♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersصوتМусулмон озчилик тоифаси фиқҳиданadmin·2 views·5 months agoУшбу дарсда Мусулмон озчилик тоифа масаласидан номли китобнинг 8-157 саҳифаларида баён қилинган китобнинг кириш қисми шарҳланади. By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдуллатиф Қори, Абдуллатиф Қори, Холид Муҳаммад Абдулқодир Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдуллатиф Қори, Абдуллатиф Қори, Холид Муҳаммад Абдулқодир#Audio#IslamHouse#Абдуллатиф Қори#Шамсуддин Дарғомийالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:00Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. As-salatu wa as-salamu ala ashrafi al-anbiya wal-mursalin. Nabiyina Muhammadu ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd, bu min fiqh al-aqaliyyati al-muslima diyan kitaba iken, bu kitabna dimak mazmuna, musulman diyaradan baski itti isyik kallar, yani islam davlatadan baski uylkalarda isyik digan musulmalarga.0:32alaqadar bugan fikumlar, manashlarina fiqhi masallari ushla togusti yazmigan kitabaken. Bu kitabni muallifi Abdul Qadir dedinmagigan yazmichiydi. Shubshi limak kitabini zushniboshlaydiki.1:04Allah Ta'ala atariki, la yinhaqmullaha nilladhina lam yuqatilukum fiddini wa lam yukhrijukum min diyarikum an tabarruhum wa tuqsitu ilayhim, innallaha yuqhibul muqsitin, innama yinhaqmullaha nilladhina qatilukum fiddini wa akhrajukum min diyarikum ma zahiru ala ikhrajikum an tawallawhum, wa ma yatawallawhum fa ulaaka humu zhalimun.1:34din barasda canqigan, canqimigan, diyarlarinizdan chikarmigan kimselardan, sizlar ularga nisbatan yaxli klisiyilarinizni, ularga nisbatan adalat klisiyilarinizni man etmigdi. Yani, peygamber s.s.den Mekkadan chifqitigan peydlarida, bu ette adamlar iki tayfadigi, iki tayfigi bulingindi. Barisi, dingi qarshi tureligan, ularga azor bilgin, musulmanlarga azor bilgin kimselar. Ikinci isi,2:05ularga koshunmagan, düşmanlari kibimishi ulargan koshunmagan, musulmalargan koshunmagan, lekin özlarini kifiridi bogan adamlar. Mala shundi bogan adamlarga nisibatan, sizlar yaxsli qirishiylariniz, ularga nisibatan adalat qirishiylarinizini sizlerden man itmeyididi. Elbet Allah ta'ala adalat qirishiylarini yaxs koradi. Muqsut digani, adalat qirishiy digan manada, lekin adalatna hal mazik suratda yukvara darazili qiray digan.2:35adamiye berladigan sifat bo. Ondanki ikinci tayfa adam haqqida Allah Ta'ala itaydi ki, inname en haqmullah anilladina qatanukum fizdiyin. Belki Allah Ta'ala sizlarina, sizlar bilan din ba'rasla Islam, dini ba'rasla sizlariga qarish qirashgan, sizlarina diyarlarinizdan cikaribig bargan, hamda sizlarina cikarishlikke yardan ciboyan, adamlardan, Allah Ta'ala sizlar ularina dostuslarinizna man itaydi.3:04Vaman ye tawalli hanim, kim ki ularni dost tutadigan busa, uzlargi dost qilbaladigan busa, bundi bugan kimselar haqiqattan, zalim bugan kimselardir. Bularni zulunqi geldigi, birinciden Allah ta'lanı qaytargan qaytaragi xilaf isqi geldigilari, ikinciden isa bradarlargi zulunqutturgan adamlargi nisbetan bular dost-toanat munasibette bolisdigi ham, bu, u bradarlarini huklarigi.3:33bugan tajawuzlari sanla dushundan, demek, bular zulum kulu uchi adamsan alib qoladi. Yukardiga demek, ayatda Allah ta'ala, musulmallarga karsi bugan adamlarini iki xil tayfa gajiratdi. Birintisi, musulmallarga karsi adawat qa mey digan, musulmallarga karsi dini de kuresh mey digan adamlar tayfasi iken, hini, musulmallarga