♪ Playing in the audio bar belowLectures & Remindersصوتyemeyin ve icmeyin edebleriadmin·3 views·5 months agobu dersde etrafli sekilde yemeyin ve icmeyin edebleri haqqinda melumatlar var,herkese tovsiye olunurki mmutlek bu dersi dinlesin Source: IslamHouse.com#Audio#IslamHouseالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:00Bismillahirrahmanirrahim. Elhamdülillahi ve salatu ve selamu ala Resulillah ve ala alihi ve ashabihi ve man valah ve ba'd. Elmi, faydalar dersimiz devam eder. Allah'ın izniyle. Bugünkü dersimiz ise inşallah yemeğin ve içmeğin edepleri hakkında olacak. Malumdur ki, yemeğe ki Allah-u Teala'nın insana verdiği nimetlerden biridir. Allah-u Teala Kur'an-ı Kerim'de diyor ki,0:34yiyin, halallardan yiyin ve için. Halallardan yiyin ve için. Hem ki Kur'an-ı Kerim'de ayet gelir ki, yakışılarından yiyin için. Ve ne olursa olsun, aziz kardeşlerim, yemekti, içmekti, nezer çattırılası bir şey var, o da, hemen yemeğin sadece halal yemeği olması. Ve zerel vermeyene kadar yemesi. Bugünkü dersimizde Allah'tan izniyle, Allah veren bu neymeti yiyerken,1:08içerken, hansı edeblerden müsalman istifade etmeli de, hansı edebleri tetkik edemeli de, o hakkında konuşacağız. Birinci edeb, yiyerken, Bismillah demesi. Yiyerken, Bismillah demesi. Bismillahirrahmanirrahim mi, değil mi, yoksa, Bismillah mi? El-Mahri, bu meselede, diyor ki, sahi genişti. İstersen, Bismillahirrahmanirrahim dersen, istersen, Bismillah de, yersen, her ikisi de,1:39Caizdir. Demeli, yemek yerken, ilk önce başlanası, amel, tetbik olması, edeb, Bismillah demektir. Bismillah deyip başlıyorsan yemeğe. Ve eğer evvelinde unuttunsa Bismillah demeyi, da telesedin yemeğe, veyahut da unuttun demeye, onda o zaman, ne zaman hatırlasan onda dersin. Eğer yemeğin ortasında hatırladınsa, ahirine yakın hatırladınsa, onda dersen ki, Bismillah,2:12Yani ortasında da, ahirinde de Allah'ın adıyla. Hemçin edeplerden, yiyip kurtardıktan sonra yemeği, Allah-u Teala'ya hamd eylemeyi, elhamdülillah demeyi, şükür eylemeyi. Hemçin edeplerden, yemek yerken, içmeyi, veyahut içerken, bu başta, yani ki evvelinde Bismillah demeyi, unuttuğu zaman, harada hatırlasan orada Bismillah, evvelinde ve ahirinde demeyi.2:44Ve kutaranda aynı zamanda elhamdülillah demeyi bu hem yemeğin edeblerindendir hem de içmeğin edeblerindendir. Ve hemçin yemeğin edeblerinden insan yemeği yerken öz tarafından yemek. Ve burada iki mesele var. Birincisi tutar ki sen yediğin kab sana aitti. İkincisi de bir kabdan bir neçe adam yer. Her iki halda da sen öz tarafından yemezsin. Çünkü3:14Birincisi sana ait olan kabda tutar ki kab her anın özünün kabağına gelir. Adeten eğer sen düşünsen ki sen bunu yiyip kurtaracaksan onda istediğin kim yiyebilirsin. Ama ihtimal varsa ki sen hemen yemeği bitirebilmeyeceksen çokluk elir. Hatta israfçılık olmasın diye öz tarafından yersen ki öbürü kalan taraftan da istifade olunsun. Öbürü kalan taraftan da istifade olunsun.3:43Bir kabıda bir neçe adam yiyerse, onda o zaman herkes öz tarafından