki adam busayiz. Un da bashka gir. Madami ki şu islam meydanida buletgen busayiz. Kim la ilahe illallah Muhammada Rasulullah didimi? 51:00 irkeq busin, ayol busin, yosh busin, kattab busin, qarib busin, unu bir urnu var unu hayatta. Shu joyda uzun vazifasini qilisnik kirek. Agar shu vazifasini qibedigan busa bu. Demek, uzga uzu shu umrunu zayigit gizgan bolan. Kimda kim bu isni qiletgan busa, dini uchun harakat qiletgan busa, uzu uchun qilad. Allah ta'ala bizni qiletgan narsilarimizga hiç muqtozmaz. Irte ukech qiletgan zikirlarimizga hiç muqtozmaz. 51:32 Allah ka tasbih ediyo ci faris talar bar. Allah ta'la ulargaya muhtaqmaz. Agar tasbih echkiriye boletgen bosa, Osman da bir turt barmak koyigilik cay yox ki, uşa cayda bitta faris talar, basini koyib Allah ka tasbih edan. Osman da brar bir cayda acik cay yox faris talar, qiyam turgan, sacda qilgan, tasbih edgan, ruku qigan halatda bolisad. Biz bu saci azraqqana ta'at qilib turib. Allah nu tawfiqi bilan, agar nasibigan bolsa u shayam. 52:04 ta'at qilib durub, uşa ta'atimizdi mahtanamiz odamlar giyab. Mani shu ta'at guliyeb didib durub. Bu nigin, agar dushunsay qucudaya içi aciz nalini narsadib. Ibn Aqil il-Hanbali, rahimahullah, funun kitabini yozgallar, sekiz yüz mücallatli kitab. Hazirda un iki mücallati matbuadan cikgan tabaqilin giyab. Sekiz yüz mücallat, tet deketli kitab. Ibn Rajab il-Hanbali, 52:35 Tur yüzün içinci mücəllətini qörgən mən digərlər. Sekiz yüz mücəllət. Ibn Qayyim Rahimahullah itkərlər ki, min nizamiyyə madrasasda altı mingdə kitab qörd çıqodum digərlər. Altı mingdə. Şeyh Abis Haqq, Hafizahullah itkərlər, bir gün min məktəbədə dərs qib otursam, Azhar də qismul hadis də, hadis qismədə oqey digər, Turt də malayiziyalik talib ilim qirib girdi də məktəbəgi. 53:10 Yani hadis qismida qolibida uqidi. Turtunchi kursu, yani bitiri abdi. U shayli bitirse, ular kulliya bitini u yuki chikiri. Shuballar ayiti abdi ki, bizga shaykh sahi buharini bir kursa tukayasimi, ichi kurganimiz yukudu, bir kuleyli gidi bayti abdi. Qismul hadisini turtunchi kursuda uqidikan taliblar, sahi buharini bir shakilini kurisdiyini sori abdi. Yaxsiyam ki, muaffaq iken ular, kocada topu tipi yurmazdan ki, maktabi ekirib, kitab sorabda aliyab. 53:41 shayq o narikalarini kolmagan qancha qancha min min lagan taliblar tub tipib tipib hamazin qolada telefon oynaq oynaq qayt kititgan ballar qancha min bulardi yamalda suyatitganim yox ahvalimiz man shunaqa man shu uchun ham bisni rasulimiz su kilini yapdi rasulumizga toslar atilini yapdik an shunaqangi yoman bir xunik korunishlardi kuryab biz biz uzimizan bu yamaligdan xalqaganimiz yox 54:15 ibadatlarimiz qayda raziyyata buri yabdi. Mani sunu sababcisi, hammamiz sunarsagi mas'ulmiz, biz sunarsani haqdi bildigmi, hammamiz sunarsadan sural namiz. Harbir adamda uzini davru bar. Nime qe, min cuda hayran qalim man talib ilim bomasdan, mesele, vaqti bubtur qiran uqomaygan adam qayran qalas. Nime qun qiran uqomaydi misha adam? Bir qiranya qarab koymasa, bir kunudin. U nafil namazlar uqishlik, 54:49 ibadat qilisliqdi indi qoy ori. Bakiyyibdi maqlad, rahimahullah, bu qishi andaluslik, bakiyyibdi maqlad digen qishi. Ilim talab qilisliq uchun, yigirmayil safarda yurgan ekerdi. Bir safar qilisliqde yigirmayil eylant gigen, yana bir ikinti safar qilisliqde untur yel tibqan ekerdi. Utstur digel, ilim talibu gubdurib safar qilib yurgan da. Basrada, imam ahmad rahimahullah di esitgen peytte, imam ahmaddan ilim urgan emendib. 