musibatan vortadali turgan.4:06nitral turgan adamlar, ikkintisi tayfa dilir isa, muslimallarini yaman kore digan, hamda muslimallargi karsi urush kore digan, muslimallargi zirun kore digan, zaral kore digan, shun digi bugan adamlar, bun digi bugan adamlar, ikkintisi tayfa adamlar iken, bun digi adamlargi, ha, dostanin nasibette bolishlik, Allah ta'la tamahinden qaytarildi. Bu kitabgi, muqaddime birilgen iken, Umar Ubaid Hasan digan adam,4:39Alim kislaman da bu kishe dedilar ki, Allah ta'la ki halbusan, Allah ta'la manabu islam ummetana, musulman ummetana binasana asas qadar, bradarlik bohlamlarana qiganakan, yani islam ummetana binasana asasa demek bradarlikki asos dengan. Allah ta'la edadi ki, innaman mu'minuna ikhwa, albetten onun bugin kimselar birgullariga bradaldir didi.5:08Allah Ta'ala mu'minu mu'minalarına, başqa ayatta, birlarına birlariga dost eda etdiki, wal mu'minuna wal mu'minatu, ba'duhum awliya'u ba'dh, mu'minu mu'minabugan kimselar, Allah Ta'ala mu'minu mu'minalarına, başqa ayatta, bazlar bazlariga dost eda etdiki, wal mu'minuna wal mu'minatu, ba'duhum awliya'u ba'dh, ya'muruna bilma'rufi, wa yanhamna'ni ilmunkari, wa yuqimuna salata, wa yu'tuna zakata,5:45Uyu tiy'un Allaha wa Rasula. Mu'minu mu'minabugan kimselar, bazlari bazlariga dostir, yani birbirlariga dostirlar. Walidi gani, yaqan buladigan, dostana munasibitdi buladigan kimselarini aytiradir. Amr-i ma'ar birbirlariga nisbatan amr-i ma'ariz tahi minkar qiladilar. Hamda namazini barba'i edadilar, zakatini biradilar. Allahu Rasuliga itaat qiladilar. Manashu mu'minu mu'minalarinin sifati manashular.6:13Manabundi bugen kimselarini Allah Ta'ala hafiye qandi rahmati ge aladi, albette Allah Ta'ala izzati qudratli bugen, hamdi hikmetli bugen zattir. Kimlarini ortasizdik dostana munasibet bulishigini bayan qigen, kimlar bilan isa insan bundi dostana munasibetini ordin atmasan, qalben bugen dostana munasibet dimes, berki muamalini qandi bulishigini bayan qigen Allah Ta'ala, dimek hikmetli bugen zattir. Harbarnasani uzun ordin edib.6:42quyuqu bugan, zahq taddiida bug. Iman alaqasin rabitasi, rang busun, cins busun, yirq qaytsi cayda tuğulgenligi busun, qandi irqidan bugan bulishmukun, ixtimai tabaqasi, bayimi, kambiqani qandi bulishmukun, qandi bulishmukun, qandi bulishmukun, qandi bulishmukun, qandi bulishmukun, qandi bulishmukun,7:18ay tadiki, qul inkani abe okum, abinay okum, ay dini, ey Muhammadi Sallallahu alaihi wa sallam, agar silarini otolaringiz, farzadlaringiz, broderlaringiz, yani akukelaringiz, ayallaringiz, qalmi qaramdaşlaringiz, silarini, uzlaringiz, kasi qoladyan mal duniyalaringiz busun, yoy ki, kasi olup qalishidan qorkayken ticaratiylar busun, yoy ki, silar cide qanik qoygan, qanatani qoygan, cide bir yaqtiriq qoygan, cayyilar busun, ucayyilar busun, mani shuna silarini hamasi,7:48Qaysibir busayam. Sizlargi, Allah wa rasuludan kore, Allahni yolda bolodigan harekat cihaddan kore, siyumira bolodigan busa, bunda, sizlar fatarabbasu hatta yatiya Allahu bi amri, Allah da'alani amri ki gini gechi, isi özini yorgi chibbit gini gechi, bombasi kistitura verinla, Allah da'alani fasiq moyan qalini hidayet qalmi edilib eytadi. Demek, eger su nasilar,8:15yani bu insani masgul etsiliyge, hamdi insani yaxsi ishladan, tusuk bol ishliyge, sabab bol edigan nasilarini hamasili beyan qabdi, tasasi dimek kattilarini beyan qabdi dar. Ani ushi nasilasiliyge simri bol edigan bose, bunda uzilar