yemelidir. Başkasının kabağına el atmak, başkasının kabağına kaşıkla yemek götürmek vs. gibi bu yemeğin edepsizliklerindendir. Hemçinin yemeğin edeplerinden, aziz kardeşlerim, yemek yiyerken düşen kırıntıları da yemek. Mesela aş yersen, aş yersen ve kaşıkla yersen veyahut ellen yersen.4:13Yemek yiyerken kaşıktan elinden yere tökülür. Yani süfranın üstüne tökülür. Temiz yere tökülür. Onu da yıkışırıp yemek de yemeğin edebelerindendir. Çünkü yemesen israfçılıktır. Bazı insanlar var bir kaşık götürürse aşığı, ağzına çarptıranlar gibi kaşığı yarsın yere tökür yemeğe. Böyle çıkır ki adam eğer 200 gram yemek yersen yüzü israf olur. İstersen çöreği olsun. Çöreği kırdınsa tutar elinden düştü bir hissesi, temiz yere düştü.4:45Şimdi demiyorum ki burada eğer torpağa düştü, çirklendiyse, veya münasip bir yere düşmediyse, o zaman demiyorum illa da yemelisin, hayır. Eğer düşen kırıntılar münasip bir yere düşürse, isten çöreği olsun, isten başka şey olsun, düştüğü zaman o kırıntıyı da şeytana bırakmamak lazım. İsraf edememek lazımdı. Onu da götürüp yemelisin. Hemçinin yemeğin edeplerinden, yemek yiyerken, veya içmek içerken,5:16Yediğin kabın içine üfürmemek, üflememek. Ham bilirde üflemek nedir? Yemeğin içine üfürmek, nefes bırakmak. Bazı insanlar var görürsen stakanı ağzına alır suyu, içine nefes bırakan ruhu içir. Bu İslam dinde nehyonlu kadağandır. Yemeği yiyersen, içmeyi içersen, nefes bırakası oldukta, nefesi teneffüs edesi oldukta, yemeği ağzından, yani stakanı ağzından uzaklaştırırsan ve kenara teneffüs edersen.5:46Ve hemçin yemeğin edeplerinden eğer yemek soyuk dursa o derecedeki bacarmırsan yemeği. Onu da terk etmezsen hatta soyana kim? Yemeği ağzınınla üfleyerek soydup yemeği olmaz. Nehi gelbi İslam dininde. Burada da ilahi hikmetler var aziz kardeşlerim. Ona göre yemeği terk eyle soysun. Veyahut da bacarırsan yemeği onu da yeginin. Ama adeten yemek istediyse onu çalış, terk eyle.6:17yeğilene kimi, yani yeğilmek derecesine düşene kimi veyahut da bunu etmiyorsanız en azından üfürmeyin. Ve hemçin yemeğin edeblerinden üç parmağıyla yemek. Yemek yerken üç parmağından istifade etmeyin. Bu o demek değil ki aziz kardeşlerim sen şorbanı barbağlarından yemezsen. Yiyebilmezsen sudur. Yiyebilmezsen. Hansı yemek parmağıyla yeğilirse6:47Kest olunan odun üç parmağı istifade etmeyin. Mesela tutak etti. Eti götürüp dikeni üç parmakla yiyebilirsin. Bu demek değil ki on parmağını da işledirsen, iki el anında tutursan mühkem, tartırsan. Üç parmağıyla tutabilmedin, sen onda başka parmaklarıyla yardım edebilirsin. Ama el eleme ki eline götürdüğün dike iki kilo la. Bir kilo la. İlla da her iki kese olanı götürürsen ki başkası götürmez.7:21Demeli üç parmağıyla yemek, hansı yemekler ki üç parmağıyla yemek mümkündür veyahut yeğilir. Ve yemek meselesinde ülkeden ülkeye, gebeleden gebeliğe, kökten köke, nesilden nesile farkı var. Hatta olabilir ki bir ülkede yaşayırlar, bir millettir. Ama yemek, yemek metbahtları farklanır gebeleden gebeliğe. Bu gebelik başka yemeklerle