نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:10 Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim Falenderimit takojnë Allahot Zotit të gjithsis Për shëndetje dhe bekimet Qofshim për të dërguar në ti Muhammedin Sallallahu aleyhi wa sallam Familien, shokët e ti dhe të gjitha Ata të cilët pasojnë në rrugën e ti Delin ditën e fundit e kësaj bote Të ndëruar shikues Assalamu aleykum wa rahmetullahi wa barakatuh Pacja, begatit, mirsit 1:59 dhe gjithë bekimet e Allah të qofshin në biju, kudo që jeni dhe nga do që nëndishtëni. Jako jemi me takimin ton të kësaj rade, me emisionin ton dhe tua jenë refleksione kuranore. Emision në cilin po përpichemi që ta rrim derit e një njohje e praafërt, një njohëtim i mirëfil të mesneve dhe kuranit, librit të Allahot, ati të cilin Allahu i madhruar, e ka zbritur dhe e ka shpalur. 2:26 që në përmjet ti njerëzimin të nëzirë nga ersira në dritë, që në përmjet ti jetës njerëzore në jetën e kësa i bote ti apë kuptim, që në përmjet ti ti përsost të gjitha begatit të cilat Allah i madhruar u akadhen njerëzve. Sot të ndëruar jemi në takim me disa nga karakteristikat kryesore të Kur'anet. Ato karakteristika dhe veqori, ato gjera cilat ne do t'i flasim, 2:55 për Kur'anin dhe lidhur me Kur'anin, burojnë prej vetë formulimet të definimet dhe përkufizimit të Kur'anit. Pastaj burojnë gjithashtu edhe prej përshkrimit që Allahu i madhruar i ka bërë Kur'anit në vetë ajetet e Kur'anit. Derisa e shfletojmë Kur'anin, hasim qysh në filimin e ti, me njerë pasit përfundoj kaptina El-Fatiha në kaptinen e dytë në ajetin. 3:25 E dytë të kësaj kaptine, Allah i madhruar fillon të flasë për Kur'anin dhe vlerën e ti, duke thënë, dhali kel kita bulara i befi, hudellil më tekin. Kjo është librin në cilin nuk ka kurfar dyshimit, dhe kjo libar është udhëzim për njerëzit e mirë dhe për njerëzit e devatshëm. Pra, në formën më të mirë, Allah i madhruar është ta i cilin e ka prezentuar Kur'anin, dhe këtë prezentim ne dohet ta marim parasysh të përfitojmë për e ti. 3:54 dhe t'inzirim gjitha të mësime cilat Allah i madhruar i ka përmendur në to. Kur'anin e karakterizojnë edhe disa veçori shumë të rëndësishme, cilat jo vetëm që e dalojnë prej fjallve dhe librare të rëndëmtë. Mirë po, ato karakteristika, ato veçori, Kur'anin e dalojnë edhe prej shpalljeve të mëhershme, kështu që edhe pse Kur'anin është një halkë në vazhdimësi. 4:23 në kuptimin e procesit dhe të procedurës së shpalljes prej njeriut të parë dhe të dërguarit të parë. E deri të i dërguarit i fundit Muhammedi sallallahu a.s. Me gjithate, edhepse është një pies e ati procesi, por nuk është i barabart, nuk është i njëjt me librat e më hersham. Allahu i madruar, jo rastësisht, e ka zxedhur Kur'anin që tjetë shpallja e fundit, dhe në përmjetë kësaj, ja ka dhenë disa karakteristikat cilat tregojnë. 4:51 në mnjërë të pak kontestueshme e përsin e ti mbisht do gjë. Pre atyre veçorive, ne do të përmendim disa. Një karakteristik shumë e nënsishme e Kur'anit në përgjithsi, e zbritjes së ti në veçan ti, është faktori i gradualitetit në zbritje. Të gjithë edhim se, librate më herëshëm, u kishin zbritur të dërguarve para Mohamedit sallallahu a.s. për njëherë, një tërsi. 5:22 Kësi soj ka zbritur teorati, kësi soj ka zbritur injili, teorati madje ka zbritur ishkruar, dënë thot nuk jeshtë shpalur Musait a.s. si kurse jeshtë shpalur Muhamedit s.a.s. me inspirim, me ngulitjen e tekstit dhe kuptimeve në kokën dhe zemrën e ti, por teorati ka zbritur ishkruar nga anaj Allahot fuqe plot dhe i ka zbritur Musait a.s. si tërsi. 5:52 Kjo nuk ishte rasti izbritje së Kur'anit, nga se Kur'anit izbriti Muhammedit sallallahu a.s. gradualisht, izbriti pies-pies, izbriti kohë pas kohë, në një proces të gjatë, i cilis gjatë i afer 23 vite, sa ishte edhe kohë e pejgamberisë së Muhammedit sallallahu a.s. Shumë fakte flasin për një gjatë të tjilë, mirë po e kemi një ajet, 6:20 nga surëja El Furqan, ajetin 32, i cilin më njërë shumë të drejtë për drejtë, e ndryqon këtë fakt. Thot Allahi madhruar, dhe ata që më hua në thanë, pëse kjo Kur'an të mosë zbresë për njëherë? Pra pëse të zbresë piesë piesë? 