bilgin ilarini qiliglar. Likin, Allah ta'alani ishi uzin ordini doam etsik ete viradi. Sizdar qami sinlar Allah ta'ala bashkalarini ordinlarinizi koy biyar. Likin,8:46Bundi bugan, harbir Allahni wa Rasulidan gore, insani ozoni shogullani digan, mashogullani digan nasilarini afzalraq goyishligi, simraq goyishligi, bu ularini fasiq dip etalishligi sebab bularkan, bundi fasiq qanlarini Allah ta'ala togri yolgi yolda koymayi diriyo. Demek, bu ayatlar Allah tavanidan ozoni,9:17Dunyayi bugin nasisgi bağlanib qoyenu, Allah wa Rasulini yoldan chitlanib qoyen kimsadarga nisbatan tahrid suratida bayankanin yarakan. Mana bu bulan, musulman bugin adam qayirda bulmasin behar bir, islamna alami ummatidegi bir aza sanira yarada.9:39Qaytda bu maslan, musulman adam islam diyar da basun, kifar diyar da basun, qaytda bu ustan qati nazar, albatta islamni, alami ummet, yani islam dini butun alamgigi gen, ushanicidi gi bugen ahzansi boli qala vera da. Harbil insanni ixtiyarida bar, hel bu dinini ixtiyar qolishgiki, demek, harbil insan özü xakhlasa tallaydi bu dinini, xakhlamasa tallamaydi. Shubilan demek, eger tallaydi gen busa, bu bugen adam islami,10:08Dostlik, hamda musulmalarinda dostuslik bilan, bu adam manfaatlanadi, bu adam ushundan faydalanadi. Musulman bolduni, demek, islami ungi albatda dostuslik bolishgerek, musulmalar qamanda on dostuslik bolishgerek, shu nasa, o qaytta bolishdan qadginizda bu adam ushu nasa geyirishadi. Khut diyene, bu adam islami bradarlik khukulardan ham faydalanadi, musulman bugenden kigen. Bu nasa isan, bana shu nasalar,10:38dini bu dinimizne baki bolishligi, ona davam yetishligi, hamdi alami ikanligini royo kechgarib birali. Hamdi taraxkeslik, tor dolariga chubbalishlik, ozini halka shakillari bilan, ozini aziratishlikke, harakat qalishlik, manashu nasilarini aldini tosali. Bu din isa ozini xsosiyatlari bilan, ozide sakalat burgan qiimatlari, qabir qimadli bugan nasilari bilan, boton alamini boshkarishlikke.11:07layiq qiladigan nafsadar. Xamda, xabari bugan, butun duniyagan, madani bugan, madaniyatni berishliyik. Xamda, davami bugan, insanilik, manashu nasalarini berishliyik. Manashu nasalarini, manashu nasalariga, dimak, bu yukardi ay turitgan nasalarimiz, islam diginini, alamini boshkarishlikke, layiq qilib koyadi. Bu, yana, shunindik, harbir musulmandi,11:36bu amalat, din amalatini qytarishlikden mas'ul qalib qayadi. Hamda, özini, shakhsi domanindan, bu gani, yuksartirishliki, özini, nafsaniyit, nafsiki itibarbirishlik, özini ispahqalishlik, manashu nasilad, hamda, davat mas'uliyyatini, bu dinini ashkar surabdi etkirishlik mas'uliyyatini, adayirishlik manashu nasiladdan mas'ul qalib qayadi.12:04Wa s-salat wa s-salamu ala man kanat siratuhu wa sunnatuhu, tadsidan amaliyyan lima baadilislam, indi Peygamber sallallahu alayhi wa sallamga Allahna salatu salamlara basim ki, bu kishina tarixla raham, sunnatla raham, manabu islam dinin asaslarina amali kursatmasi bugan, amali surati bugan. Hamda broderlik camiyatina wakii royabkich qarishlik bugan. Bu camiyat isa,12:33İslami cəmiyyətni, aləmi bugən, ülkən bugən, İslami cəmiyyətni asli urugu, asli əşə dənə diyo ki, maddəsi bugən. Xamda cəmiyyət digi halət, kəmbəxalını xam, boyna xam özgə cəmiyyətgan. Aq busun, axtanni busun, qarifalli busun, arab busun, acami busun, manashlu bugin kimsəli, xamasni özgə cəmiyyətgan.13:04Yena bu camiyyat isa islami brada likhuklarini bayan etib bergin. Yani, Peygamber