نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم 0:27 Sallallahu alaihi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtadabi hadihi ila yawmi d-din wa sallimillahumma tasliman kathira amma ba'd Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu 0:57 Allah ka tawba qilgan bandalaradan bolib cikisdikga, Allah ta'la uzu tawfiq versin. Ramazan ayi, bu, basqa aylaradan kura kup farqiladigan ay. Bu aydan kimdir faydalana adi, kimdir bu aydan quruq cikidadi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ayitganlar ki, agar da Ramazan ayi kilib, bu aydan gunahlari kichirilinmestan cikse, bu adamda burni yirges qalsin dedilar. Yani Cibril aleyhis salam bu duana qildilar, 1:25 Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallam, amin dedilər. Ramazan kilib, agar Ramazandan günahı keçirilinmesten çıxadigin busa, bunu burnu yirgiye çıxalsin digillər. Demek Ramazan ayden ikde adam çıxadi, bunun üçüncüsü yok. Ya günahlaris keçirilingen halette çıxasiz, Allah Ta'ala hamamizdi beni şu tayfadan qilsin, ya ki bu mese burnu yirgiye çıxilgen halette bu aydan çıxilinadi. Ramazan ayı bu mausum, 1:52 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'ni shahadati bilan maqtalingan ay bu. Allah Ta'ala bu ayda Qur'an-ni shu ayda nazil qildi. Shahr-u Ramadana alladhi unzila fihi al-Qur'an hudan lin nasi wa bayinati minal huda wal-furqan. Ramazan ay bu shunday ayki bunda Allah Ta'ala Qur'an nazil qildi. Yani Qur'an in Allah'nin kitaplarini in lugu bulgan Qur'an mene shu ayda nazil qildi. 2:21 Bu ayda Qur'an nazil bulgenlik minasibati bilan, bu ayda uqilinadigan Qur'an, basqa ayda uqilinadigan Qur'anlardan kura tasiri basqaci buladi. Inshallah, bunun misallarini biz dersimiz davamida itibaramiz. Masalan, Allah subhanahu wa ta'ala Qur'anini misalini, bu Allah tarafdan kiladigan vahini, yani Qur'anini misalini, khuddu sugu uqshetkin. Anzala minas samai ma'a, fasalat awliyatun biqadariha. 2:51 فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ بِطِغَى أَحِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلُ 3:20 Yani, fahtamalas saylu zabadar rabiya. Kin, bu sil aqib giladigan sil uzu bilan birga, ustuda kup ikni alib gildi. Yani, bu niman misali bu, Allah tarabidan dushadigan Quran qalblariga, qalblarina Allah ta'la wadi goqset yabdi. Wadini katta qicigi bulgani ka bu, qalblarini kingi bar, tari bar. Kingi wadiler kup kup sularini aqizdi. Tari wadiler, 3:50 azgina su aqizdi. Qalblar ham qaysi bir qalb barki u king unga kup Qur'an siqdi. Wa bir tar qalblari barki unga baz qalblar da unma Qur'an yok, wal ayyaz billi. Yani, wadiga tushkan su, goya ki qalbka tushkan Qur'an di. Qur'an qalbda aqibdi, goya ki su wadida aqil di. Wadiga su ikigen peytda, su uzun ustiga, haligi wadidagi khas khashaklarna, kupiklarna, sun ustiga alib chqadi. 4:20 Bu, batildi misali. Adam qalbiga Qur'an kilib tushkendan kiyin, Qur'an urunashkendan kiyin, Qur'an qalbdan qan calig aqib utsa, shun calig uzu bilan birga wadidaki narsalarini alib giderdi. Mana bu, haq bilan batildi misali. Kedalike yadribullahu l-haqqa wal batil. Yani, qaysi ki qalb agar uzu bilan shu sudan sindirse, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etkinlar ki, 4:48 Meni misalim və men u bilan yubarilinyan hidayatni misali, xuddu bir yamğırdı misaliga uxşaydi digeldir. Yamğır bir yerlerge yağdı, u yerlerden şuna qay yeri barki, yamğırını uzige sindirib alib, kin utlarini, xarxil mimalarini çikardi. Və bir yerler barki, qatliq yer, uzden otlarini çikarmaydi. 5:14 Lekin suni uzda saklap qaldi, adamlar barit durib hayvanlarini sigardi, undan sular alib adamlar faydalandi. Vayana bir uchunchi yir bar ki, bu yir uzda suni ham sindirib olmadi, vay uzda suni alib qalmadi, yan bashkalar faydalandisdi. Uchun, shundaq akibud kitdi. Bu, men vay men u bilan yubarlinyan adamli misali, vay menge cevab bergan, vay bunya bashkotarib qaramagan adamli misali dedilar. 5:42 Yani bazibir adamlariga bor ki, Qur'an, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in ilimlari vahiy yitkilgen peytte, ushenge xuddi ki, hali unumdor yirge kiygani kabi kilib, singib, uzidan miyvalar cikardi, utlar cikargendi amal sabit bulaydi baz adamlardi. Yani ham uzu faydalanaydi, ham bosqalargi faydalandiraydi. Va ikincisi, haligi qattig yirge uxshatgenlari, uzu u... 6:09 Rasullahtan etgen narsani, istgen narsasin chummasa ham, basqa adamlarga o barib yitgizgen. Bazibir mudarrislar bar, bazibir hadis yodlagan muhaddislar bar, Quran nakil qigan rawiylar bar, belki bu isha Quranda icidaki kup narsalarda uzu chummasagi munkun. Likin uzu chummasa ham, uxa narsani basqa adamlarga bu yitgizgen. Uzu faydanana olmagan, likin bundan basqa adam yitgizgen. Rasullahtan etgen larkabib, mindan niman istisaylar, unu basqalarga yitgiziylar. 6:38 qancha qancha ijtucilar barki qancha qancha yitkizilingan adamlar barki menden ijtikan adamlardan kore yahsuroq suçunadi. Rubba muballagin aw amin sami'in. Yani qancha qancha yitkizilingan adamlar barki ular menden ijtikan adamdan kore yahsuroq faydalanadi digerladi. Yani qalbilar qud ducunu misaliga uxsaydi. Berinci misalimizgi qaytisek, Allah Ta'ala Qur'anini qud digi asmalinan ducugan suga uxsaydiyabdi. 