Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 Quraish Quraish Quraish Quraish 0:33 babalara da Peygamber alaihissalam bilamirga birlashadi. Uchunji, xalifayi rashi denlilaga sablanadi. Fil vaqiasidan keyin, alti yildin keyin, minadi sanadi boyche 576. yildati olgan. Ayisini, isimlali isi, Erwa binti Quraiz binti Rabi'a, yani uxshini ayilari Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni ammalari buladi. Abdul Muttalibni qizi. 1:08 Peygamber alaihissalamini ammalari qisablanarki. Bu kishini kuniyalari, Ebu Abdullah dir namlalardi. Kuniyani bilahistan nirmaligini kim bilmaydi? Lakab nirmadir. Kuniya diganimiz, kuniya qoyusluq sunniyat qisablanab. Hazir kundi kub adamlar, kub cüde cüde kub adamlar, kuniya digan masalardan cüde muzak faqab getdi. Belki, kuniya qoyusluq bu sunniyat qisablanab. Kuniya bilan çakrishligan, sunniyat qisablanab. 1:44 Künye diganimiz, adetde, köpraq, tongıç fərzentini namı bilen çakrılad. Məsələn, Uthman r.a.nin birinci şu ayallarını, qaysi ayallidi Peygamber aleyhis salamın qızları, Ruqayya digan qızı buğan, şunu agan, undan Abdullah digan fərzent görgan. Çükşini namı bilen namınlard, yəni, Ebu Abdullah, Abdullahın dədəsi digan. Abdullahın nə madır? Dədəsi digan. 2:14 Kupra kette farizantini namiga koyilad. Wa kette farizanti emas, baska bir farizantini namiga koyilisiyam nimadur? Cahil saplanad. Yaqib olmasa, hala tuğulmagan farizantini nimadur? Namiga koyisiyam bulad. Peygamber a.s. çiqin taballarini kunya koyk koyar. Di palancini adasi de koyar. Özü hala çiqin yasbala, baya suzu isteni ki, gu menem adad ufatman mi digim, nimadur? 2:44 mizan tili bilan itkini muzik terbiyalakliki uchun yasliq tirlimaqlardi. O palan sinin edasini dit koyar. Bayaq balayan uzu hemna edab olarki hemna dit durub, shundan edas sifati da usib gedardi. Kunye digani bilvaldiga, bugundin kirin hemna nizari birbiriniz bilan bir kunye iti chakirishazgan bozganizda bu oluk paqan sunnat boladi. Bu sunnatin tili dirabigan bolsak, hemna nizgiyen acil yazilar. Misalga, bizarida... 3:14 laqab kiçayi peyke. Qaysi disab, nima diriyom bosta, pustancı, azunaka. Yana bir künyani, bir tamani bak, laqabtin yukarga, burax laqab bol aga, mazalan, madinada bir talaba baridi, unman su ishmaydi. Fakat gini zanzanijad. Kolan aqe poziyam ishmaydi, pepsiniyam ishmaydi, adlisuniyam ishmaydi, mineral su yox yaxta, unagaziniyam ishmaydi. 3:46 Fakat yine zemzem icer. Sabaltı qoladi ki, çöylak basani ma qalad digin sabaltı qolad. Somkesi bar, somkesi ikiti üçte bakilaski, ikiti ikiti bakilaski de zemzama birer. Daim zemzem icer. Xunu cunyasi Abu Zemzem. Yeni zemzama atas. Yena cunaka qislar qoladi ki, sakallar rayan yusigi adamlar qolar, peygamdar-i yasam davridi. Buna atani nima derdi? Abu Lihya derdi. Yeni sakallin dadasi digin. Bir sahaba bar idi ki, 4:18 Hena bir sifati bilen sifatlange, məsələn, müşri köy qoynlardar. Ongan nima dek qoydi? Abū Hurayra dek qoydi, müşrikəni atar. Bir adam, məsələn, bir nefə bilen şugulana doqan bulsa, asını qoyturib, azgı abu qoyib itoriyorsayk, bul adam. Peygamber alayhis salam bu silafizlərin maqamdır, yaxşı manada işlətkən, bu lakab almaz. Lakab diyeni, bir adamı kemsiklik üçün işlətiladigan çuz. Məsələn, 4:50 Bir mahallada turtta shamishmat var. Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? Qay shamishmat? 5:19 O haramda oganin ki, lakab bilan, chakirisindigan haramda olad. Amma bir kisinin cuntirisinda ilaji bolmayda oganm olsa, kaysi, dediyam isi, anay, shamishmatchi, kaysi, palanchini sinda koshnesichi, kimdur ol koshnesi? O, sinda magazin lagrib otirab, dediyam isi, taytdagi magazin ettesi san. Desi, sinda akhirde ekki bolmagandin ki, indi ilaji yox, palanchichi, dedib etes. Un qacha lakab etsili indimazim, munkun emaz, haramda olad onlarsa. 5:51 Bu qisini kunyalaryan, Abdullah, isimlari bilan kunyalan yanaygan, Aba Abdullah diyirgan. Itibar bergan bosanizlar, ilgari, ayilar, bilan, adalar birbirini qan nas chakirad? Kim bilad, katta lan zidi? Katta oğlun yedini at chakirad. Mazilan katta oğlun ati, Elxan boladgan bosa, o Elxan diyirdi, adasini xatuni chakiraddi, xatunun adasini o Elxan diyib chakirad. An birbirini asina chakirisgan, sakat kini ular binadur, 6:21 Ebu lafzini ishqilatanmaga. Yini, shunu ayizini nima digi? Ummu Abdullah digi. Abdullahni ayizini digi. Peygamber alayhis salamda orda kubnaqlar bogana. Meselam, Ebu Darda, Ummu Darda, Ebu Salama, Ummu Salama digan yoxshan. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, tam anadan u kishi Zunnurayn digan namgayan ege boganagan. Zunnurayn digan iki nur egesi digana. Peygamber alayhis salam, yeryuzdagi, baramber peygambarini qiziga, ikide qiziga bitdagi su ilanmagan. 6:52 faqat kina bir kina Usman r.a.h.u, Peygamber a.s.ni ikide qiziga turmishka cikgan agan, yani biriz wafat itkani ki ikindiga turmishka, sunucun ikki nur egesi digan atar kanyan ege bogan agan. Manashir digana bir natan etki sahibi oladi, zu digan suz, egesi digan suz, lakabtin yukari turabi lakabanas, Peygamber a.s. davrida zu lehyarib qaydan adam bula sakal, zu nid digan, 7:23 saqamni egesi digi. Olu uzuun adam bolardi, unu atini nima digirdi? Iki kol egesi. Iktay kishini kanini raziyan qetdi bolardi. Unu bakalax demesi iktaygin karimni egesi digi. Hakikatdi u karimni egesi. Chi egesi digi cagirsa bolardi, birax lakab koyucluk, kökbek, ekim usun shiyin digiclik yaxsyamaz. U kishini faridantlari va ayanlari. U kishini 16-ta faridanti boqan iken, toqqustasi ogul bala, 7:54 yit tasi qiz bala bogana ki, va toqqista ayallari bogan, u kishina. Tokqista ayallarina bir payit isqab turgana maz? Bir payitmisi de, tort tasi bogan. Yani, tortta gecayar uqsad. Bunusunu qoy vargan, cakin boqsa, Peygamber a.s.m.na qizlari wafat etiyan payiti ikkinsini beryan. Tortta nushla turuslika caiz. U kishi wafat etiyan payitlari da, tortta ayali baraydi. Aramla, Naila, Unudbanin, wa Sakhita digan, 8:25 ayarlari boqan iken, birax u ayarini, baya ummi banyin diganini talak qanidi, uylari da, idda saklayakan payitlari da, u kishi shahidi ogan Usman radiyallahu anhu. U kisini ayarlariga tohtal ota digan musaq, ayarlari baya yukardi itken, tayganbar alayhis salamini ikide qiziga turmishka cipqani idi, birinisi ruqayyiga, tayganbar sallallahu alayhi wa sallamini, ikide qiziga ruqayya bilan, ummi külcin, abu lahatini ikide oğludayda, otuda va otayda digan. Abda sura