55:21 yulga chitqan. Basaraga borga baytda imam ahmad xalkul Qur'an masalasi boyitca uksunu Mu'tasim xama boygan baytiga doru kitbogan. Mu'tasim bu Mu'tazili xalifa bogan. Mu'taziliylar digani Qur'anini makhluq doyib, uzlarini akidasini boska adamlarga sindirishligi uchun ahli sunna ulamalarini judaqattig bir ibtilaga uchuretkan doyib. Shulardan kupchiligi fitnaga chushgan ulamalar kupchiligi azabdi zoridan ruqsatini olib dorib. 55:53 Qur'an maqloqdib eytib cikallari bugan, bazilarini ta'riz qigan, shunda bu kishi Umam Ahmet'ni uchirat olmagan, Umam Ahmet'ni uyqamaqiga qamaqoygan egan. Yani u kishiga berilgan caza shunaya bugan egan ki, faqad gina uydan tuğri yirga qarab turu maqid ki barib, farz namazini uqib, yirga qarab yukib kirkicilik buyurulib. Agar bir musulman bilan geblesse, tazira olab. Geblesgen adamam ve Umam Ahmet hem qiyncilik ki uchirib. 56:24 Kuzatu uchi, malar boladi. Ular da kuzatu sur etkani adamlar. Flamastan kuzatu etkani adamlar, ushe pey temit bogi. Qalis kuzatu biradi. Kin ukshi barib Imam Ahmadi uchiratal masligini gorganan kin, bir maslida halkasiga barsa, yurda dars, Yahya ibn Ma'in dars bir etkiniki. Yahya ibn Ma'in, Imam Ahmadi serigilardan bogi. Kin, bir acikcayini korib, ushida oturib-torib. 56:55 Shaykhtan sawal beri başlagan, hamma harirdan sawal bergan, Yahya ibn Mayin fuprak rijallar tawrusda, yani falanchi adam adalatlik, falanchi adam adalatlimaz, hadis kimna qasa bulaydi, kimna qasa bumaydi, shu mawzodan bu kishi turib sawal berb gitgan. Umam Yahya ibn Mayin gan. Sawallar di bergan, bu kishi jawab bergan, jawab bergan ki, basqa talabalar ham bizgi yamsal nabat berin, taqsil hiç sawaldi dupushatmayamsi, bolin ahirgi sawalim digana gan. 57:23 Umam Ahmet toqsizan ima dey sisi shaykh digan ekin. Shunda Yahya itgan ekin ki, Umam Ahmet dey adamda, min dey adamdan soru isanma digan ekin. U imam digan, tamam, basiq yabi yok digan. Umam Ahmet dey adam soralim meyde, qan dey odur digan. Shunda qiyin bu qasq digan ki, bu masiq Umam Ahmetden ders qamasan bu meydi digan. Umam Ahmet tal diga bargan ekin, ishigini taqilatgan, ne cikgan ekin, taqsil min talib olim, men uzaqcaydan keldim, iski elin vurgangan digan. 57:54 Minge munkummas digan. Agar bilib qosta minge msingam qin qoladi. Chunda etkene kenki, min uzaq yirdan keldim, xayrdan keldin diganda, Afriqiyadan keldim diganda. Afriqiyadan qosay, sini haqqattan uzaq zaydan kebsen diganda, min halsgi hammasin etkene miyog, min undanam uzaq rodim, Andalustan man diganda. Andalustan Afriqiyaya keli shchun, dingizdan tush kirey paske. Kin, biyaqa, Maghrib, Tunis, Cezayir, Tunis qilib, Misir qilib, ayladib keldin adi. Shumlan keb, Shomge ki, Iraq yirgi. 58:28 Andalusdan elan kigin. Men Andaluslig man ilim urganisligi chun siz uchun shunche caydi basib kildim digin. Ki, yena bir cayi, men bu yirda qarib kishiman, men ichkim tanimaydi digin. Agar xoqlasayiz, bir tilemci sifatida yuzgi kilib dars olamaydi. Xa, uzin bilasan digin seyir. Shunda bu kishi ilim urganisligi uchun, uzini tilemci dimasigi olib, boshiga bir latdan uğrib, koliga bir kaltayini olib durib, miskinye yordan veriylar, miskinye veriylar, dit durib. 