7:07 Vadiyga tushub su aqqan paytta, uzu bilan birga haligi vadiydaki har xil narsalarini aqizib utkidkenday, qalibka tushugan Quran qaysibur qalbni icdaki narsalarini tozalib, haligi qalbda chumavchilik bubturgan narsalarini utkizib kitadi. Mana bu, Quranini faydasi buladi. Bu ay Ramazan ayi, manishi ayi. Allah ta'ala bu Quranini xuddiki vadiydan aqadigan suylariga usadikani. Ya ki bu, mese, 7:37 Baxqa bir misaliniyat yapdiki Allah Ta'ala. Wa mimma yuqiduna alayhi fin narib tiga ahilyatin aw mata'in zabadun mithluhu. Adamlar alaw yaqaytikan aligi zinatlar di yasashlig uchun, harxil taqincaqlar di yasashlig uchun, tilla wa kumush mitallarini tagigi alaw yaqaydi adamlar. Usha alaw yaqan paytda, tilla xaynaygan paytda, tillani icdaki harxil. 8:05 kireksiz narsalara basqa kuxilgan maddalar unu ustuge kupig bolib cikadi. Takidan alo yoqilgan peytta kupig bolib cikadi, ushe qoladigan tilla u haq boladi, ustuge cikgan kupig u batil boladi. Takidan yoqilna digan alo, xuddiki Allah subhanahu wa ta'ala adamlarga manfaatlik qilib beredigan harxil balalar, harxil musibetlarga uqseydi. Haq bilan batil ajraladi musibetkigan peytta, xuddiki qaynab, 8:35 tillasi tillage, və unu aligi icidagi qarishmalari basqa narsalagi ajralgani qabi, kezalike yadribullahu l-haqqa wa l-batil. Allah Ta'ala haq bilan batilni xud tushundi zharbul masal qibbiratislargi. Qaysi qi qalblar barki bu Qur'anla faydalandi. Qaysi qi qalblar barki bu Qur'an uqayabsizmi basqa narsa istirni yaptimi unka farki bu meydi. Fakat qarini awazi shirindiraq bosa, awazi yumshaq bosa u shanlan tasirlanisligi mumkud. 9:03 Likin un uchidakin arzalardan faydalanishlik bu katta ilim bu. Uz-uzdan bizge ma'lim boladi ki, biz nihayat derezida katta bir ilimlen mahrum bubqa meylik. Mana shu Quran ilmiden faydalan eylik. Ibn Qayyim rahimahullah etadlar ki, Quran uqishlikde har bir adam Quran uqishlikde aldin uzige bir niyatni hazırlash kirik. Birinci orinda Quran uqishlikde minge azir busundib uqish kirik. Shu uqishlikden azir busun, chunki Quran uqishlik bu ibadat bu. 9:32 Azir busindib. Ikinci, shu Quran uqilingende shifa busin. Yani bu, ham badanlarga shifa, ham badanlarga shifa, ham qalbga shifa. Bu, Quranin asasi maksadi qalblarin shifasi buldi. Muminlar uchun shifa buldi. Amma, muminmas adamlarga bu, yanayam zalalatiga zalalat kushti. Qanday shifa, insani qalbdaki har xil kesalliklarini Quran khuddiki haligi vadeyge akgan su. 10:03 qur'an xud dushunday qalbdaki xarxil, naturu, chunchalar, shaki, shubhalar, mani shunarsalarini qur'an aqizibot qizbitaydi. Mani bu uchun qur'anini albette taammol qilib, tadabbur qilib, tafakkur qilib uqishkiray bolaydi. Birincidan qur'anini uqigan paytda ajir busundib uqilnaydi. Ikincisi, shifa uchun uqilnaydi. Uchuncisi, ilim bolishlig uchun uqilnaydi. Yani, qur'an uqiyimiz ilim hasil bolishlig uchun. 10:34 Bilmegen nerselerimizde urgen isligimiz uchun. Rasulla sallallahu alaihi wa sallam ettiler ki, min uzimden kin sizlerge Allahni kitabini ve uzimni sunnatimini tashlib kitib men. Agar shu ikelasini mahkem ushleseyler, hic cam edeshmesiler digen. Lan tadillu. Yani lan tadillu. Hic qachan edeshmesiler digen. Demek, Quran uxigende ilim hasil bol isligi uchun. Kin amal niyeti bilen ukunlar. Agar bu Quran uxigendimizde bundan demedi yapti uze Allah ta'ala. 11:03 Mani shunca, ya ayyuhal ladhina amanu digan paytta biz itibar versin biz kirik, e, iman kendirgan bandalar diganda, qani Rabbimiz buzigan imadi yapti. Usha, ya ayyuhal ladhina amanu digandimiz, siz itibar verin ki, Allah Ta'ala sizin nima qadar buyuradi, nima dandar qaytaradi. Agar bundan qaflatda qole digan buzik, Quran uqturib, Ramazan oyi mani, qancha khatimilar buladi, Quranlar uqlinadi, mani shunca paytta Quran albatda uzini samarasini versin digi kirik. Vabi jincisi, 11:32 Qur'an uqugen kisi, Allah bilen geble shishlikni, munajatini niyet qilish qirik. Kini munajat digani, Allah bilen geble shishlik. Guyo ki, siz Allah Ta'ala'ni kelamini uqugen peytizde, Allah bilen geble shihibsi. Bu, Allah'ni kelami bu. Oddi kelam mas bu. Mane, shu bi ishtan arsani, odam, qalbidan ishtan arsani, hazırlip turub, niyet qilip turub uqshiliyi qirik. Demek, bu, birinci sindime didik. Birinci Qur'an uqugenda, acir bu sindib uqulinadi. Ikinci, 12:02 çifa bölüşlük üçün, üçüncüsü, ilim bölüşlük üçün, turtincisi, amel, və biçincisi, Allah bilen münacat qilişlik, gebleşlik niyatı da ukunlar. Demek, bu narsalarda, əgər, Quran ukuşlikde, əgər, xayalimizgi kilitdirib, şunarsan, uqidigin busik, Quran uzun samarasini birer. Ramazan ayini fazli toğusda, Ramazan ayı bu mubarik ay, bunun fazli toğusda kub işitgenmiz, asosyan, Ramazan ayı haqide, gebrelingin peytde, Ramazanini fazli, 12:31 va Ramazan nimi uchun tutunladi, va Ramazan qanday qiliptirib ruzay tutunladi. Mani, shu ushte nukhtay haqiday qabirishligimiz mumkum. Kubraq, fiqh kitaplarda, darslarda biz Ramazan qanday tutunlisligi haqiday kub sawallar boladi. Nimalar ruzayni ochadi, nimalar ruzayni buzadi, iftar qilishligi odoplari, sahar qilishligi odoplari, ruzayni odoplari, vaha kaza, vaha kaza, bu ruzay qanday tutunladi digan sawalga jawab boladi. Buna fiqh kitaplardan topamiz. 