tushkanin ki, 8:58 Ummu cemil haqdiyan ua abu laha haqdiyan bur surat. Iqalat haqdiyan, iri hatun, Peygamber a.s.m. ahmakilari. Surat ugan din ki, itki-ikita olga, tes koyorlan Muhammadin qizini di. Sunbilan, iqala ogullari, Peygamber a.s.m. ikita qizini koyorgan din ki, shu, ruqayasini Peygamber a.s.m. Isman r.a.n. hugani maqanagan, turmishka birganagan. Shukshidin Abdullah digan ogullar togulgan, hu ogullari, Madinada turgan payidlari da, alti yas togan payidlari da, 9:28 yash alsida bogan faytlari da, unu kuzuni xoras xoqo qalad, taqin kuzi korbog qalad, gen shunbilan wafat etkan bolad. U ayallaryan Badir cangidin kushkabarikiyan faytta, musulmalarini qalaba qazalqalliga kushkabarikiyan faytta, u ayallini endi dafn kusturgan bolad. Peygamber alayh salam qayt qilat dayi, Usman raziyallahu anhuna öz tashak etkan bolad, u ikkinci qizlarini Peygamber alayh salam u kishiga turmuska belgan aga. 9:58 Tunuska belishke sabat u kishe zyudayam hapa bol turgan baytta, ey Usman, niye hapa boldanz diyan baytta, ey ikime basiga tushmagan musibet meni basimga tushdi. Hayganbarin qizi meni astin baydi. Hayganbar bilan bir qarindas uruqchiliq, uruq baylantirabgan narisa baridi, uyan tohtab qaldi diyandi. Mena cebirli teyip turibdi, itkinci qizi niyam sange belishlikke, menga Allahdan su xabar apyendi. Shunga birinziye kansay mahar bilan veriyan bulsam, 10:27 shuniyam, a shu mahal bilan itkinsin sange uzatdim digan aga. Uk shi u qizlariyan, tok kuzunca hicirat dili wafat itkani taytta, itkani digi payqambar a.s. aga, yena bitti qizin dogan taytta, sange biymirgin bolardim digan aga. Shun da bir sharafki iye bogan qiz. Uk shini sifatlari, boyu yudayin belan bulmaqan, vab boyu yudayin pas bulmaqan orta boyluq kishi aga. Istarasini hayatta acik, gushdar, shakala, kup, buğdayran, 10:58 sashi kalan, yilke lari, yogan, sashi lari, usik kishi bogan agen, baldir lari, baqwaq, va, labas giybiri digan bolsa, su baldiradan giybiri agen, topog qatayim surmiz agen ta, su baldiradan giybiri agen, tayganbar alay salam, mumin kishini, paski, shimi dedi, ishtani dedi, baldir qacayi bolad dedi. Undur qicayi bolad, baldiradan topog qacayi, dekin, qoprak kishlar sunu giybiricayi, bu, muminlik alamati bolar agen. Amma, 11:28 tazirik peytta, xortikilani, xu xortikili gece ki, olsa, savab yok. Bu sünnet, Peygamber a.s. yaxchi qoradi, nunun kixini izar, axina qabola detiri xortiki ediyo mursa, xu xortiki geyani maqladi, acir savab aladi. Agar niyatki sünnet degiyo mursa, tabiriken özü cikirik qoyk edib ki, birisa, savab anaydi. Bul kini, Aisha r.a. edidi ki, Peygamber a.s. ornida yakganidi, meni labasini, ayaqini usbige minah tashawagani edidi. 11:59 Shumila ish takilladi, Abubasha soradi kirib goydu, shubochi yatoyordi, deydi. Keyin, deydi, hacatlarini otatayi kitdi. Unnigiri keyin, Umar ursa soradi, kirdi. Paygamdar ala salam, bayaq bocha yatoyordi. Yana soradi, izin soradi, bayaq inmadir, ursa soradi, kitdi, shubochi yatoyordi. Keyin, takilladi. Kim desi, Usman, deydi. Shumila paygamdar ala salam, qesir, keyimlen giristir, deydi. Tart özünge, deydi, keyimlen giristir o, deydi, deygin, paygamdar ala salam, oturu olad. 12:28 Oturib Usman raziyallahu