6:48 Ndërsa përgjigjën e e pa Allahu ke dhalike linu thebit e bihi fu adek, na e bëm zbritjen kësisoj për ta forcuar ty zemrën, o Muhammed, vërët të lënahu të rtila dhe ate pastaj e kemi lezuar rrjadhshan. Më huesit që përmendën në këtë ajet, ishin njerëzit bashkohani këtë Muhammedit sallallahu aleyhi vësellem, disa përrit cilve... 7:13 qysh në filim u pozicionuan kunder thirje se Muhammedit sallallahu aleyhi wasallam, kunder mesajit kuranor. Dhe ata filuan të gjenë vrejtje nga më të ndryshmet, jo vrejtje reale, ato më të jepër ishin vrejtje fiktive. Disa për i tyre, edhepse si shosri, ata ishin shosri pagane, nuk ishin shumë kontakt me civilizimin e hershëm, me shpaljet e me hershme, me trashgjimi fetare, të ndryshme, ose kulturore, ose kështu me ratë. Me gjithate nga kontaktet që i kishin me... 7:43 Në të vërtet, kjo aspak nuk kishtë të të bante me raportet e tyre me Kurani dhe me Muhamedin s.a. 8:12 Nuk ishte nësë një mnyrë, nuk vreje ndonjë sinceritet për i tyre se si kur të zbriste Kurani një tërsi, ata do të besanin. Për kundë razi, vetëm qëlimi i tyre ishte që përçendrimin e Muhammedit s.a.v. energjinë e ti, kohën e ti, potencialin e ti intelektual, ti a shpenzojnë, ti a qojnë dam duke... 8:37 e detyruar që ta angazhojt me gjonat këtila, cilat janë të pa frytëshme. Me gjithate, Muhammedi s.a.s. ishte në kontrolin dhe për cilin e vazhdueshme kujnore. Dhe Allahu në asë një moment nuk e lejante të dërguarin e vetë, që ajtë të devijante qofte dhe sa do pak nga misioni me cilin e kishte obliguar. Kështu që në rastet e këtila dhe në faktet e këtila, përgjigjen e jipte drejt për drejt. Allahu fuqiplot. 9:04 duke thënë, këdhe e likë e linu thebit e bihifu adek, kësi sojo, Muhammed, ne të azbritëm të i Kur'anin pjesë-pjesë, në rastit të ndryshme, në nëngjarit të ndryshme, për të ta forcuar të i zemrë. Forcimi i zemrës e Muhammedit, sallallahu aleyhi wasallam, arrihet, ose është arritur, po jo vetëm i ati, por edhe i besimtarve, edhe forcimi i islamit në përgjithsi, është arritur në përmjetë gradualitetit, për arsye se, 9:33 njerëzimi, sidomos në kohën e parë, në kontaktin e parë me Kur'anin, nuk ishin fare të përgaditur për të pranuar mësime hynore, nuk ishin fare gati për të udhëzuar në rrugën e Allahu të fuqiplot. Kështu që Allahu e zbriti Kur'anin pjesë-pjesë, ajete-ajete, kaptina-kaptina, në mënyrë që të kënjerëzit të mbileshin disa bindje para se të... 9:59 shkohi me insistimet praktike të kryrje së urdrave dhe obligimeve ose respektimin e ndalesave dhe braktisje së veprave të shëntuara. Dhe kjo, historia e dëshmonë mësë mirë se pati sukses. Sitë mos kishte sukses, kur aje i cile i kishte caktuar një gjatë të tijlë, ishte vetë Allahu fush i plotë, i gjithdishmi dhe i plotë fushishmi. Aje dinte më mirë se gjithdo kushtjetër dhe aje gjithnje e di mësë mirë. 10:25 se qka u bëndobi njerëzve dhe si mund të arrihet deri të ajë dobi. Kësisoj, Muhammedi s.a.v. ndoshta personalisht, si individ, do t'i ishte shumë i gatshën që t'a pranon të Kur'anin si tërsi, edhe pse ajë nësë një moment nuk unda nga qenja e ti njerëzore. Për kundrazi, kontaktin e parë që e kishte në jetën e ti me Gjibrilin, me melekune Shpaljes, ishte... 10:53 ishte i trishtueshëm për te, ishte tronditës, sa që ai nga rendi, nga shpela dhe erdi në shtëpin e ti, e këshin kapur e the nga trishtimi, edhe i thot, grua së ti më mbuloni, më mbuloni. Që do në thot se edhe vetë Muhammedi sallallahu a.s. ndoshta nuk ishte i gatshëm për ta pranuar Kur'anin komplet. Me gjitha te, kur është në pyetje ai, ne do të mund të thonim në mnyrë hipotetike se, Allahu, 11:21 Ka patur mundësi që ta përgjadiste. Mirë po, për njerëzimin ka qenë shumë më e lehtë, edhe shumë më e mirë, edhe shumë më e praktikueshme dhe e kapshme, që a jetet ti marin pjesë-pjesë. Si pas rëthanave të saktuara, si pas nëngjarjeve të saktuara, si pas pyetjeve të cilat nëziteshin nga qarqe ose nga individ të ndryshëm, vinin edhe përgjigjet, si pas rëthanave, vinin edhe zgjidjet, vinin dispozitat dhe kësisoj. 