13:00 Amma ruza nimi uchun tutulnadi? Ruzadan maksat nimi? Mana bu haqda aqida kitaplarida, raqaiq kitaplarida kubrak bunasani uchuritamiz. Bizde asasan, bizge yetishmey digan narsan shubuladi? Ruza nimi uchun? Allah Ta'ala kamil bir ayini ruzasini fars qildi bizge. Ayyamin ma'dudat, yani bu sanaglik kullar. Bir kummas, bir haftamas, bir ay Allah Ta'ala bana shu ayini bizge fars qildi nimi uchun? 13:30 لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ 14:01 bu hadisni ma muslim ruwayat qigan, wa Tirmizi ham ruwayat qigan, agar da Ramazan ayi kiladigan bosa, shaytanlar wa jinlarini kattalari baglan adi. Wa jannat ishikları hamasi aciladi, brarti ishik yap qamaydi. Dozak ishikleri hamasi yapiladi, brarti ishik ac qamaydi. Wa Allah Ta'ala tarafidan bir nidaqil ucu nidaqil adi, ki, ey yakshilik qiladigan adam qilib qa yakshilik yiyindi. 14:31 və ey yamallik qiladiga adam yamalligindan tiyilgin, toqtagin, dip turib nida qiladi. Har kicasta Ramazanda, har kicada Allah Ta'ala qancha qancha adamlarini dozakdan azad qiladigi. Allah Ta'ala hamamizi mene şu ayda dozakdan azad bugallardan qisin. Bu ay bir fursat biz uchun. Utkan Ramazanda biz icimizde yurgan bradarlarimiz qanchasi hazır bizda aldimizde yuk. 14:58 Ramazanda birge tutken biradarlar hazir qan chasini biz kuzati koydik bu ruza gechi. Ihtimal biz uchun bu ruza axirgi ruzadir. Bilmimiz biz qachan acalimiz kiladi. Likin bu Allahni fazli bilen hazir bizgin hasib qalib kiri yapdi. Allah ta'ala shukurlarga yitkisin. Hali aldimizda fursat bar. Shunday bu tuteliki ruzani Ramazan tugegen payitda ee isiz, manishin ney manishin qimadik, manishin fursatlar utqaldi dimeylik. Shu ayini Allah haqla ganday tuchligimiz kirik. 15:30 Bu uchum biz ozroq busiyem unu ilmini vurgamishligimiz kirey bulay. Qanday qisam, Allah oqlaygan dayi ruzay tutigim bulay man. Nima qilishligim kirey? Min, Allah oqlaygan dayi, Allah razi bulay digi ruzayna tutishligim uchun, gunohlarim kechiriliyishligi uchun, nima qilishligim kirey? Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkerler, beşte nomos, va cuma, cuma gece, Ramazan, Ramazan gece bulgan urtaligdaki gunohlarige kefarad digerler. 15:58 Lekin bunu shartik kabira günahlardan saklanyan bolish girek digan. Demek günahlar maghfrat qilinişliki uchun günah kabiradan tiyiliş girek. Günahı kabirada davam edib durub. Günahı kabirada eger davam edib duradigan bolsak, bunda şu hadis bilal eşlik mümkün ki, günahlar maghfrat qilinme qolishliki mümkün egen. Demek birinci urinda bu ayga tawba bilankirib girek biz girey bolad. Fatubu ilallahi cami'an ayyuhal mu'binun. Ey mu'minlar, hamalarin Allahka tawba qilad. 16:28 cəmi'an, yəni həmə günahlərdən tawba qeylər. Allah yə sidq-i dildən, aqiqi tawbatan, nasuh'a bilən tawba qeylib, mənə şu oygi qirb qeyləylik. Əgər Ramazan utqa gəndən ki, şunu işitsek, şu qöblərdə, xayolimizgi qilşim ki, isi səl aldıraq işitmab bizəkən bunu, azraq aldıraq işitkənimizde, boşqa çaraq bir hərəket qilardik, dihişlikimiz mumkül. Likin Allah nı fazli bilən, bunu mənə şu Ramazanlənden aldıraq işitlik bizgə nesqiləyibdib nərzələr. 16:59 Ramazaniga tawba bilan kirib kilislik kirik. Agar tawba qilib Ramazaniga kirib kilinse, Allah Ta'ala gunahlarini kicire digan buse, biz icun bu dunya hamma nirsiden korabi yaxsi buladi. Dunya hayati bu mata'ul gururdi di Allah Ta'ala. Bu aldana digan bir mata bu. Faydalanan siz qab kitadi. Siz tapgan mali dunyalar, qurgan uylariz, baska bir kicini namiga hatlanib kitadi. 17:26 Agar duniyadan utkitkan adam faraz qilin ki, agar tirlib kib qasa, uzini mali duniyasini kursa, qanaqa halat ki tushar. Quddiki, asardaki gani qabi, Ali raziyallahu anhu, qabristaniga ziyaretki barib, mumillariga salam berib turib, etarikan ki, e, qabr ahillari, bizdaki yangiligilardi, min silariga etayin, silardi mallarin hamasi taksimlandi miraslar, va ucaylarin hamasi basqa adamlar kib yesyabdi u yirdi. Ahil ayollarin basqalariga turmishka cikib getdi. 17:58 Silarda nima khabarlar direken? Bizdaki khabarlar shu, silarda nima khabar direken? Yani qani indi tili busan shu, mayyidlar jawab birsa. Agar shu ulyan adamna, agar tirl dirsa, nima qilishi mumkundi bu ilaysi? Agar orqagi qaytarilisa, nima qilishi digi mumkum usha oda? Yin belinci gapi, Wallaha a'lam, shu ikriket nomaz uqiyin disa kirek. Tawba qilayin disa kirek, usha gunuhlardan tawba qilayin disa kirek. Wallaha ta'ala Qur'an da ita'adi ki, illa man taba, 18:29 وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ كِمْ كِي تَوْبَقْسَ اللَّهُ كَيْ إِيمَانًا كِيْلْتِرْسَ وَصَالِحْ أَمَلَّرْنِقْسَ اَنَوْ شَاءَ اَدَمْلَرْنِي يَمَنْ اَمَلَّرْنِي اللَّهُ تَعَالَى حَسَنَاتِهِمْ أَلْمَشْتِرْشْلِقْ بَي 19:00 Allah Ta'ala farisitelere geytirirkenki, bu bəndəmni günahı kabirələrini azirati quyib turub, sagirələri bilan soqqitab qiladirirken. Günahı sagirələr bilan soqqitab qilinyan baytta, haligi bənda buldi, indi min duzakke kittim digan ishochki kilirirken. Qeysi günahda etse qigan man, qigan man soqqitab hammasini buyniga quyilgenden kiyn, kiyn tarazusunu bu pallasiga, katta bir sualih amallarda opki quyilirirken. Shunda haligi bənda shuash qogenden, ey Rabbim, 19:29 Mini