an kirat tagin, ishini bacar chibitgenin ki, Abubakir kirdi, Shubochi yattiniz. Umar kirdi, Shubochi yattiniz. Negi Usmanlaq onda qiliniz diyen peytta? Usman nahayatda uyatlaq dedi. Yudiyem uyatcan dedi. Fi itadiyen, yabiniyem isini chikir qoyadim dedin tagin, suncun bayaq ishini qilin degen aga. Bazı adamlar suna qib oladda, yasbarlarina, yakimasa kattalarinam yuvaradda, sun da oyuyda kirib qoladda, oyuyda katta tola miymali oturgan bolsa, 12:57 Nümünçün ki geldiğinden bilmaya qalad, çayın içətdə türk eti qalad. O dar ocaqına çıqqan ki qayt qelad. Anakı, sunun eti ki qeyan edim, det turub. Usman raziyallahu anhın züzeyn qatır uyatıcam, baya qalatda qoyup turub, et ediyen dardana eti ammasını keti qaladim, det turub, çün-çün giriştir u aldım, digin agam. Başqa bir hadiste, Usman mahayatda uyatıcam, fariçtelagam uyalarkan undun, su fariçtelagam uyaladın azatın mən, negen mən uyanmay, digin agam. Usman raziyallahu anhını, 13:28 islami qabulquluslari. Usman radiyallahu anhu, islamini yin agolda qabulqugan kislari. Qayqambar a.s. daril arkamni uvide islamini urgetken, va islamini talimi uchini yigilabigan bir uvibaridi. Safani tepeside, ahna shiyirgi hal yigilmasini turib islami qabulqugan kislari yigin. Islamin birinci kim qabulqugandir? Hadisi anadir. Keyinci. Abubakir ikkinci buqman qabulqulun diyeti iskin minlamizdi. 13:59 Yani Ali raziyallahu anhu aldi dami eterken, belki uksin haybatlari manilikgan bolisi munkin. Harfidir bu ayatlari bar, birinci hadice, kin, zayid kullardin, yashbarladin, Ali kattakistardin, Abubakir dedigiyomosna, tohrib olad. Xu davatni kabul kildiyo, xu kini özdün başlaptir davat kilişini baslada. Şunlar kocaya çikan payitlari da, Usman raziyallahu anhu ticarat tutur, payit kirli aqanagan. Yudem kattat ticaratçalardin boga, 14:28 Tijarati bilan qayt qirlakan payitlarida itadigi, yey ismam dedi, san özün aydaq kistiran. Haq bilan batilin ortasini acilata bilasan. Mana qalmim ibalat qirlakan butlar iqitmaydi, kurmaydi, yapirmaydi, qimirlamaydi, zaradan vermaydi, ziyanan itkizmaydi, shifayan vermaydi, bilasanam özün dedi. Togur bilamam dedi. Hena dedi, Muhammad dedi, Allah haq subhanahu wa ta'ala onu payganbarki gün atti, ungu irgechmaysan mi? Dendi, buldu irgechayman dedi. Bir aqiz sozu gini bagildi, 14:57 barib peygambar alay salamga barib, sunah barqandi ki, ey Usman dede, Allahina jannadiga dede, shashma ismi dende, shashayin dede turub, ashadu alla ilaha illallah, ashadu anna muhammadar rasulullah dede turub, iman kildirgan, an vargi kishlarina bittasim ana Usman raziyallahu anhum ogana gan. Usman raziyallahu anhum tijarat bulan qayt beliyakan faytlarida, uxla biyatgan faytta itadiki bir kisi turub turub, huy uxla biyatgan adamlar, 15:26 Mäkkədən Əhməd isimdə bir kişi çıxtı, çunga tizrak barma islarmı, dil bitət. Peygamber alayhsalam alda musulman boğandın keyn, bayaq sözünü etibirgin əgə, həni maşiyyə kəntət etdolub. U kşini singilləriyən, su vaxlık irtə iman kedirgin kşilardın boğan, amma əkə u kələri isə, qatf künü də Peygamber alayhsalam bilan, higirətni səkkizinci yili də musulman boğulushqan əgə. U kşi, özünü ayalları bilan, birinci bukturib Habastan qayani, 16:00 Ruqayya