meşguldür, öbürsü başka. Mesela ülkeden ülkede farkı var.7:53Bazı ülkeler var, ana yemek orada çörekti, ana yemek. Yani çöreksiz bir süfre olursa, o süfre kasıp bir süfre sayılar. Bazı ülkeler var ki, orada ana yemek açtı, düğüdü. Ve orada iller geçer insanlar, çörek görmezler, yemezler. Ana yemek orada düğüdü. Ve düğüsüz süfre kasıp bir süfre sayılar. Demek ki burada ibret oradadır ki, eğer yeğlen yemek adeten,8:24Barmağıyla yiyen bir yemek ise, onu da o zaman üç parmağıyla istifade etmek, yemeyin edeblerinden. Bazı yerlerde, hakikaten, el ile üç parmağıyla yiyen yemeklerde görürsen, israfcılık var. Bazen görürsen ki, ellerini bulayırlar, bu toprağa kimi. Kimi yerde, belki de kulüb olmasa, yani dirseklere kimi, hatta bulanır. Dirseklere kimi, bu tesavvür olun, dirseğe kimi kol bulanır.8:56Belli bu. Ben bazı yerlerde buna müşahede olmuşum. Kol var bu dirseğine gibi yemeği olur. Yani yağ olur. Akır diye akır diye sürtür harasa. Kollarını gereği onda çermeye sen lap yukarıya kimi. Öyle başlıyorsan oturup yemeğe. Umumun. Gereği misalman edebli olsun, erkanlı olsun. Harada olursan ol. Yemeğin edebilerini tat tat bir gele. Kultura, medeniyet, İslam dininin özelliklerinden dersiz kardeşlerim.9:25Ve hemçinin yemeğin edeblerinden yemek yerken, küçük lokmalarla yemeği yemek. Bizde demişken, Parat Bey'i bürüp büküp ağza tepek diyor. Bunu da sen bir adamın özüne götüre. Küçük lokmalarla yemeği yemek. Küçük, hatta öyle ki ağzına koyup sonra boğulmayasın. Bunun tibbi faydaları da var, aziz kardeşlerim. Küçük lokmalarla yemeği yemeyin. Birincisi,10:06Madde onu geçen kezmeyleyir. İkincisi, insan karnında köp emele gelmiyor. Köp bir adam. Üçüncüsü, adam tez doyduğunu hissediyor. Yani madde, maddeye yemek düştükten sonra, tip alimler diyor ki, 20 dakikadan sonra beyne signal gönderir ki, beyne işare gönderir ki doydu madde. 20 dakikadan sonra. Ona göre adeta insan yemeği tez tez yiyerse,10:33ve iri lokmalarla çeyinemeden, onu ağzında hırdalamadan udmağa çalışarsa, bu insanlar adeten hedden çok yer. Ve böyle insanlar da karın köplüğü veyahut karında et kökelme başverer. Çünkü signal geç gelir beynine. Demek ki İslam dinde edeblerdendir. Küçük lokmalarla yemeği yemek ve ağızda yakışıklı çeyinemek ve uzak lokmalar, iki büyük lokmalardan uzak durmak.11:03Ve hemçinin tibbi tarafından subut olunup ki adeten karnı büyük insanlar o güne düşmelerin sebebi iri lokmalarla ve tez tez yemeği yemekleridir. Hemçinin yemeğin edeblerinden aziz kardeşlerim yemek esnasında veyahut yemeği bitirdikten sonra eli yumazdan ve silmezden kabahat parmakları yalama. Bu da sünnede gelmiştir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem11:33Yemek yedik diyen sonra elini silmezden ve yemezden kabahat parmaklarını yalayardı. Eğer parmağa bulaşası bir yemek yediyse. Burada da aynı zamanda tibbi taraftan subut olunur ki, Allah'tan görün insanı nece yaradı bazı kardeşlerim. Bir insan adeta eli bulaşacağı, eline yakılası bir yemek yiyirse, adamın parmaklarının ucundan yemeği