58:59 ishqilardi taqilad, taqilad kib, u muhammaddi ishqilini taqiladarekin, u kisi ishqilini qaçigindan cikarigi kiririgi. Kirib u shirida hadis istib, bir qanchib payit, shunat qilib hadis gulgingi digi. Mana bu, ali himmet bugan kisilarda, qirgan kisilarda middi misal. Yani ulu ul himme, himmetli ali golishnigi, insongi judayi ham katta bir muqafatlargi alib gilab. Xu matasimini hazırbiz etgen, matasim, xalifa gugan payitda, matazili, 59:32 kisi bugan bilan, likin usani ham bir maktaulik domanlari bugan. Bir ayol kisini bir yahudi ga ilmada, gharbda bir yahudi, bir musulman ayolini itagini bir kutargan ekin. Oyaqige bir qaragin. Shunda haligi ayol cuda qarbtik xafa buganla, kani edi modasimgi gitgiziler mingi yordan berisadib turuk, yigilab, bakarib gapirgan. Shunu musulmalardan bir kisi u yorda istib turgan bugan. 60:01 Tuglu kelim Mohtasimda aldiga kirgan agen. Qalifana aldiga kirib turib, shuna qangi hadisa boldi? Bir muslime ayo aldigiga, bir yahudi itagini kutarib qaraganda, Mohtasim, kani san sen? Dib yordam soraydi musulmaldar basliqidi. Digan da, kolida sudi ichi maksimut turigan bugan agen. Shulabdur sudi, shulabdur digan agen da, sudi verib koyib, shuna chigib birdan askarlarda camilagan, shuqqa barib, qazadda islamichib. 60:32 bidda muslimaga, shunaganga, bidda natoğru muamala bugan payitda, butun ummatti muslimallari usha tarabka qarab intilgan. Mani ushan dayi bugan payitda, hech qaysi borilar, bu muslimallar qotenlariga gebtiri ujum qilalmay digal, bur payitlar buganaygan. Una hamasini sababi, muslimallar uzlarini vacibini, uzlarini islarini vaxti vaxti da bilib qilgan. Mani shunarsana, agar biz hazır, agar uykudan hazır uygan sayg, 61:04 Allah Ta'ala bizki katde bir katde mukabatlarine vada qigali. Mughiratibdu shu'ba radiyallahu an bu etkallari qabi, agar da biz uldirilsek agar, insha Allah, agar Allah yulida, Allah'nin dinini ali qilaman digan yulda, agar kim uldirilse, bu, hiç kuz kurmagan, hulaq ishimagan cannetlarga kiradi. Agar da kim yasasa, qar bubi yasamaydi. Qar bubi yasamaydi. Bu, himmatli alili gider koladi. 61:36 Bizi haqlidigan narsamiz, Allahummi raziligi, haqidan anharlar oqadigan cannatlarini isteyimiz. Allah ta'ala hamamizni cundaykullargi itkissin. Dikim bu narsa uchun, haligi etkandimizdey, nasikni sohbetimizdi basirda etkin, nasikni qaqiyasiga uxsab qamilik. Yani bu nasikni ma, brodankiga asalini, halibu qilemen, halibu qilemen, liye kuruq arzu, mani shu narsa bilen, 62:06 Abubakar Muhammad ibn Abdu'l-Baqiyy digan kisi Talib-i ilim bugan payitlarda Mekkada juda xam qaç qalib, qaçidan ular darajansi qechayim bargan eki, juda qincilikki qalgin. Bu kisi Abubakar Muhammad ibn Abdu'l-Baqiyy. Kin Mekkana ka'bana eylani bugan payitda bir hamyon taqvalarekin, hamyondi ucide nahayetda qimmetbaga bir gawxar barakin. 