ayyalları bulan, Peygamber alaihissalamın kızları bulan, birinci buktirib hiciratkan kislardin bulad. Hicirat, Peygamber alaihissalam dağrı gece tohtop qagan idi Peygamberlan ikide, en aqrıda hiciratkan Lut alaihissalam idi. Peygamber alaihissalam itdi ki, Lut alaihissalamdın keyini birinci hiciratkanan, kim Usman bulan, yani Ruqayya buldu, deyib Peygamber alaihissalam itken degan. U kisi, triklik payitlari deyak, cannar kabarini istibitgan kisi, 16:30 Abu Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu aytadi ki, bir günü bir bağda oturgan idi, bağ kuluflanag idi, taqilladi. Peygamber a.s. itdi ki, e, Abu Abdullah ibn Qais, işini askin, ve şu ikigen kişige siz cennetke çöverkensiz, kadarını ver koyun, idi. İşini askan Abu Bakir, idi. E, Abu Bakir siz cennetke çöverkensiz, digandikim, alhamdulillah, Allah ka maqdala itib, qirdi, idi. Yana taqilladi, Peygamber a.s. e, Abdullah ibn Qais, 17:01 bar ey xini asqin, kegen kishige cennet xabarini berin, deyib. Cixaqsa umaraken, ey umar, siz cennetde qargani, siz cundan xus xabarini berin, deyib. Alhamdulillah, deyib tegin, Allahke hamdu sana maqtaulu ettir, uyan kirad. Uchunci merti ishtagirlaqanini keyin, ey Abdullah ibni Qais, ey xini asqin, deyib, kirgani adamgani cennetini xabarini berin, deyib. Biraq cudayan katta bir musibetlardini keyin, deyib. Hatta katta bir musibetlar bolad, cundin keyin qishige cennet bolad, deyib. Keyin, cikganiki qarasi Usmana kem, 17:32 Uthman r.a itadi ki, cennet bilan xux xabarini soyuntir koygani ki, Bırak bi evi, katta bir musibetlar kiga, kiga nin ki indi isa, Allahul mustaan wa alaihim tuklan, Allahdan yardan soraymiz indi, hu ul zatni öziga tawakkir kulaqmiz, dik koygani kiga. U kisi niga kiga musibetlar in sha Allah mana sohbatlarimizda kanasi chikamiz. Qayqambar a.s. onta kisine cennet edi sanadi, su kisten ikide Uthman r.a varidi. 18:01 Sa'id ibn-i Zayid buyum zannati kishlardin, bir kishi un kishini alda kebtirbi etdiki, man Ali raziyallahu anhunu shundax yaxsh koromen ki, hala undax hiskimi yaxsh koromemen, ded. Shunda Sa'id ibn-i Zayid etdiki, cannat ahladin dogan bir kishini yaxsh koribsiz, bideyim yaxsh kishiyakensiz, ded. Etdiki, Uthman raziyallahu anhunu shundax yaman koromen ki, baska adami un chali yaman koromemen, ded. Kandayan bir yaman koribsan, yaman adama kensan ki, san cannat ahladin dogan bir kishini yaman koribsan, deb turub. 18:31 Bu qishne mena jannati ikarligini ta'idibini zayit ham tan aqan aga. Bir kunu xara taqida turgan payit, uhud taqida turgan payitda, uhud ximirlaqan payitda, u xara taqinin ustu da Abubakir Umar wa Usman baraydi. Payqambar alayhissalam itti ki, ey uhud toqtadi, ustinli payqambar, siddiq wa ikta shahid turqdi, dedi. Anla bitta shahidni bildik, urgandi. Qanda shahid buqalagani Umar al-Khattabni? Usman raziyallahu anhu yan shahid bulorkan. 19:02 Subhanaka Allahumma bihamdin. Ashadu an la ilaha illa anta astaghfirika wa atubu ilayh. Allah ta'ala hannamiz diyan ashablari irgeçtirib, uçlarını yolladan darslığına hannamiz diyan nasip olsun. Wa sallallahu aleyhi wa sallim ala abdika wa nabika muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Bi rahmatu shay'a arhaman ra'hamin.