sallallahu alaihi wa sallamini bayan etib bergin dikallar, liyaji al-mujtaman qawiyyan mutamansi ikan. Demek yosha camiyyat, cidayan bir-birgiye cipsleshkan, kuxliyi bu xalqta gelishligi, kuxliyi yuzeyi gelishligi uchan. Bu bilan isa...13:29zara musulmallar nor tasdigi bugan, bir-birgi nasibetan dostlik, hamdi Allahni dushmallar dan uzlarini pak dushlik, shundigi mesele, yani, rayabki chqishligi uchondidi. Allah ta'alani sozi, bu dinin siyari bugan, inniman mu'minunni ikhway, yaki bu camiyatni siyari bugan, albette mu'min adablar bir-birlarigi bir-adabdirlar. Yani, hama mu'minlar bir-birlarigi bir-adabdigan. Buna, adayitiladigan,14:00Maydani isa, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamna, uxbu suzlardiga suzladda bayanunan topka, al-muslimi ahul-muslim, ili musulman adam musulman adamni bradari boladi, bu adam bradari diganimiz ungi zulum qimidi, ungi yardam sislab qoymidi, onu kamsitmidi, manashu rimak bradarlik huqlanini taladlaradan boladi. Taqwa bana bu yerdadib, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamna etkalladda, yukriklargi uchmardda isharakigalla.14:28Ben adamga yamallikda kifaya qiladi. Yani, baska yamallik qilishligin xaizat yok, shu yamali, shunu ishti qiladi, gyanbusuz, butun yamalligda qigyan boladi. Bu, özunu musulman bradarani tahqirlashligi, kamsitishligi. Harber musulman adam, musulman adamgi haramdir. Yani, nemaz haram. Qanini toqishligi haram. Unu maliga tajawas qilishligi haram. Unu abrosu namuzugi, puturidkizishligi, namuzunu paymal qilishligi haramdir, didi.14:57Buna imam muslim Abubur raziyallaha anhudan ruwaya qiyanigan bu hadisda. Yena peyambazistan du shubusuzlari, muslimallarini qallari barabar boladi. O, yash qeptiydi, bu yash baliyyikan, bu bayidi, kambagalikan, bu abroliyikidi, bu ayal kishiyikan, deddiri ortasini azeretilmiydi. Belki muslimallarini qani barabar boladi. Ularini yash kitkini godagini oldirishlik, hud tikirtasini oldirishlikdini barabar boladi.15:25Bular özlerden başgalarga nisbeten yegi ona bir kol boladi. Özlerden başgalarga nisbeten yegdil bir koldir. Yani, musulman musulmandi kari, baski adam zulum qiriyan bu salbet de musulman tarafini oladi. Yash'abi zimmeti himad nahum. Ularni zimmesi bilan, ularni eyn paskidigi bugirlari ham harekat qilabiradi. Yani, musulmanlar, brantasigi,15:54ah vergen busa, brantusi ki amalli vergen busa, ushe amallige bashkalarini vergen axti, ularini hammasigi tasir qiladi. Yani, ularini in pasizigi boygan adama, ad yugini boygan musulman adam, branta bir adamge amallik vergen busa, albitte bunu vergen amalligini, ushe yukari martabadi boygan adamla havraya qalishligin kirak boladi. Vayuraddu ala aqsaahum, ularini in16:25qittigi bugenlargi xam qaytariladi. Yani, bu musulmanlarine hamasini xuklari bar buladi digan anani inatadi. Bular xabay busun, qemboqal busun, abroli busun, adli musulman busun, kimansabdar busun, yashbale busun, farqi yok. Bularini xuklari barabar buladi. Ibn Malcani, Sahi Ahmet, Imam Ahmet, ibn Abbas hadislar vaid digani qemmana.16:56Anay ndi bu muqaddi, bu muqaddi mi yasiyyik kan adamayatadi ki, waba'ad. Fa hada kitabu l-ummatil hali, situn, bu didi, ummat kitabi, atmis birinci ummat kitabi. Atmis birinci ummat kitabi, ummat diga bar kitab majalla bar, journal bar. Bu qatar da ma'arif, lima vaqf wazaratdan isqadi bu kitab. Bunda harbi alimlarna,17:24min fiqhil aqaliyyatil musliman ustaz xalib muhammad abdul qadir musliman