bur ketta günahlarim barda, bir de kurm yapmam mi tarazda? Günah kabirilarda op giyen yu hali? Mini günahlarim barda dedigende, Allah Ta'ala itirikenki, sini qigen günah kabirilarin hasanatke uzgertirildi dediki. Ula ike yubaddilullahu sayyiatihim hasanat. Ularini sayyiatları, yomanlikleri hasanatke uzgertirilir digi. Likim bunu sharti, undan aldin, eti yabdi Allah Ta'ala, illa men tabe ve amene. Illa kim taubaksa, 20:00 wa iman kiltirsadiyabdi. Dimayk, uz-uzdan kiladi ki, tawba qilisligimiz, iman kiltirsligimiz, wa salih amallarini qilib bu ayga kirib qilisligimiz kirik. Salih amallar bi qiyilar, kim qoludan nima kisa qisin. Shiringab gapirish qolizdan kiladini, hich bu masa. Bir qultum, su mulan boseyam bi rozadarini iftar qildirislig. Ya ki, bitte khurma mulan bosey agar rozadarini iftar qildirislig. Hich qachan ma'rufni biz yengil sanamasligimiz kirik. 20:30 La taqqiran na minal ma'rufi shay'a. Yaxsiliqdi haqir sanamay. Ihtimal uja birgan bir dana khurmayiz, siz ucun irtagat harazda asqat qolad. Kirek busa bir vaqt ki gyan payitda bir qadam rol uynab qolad. Qatil ulmiyana hadislarini istikan sammalariz. Qatil ulmiyaya yusda adam uldirgan. Tuxsan tuqqis kishini uldirib turib, kin tauba qala mandiganda, bir rahubni aldiga kilgan, min tuqsan tuqqista adam uldirdim. 21:01 Allah miini kiciradimi digende, yuk Allah sini kicirmey digende. Shunde bu mese yuste busindib, rahibdiyem uldir koyi vurgen. Kin basqa bir rahibni aldige barib, shayman bolib, undan soregende, mi yuste adam uldirdim, Allah miini kiciradimi dize, nimega Allah kicirmeydi, Allahni rahmati kin, Allahka tawba qil, la sin yasheb durgen cayin, yoman adamlardi cayin. Yani yuste adam uldirseyem, hichi kimin uqulini qaytarmaygen. 21:29 Yusda adam uldirib ham, adamlar icida bimalali yesebi yurtdu bu adam. Demek bu qislaqda yesesligdi faydasi yok. Sin bu qislaqni tarqiginda, basqa bir jogi kucubutkin, mada bu hiciratini faydasi bu. Basqa bir yaxsi adamlarini icigi kucubutkin, usi jogi da yaxsi yesesini digan, bu qishi yulga cikgan baytda canini alindi. Bu qisini canini ge rahmet faristelari bilen, azab faristelari talasib qaldi ruhini. 21:56 Azab farisitilere etaydi ki, bu yusdo adam uldirgan biz alishimiz geregdise, rahmat farisitilere, yuk bu tawba qiganidi, biz alishimiz geregdi. Allah ta'ala ushende, ular urtasite hakem, masafani hakem qiylar, ikde qishlaqni masafasini ulchaylar, agar qaysi qishlaqka yakirraq buse, ushengi hukum bosin direkin. Kin Allah ta'ala aligi yoman qishlaqka etayrekin ki, uzaq bugin direkin, yaxshi qishlaqka yakin bugin direkin. Ulchagallari da bir zira yaxshi qishlaqka yakin chikarekin. 22:26 wa shub ulan hukum chqarilib, u rahmat domine qarib qitirikid. Coyikiginda bir qadam ham, bir qadam ham coyikib qolad. Yasin surastaki ayatdi u qigansida rahmalariz. Yani biz, ularini, asarlarini, ulamalar tafsirde sunu, ay, asar ahum ilal masajid, masjidke yurub orgin qadamlarini yozamiz digi. Bani Salama Bukhari ruwayat qigin hadiste, Bani Salama qabilasi, Rasulullahni masjidlarini yakini ge kuchib gilemizdi, niyat qolishgini gen. 22:56 Rasulla bar dillardankin, ey Bani Salama, sidlar masdi, yana ki kuchib kilişlikke, yakani ki kuchib kilişlikte niyat qigan ekan sidlar, min şunu istim digallarda, hey Rasulla, namazgi qatlaştikci qimbul yapdi. Madinani tashqaristan harbi ishval namazgi barış qimbul yapdi diganda, Rasulla itdilar ki, diyarakum, ey Bani Salama, diyarakum tuktab atharukum, diyarakum, ey ilzamu diyarakum, joylarin de turiylar, asarlarin yazilar digar. 23:24 Harbidda qadamlarin yazilad digan. Harbidda qadam, masjidka bozgan qadam, yazilin adi caylarin da turilad digan. Rasulullah s.a.v. bu hadislarini sarkida, Fathul Bari'de Ibn Hajar etadlar ki, chunki Madinani atrafu acilib qalmasligi chun Rasulullah s.a.v. shun edidilar. Agar hamma Madinani icigil qirvasa, tashkardan kilitgan bir dushman ya bir nasi brokisa, Madinani qafilatda qalishligi mumkun. Ushochun ham, tashkarda ularin turishligini qokladilad digan. 23:54 ham yana bu azir buladi diyarakum tuqtab atharukum digan. Hatta qadam, bitta qadam ham usha azir bulib yazili yabdi. Biz bunu hiç qayalimizgi kiltirmagan narsalar bulad. Fuzay libna yazini, Tawba qadishlik qisasini hama mizi ishtigamiz. Agar bu qisada bazilar u qisani sahi sahimasligi da gapirsaham, dekin bu sirat kitoplarda, tarak kitoplarda sabit bulgolgan, bu kishi qarakci buganagan. Qarakciligi ham, 24:24 xichkim qimagan qaraqsini yidi qiga. Yani, xacilar di pulun torta olara ki. Xacilar pulmadan cikadi hachga. Yolda turib turib, xacilar di pulun torta olara ki. Bir kuna, bir cayda, bir xaraba cayga kirib, divarda orqasta uzlari cide gaudalik, bakvat kishi bugana ki. Xaraba cayda, dama bu turgan peytda, divalda orqa tarafida ikta hachga kit edigan adam kib turib, geblexib turgan da, su sal ihtiyat bu gebreylik, fuzayil kib qomasin. 24:52 Fuzayl kib qasabizdi malimizda apqaya edib gebrit karligini uzi istib, uzi tasirlanib turib. Uzi tasirlanib turib, ey Fuzayl, adamlar Allahdan, khurqmastan, sinan khurqay digan bub qabdi, shu dereci gece bardi imedib, tavba qigan egin. Bu yan bir rivayet. Bazir rivayetlerde etilinadi ki, u kishi shu qaraqçiligi bilan birge, bir kishini cariyasi bilan zina qilishlik oda tahan barakin digi. Bir kini kichqorun shu zina qilishlik uchun divardan sakrib utishbaytida, bir qarini uqit karligini istikan. 