11:51 Pra ata musliman që e këshin besuar dhe e këshin pranuar Muhammedin s.a.v. u bë shumë më e thjeshtë dhe shumë më e letë që islamin të praktikojnë, të udhëzuar nga udhëzimet e Kuranit ashtu si, ashtu si, dënë thot, kishte zgjedhur për ta Allahu fuqiplot. Pra, kjo form e zbritjes e Kuranit është një lehtësim shumë i madhë për njerëzimin, së pare është lehtësim për Muhammedin s.a.v. 12:18 i cili e kishte obligim që të njetin të a komunikoj njerëzve dhe shumë më lehtë a i komunikon të 5 ajetet aktuale që i këshin zbritur, se sa të komunikon të njerëzve 15 ajetet nga tërsia e 6.000 e sa ajetetve që do t'i zbritëshin të themit për një herash. Shumë më lehtë edhe për te për t'a komunikuar, edhe për ata që e dëgjonin, edhe për ata që e msonin, edhe t'a praktikonin, dënë thot ishte një gjë shumë e kapshme. Andaj, kjo ujep njerëzve mundësi. 12:48 për të kuptuar, për të mësuar, për të studuar dhe për të praktikuar më lehtë. Dhe prej këti gradualiteti edhe ne, edhe pse tani paravete se kemi Kur'anin të kompletuar dhe si të rësi, dhëtë të mësojmë se vërtet gradualiteti është ndoshta një prej parakushteve shumë të rëndësishëm në rrugën e njëriot ka suksesi. Karakteristikë tjetër, shumë rëndësishme, madhore e Kur'anit, 13:17 Ashtë ruajtja e ti nga deformimi dhe humbja. Ruajtja e ti nga deformimi dhe humbja. Allahu i madhruar e ka marë përsi për dhe e ka garantuar një proces të këtil. Dhe në thotë Allahu ashtë mbikëshyrësi, Allahu ashtë garanca më e mirë që dëshmonë që këj proces dhe tjetë gjithsesi i sukseshëm. Ndërsa në kuadrë të procesit, pas taj. 13:41 Edhe pas kësaj garancët të Allahot, pas kësaj mbiqqyrijet të Allahot, egzistojnë faktorët cilët ndoshta për neve janë shumë praktik, e që ne kemi mundësi edhe ti trajtojmë, edhe kemi mundësi ndoshta edhe ti masim, e nga njëherë, jo rralë, edhe të mahnitemi me faktin se si Kurani gjatë këtyre gati 15 shekujve të kaluar, i ka rezistuar kohës dhe u ka rezistuar të gjitha orvatjeve të njerëzve. 14:11 të disa njerëzve për të deformuar atë me gjithate, ne sot e kemi Kur'anin orijinal. Ashtu si ka zbritur, pa edhe më të voglin ndryshim. Allahu i madhruar e ka përmendur në surën e lëheqër, inna nahnu nëzëll në dhikra, o inna lëhu lëhafidhun. Ne me të vërtet e kemi zbritur për kujtimin, e kemi zbritur Kur'anin, dhe ne e kemi marë përsi për që atë e taruaj. 14:38 pra Allahu i madhruar është ta i cili e ka marë për sipër dhe ka garantuar që Kurani të mos deformohet në asë një mënyrë. Simbolika e asaj që e kemi përment pak më herët në emisionin e kaluar lidhur me emërtimin e Kurani të Kurani dhe kitab, liber ledzimi dhe liber i shkryuar. Simbolika e asaj që ndranë se vërtet Kurani kërësisht është ruajtur në dy formate. Ne të gjithë edhim se komunitetit të cilit 15:09 i zbriti Kurani, respektivisht komuniteti njerëzit të cilit ishin dëshmitar, protagonist të zbritjes së Kurani, jo të gjithë dinin shkrim ledzim. Disa prej tyne nuk dinin të ledzanin. Andaj, ata, kur zbritëshin ajetet, kur Muhammedi s.a.v. a komunikon të atyre, ata e dëgjanin dhe e mbanin mend. Në thot nga njerë kishte të atil që thot disa sure i kam marë vetë, 15:37 Nga goja e Muhammedit sallallahu aleyhi wasallam, që të në thotë, aimi ka përsëritur, uni ka mbajtur në mendë. Disa të tjerë shkruanin, edhe ajo ku shkruhej, shkruhej në vendet ndryshme, si pas asaj që ujipej mundësia. Me një fjalë, në dy paralele, shkon të ruaj tja e Kur'anit, ruhej në gjoksate njerëzve, dhe ledzohi me gjuhët e tyre, dhe ruhej në vendet aty ku shkruhej. Këto dy formate, pastaj... 16:04 kanë rezultuar me vërtet ruajtjen e originalitetit të Kur'anit, se këto pastaj janë institucionalizuar, pastaj ka ardhur koha pak vite pas vdekje se Muhammedit s.a.s. ose pak kohë të themë më mirë, është kujdesur vetë khalifeja për ruajtjen dhe të bimin e Kur'anit, pastaj khalifeja tjetër për shumëzimin e ti e kështu me radhë. Kjo ruajtje pra ka pasë rezultatët dyfisht, nga se Kur'anit është ruajtur nga qëfar do të formimi. 16:33 Qoftë në lezim shqiptim apo kuptim, por është ruajtur edhe nga humbja, qoftë edhe një pjese sa do të vogël për e ti. Pra kjeruajtje cilën Allah Aziz Gjell e ka marur për sipër. Nuk është ruajtje vetëm e tekstit të Kuranit, por është ruajtje edhe kuptimeve të tia, është ruajtje edhe e praktikës dhe e prare që bërojnë prej atyre kuptimeve e kështu mera. Allah e madruar këtë gjë e ka marur për sipër në mënyrë të drejt për drejt, vetë. 17:03 nga se historia e kaluar ka dëshmuar dhe kjo dëshmi i vlenë për neve, jo për Allahon, për arsye se Allahi madhruar nuk ka nevoj për dëshmi, nga se aje shti gjithdishën. Mirë po për neve, historia ka dëshmuar se kur Allahi madhruar u akalen njerëzve në përkuidesje shpalljen, ata nuk e ka nëruajtur ate si duhet. Për këtë arsye, aje që sot mund të quet trashëgimi e shpalljes, librave të shpallur më herët. 