aqaliyyat astrikni fiqhidan diyan kitabi bul17:52husha ummet kitabini silsileste chikgan iken, yani silsile zangirde ummet kitabide, harkil mauzuda kitablar chikadi, shularini siraside, siraside bu kitab halim chikgan iken. Buna husha etuitganimizdik, qatar davratidegi islami ishlar, hamda vaqif vazarati ge qarashlik bugan, baxsi zirasotlar margazi chikarigan bu kitabda. Bu husha adamlardegi bugan islami qatar qimmatlarini qayta tiklashlik,18:22harkatida öz ustasini, ulusini qoshadi. Hamda, al-wala wal-bara masalasini, o pishi bitirishligini, yani, royoqa chqishligi uchani ummatnici da, öz ulusini qoshadi. Hamda, kin qamrauli bugan, islami broderlik, yani, kin qamrauli buganligi diganimiz, o arabna, ajanma, özbeykma, qirgizma, kin bolusdan qatini nazar, musulmalini gibi boladigan buzda, albatda, musulmalarda musulmalarga nisbatan.18:50islami bradarlik, shuncasi bolishlik gerak bolodi. Albatda bu, burantda bir taassubchilik, taraxkashlik, diyo ki, tahazzub, tahazzub digala bitda uzuni camasigi bawalan walib, ushin camasini basqalardan azal tutxilik. Diyo ki, uzuni masxab tamad, sultamad, shudur masxabki berli turba, uzuni basqalardan uston tutxilik. Manashin goxigan sabablar, mashin goxigan didi, shuncalarda.19:18çüncəsi bun göçgen nəsliyadan taraygan imans, bəlki kin qamroli bu genç islam çüncəsi yengiləştik ki, uz ulyşnin qoşa diliyda. Və taqibu xoqquqih tahrishat ta dara'i, wal mu'azir, wal falisafat ta talbisa, xamda uxi biradarlik xuklarini yuqub qesriyi. Xarxil sabaplar, dara'iyalar, yoyki uzurlar, yoyki xarxil falisafat, yoyki xarxil qigaliglar, yoyki yoyki yoyki yoyki islami biradarlik xuklarinin19:50Hayso asbaxa minal matlubin ana ektar min ayy vaqtilmada, butun urtgani vaqtladan kiw bi xazilgi bayibdiki buraq talabqalni in talabqalni digan nasladan bub qalda bu, at-takhallisu min halatul vahan, zaiflik, roqot, otruq qalishlik, at-takhazil, thqazil, thqafi,20:21Saqafi tamand bin, bir-birini yordamsiz tashlab qoyushlik, uzun halati tashlab qoyushlik, qaliblerden qutulushlik. Hamdi, Qur'an-ı sunnit digi bugan, ma'asum günahlardan harqani qangi hatan-ı sanilerden xani bugan, vahini bilishlikke asaslangan saqafi bugan, saqafi digana, ma'arifi digana. Sunni qangi bir duniya qarashligini, yuzaygi kemtirishlik manashu natsa.20:48qazirgi payitdeyin maqdubna sabub qaldi. Yana istinafu dawru aqlifin nazar, yani Qur'anu sunnatna bilisliyi xunga saslanisliyq. Undan ki, inisa, adam vaqiliki nazar qilisliyida aqanini yurisliyik yengitdan, hamda ushe ummatni masallari uchon, ona qazirgi payitdeyi muasir bugan muammalari uchon, shkiri bugan, fiqhi bugan ishtxadni21:18ahamniyyetini bayan qilishlik. Bu nasi albatta vahiy yollanmalari asosla boladi. Hamda, shu bilanbir galikta, akil kaskuladigan nasilari, hamda akil kashfitadigan nasilari, mani shu nasilari asosla bolishlik girey boladi. Yani, wazirgi payittigi ham asir bugan muammalarini hal qilishlidi, Quran sunnat bilanbir galikta.21:44hansan, demek, aqilni ham, nazarini ham, duniyon qarashqitini ham, koshitdurub qarashqin kirekin, tayin ki, mana bu nasi, ushe masallarini, tohri isimini tabdusiyye, sabab boladi. Yenə, mana shun nasi, talab qalin gani, kabil, boshka nasi dan ham talab qanlali ki, bu, muhawala tuttadli, ala khuludu qiyamli islamiyye, islami qadir qimmatlarini, baxi qarashligi, hamda, unu, zamanlar busun, mekallar busun, dairasta,22:13hushab tigarilazadan xani qilishlikke bugan haraket. Bu nasi albetda