25:22 alam ya'ni lil-ladhina amanu an taqsha'a qulubuhum li dhikrillah wa ma nazala minal haqq. Iman kiltirgan adamlar uchun Allahni zhikriga, qalblari yumxab, Allahni zhikriga qaytishlikke, vaqti kimadim iken, digan ayatdi ishtikende, ushe joyda qalbi gechitibu ayat. Shunne divardan orqayga qaytishbushub, vaqti kildi digan, min tawba qaldim digan. Kin uydakilar bina khayirlasib, uqshi Makkege qarab kitgen, uqshi uchun. Fuzayl ibn Uyaz bu bitishgen. 25:51 A immalardan, islam imamlaradan u kuxu, tawba qigan, va mana xu daraziga chaychigan. Mina etmaksibu ganim, mana xu Qur'anla u qidigan qarini, tilawatini istib, bu kuxu tawba qildi. Xu Qur'anla u qidigan adamini barakasi bilan, bu adam islamga kildi, indi bundan ki, etishibiniz munkun, huzayl ibni ijazni islamda qigan harekatini, hamasini sawabbi kemaymestan, mana xu qarigayin barurad. U qara unu bilmagan, bu ilishiye munkun. Kic qurunda tilawat qiliyabdi. 26:20 Bir ağız ağızdan çıqan kəliməsi, bir kättə bir kişini islamiga tawba qiliştik ki, safab buq qoliabdi. Mani shu uchun, ma'rufni hiç qaçan xaqr sanamasligimiz kirek. Tawba qildik, amadi shalixti kupra qiliştikimiz kirek, bu ay mani shuna qangi qiladigan ay. Qur'an uqimiz, qarnimiz tuqbulub, iftar qilib turub, basqa adamlarini halatadan bi xabar qamaylik. Agar uzu tuqbulub turub, uyu da, kushnisi aç bulub turub, 26:51 uzu toqbobdurib uxlasa usha adam, va usha bilsa ki qushnisa ac ikenligini. Bu qana qanga iman boladibu. Qanda iman boladibu, uzini mumi mradari acligiden uxlayabdi, bu adam avqatini hazm qaladigan narsadarilar izlibiyur shumkin. Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam buna qanga adamda iman bomaydi digallar. Demek, bu narsalariga biz itibar qarad eylik. Yaxsiliydi hic qaca marufti, siz haqir sanamayn. Ihtimal bit de sizdan chikan kalima bilan, 27:20 bir adam ıslom ge kirib kit shimkin. Mani qanabini ıslom ge kiriginigini bilasidlar, Bukharini shayqi, mani Shoaibat ibnil hajjajni bir aqiz gapi bilan, bitte hadis eti birgin, uşa bilan ıslom ge kirigin. Araqica digin adam bugin. Basirada qiqib, shirigilari bilan bir joge barib araqica mizdib, yolda kutub turgin peytte, Shoaibat bütün limalari bilan uzini, shagirtlari bilan kup, cemaati cide kib qogin da uksige. 27:50 bu kşinin hayati boşqaca kuryngan, ki bu kim bodhisa bu muhaddis diyişgan, barib, shu'bana uloğudan uçlap durub, bingi hadis ayet digan ekin. Shunda u kşi qarab durub, haddasana fulan, qale haddasana fulan, haddasana fulan, qale Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, inna mimma adrakan nasum min kalamin nubuwatil ula, ida lam tas tahyi fasna'ma shi'id. Aldingi peygambarlardan qogan ilim shuki, agar sen 28:20 siyn, uyelmeseyn, bilgan indi qiliv urdigan hadiste etkildi. Xu hadis uksin qalbiga itibaridi. Agar uyelmeseyn, bilgan indi qiliv urdiganda, sunne toqtadadan kin, uyuge kilib turib, uyudaki araklar, xamirlardan, hamasini toqvarib, ona si bilan xayrileshgani ki, ona min bilan qiyamati korishasdi gani ki. Odamlardan soragan ki, kim, in alim adam kim, dib soralin ganda, in alim imam Malik diilin gani ki, Moshpeyt. Malik Madinada bugan. Basiradan Madinaga qarab ilim urganishki ki gani. 28:49 Kelib, imam Malik ta aldadan, qimir lamazdan imam Malik ulganca darch qigan agar. Imam Malik duniyadan utkallardan ki, inki in basraga qaytib arganda, shuaba duniyadan utkan bogan. Sho ucho u kishu numadan, shaykhadan bitta hadis rawat qigan. Manashu hadis. U kishina xayatini uzgartir vargan. Manashu uchun biz ma'rufti hic qachan bir haqir sana maylik. Biraqiz gapimiz bundan bir adam islamgi qirqid shumkin. Bir, siz kireyq bosa atvar adigan. 29:18 tashlavar edigan ta'amizga kimlardir, muqtashdir. Yakinda ben YouTube-da bir nimanı kurdum, bir lavhanı. Saudiyada busa kireyki, shuk tashqariga apcik quyibdi, o shilardi, ustuda gu shiminan bir yuzdan, yuzca bar o shi. Qayrdadir, adamlar, musulmalar o chidan uliyabdi. Unu yanida bir kursat quyibdi, bir kozanda oqaddi, ta'igi qogen, barib yoshilar shuk talash qilib durub ali qirib yiyabdi ta'gini. 29:48 qana qa iman bu uxan asalarda nuhat kurmaymiz biz? Agar kur etkin busa ki kuzlar qana? Sunmun, bukmun, om yondib, Allah Ta'ala, ularini kuzlari kur bub qagan, qulaqlari kar bub qagan, haqdi istislikdan, ummat fahimlari islimi qagan digan, adamlargi uxxib qal digima. Mana bu ay, mana shunar sani isleta digan ay. Bu ayini hikmetlerden biri, hikmetlerden biri, insan och qagandan kiyn, sus agandan kiyn, bashqalarini, 30:17 azraq buseyim qadrigi itadigin boladi. Odam uzu qarni ac bugendenkiin, basqalardigin boladi kiin, mingi uxsab manisularim ac busa kireyidib, acdi qadrini boladi. Insan daim tuklikde yase urse, qarni tuyib kup, muddat su tuklik peytide yurse, bu adamni qalbi qarib qalisdigi minkunakin. Fa tali alihimul amadu fa qasat qulubuhum, muddat uzaq bugendenkiin nimette odam kup, vaqt nimette kup yasesi, 30:46 xalbi qorayib qalareke, uzini qatasi bilinmaya qalareke adamgi. Xuddi ki, ushe hayattan razi