17:30 të urrati, ingjili, ose dhjata e re, dhjata e vjetar, nuk mund të dëshmojmë me siguri se ato janë fjallet e Allahot. Ne me besojmë se Allahu i ka zbritur, edhe të urratin edhe ingjilin, mirë pa ato që janë sot evidente, nuk mund të këmë ngullim se ato janë fjallet e Allahot për ndryshe, si ka mundësi që të dëshmojmë si janë katër verzionet të fjallet e Allahot, si kur se është rasti me, si kur se është rasti me ungjilin, ose kështu me ratë. Si do të qoftë, Kurani, 17:59 e ka patur këtë fat të caktuar para prakesht nga Allahu fuqiplot dhe Allahu e ka marë përsi për që ajtë rruhet dhe ne sot e kemi Kur'anin të freskët, e kemi Kur'anin original si pas asaj që e ka rruhetur Allahu fuqiplot. Një karakteristik tjetër shumë me rëndësi e Kur'anit është lidhja e ti me gjuhën arabe. Ne të gjithë edhim se verzioni original 18:30 dënë thot i Kur'anit, është në gjuën arabe, ai që ka zbritur edhe ai që le të zohet satë. I njëti dhe gjatë gjithë historisë ka qenë i këtilë dhe asë njëherë, në asë një moment, në asë një vend, nuk është quajtur Kur'an dishka tjetër përveç kësaj. Dënë thot, nëse e bëjmë një krahësim, e tërheqim një paralelin mes Kur'anit edhe unë gjillit, ose i njillit. Një kohë të gjatë pas Izu Krishtit, pas Isajet a.s. 19:01 Nuk kemi të dhana, e kemi një shkëputje, një vakum historik për historin e ngjilit. Edim më vonë vitin 325, kur janë të buar 2.000 verzione, pastaj është bës selektimi për aty në 2.000 verzioneve të ngjilit në 4 ato të njohrat që janë deri më tani. Mirë po është interesantë, se verzioni original i ngjilit është në gjuën greke, për deri sa të gjithë edim se Isai a.s. 19:31 nuk ka folur greqisht. Për dirisa, kur jemi të Kur'ani, Kur'ani i ka zbritur Muhamedit sallallahu a.s. në Gjuhën Arabe, dhe ne sot e kemi ate në Gjuhën Arabe, dhe jo vetëm kaqë, por e ledzojmë, e kuptojmë, e shpjegojmë, praktikojmë primësimeve të tia në këtë Gjuhë dhe në këtë originalitet. Livja e Gjuhës me shpalljen është interesante, është e vjetër, për arsye se Allahu i madhruar, 20:01 Gjithë një kur ka dërguar pejgamber, gjithë një kur ka zxedhur të dërguar, ata i ka dërguar nga mesi dhe me gjuhën ati populli për cilët i ka zxedhur atë të dërguar. Këtë e konfirman edhe me fjallet e veta në Kur'an, O ma arselna min kablike mirë rasulin, illa bilisani kavmi hi li ju bejjina lehom. Sigur që ndranë në surën Ibrahim, thot parateje asni të dërguar, nuk e kimi dërguar o Muhammed, ndryshe, përveq se me gjuhën e populli të vetë. 20:32 në mënyrë që ajtë jetë në gjendje më mirë të asësharoj atyre dhe ata të jenë në gjendje më mirë të koptojnë priti. Pra, kjo është logika dhe kjo është arsyeja. Muhammedi sallallahu a.s. erdi në mesin e Arabëve. Vetë ishte Arabë, andaj edhe u dërgua në gjuhën Arabëve. Por edhe Kurani u dërgua në gjuhën Arabëve. Muhammedi sallallahu a.s. nuk ishte vetëm i dërguari i Arabëve. 21:02 ishte i dërguar i tërnjërzimet. Atëherë, pse mu gjuhë arabe të mbetët gjuhë azjurëtare e islamet? Pse mu gjuhë arabe të mbetët gjuhë e vetë me e Kur'anit? Edhe kjo e ka urtësin e vetë. Allahu madruar në surën shura, thot, o këdhalike o hajna i lejke Kur'anën arabien, litun dhirëbihi umme l-Kura o menhau leha. Ne ta bëm këta, Kur'an arabisht, që ti tu atërreqë shëvëretjen. 21:28 banorve të mekës dhe atyre që janë përrethësaj, respektivesht mekës, ajo është epicendra, ndërsa kret, deri ku mund të ari firja, deri ku mund të depërtoj zëri i mesajt islam, deri atje do të flitet me këtë mesajt dhe në këtë gjuh. Pastaj, në tjetër ajet, Allah i madruar, thot, kitabun fussilet ajatuhu, kitabun ohkimet ajatuhu, thumë me fussilet milledun hakimin khabir. Kjo është libri, 21:58 Ajetet e cilit janë të shkoqitura edhe janë deri në detaje të mira dhe të superiore, nga se ka zbritur nga i gjithdishmi dhe aje që është informuar për gjdo gjë. Gjuha Arabe, jora stësisht, është gjuha e Kur'anit, për arsye se është gjuha e vetë me mbote cila e ka ruajtur freskin dhe originalitetin gjatë historisë. Aje gjuhe cila është folur para 15 shekujve. 