harbir asirda Allahid acizat tura digan islami namunalarini yuzigeci qarishlik bilan boladi. Yuzigeci qarishlikke bugan qudraki bilan boladi. Yani harbir asirda asirda islamda namunayi bugan kornishlara boladi. Yani manishur yasi adamladini islamda qabu qilishlikke tasir qiladi. Shundi xolatni22:47qil tarib qi qarishlikke bugan qudrata bilan bulayda. Hamda, wa qudratu hala icadil hulul wal awiya shar'iyyan, yani ummatni harakatu uchon, muammalar uchon, shar'i hulullar, shar'i anilar, ma nafshu nasrani qayda qarishlikke bugan harakati shu islami qadrq ummatlarina. Hamda, bunu, baqirlikke, nazar qarishlik asasda, hamda, ma'asum bugan,23:18yani xatadan xali bo gyan, vahi qadr kumatlari bilan, tohru laslik, tohru bahal laslik, tujat islik, yana vaqeyge bo gyan, islami qadr kumatlarini vaqeyge churishlik, manashindaygi bo gyan harakal, qull eskaban, yu qardayti butul gyan dik, islami, balitamandan,23:38islamiyyicin ta palisliyi kerek, bosa muammalargi ikkincis domondan islami qadar qimmatilani istakilab palisliyik, ayette bolisdan qardi nazar. Manashu ikkili nasliki asasi itibarini qarakiyyati bu adam, manashu belan digi, bertomondan, demek, nazar istiqat, ayini, insan duniyo aqi,23:59qarashlik qarashlik qarashlik qarashlik qarashlik qarashlik qarashlik qarashlik24:29ma'rafat farqlar da mutaxaslik, mutaxaslik rohiyyatini yoyishlik bilan. Xob, hamda, yitar lil bugan. Fars, chunchalarini qaytatiqlashlik, manushnashlar bilan xosir bolada, yani xosir bolashliki mumkum bolada. Vayana, xob, at-ta'qid ala anna al-asr bi-sauratihi il-ma'lumatiya, wadahihi il-i'lami, il-ma'lifi, lam ya'udi yasmahbi wujudu rojil malhama.24:57al-ayrik bikul shay al-qadirilishtilab, yani, mana bu asir, hazir ki qayt, digi uzunar, ma'limot ki xas bugan buaylikilara, hamda, uzunar, i'lami busun, i'lami digana, xabar bildirov digana, yani, TV, radio, jurnal diganda, hamda, ma'rifi bugan, informatsiya, mana shun asirlarga bugan, buayligi, bu, bitta adamna, uzunar, hamma narsana, bilalli digan, bir adamna,25:25mavcud bolishliyiga roxsat bermiydi, ishtixatqilishlikke, hama sahada ham ishtixatqili fatua bilishlikke qadr boladigan adamna payda mavcud ekalliyiga roxsat bermiydi, yani bunak adam yok, hatta inki mustahid mutlaq boladigan takdiri da ham bu mustahid mutlaq xazirgi payittigi, hama muammalarini izden, közden kechirib, ulargi fatua bilishliyige bu insangi imkaniyat bermiydi.25:53Yani, bit-ta adam qalani qan ishmaz, qazir qibayitdigi bu qan waqili masallargi ishim topishlik, bu bir lacinani, yoki bu masal itelik, bir kamiysi diyimizni, yoki tashkilat diyimizni, his bu maqimda sunaqa bir qansi adamlarini macmum aslan tashkil topishligi qerek bula dushnu yunchun, qazir qibayitda, masalan islami alamni qaridi qan busik, rabidatul alam islami, yani ulema alislami, yani islam alimlarini rabitasi, shunga ushigan dimik,26:22Bir kancha tashqidatlar bar ki, bular bitta alimni fikirini imez, balki bir kancha alimni fikirini jami ita da hamdi ushu masallar da bir itali buladi gyan fatwani, yoy ki, bumisi yechimni taqil isliyigi olib baradi. Albatta bu orinda didi labudda minil taxassus, budda mutaxassilik girik buladi, yoni bir adam hama sahada fatwa bir isliyig imez, balki26:49hər qittisaxani özgə xasbəgən mutaxassisi bolishlik kərək, hattanki fatma belishlik məsələsdə xam. Xamda taqsimul amal aladiyyatdiyilatik amalimu etxani, yani amalini muqambolim bolishligi, puxta bolishligi alib baradigan