bulib, adam irtilab turgen danki ki, kechkeche nima qil yapben min? Rabbim uchun min nima qildim? Rabbim bilan min qalbimdaki muamala qalney buli yapdi? Dib, adam ushene sani islaq qilishligin kirek, bu ay, mana shu ay. Qalbimizi islaq qililik, Allah bilan muamalamizi tuğr ililik, bu uchun birinci qilitgen shimiz tawba bilan kirib gelishimiz kirek. Tawba qilishligin de sharti, 31:15 Tawba qaliçtikde uçta rukunu bar. Birincisi, uça qilip turgan günahdan tiilish gerek kishi. Agar günahdan tiilmeydi qan bosa, bu tawba bu meydi? Qancha qancha günah qip turgan odabilar bar. Ribadan pultapadi, baska bir haramdan, ya kimgedir zulum qip turgdi, kuxlisi ge zulum qiladi, qaynnalar kilini ge zulum qiladi, xotini ge zulum qiladi, oda şu zulumda davam etip turgan halatda tawba tawba disa, bu tawba bilan, 31:45 Tawba deyil meydi bu? Tawba qilişlik uçun zulümden tiiliş girik, birinci urunda. Qilib turgen günahıdan tiilişlik girik. Ikkincisi, pşeyman qilişlik. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam etkirleri kabi, yani, tawba qilişlik bu pşeyman qiliş. Tawba qilişlik bu pşeyman qilişlik digani. Huddiki, al-haccu arafatu digalleri kabi. Hacc bu arafattan ibarat. Bu digani, agar arafat diga barmasayiz, haccis hacmas digani. 32:14 ḍḈḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ 32:45 bir araqda, bir kutar isda ichi vargan ikan, man tauba qildim, dip turub, gapida tauba qildim digan bilan, lekin bu qiga masiyatini maqdi yaptir bu adamlargi. Vab, udu isit turgan yoshlardayim, shijadilantir yapti, usha masiyatli qilishlikki. Yoshligi da qilgan buzuk islarini, adamlar isida maqtab gapirip turgan adamlardi koras. Lekin har iki gapida tauba qildim dip qoy shumkin. Tauba qildim astagfurullah, qibat masu, lekin dip turub qibatda boshlaydi. 33:14 Qibat masulikin, haqqatda nam shunda edadib, bosh dedig abdi odim. Bu, tawba qilish, bu maydi bu? Tawba qilishlik diganib, shayman bolishlik girik. Uchunchi sharti, tawban uchunchi sharti, shu ishka ikinchi qaytmey mandib durib, qas qilishlik girik. Qalbidan aqdi boqlaş girik ki, min shu ishka qaytmey mandib. Sayyidul istighfarini ishtganmiz hamamiz. Allahumma anta rabbi, khalaqtani wa ana abduk. 33:43 Wa ana ala ahdika wa wa'dika mastataat. A'udhu bika min sharri ma sanat. Abu'u laka bi ni'matika alaya wa abu'u bi dhambi faqfirli. Fa'innahu la yaghfiru sunuba illa ant. Ey Rabbim, sin min Rabbim san. Min sini bandayman. Gnohlarimdi kechirgin, agar sin kechirmasan, kim kechiradi min edigan? Min gnohlarim bilan singe baraman. Faqfirli, yani min kechirgin, mana shundi bir şeyman bolib, utken narsalarini, 34:14 odam qalbidan u shanarsaga izilip, tashlip, Allahke tawba qilishlik girik. Bu, qachan ki, agar, bu, hazir etkinirsahimiz, u shkita sharti, agar bu gunax uzi bilan Allahni urtasda busi bulad. Amma agar gunax benda bilan urtasda buletkin busi, unga turtinci sharti ham qoshiladi, u sha benda hini razi qilishlik girik, unu aldidan u cikirik. Agar unu pulunu naaxa qigin busi, pulunu cayga qaytar qoyishlik girik bulad. Agar unga zulum qigin busi, 34:42 Bir narsalar zarar keltirgan bosa, ushe zararini qapilashlik kirek. Bugun, hazir u adam qutulib kichdigi mumkun, tili utkirligi uchun, qarindashlari qupligi uchun, ya qazi unu tanishib ugarligi uchun, ya ki bu, mese, ikdi adam talashib kib qosa, biri ikkincisten kura suzamaliraq bolishdigi mumkun. Bu, suzamaliligi bilan, yaxsi gapirishdigi bilan, yani, uzini gapini, uzu utkisi qoyishdigi mumkun, qazi gapirgin gapi geqara fukum qiladi. Bukhariyida... 35:10 Qilinye hadiski oxsab, Rasul Sallallahu alayhi wa sallam ediblar ki, silarini bazilarini mingi hukum qidib talasib qisilarin, bazilarini gapke ustaligilarin uchun mingi ushani gapige qarab hukum cikarib ireman. Lekin agar u adam na haq bir narsani mingi unga bersim, mingi zahirige qarab hukum cikarib man. Agar na haq borsa unu amasin digarlar, bilsin ki, dozaqtan bir ola unu parchasili mingi acirati bergin bolaman. Mani bu narsan, bu narsalar, bizde qurqitishlik gerek bu hadislar. 35:41 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam halaliyyishlik torsda qepirdiler. Halaliyyishlik, ey mumillar, Allah ta'ala sallallahu alaihi wa sallam huddi ki, peygamberlerga buyurgan nersage buyurdi. Peygamberlerga etken ki, ey peygamberler halaliyyiler, wa salih amalqiyyiler diyilgen. Wa mumillarga etken ki, ey mumillar halaliyyiler diyilgen. Yani, mumillarga han, peygamberlerga han bir xil hukumlu qepirgan Allah ta'ala. Kin, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bir kishini misalin ettiler. 36:10 ثُمَّ ذَكَرَ رَجُلًا أَشْعَثَ أَغْبَرَ يُطِيلُ السَّفَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ يَا رَبَّ يَا رَبَّ 36:40 Demek, dua qilişlik bilen dua qili uramiz. Likin, o dua qilişlikden man qili etgen narsalar bar. Allah'tan istighfar süremiz. Likin, istighfar qilişlikden, Allah maqfirat qilişlikden man qili etgen narsalar bulad. Mana bu narsalar, maqfiratdan man qili etgen narsa günah kabirelir bulad. Biz bu ayga, mubarak ayga, Allah'tan tawba qilib, Allahke tawba qilib turib kirib kilamiz, va günah kabirelirini tashlashligimiz kirey bulad. Uzu biz eddik, agar tawba qilişlikde sharti, günahdi tashlashlig didik. 