22:27 E edhe më te, përsa eksistojnë pastaj dokumente jashtë Kur'anit, është ajo gjuhë Arabe e cila flitet sot. Në anën tjetër, është gjuhë e vetëme e cila do të mund të barte, e cila do të kishtë e kapacitet që vërtet të pranon të Kur'anit. Gjithë gjuhët tjera, me gjithë pasurit që kanë, me gjithë historit që kanë, me gjithë atë kam bindjen se nuk do të kishin mundësi që të pranonin shpalljen në atë gjuhë. 22:56 Pasta i balafacohemi me një pyetje interesante. A thua, a është të gjithdo fjalë që përmendet në Kur'an arabisht, apo ka edhe ndonjë fjalë tjetër që vinë nga gjuhë jo arabe? Nuk ka dyshim se të gjitha fjalit e Kur'anit janë arabisht, dhe vetëm arabisht. Formulimi atyre fjalive, i ajetëve, i kështu më rralë dhe në thotë nuk ka dishka tjetër përveç se në gjuhën. 23:23 e pastër në gjuën e rrjetëshme dhe të kulluar arabe. Mirë po eksistojnë disa fjallë të cilat mund të kënë orizin nga gjuh tjera, e ato ose janë emrat të përveqëm, e pastaj këtun nuk kemi problem për arsye se emrat të përveqëm kur bartën nuk përkthehen, por bartën në orizinal arshtusian. 23:45 Ose janë fjallë të cilat vërtet mund të kenë orijin një arabe, mirë po kanë gjetur trajtim edhe në gjuhën arabe dhe pastaj ato mund tjenë. Ose fjallë që përdoren në më tepër si një gjuhë, dhe vëthon edhe në gjuhën arabe dhe në gjuhë tjetër, ose fjallë të cilat janë arabizuar e posa qërësht me ardhjen e tyre në Kur'an, nuk ka dyshim se aj arabizim i atyre fjallëve ashtë legitimuar deri në skajshmëri. 24:14 Existojnë edhe disa karakteristika tjera shumë të rëndësishme të Kur'anit, si kurse është garanca e Kur'anit si shpallje e fundit për librat e më hershëm e kështu me radhë. Mirë po, unë preferoj që këto t'i trajtojmë pas një shkëputje e të shkurëtër, andaj që ndroni meni. 24:47 Kairu men jemshi ala qademi Basitul ma'rufi qami'ata Sahibu l'ihsanu l'karmim Kajurus lillahi qatibata 25:23 Të ndëruar shikues, ja ku jemi sërishë së bashku. Jemi duke folur për karakteristikat madhore të Kur'anit, të ksaj shpalje të fundit, të kti libri me cilin Allahu vërtet e ndriqoji për të gjitha të atë cilët dojnë të gjenë rrugën e vërtet rrugën e shpëtimit. Folim për karakteristikat, erdhëm derit e fundit që e përmendëm në piesën e kaluar të emisionit, ajo ishte Kur'ani dhe lidhja e ti me gjuën Arabe. Tani, ashtë një karakteristik tjetër dhe shumë interesante e Kur'an 25:53 si kur se edhim dhe e përmendëm disa herë, nuk është gjëtjetër, vetë se vazhdimësi e asaj që Allahu Azizu e Gjell më herët e kishte shpallur. Pra Allahu në Kur'an ka përmendur, ka përmendur, ma kena hadithën juftara, walakin të sdiqën ledhi bejnë e edhej. Ky Kur'an nuk është, nuk është fjal e re, nuk është resi, nuk është një gjë që nuk ka ndodhur në historië diska e nëgjashme me ta. Por, 26:24 tasdika, ledhi, bejni, edhej, vëtofësile, kulli shej, por është konfirmim dhe vërtetim i asaj që është shpalur parati dhe është sëqarim i gjdo gjeja. Pra të nderuar, shikues, Kurani në raport me teoratin, në raport me injilin, në raport me fletushkat që ju janë shpalur, disa të dërguarve të mëhershën para Muhamedit s.a.s. e ka një gjëtë të përbashkët. Ajo është origina, burimi për nga vinë, 26:53 dhe në thot është e përbashket me ato, ndërsa disa nga karakteristikat janë ato cilat edalojmë Kur'anin prej shpalljeve të mëhershme, thamë shumica apo të gjitha shpalljet kanë ardhur në gjuhët e popojve, tek të cilet kanë qenë të zxedhur dhe të dërguar ata të dërguar. Kështu edhe Kur'ani erdi në gjuhën e popullit të cilit nga mesi të cilit u zxodh dhe u dërgua i dërguali i fundit Muhammedi s.a.s. Me gjithate. 27:22 Nuk është vetëm kjo raporti i vetëm i Kur'anit me këto, mirë po ka edhe raport tjetër. Do të fillojmë me një shambull pak më praktik e pastaj për të arritur dherit e shkoqitja e kësaj pike. Allahu i madruar në kaptinën e nëmël, në jetin 76, thot, Inna hadhe l-Kur'ane e kussu ala beni Israel e ekthar e ledhihum fihi e khtelifon. Vërtet kjo Kur'an u asë qaron benu Israelve, 27:52 Shumicin e atyre gjërave në cilat ata hasin në mospajtime, hasin në divergenca. Qëfar dënë thotë kjo? Benu Israelit ishin qifutët e kohës e Muhammedit sallallahu a.s. Ata ishin njerëzit cilat të pretendonin se ishin ithtar apo pasues të musajt a.s. dhe të mësimeve të tia. Ishin pasues të teuratit dhe të udhzimeve që buranin për teuratit. Mirë po, jo rralë, jo rralë në dohte që ndonjeri për e tyre ose disa syresh, 28:22 të vinin dhe të kërkonin zgjidhje të Muhammedi s.a. I thonin, oj dërguar i Allahot, ose o Muhammed, nga se ata nuk e këshim pranuar për të dërguar, i thonin, neve kemi hasur në një nga tres, në një mos pajtim, dhe në librat ton, në mësimet tonat sheta, nuk po jemi në gjendje të gjimë përgjigja adekuate, rukdalje nga kjo gjendje, të lutem në ndihma. 