maddede hazmeleyen,12:03etmeye yardım eleyen ifrazatlar çıkır. Yani parmaklardan, parmak, madenin yemeği hazmetmesi için yardım eden, bazı maddeler ifraz edilir. Ve sen onu yaladıkta, onu da udursan, madede yemeğin, güzel, şekilde, hazme olunmasına sebep olur. Bu da, Elhamdülillahi Rabbil Alemin, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, 1400 il, 1431 il bundan kabahat diyipse,12:32bugünkü günde de elmi yolundan bunu subut edebilirler. Onun gibi, aziz kardeşlerim, dinimiz vahiy dinidir. Allah tarafından nazil olmuş dindi. İslam dininde öyle bir şey yoktu ki, İslam dininde öyle bir şey yoktu ki, emrolunsun ve o insanların hayırına olmasın. Öyle bir şey yoktu ki, öyle bir şeyden Allah'tan çekindirmiyor ki, ondan çekinmekte esas insanlar faydalanmasın. Ve hemçin yemeğin edeplerinden, aziz kardeşlerim, yemek yiyerken, bir insan,13:03Sağ eliyle yemesi. Sağ eliyle yemesi. Bu hem de vacip olan meselelerden biridir. Sol el ile yemeyi olmaz. Neyse ki Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ne yedik ki sağ ile yiyin. Hakikaten şeytan sol el ile yiyor. Ve bunu sen özün yedikte de tatbik edemezsin. Başka sol ile yiyen gördükte onu da tembih etmelisin. Haberdar etmelisin. Tabi ki eğer bu haberdarlık fitne ortaya çıkartmıyorsa.13:35Ve evlatları da, insan öz ailesinin üzüllerini de, bu sünnaya, bu edebe neyinimeldi, davet etmeldi, onlara bunu da öğretmeldi. Hemçin yemeğin edeblerinden, aziz kardeşlerim, yemek yiyerken, başkasının lokmasına bakmamak. Abdullah bin Abbas'dan hadis var, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, ne hiyeledi, bir kişi yiyerken başkasının lokmasına bakmalını. Yani adeta burada, nezarda tutulan ağızdır.14:04Bir adam ağzına lokma parırsa, gözünü onun lokmasına dikmek ile. Neyse ki insan adeta hoşlanmıyor. Yani sen ağzına her lokmu koydukça, biri eline bakar, sonra ağzına yemeği nece ötürürsen bir de arkasıyla bakar. Her lokmu ötürünce sağa bakar. Sen narahat olacaksın. Ona göre de yemek yiyende başkasının lokmasına göz dikmemek lazımdır. Hem şimdi yemeğin edeplerinden, yemek esnasında, yemek süfrasında oturarken,14:35Adam varsa adeten tek değilsense yemek yemek de çalışın mubah olan sohbet eylesen. Susmak. Görürsen adeten beledir de bazı süfrelerde. Yemek kabağı gelene kimi oturur hamı. Yemek gözlüyor. Yemek gelene kimi bazar halına dönür süfre. Öyle ki Bismillahirrahmanirrahim dedi. Yemek geldiyse o öyle bilginin ses bilsen nece kesilir? O kurvağa göl olur ha kurvağa. Hamzı kırıl değil kırıl bir anda taş atırsan ses kesilir.15:07Böyle bir vaziyet alınır. Ve İslam dininde böyle değil. Yemek geldiyse ortaya, danışılmak beğenilir, edeblerdendir. İki şartla. Birinci şart, bazar halına çevirmemek. Yani bağıra bağıra, çığra çığra, ses küsala sala danışmak yok. İkinci şart da, yemek esnasında mübah olan sohbetler olmalı. Yani yemekle ilgili, dini sohbetler,15:34Veyahut da her hansı bir, yani ne gıybet olmamalıdır, ne nemimet olmamalıdır, ne insanların dinine, imanına halal getiren söhbet olmamalıdır. Hem