62:40 Qiyin shunu ozraq yurgandan kim bir musulman kishi nidaqilib yurgdiykan ki, kim topqaldi meni hamiyanim shupqaldidi. Topkan kishige 500 dinar bera mandib yurgandik. Qiyin u kishi men topqaldim qana qaydi diganda, un sifatlarina eti bergan. Mana senin arsaydi qaytari berganda, 500 bersa bu kishi almagan agan. Uzi qattin muqtaj bugan. Lekin, shunar san almagan. Algan desa, yo, mingi halal bomaydi bu. Men vazifam uzi berishlikdib turu. 63:13 Yani ulu ulu himmaga bir misal biyam. Xu muqtac buldirgan cayda haligi tapilgan narsahanan qamagan ekin. Kiyin vaqtlar uchimna xu xajni xilib uligandan qiyin yurtiga kitish uchin dengizdan uch keregaykan. Dengizda kitishta kime bir tolqinda kime aqdarlib sinib. Hama adam qarq bolib durub bu kishi bir taktaga asalib kimada nacib tapiq ogan ekin. Dengizda. 63:40 Shamal bu kushunu uynatib, uyaqqa uynatib, uyaqqa uynatib, bir qancha peytten kiyn, bir oraliga obartda shigidi. Hali ki, musulmallar da yurdi bugan egin, yurdan chigib kiynlarini kurutib, bir masjidgi kirgin egin. Masjidgi kirse, masjid ahli namazu qiynlisi gen peytte, kiyn bu kushun shakirlarini qarisi ahli ilimi kurinish bugan, namazgi umamudiyin diganda, umamudiyin nukhayatda qiradlari yami yashi bugan egin. 64:07 Kim adamlar, siz kimsiz dikanda, ben shu musabir kishima, dikanda bol du shirde macitte turor nisiz. Shirde imam goleyin, macitimizde imamiyem duniyada mutqa ganidi. Dip turub, u kishini macitge imam qalibdi. Azraq vaqtdanki, kim adamlar kip turub, sizne bir uylantir koymasayn qomaydi, boyda qob yorushligiz yaxshi qomaydi dip, bir yetim qiz bar, qida akillik qiz bar, qatasi ulgen, shunga uylanin dip turub, shunu adamlar ortay kirib uylantirarekib. 64:39 Kiyin haligi bilan uchilashgan faytda kursa, haligi tabuagan gawxar boyniga tabilgan buga aleykiz bagi. Hayran buq qogan aga bu kishi. Shunda haligi gawxarga qarab tirmili qogandan qizbala uyalib chik gitgan. Kiyin adamda bir gapilashmab sizam, shu faqat boyniga tirmili botirib siza qarib nesadibas dandisa, bu boynidagi takhturgan gawxarini min tabuagan idim shunu. Kabadandisa, adamdar hamazi subhanallah, usha adam sizmi dizdigan aga. Bunu atas kilib durub, hajdan kiganda gapir birgandibizgi amin. 65:11 shugaw hardi yuqat qoyodim, bir suhaliq qisi sunu tapu oganidi, tapu birdi minge. E, Allah min qizimdi ushaq adamgi nasib qoyendib, dua qoyendib, biz amindib turudik sirdi digim. Allahdi qadari bilan, eylanim shirgi kildi. Uqshi bilan, yasab, azraq vaqtdangi, vaqti utib ikide farzantdi qoygani qen, ikide uqul tutgani qen, gin, Allahni qadari bilan, haligi ayol duniyadan utgen, ikide uqulayam ulgani qen. Ulgani da bayagi muncaq uqshige miras qotba qan ekin. 65:43 hali ki tapogan miras buqqalib durub, shunu alib yana uzini talib ilimdigi de yolda davam itigit giregenmiş. Uluq-ul himme, yani bu himmetli qaliligi, biz agar bir dunya uchun isqil edigin busayk, dunya uchun isqil edigin busayk, pulut uchun ya baska nesay uchun buletigin busayk, himmetimiz uxin yerisik ulan. Likim bizim himmetimiz agar Allahini dinini qalikiliştik busayk, Allahini cendatiga kiriştik buletigin busayk, 66:12 kub-kub kislerge Allah Ta'ala guz tavfiq biradi insha'Allah. Insha'Allah sohbatimiz, vaxtimiz ahirgit qaldi. Allah Ta'ala hamiamizni dinide sabit qadam kisin. Allah Ta'ala guzini dinide hakiki cusnergen tahmini kislerden kisin. Subhanaka Allahumma bihamdik.