28:51 dhe Muhammedi sallallahu a.s. në rastet të këtila, gjithë një e priste shpalljen, dhe Allahu intervenon të me shpallje, u dërgon të ajete, sëqarime, dispozita, se si ata të zhjidhin problemet e tyre. Mu për këtë, Allahu i madhruar e ka përmendur, se në vërtet kjo Kur'an, u ashtë sharon bënë Israelve shumicën e gjërave, cilat ata nuk pajtohen, ose kanë mos pajtime në dërmjet vete. 29:23 i ruajtur nga ndryshimet, i ruajtur nga deformimet, i ruajtur nga humbja, në raport me shpallet e mëhershme, jo të garantuara, një kosisht edhe jo të ruajtura, pa dyshim se e kishte rolin e intervenuesit, atje ku është deformuar një mësim ose një udhëzim, atje ku mungon të ndoni halk, ndoni fjalin, ndoni dispozit, ishte intervenimi kuranor, dënë thotë që Allahu i madhruar shpallet e dispozita dhe Kurani në këtë form. 29:53 u karakterizua me veçorin e dominimit edhe garantimit të librave të më herëshan. Allah i madruar, Allah i madruar lidhur me këtë fatë, o nëzëll në alejke l-kitabe bël haqi, musaddi kallima bejnë e dejhi minë l-kitabi o muhejminën alej. Në ajetin 28 të kaptinas Elma Eda. Ne me të vërtet të azbretëm, me të vërtetëm të azbretëm këtë libar, që tjetë konfirmues. 30:23 tjetë vërtetues i gjithë asaj që është zbritur në librat e mëhershëm, po një kosisht edhe tjetë garantues i asaj. Si pas komentatorve të Kur'anit, kjo garanci nënkupton që Kur'anit duhet të shërbej si kriter vlerësues lidhur me ate që të qëndron në librat e mëhershëm e për të qenë netë sigur të se ashtë ajo prej shpalljes apo nuk ashtë prej shpalljes. Nga si librat e mëhershëm... 30:49 nuk e gzuan garancën e ruajtjes. Aty njerëzit shlynë dhe shkryajtan, hoqen dhe shtuan. Andaj, nëse dikush pretendon sot se unë kam flet nga teorati, ose kam flet nga injili, ne nëse i ledzojmë edhe e vremë se vinë në deshë me postulatet kryesore cilat i promovon Kurani, ne i themi se kjo nuk ka mundësi tjetë shpalli nga injili. Për qëfar arsye? Për arsye se Kurani nuk e konfirmon një gjatë këtil. 31:17 Kurani nuk jebë garanci se kjo ka qenë pies e asaj shpalje, andaj kësisoj pra kurani dhe të shërbej si kriter vlerësues për pretendimet se diçka është apo jo nga shpaljet e më hershme. Nëse kurani e konfirman, atëhera jo konsiderohet si e vërtet, e nëse jo, ajo gjithsesit duhet të hivet poshtë. Duke qenë se ajo është gjithë përfësheras. 31:40 është më përmbajtsor, është i garantuar nga devijimi, është i garantuar nga qëfar do ndryshimi dhe humbje, atëherë ati edhe i takon që të konsiderohet referencë për zdo gjëtë që është hyjnore dhe vije nga Allahu fuqiplot. Këto shpjegime i ka dhenë djetari dhe komentatori njohëri i Kuranit, Ibn Kethiri, Allahu em shiroft. Ndërsa një djetar tjetër, Ibnul Gjauzi, Allahu em shiroft, dërsa e trajton këtë ajet që sa po e cituam, 32:09 A i përmendë se këtë qështje, të më thonë në garancin e Kuranit, e konfirmojnë 4 gjëra, ose kjo garanci e Kuranit dhe i librave të më herëshëm u referohet 4 gjërave kryesora. E para, referenca besnike e asaj që është shpalur më herët. E dyta, dëshmia më e mirë për atë që është shpalur. E treta, vërtetue si asaj. 32:33 që është shpalur dhe konfirmues, edhe e katërta, në mbrojtës dhe ruajtës i saj. Qëfar do në të thonë të gjitha këto? Të gjitha këto të ndëruar shikues, do në të thonë se, vërtet, Kurani, edhe nëse, dikush në librat e më hershën, ka shlujër diçka për i tyre, ka humbur, ka asgjësuar ndonjimësim, Kurani ka ardhur dhe e ka rinjallur atë trashegimi. 32:57 Kurani e ka ruajtur dhe e ka garantuar. Kurani e ka konfirmuar, nëse dikush ka pretenduar se në libra të mërshëm është kështu edhe kështu, vërtet nëse ka qenë ashtu, Kurani e ka konfirmuar një gjëtë të tjilë, dhe s'ka dyshim se Kurani në këtë rast ka luajtur një rallë shumë të rëndësishëm. Po s'a qërisht në gjërat e pandryshueshme, ato që kanë të bëjnë me besimin dhe bindjen, që është akideja, besimi i muslimanit, jo vetëm i muslimanit, 33:28 në epokën e kuranit, por edhe i muslimanit në epokën e teoratit, edhe i muslimanit në epokën e unëgjilit. Të gjitha këto, do në thot janë bindjet të pandryshueshme edhe të paluhatshme, dhe kurani i ka konfirmuar në atë mnyrë, i ka definuar në atë formë, sa që ne e kemi lirin që të themi se këto, sikurisht, kësi soj kanë qenë edhe në kuran, edhe në teorat, edhe në zëbur. Mirë po, ashtë edhe legislacioni. 