de edeblilerden olan söhbet olmalıdır. Tutak gibi bir insan yemek yemeye oturup, biri tuvaletten danışır, o biri taharetten danışır. Veyahut da biri durur, insanı operasyona ilerler, operasyondan danışır. O biri ne bileyim, ölülerden danışır, mehterden danışır. Yani adeten insanlar bu, böyle bir merasimde,16:02hoşlamadıkları şöhbetler ortaya atılmamalı. Görmüşüm ben, müşahede olmuşum. Yani bazı şifrelerde görürsen, kimse kalkır, neden danışır? Kusuntudan, kusmaktan. Kardeşim bu şöhbet, özde adeten bunu danışan insanlar, önce doymuş olur. Doğandan sonra başlayıp şöhbettir ortaya. Umumdan dikkat etmek lazımdır. Hemen şey, edeb ile erken olmak lazım. Ve hemşire yemeğin edeblerinden, aziz kardeşlerim, oturarak yiyip içmek yemeği.16:37Ayağ usta değil. İmkan oldusa, imkan. Münasip oldusa, hem yemeği, hem de içmeyi oturarak yiyip içmek daha münasiptir. Ve bu da aynı zamanda hem sünnedi, hem dinimizde olan yemeğin edeblerindendi, hemkinin de, aziz kardeşlerim, ilmi yolundan subut olunup ki, adeten bir insan ayağ usta yemek yiyerse, o insanın bedeninde,17:07Yemeyin birçok zararlıları var. Birincisi, yemeğin mağdede gec hazm olmasına, hazmda gecikmesine. Sonra ikincisi, bir insan gec doymağını hissediyor. Ve hemçinin aynı zamanda kökelme sistemi bu halde de başveriyor. Bundan da alave, aziz kardeşlerim, ayak üstünde yiyen insanlar adeten yemeği çok yiyorlar.17:37Adeten yemeği çok yerler. Ayağızda yiyenler. Onun göre peygambar sallallahu aleyhi ve sellem yemeği de içmeyi de otura şekilde içerdi. Bedenine de fayda verdiği için eğer otursaydı da peygambar sallallahu aleyhi ve sellem otursaydı da bazen sağ ayağının üstünde oturardı. Bazen sol ayağının üstünde oturardı. Yani bu şekilde oturardı peygambar sallallahu aleyhi ve sellem yerde oturup yemek yediği zaman. Bu şekilde oturardı. Bazen bu ayağının üstünde oturardı. Veyahut da bazen de bu ayağının üstünde oturardı.18:07Ve insan tibbi olan subut olunur ki bu şekilde yemek yersen ise medeye artık yemek ötürebilmezsen. İlla da medenin götüren miktarını götürürsen o manadaki hadiste gelir ki Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem sizden biriniz yedik de hem havaya hem de suya yer koysun. Yani medeni üç kisime bölmek lazımdı. Yemek bir kisimle yemek doldurursan, bir kisimle su doldurursan, o bir kisimle de teneffüs elimeye yer koysun.18:36Adeta insan böyle yediği zaman yemeği onda ne iner ilesin o bu üç tane gaydiye muhalif olabilmir. Çünkü adeta böyle yedikten sonra madde sıkıldığına göre maddenin bir hissesi yarısı veya yarısından biraz çok hissesi sıkıldığına göre oraya yemek kabul edilir. Ve adeta böyle halde yedikten sonra kalıptıkta yemek aşağı iner ve yukarıda hem suya hem de havaya yer kalır.19:02Ve bununla bu dersi tamamlayacağım. Allah bize iştir faydalarını etsin. Edeblerden, erkenlerden tedbih gelmeyi nasip eylesin. Bizi edebli ve güzel ahlaklı kullarının eylesin. Verdiği nimetlerle şükür edip hamd edenlerden etsin.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.