37:12 Agar da gunahini davam etdirib durgan bosa, masadan bir ribadan fayda kirib durgan adam Ramazan ayda tahajudlar uqidi, dualar qiladi, vabashqa qiladi, likin gunah-i kabira davam etyabdi digani bu. Zulumi davam etyabdi digani bunu. Bu, uzu-guzu zulum qiladi bu adam. Sho uchun bir kun kiladi ki hali, adam şeyma yiyidi uşa kunda, silar uxun dey bir kundan qorqiylar ki, yosh bala chahini qarri adam qilib qoyadigin kundan qorqiylar. 37:41 Yac'alul wilda nashiba. Yani yash balilarini xarri adam geylantir qoyadi. Umar ibn Abdulazizga, sizne bu taqwa yuliga, otishligizga, safab buganlarsa, nima diganda etkene keller, minibir yash gulamim bolarda khizmatchim. Bir kunu uramandib turub aldiga barib, shundayib qolumni kotergen payetimda, siz bir kechasidan qorkayin, ittasi kunduzu qiyamat boladigan kechadan qorkayin digan. Ittaqi leylan sabihatuhu yevmul qiyamat digan. 38:11 shunday ki chaki, tan atisa qiyamat boldi digani. Yani qiyamat kundan qorkin digani. Shu gapi minge tasir qildi, shu-shu tamamen min tashladim hamashdi digani. Mani bu kundan agar istedigam busak, qiyamat kunu agur bu. Hich kim bir-birige fayda vermaydi. Yani bala uzini atasige fayda verilmaydi. Va ata uzini uglige fayda verilmaydi. Hama uzim, uzim, uzim dip qoladi. Mani shu kundlarda ihtimal, shu ramazanlarda tutka rozalarimiz, 38:42 asqatq balishligi mulkin. Bu ruza maghfirat ayi, talba ayi, mani shu uchun, shu ayiga kiribkiliyab bizmi, taqwa hazil bulishligi uchun, biz utkin narsilarla hamasini tashilayisligimiz kirik. Va Quranini uqishligde, Quranini uqishligde tadabbur qilib, haligi yukarda itkinimiz kirib, niyatini hazırlab Quranini uqishlig kirik. Bu Quran, huddu Allah Ta'ala misalda itkinik kirib, suga uqishatkinik kirib, qalblarini yuva digan bir narsi. Qalblar yuvaladi. 39:12 ayatlar, rahmat ayatlari utken peytta Allahdan surab, azab ayatlari utken peytta Allahdauladan usha azabdan panagdilab, Qur'anda utken ummetlarda waqiyylari kiladi, nima buldu usha Musa a.s. bilan Fir'aun waqiyylari, wa boshqa bir peygambarlarinin waqiyylari kiladi, unasilar bizgi qissa uchun, shundayi vaqti chagli uchun etinin genarsamaz bu? Bundan biz xalbimiz yugulish girek ushanasidin, tazakkur bulishlik uchun, isletma olishlik uchun, zikra, 39:42 Qur'an ne? Allah Ta'ala zikra digani, yani islatma. Banda nasihat, bu islatma, zikra, tazakkur digani, masalan bir safarga cik etgen busak, ki, min sizde alizge bargen payetimde, siz olgen narsani kulizdakini kursan, minem isim geladi iye, min omab ben bu narsani, sizde kulizdakini korib isimge kildi. Ana bu tazakkur digani. Qur'andaki narsalarini, qisalarini okigen payetde, bizde bar bugan gunahlari otup qalisdigi munkun shende. Bani İsrailini hile neyrengleri otadi. 40:13 Shamba kuni ularini balga ulamaylar diganda qancha hile niren qiganliklari utadi. U shanarsalar bizgi pandi nasihat bulishlik girek. Uzmizdi uzmiz aldab yurmaylik saryatda biz yurib biz. Alhamdulillah uquldik, buquldik dipdurib. Adalat tarazisi bina quyibdurib uzun-uzun sop kitab qilishlik girek odan. Bugun sop kitab qilishlikiz osan uzizdi. Ertage vaqt kich buladi. Qancha qancha uxulegan adamlar bar irtalab qaytib urdunu turmaydi. 40:41 Ya irtalab onladan turgan adamlar bar qaytib, caytib, qaytib barmaydi. Bal kim qancha-qancha kishlardi, hazir farishtalar olardi kafanlarini pichib turgan, bol isligi muntin. Bu narsa, haq bugan narsa. Hamamiz uchun. Umur qisqa. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkirlari qabib, meni ummatimni umru almi shiyash bilan yitmi shiyashda urtasda didilir. Almi shiyash bilan yitmi shiyash. Bu qisqa umur bu. Agar sakki saatdan uxlasa giyirme yilini uyoku gec qarib tashdeyik. 41:09 Lailatul qadri, xoyrun min alfi shahir. 41:39 Lailatil qadr ming aydan korayaxshi digilgan. An shu lailatil qadrda ghaflatda qamaylik bir kiqa. Likin bu kiqa qachanliga edilim magan. Harxil ruwayatlar gigan. Agar baz ruwayatlar yigirma yittin chisida digan ruwayat, kuprak, racih bub gigan bosaham, uyam anix shu digilim magan. Ramazanda dibik bu kiqalar bar, bu barakalik kiqa. Man shu kiqalarda ibadat qilaylik, ghaflatda qamaylik. Namaz uqib, Quran uqib, Allahtan surab, tawba qilib. 42:09 qanca yaxsilik buse, amali salih buse, man uçunda qilib qolelik, ihtimal Allah Ta'ala buzda günahlarimizi kicirir. Kin, biz hazır etkenimiz günahı kabiradan tiiliş gerek dedik. Günahı kabiradan tiilişlik, maghfirat qilinişligini sabaplardan biriygin. Günahlarda maghfirat qilinişligini, şartlardan biri, günahı kabiradan tiilişlik. Günahı kabira bu, nimi bu? Günahı kabira, yani, Umam Qurtubi Rahimahullah, 42:38 shu kabiralar toqrisda yapirgallarda, ayatganakallar ki, gunahu kabira digani, bunga kitab wa sunnatta, Qur'an yaki sunnatta, mana shu gunahu kabira dib ayatalingan gunah buladi. Masalan hadislarda hazi tarjimalar chikgan, Qur'an tarjibasi chikti, kuprak hadisda kiladi bu, mana shu ish kabiradan dib kiladi. Masalan Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayatgallar, min akbaril kabair, 43:08 An yal anar raculu walideyhi. Yani, in günahı kabirani kattasi, kişi uzunu ota anasini lanetlashligi. Sahabala sureske, Rasulullah, kişi qande uzunu ota anasini, uzu lanetlaydi? Diganda etdilar ki, baska bir adamna ota anasini lanetlaydi, kin u bunga cevab qetirad. Yani, uzunu ota anasiga bugal lanetli, uzu sotvaldi bu adam. Mana bu, günahı kabiradan bu. Yo ki, muslim ruayat qigan hadiste kiladi, Rasulullah s.a.v. etdilar ki, 43:40 in gunahti kattasi, bu, Allah ki shirk kildirishlik. Bu yan, ushe min akbaril keba'ir, al-ishraqu billah. Wa ata'anagi akbulishlik, wa kiyn Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam yonbashlab turgandilar, turub utir valdilar dan kiyn, yalgan guvah birishlik, yalgan guvah birishlik, yalgan guvah birishlik, takrar eyti urdilar, takrar eyti urdilar, hatta sahabalar Rasulullah bas qisalar bular didib qaldig digil. 