33:56 si kur se janë halali dhe harami, që kryesisht nuk ka patur dalime në mes shpaljeve, ose kodeksi i sieljes dhe i etikës, që gjithashtu nuk mund të ketë patur dalime të shumëta, për arsye se ajo që është e mirë në këtë kohë, ajo ka qenë e mirë edhe para mija vjedve edhe në kohën antike. I bëntejmije, Allahu em shiroft thot, Kurani ka konfirmuar atë që është shpalur në librat e më hershëm, 34:24 si informim për Allahun dhe ditën e gjykimit. Dënë thot, librat e më herëshme kam prezentuar Allahun, kam folur për ditën e gjykimit, Kur'ane e ka konfirmuar një gjëtë të tjilë, edhe a i ka folur për Allahun, edhe a i ka folur për ditën e gjykimit. Krahës kësaj, vazhdo një bëntejmia, a i ka shqaruar dhe shkoqitur këto gjëra, edhe më tepër duke i detajizuar argumentet për këta. Pra, këto është e përsia e Kur'anit, nëse teorati ka folur për ditën e gjykimit, 34:51 Kurani ka folur akoma më teper. Nëse Injili ka folur për Allahun dhe e ka prezentuar Allahun, Kurani e ka bërë këtë akoma në mënyrë më të detajizuar dhe më të argumentuar. Ai, pra Kurani, ka vërtetuar shpalljen që kam pranuar të gjithë të dërguarit e Allahut, ndërsa muhuesit e shpallis dhe peganberis i ka demantuar me argumentet dhe dëshmit më të fuqeshme, duke vënë duke edhe në dëshkimet për ta. 35:20 dhe për krahjen që Allahu ujep i thtarve dhe pasuesve të të dërguarve dhe të shpallive. Ai, pra Kurani, ka të reguar se qka prej asaj që është shpallur më herët është deformuar apo ndryshuar nga ana i thtarve të librit, apo ka ndryshuar edhe atë që ata e kanë fshehur. Ka shfaqur gjdo gjë që ka ardhur në shpallit e më hershme me udhëzimet më të mira që kanë ardhur në Kurani. Për këtë arsye, ka ardhur në shpreje garancija e Kurani. 35:49 mbi librat e mëhershëm në shumë forma. A i dëshmon vërtetsin e tyre dhe pavërtetsin e asaj që njerëzit pretendojnë se ashtë prej shpalljes. Karakteristikë tjetër e rëndësishme e Kuranit, ashtë se Kuranit është libri i fundit i shpallur, i garantuar dhe i amshueshëm dherin ditën e gjykimit, por edhe firja e ti është gjithë përfshirëse. Ky universalitet, ky liber dhe ky universalitet që e përshkon, 36:18 libërin dhe shpalljen që e erdi Muhamedit sallallahu aleyhi wasallam, duhet në mënyrë të logikshme dhe të arsueshme të jetë i këtil, për arsueshe si do të paramendohe një bot pa shpallje, si do të paramendohe një bot pa liber të zotit dhe mësimet të të dërguarit, duke qenë se do të lejon të Allahu që Muhamedit i dërguarit i fundit. 36:42 Kurani libri i fundit, e Allah të lejon të që ato mësime të deformoheshim pas taj. Ne sot në shekullin e 15, qëfar do të thanim? Me qëka do të uëzoheshim? Si do të jetonim dhe do të mbjetonim? Kështu që ashtu me logikshme që Allah vi madhruar, ta kjetë marë përsi për ruajtjen dhe mbrojtjen e Kurani të edhe mësimeve të shpalljes në përgjithsi, nga qëfar do deformim për ashtuja se kjo është shpallja e fundit. Nuk është rastësi dhe nuk është ekot, ajo që... 37:10 ka hë fundi i misionit të ti, Allahu i ka shpallur Muhammedit sallallahu aleyhi wa sallam, aljau me akmeltu le kum dinakum, wa atmemtu aleykum njëmeti, wa raditu le kumul islam e dina. Sot, wa plëtsova fen tuaj, wa përsosa begatit e mija nda jush, dhe jam i knaqër që islamit e jetë feja juaj. Si ka mundësi që Allah të zxedhë për neve dishka, e cila nuk është e garantuar. 