amalini taqsim etshlik. Bölib-bölitriy uxiranda mutaxassilik bolishlik kərək. Xamda i'adatu binayi shabaketil alaqat ijtimaiya, ijtimaiya alaqalar, alaqalar torrini fayda qalishlik nitvirt, shabaketigani nitvirt digani.27:18Shunasana qaytati qilashlik, hamda evin nasijil ijtima'i ilin ummati, ummatna ijtima'i bugan toqomi, shunasana qaytati qilashlik, bi shakili mutamansi karbuniyal marfus, alladi yashudu ba'aduh-ba'adhan, ba'ansi dansini quvvatlat duradigan mustahkan binalar kabir, bir bizgi cibslangi suratda ummatna ijtima'i toqomi, hamda ijtima'i alaqalar.27:41netiyoq ki, manashu nasilarini binasini qayti tikilashliyik, ki alib baraligan motaxasliyik hamdi amallarini taqsimati geragdiyib aytadi. Yali bu qishubiyyiti qotarikyan nasilsi, albatdi, musulman ummeti bir bolimi bolmish, bu, qaribda, yoki, islami olkilardan boshkasdi yasiyyikyan musulmalardi, hatir yazigyan bu kitabki mukaldima beriyab tushinuy uchun, bu qaytda, bu nasil, albatdi,28:11muslimallarini mu'ammalara ham turli tuman bubketken, hazirki awvalgi payetdigi bugan muslimallarini mu'ammalari bir-birgi uxshash bugan busa, hiyan ikigin, har bir jaydi uzini alimi ushi jaydi bilgan masalasi gibin, an fatwa chqar belgan busa, hazirisi bu naseki bura farqli digan bubketdi, bir jaydi uzini mu'ammalasini uzu bir qanze turli bubketdi. Boska diyarlar digi bugan mu'ammalar ham bir-birdin anchi farqli boladi yon bubket, shinin uchun, bu yedda muslimallin ummata da,28:41ümmet barasda ixtlashlik, ümmetni yuqsaltashlik usun ixtlashlidi elbette mutaqasislik bolishlik girek, hamda amal taksimatlari bolishlik girek boladi. Evverde, mesala, Abqara digan busik, mesala, ibn Taymidirik ette bir alim bugan. Niyo ki, Ebu Hanifu busun, Imam Shafi'i busun, mulaqatlik ette alimlar bugan. Lekin, ushindi suratdigi bir alimlarini deki suratda bolishliki ozu hazirgi baytdigi mamvalarini halkalishlikki kifaya qimiydi, dib etmarshi bu kishi.29:07Inna isha ataruhadi iqtisas, yani mutakhaslik ruhiyyatini yuvachlik, hamda fard kifayet chunchesini hiyakalishlik, bu nasa elbette musulman adamni tulli bugan orillarda faaliyyatta bolishligini, faaliyyatini, utkirlashligini taqaza itadi. Tanki u, manabo amanatni kutalishlik, hamda adamlargi rahmat etkizishlik, shundigi bugan özuni rolini.29:34qayta tiklasligin uchun. Bunda albatta uzuna ruhi bugan taqatlari, modli bugan, hamda tixislik kasuslingin, ma'rifi bugan taqatlaridan albatta faydaligin xorat taqiladi buna. Bunda albatta haqqa yardan belislik, haqqa adamlarin davat gulislik, shariyatki ergeslik masalasini, sunatki ergeslik masalasini qotaribishkislik. Manashu nasilatki,29:58Mela, shu nasilarda, uzun, butun toqqatladan fudilangan xolatda, uzana, shu din amolatni qutaylisligdagi boygan, rollani qayta tiklaslig uchun, faaliyasina otkirlasligi qerek bolada. Yala, vodda dil ala anna l-Muslimin, shun, yana, bir yollanma xolatda gididi, Muslimin adam, fakat, yana, xarqan digi camii etdigi boygan, gharib cisim imas, yani,30:23har kanday camiyat bosan, yani, musulami camiyat bosan, islamdan tashkari camiyat bosan, u yuhtbar cism imansiz musulman adam. Belki bu musulman adam kanday camiyatda ishiyyikkan bolusdan qatiyn azal, bu yaxshilik, hamda broqlarga yaxshilik, berishlik, mutaxhaslik, bar elementi bolus gerak. Bu, taka yufka, usher camiyatka, mostashlikka,30:45ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ31:08dhe awad manfaatiye, manfaatu uchun, uchi camiyyetke sinyeb