37:36 si ka mundësi që Allahu të jeti knashur me dishka e cilat do të ndryshohet ose do të deformohet pra, këtu qëndron fakti se vërtet Allahu e ka marë përsi për ruajtjen e Kuranit dhe ruajtjen e të gjitha mësimeve të cilat të burojnë prej shpadhjes dhe bota në këtë kohë pa këto mësime sigurisht se nuk do të kishte kuptim andaj, kjo është e përsia e Kuranit dhe një karakteristikë shumë, shumë erancishme që edhe 38:06 e ban faktin të qartë që të përfundoj nevoja për libra dhe të dërguar të tjerë, nga se i kemi mësimet e Kuranit dhe i kemi mësimet e Muhammedit s.a.v. të fresk të ashtu si kurse kanë zbritur. E njëta gjë qëndron edhe me karakterin e misionit Kuranor, duke e ditur se kjo karakter është universal në dy aspekte. Aspekti i parë është aspekti që i nështrohet edhe kohës edhe hapsires, 38:33 që do në thot se universaliteti i kuranit në kohë dhe në hapsir në në kuptan. Ashtë thirje e përgjithshme, për të gjith njerëzit, padalim, race, kombi, etnije, gjuhe, gjinije, për të gjith, po edhe hapsire, do në thot për të gjitha vendet, po një kosisht edhe për gjdo kohë, do në thot nuk ka karakter të kufizuar kohor. Dhe aspekti i dytë është aspekti përmbajtësor. Lidur me aspektin e parë, do të përmendim disa 39:02 Disa argumente, Allah i madruar thotë, o ma arsel nake illa rahmetin lil'alimin. Ne o Mohamed ty të dërguar, jo të dishtë tjetër, vese më shirë për gjithë njerëzime. Në tjetëra jetë thotë, këllia ju hën nas, inni Rasulullahi i leikum gjemi'a, në jetën 158 të surës Araf. Thotë, thuaj o Mohamed, ojo njerëz, unë jam i dërguar i Allahut për të gjithë ju, pa për jashtim, të gjithë. 39:26 Unë ju thrasë dhe juftoj në Islam. Për shdo njerën për juve, unë jam pejgamberi dhe i dërguar i fundit të cilin jeni të obliguar që ta besoni. Në tjetër vend në Kuran në surën, El Kalem thot, Inhu e illa dhikru lil'alimin. Kjo është për kujtim për gjithë njerëzit. Ose, më e qarta dhe më e forta është ajo që thot Allah Azajel në filimin e surës El Furqan. Të barak e lëdhi nëzzel El Furqana ala abdihi li e kune lil'alimin e nadhira. 39:56 i lartësuar qoftë aje i cili Furkanin, të nëtët Kur'anin, i azbriti robit të vetë në mënyrë që ky të jetë përkujtues për gjithë njerëzimin. Kush? Kur'ani edhe i dërguari. Nga se Kur'anin i akazbritur të dërguarit edhe ata të dy së bashku vazhdojnë rrugën që të gjithë janë me karakter universal për të gjithë njerëzimin. Dërsa aspekti i dytë kër është në pyetje ana për mbajtësore e Kur'anit edhe aty e vërtet Kur'ani është universal. Për arsye se? 40:26 me gjdo të drejt, duhet të dëshmojmë se nuk ka situat dhe problem me cilin nuk është badafacuar Kurani. Apo më mirë të them, nuk ka situat për cilin Kurani nuk ka ofruar rrugdalje, problem për cilin Kurani nuk ka ofruar zgjidje, pyetja apo dilem për cilin Kurani nuk ka ofruar përgjigje e kështu me rath. Pastaj, gjërat në Kurani janë të përfshira, 40:55 në format të ndryshme. Për ndonjerën, Allahu i madruar ka folur në mnyrë të detajizuar, për ndonjerën e ka përmendur, apo për ndonjerën edhe ka ofruar zgjidhjet duke aluduar. E pastaj, ka qenë roli i Muhamedit s.A.S. që ato mësime të Kur'anit, nëse kanë qenë të shkoqitura, ti praktikoj, nëse kanë qenë të përgjithshme, ti shkoqis, e pastaj ti praktikoj, nëse kanë qenë aludime, pastaj këtë të japë shpjegime dhe të japë përgjigje. 41:25 Lidhur me këtë, i kemi edhe argumentet Kur'anore, ku thotë Allahi madhruar, ma fërratna fil kitabi min shëj, ne në liber nuk lam asgja pa përmendur, është jala për ajetin 38 të surës lënë amë. Pastaj, thotë në surën Jusuf, ajetin 19, ma këna hadithën juftara, walakin tësdiqa lëdhi bejnë e dejhe dhe tëfësile kulli shëj, vëhudan vërrahmëtan li kaumi një uminon. 41:52 Nuk është kjo fjal e re, fjal që thuan si risi, por është konfirmimi asaj që është shpallur më herët, pas taj së qarim i gjdo gjëje dhe udhëzim e mshirë për njerëzit të cilët besojnë. Ndërsa në kaptinën e nahl, ajetit 89, Allahu i madhruar, thatu në zelna alejkel kitabe tibianin likulli shej, ne ta kemi zbritur ty librin së qarues për gjdo gjë. Të ndërruar, shikues, Kur'ani është i ktijlë dhe këto karakteristikat të Kur'anit ne pa dushim. 42:21 do të kemi parasysh, nga se në përmjet tyre, ne do t'jemi në gjendje edhe ma te për t'aqmojmë Kur'anin, t'a vlerësojmë ashtu si duhet, ashtu si e meriton, dhe nëse jemi në gjendje t'a vlerësojmë Kur'anin ashtu si duhet, do t'jemi në gjendje edhe të përfitojmë prej ti, për ndryshe, do t'ishte humbje e madhe për zdo njerin, që të egzistoj Kur'ani, të egzistoj kynë në epokën e Kur'anit, e të mos përfitoj prej Kur'anit. 42:48 Ne Allahune ma dhe lusim që t'na e mundsoj që gjithë një të përfitojmë për e Kur'anit dhe të udhëzohemi me mësimet e t'ja. Deri në takimin e arshëm, jullojmë në përkujdesin e Allah të fëqiplot. Assalamu alaikum wa rahmetullahi wa barakatuh.