kli shqiti uradigan, viki u a'la arla shqiti uradigan hamd uxungi masla shqitishlikki qadir bugayin shaxsiddiyda. Hu minal qadayi asasiyah fi adal macal, bu sohadagi asasi masallabdan, ixya mafhumul irtikazil xadari. Ammala, madaniyyetke asaslangan, markazlashkan, cuncana qayta tiklashlik, hamda islam rasalatana, hamda31:37islam ummeti chun sakafi bugen nisbetlanishlik. Manashun hasani, sakafi yani ma'rifi suratda, ma'rifi boli digan, intima digan nisbetlanishlik digana. Manashun hasalar demak bu orundagi, bu sahadagi asasi masallardandar. Yani, betta muslim islam hazarasini, islam madaniyetini markezlashdirishlik chunchesi, islam ummeti da bosun, islamdan tashkari, islam ummeti da bosun, hamda,32:06islam rasalasina ma'rifi suratda bilishlik, islam ummatini iciribusun, islam ummatini tashkirdibusun, khususan bu muhacir musulmalarga nisibatan, islam ummatini rasalatqan digogan, ya ki li sebab, bir anqa bi sebab-sebablik, ya ki baska bi sebablikmi hicratqigan musulmalarinda, budar islami bomigan camiyatlarga, hicratqigan musulmalarga nisibatan, azatan islam rasalasiga nisibatan, nisibatlanishligi bolishligi, ham nisibatlanishligi, yani islam...32:35Qad te kunu mishri'a bi ahqadin tarixiya, aduvatin unsiri'a zidda al-Islam al-Muslimin wal-musahama bi tarxiy ra'iyati waqiyatni kaifiyati ta'amli ma'aha, wa'i sal-khalilaha.33:03Bazan ushi camiyatlar, tarixi gina adawatlar bilan toyingan buqqar shumunkan. Ushi camiyatlar, islami buqgan camiyatlar, tarixdagi musulmallar bilan, salifularin ortasi gina adawatlar bilan toyinib, islami gani islatan adawatini yaman qoruk, yani cili adawatinan qalagyan buqqayan buqqar shumunkan. Bu, yoki islami musulmallar gani islatan, irksilikki asaslangan, rasislikki asaslangan adawatlari bilan toyingan buqqarada. Hamda, bana shumdi buqgan oralarda,33:34indi ular bilamirga mu'amal aqalashlik, kayfiyyatlari, ularga qandi qalibusayma yaxsini itkizishlik, uchun wakiyyidir fikirlarini tashashlikka, fikirlarini diliishlikka, öz ulusun qoshishlik, manashu, wazirga, maydondaga, bu sahadayib ugan asasi masalladan, dib aytada. hula a'lal qadiyyatu luti tasdada ilta'am ulawan nazra bi istimirar, nazran li tabadduli zorofi wa tatawri lahwal qadiyyatu li jtihad, yani,34:07xalatlarina uzgarib bitik kalligi, taragic bitik kalligi xalatlarina, shunaslarigi xarab, davami suratda nazar qalib barishligi, itibar qalib barishligi, tefakir qalib barishligini chakaradigan, shunu quzmatadigan, asasi dimiq, masada ihtimal bu istihad masalasi dadlidi. Yani istihad masalasi, islam ummati da qancalik taragiyat bomasin, qancalik xalatlari uzgarib.34:34bir xalatdan başka bir xalatda ötikken bulmasin, mühitda en kattar olguni digan narsa ijtixat masalasi buladi. Yani ijtixat xalati qarab turub, öz masallarini kiltirib qarab biradi, masallarini icinlarina itib biradi. Allati ta'ni fima, ta'ni xuludul adad din, bu narsa isa, bu ijtixat masalasi isa, bu dinin bakiliygini qasqaladi. Va uxa yangilan turgan xayat muammalarini mualajaf rastikki bugan qudratana.35:02həmdə İslam ümmətini xarəkəti üçün şar'i ayni birçlik, həmdə risalatini qötər edigan nəmunələrini qeltirib qiçxariclik. Yəni, boşka nəsrlərinə, rüvacanikli qiçliginə qasit edigan, boşliq, mənəshu nəsrinin aldığını toziclik. Mənəshu nəsrlərgə bugən, mənəshu nəsrlərinə ayni edigan, demək istihad məsələsi.35:33Aziki payet tege, asosi nusallardan barasadira.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.