44:07 Yalgan guax birishlik bu gunaxi kabiralardan, agar kimda kim bir mumin brodarini haqiga yalgan guax birib, yana birib turib davam edib tur etgen bose, mumin brodarini arkasidan onu aybini izleb yurgen bose, bu adam maghfiratdan umut qibu otirishligi qiyin boladi. Bu fursat utkitib qaladi bu adamla. U shu uchun shu zahati bunakan ki gunaxilardan teyilishlik girik. Yani Quran da ya ki sunnatta bu gunaxi kabiradib etilingen gunaxlar gunaxi kabiradib. 44:38 Ya ki bu mese, bu gnaxke, gnax kebir edib etilin edigan, yana bir turu, unga shariyatta bir hududlar bilgilengin bolad, cezalar. Meselen, uğurlige adamni kolini kesishligi uğurini, zinakarga boladigan ceza, tohmatliga boladigan ceza, Quranda sunnatta uşa cezalar etilin yan. Qaysi ki gnaxke shariyatta bir hudud, yani bir bilgilengin ceza keldimi, bilin ki uşa gnaxke bir edigan. Bu misalic deyim kub. 45:09 ayətlərdə, məsələ, as-sariqu wa as-sariqatu faqta'u aydiyahumə, yal ki, zinakar torsda, uğru irkeq, uğru ayvalin qolini kesiyilər digən, Allah Ta'ala. Demek, biləmiz ki, mənə şu uğurlu qilişlik günah kebiriyik. Uğurlu qilişlik digən də, demek, unuturukub uğurliqni. Albette, bir şahsı, çuntakida an etkin narsayam uğurlik. Likin, cemaatin narsasını uğurlab turşam uğurlik buladi. Vaha kaza. Demek, uğurligi davam etib tur etkin, odan bul etkin bu sə, 45:39 bu ishtan toqtab, bu ayga kirib gelishlik kiri buladi. Maghfiratdan modami ki, umudimiz barmi, shun arsadan toqtaylik, Allah Ta'ala dan suraylik ki, uzi tawfiq versin ish toqtashlik ki. Va yana duzaq bilan qurq tilinyan ishlar. Yani, unu qilisi qisa, duzaq buladi bunyadib, qurq tilinyan ishlar, bu gunaq kabiradan buladi. Yani, hadista, ayatlarda kiladi ki, shunu qisa duzaq buladib. Masalan, Muttafaq alai hadista, Bukhariyeva Muslim chikarigan hadis, 46:08 Man kathaba aleyya muta'ammidan faliyatabawwa maqadahu minan naru. Kimmingi agar qasdan bilib yolgan gapirisa, yolgan tuxsa, yani Rasulullahdi namiga yolgan gapirislik. Rasulullahni namidan gapirislik. Rasulullah etmagan gapdi ayitli dihislik. Ushochuna muhaddisler, hadislerden etislikden tihilip kogan. Sahabalar hatta Rasulullahdi, man iso hadislerden kin, hadis etislikden tihilip kogan, qurkup kogan. Rasulullahni namidan min, 46:36 Rasulullah itməngin gebtə et qoyməydi. Əgər kim də kim minin namimdən yalqan gebre digəm buse, cayini duzaqdan avasin digəldi. Demek, bunu biləmiz ki, mənim şu hadisten Rasulullahnı namiga yalqan gebreşlik, Allahnı namiga yalqan gebreşlik, bu, in kette günahlardi kettesi. Hattaki, şirkten həm kette. Uz in kette günah şirk, likin Allahnı namiga yalqan gebreşlik, bu, şirkten həm kette digənligimiz, 47:04 Çünki bu işde şirk həm var və ziyade əmələm var. Rabbul aləm həngə vəzini tingləştiriclik var. Allah ayitməgen gəbdi ayitli diyişlik. Bu üçün ilimli mən digən, mufti mən digən kişilər bunarsayda ciddiqatliq, ihtiyat buliçlik girik bular. Fatua biri digən adamlar, halal-haramdi gəpiri digən adamlar, mənəv halal, mənəv haram digən adamlar kimi namiden yalgan gəpiri gəbdi. 47:30 وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَسِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلَالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبُ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبُ لَا يُفْلِحُونَ 47:57 Allah'ın namı, mənə şuna qangi hadislarda, ayetlarda kiladi ki, u duzax bilan qurq tilingan amallar bar. Duzax bilan qurq tilingan. Ya ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etkirlar ki, meni iki kişi kilib turib, şu kecada meni sayir qildirdi, digirlar. Yani, miki ayet dilancı, biriz uzun hadis. U shanda, men bir anharda aldiga bardim. Anharda aldiga barsam, anharda, kondan bugan bir anhara ken, icide bir kişi suzu biyurttu kondin icide. 48:27 çıqa məndib durub, əligi suni çikasiga kisa, qırqaqiga kisa, qırqaqda bir kişi turibdi də, aqzını acib bir taş tıqvaradi, yenə çikariga girib kitadi əligi adam. Kin, mənə şu, kin bu, dib, sura gəlim də, haristalar mingi eçtiki, bu, riba yiyidigan adamdi gəndi. Riba yiyidigan adamdi, mənə şu, dozakta, qannan bugan anhar eçidi yurgənligini Allah ta'ala etiyabdi. Demek, mənə şundan biləmiz ki, bu, günahı kabir adam bu. 48:58 Riba bilan shughullanib turgan adamlar, manisho hazırdan, manisho ishtan toqtash girek. Agar toqtamasa, demek davamit yapdi budigan. Ya ki bazibir amallar boladi ki, shariyatta unga qattik tahdit qilinyan. Bazi biz bazibir bittikti misallar kiltir botamiz, kin biz bu ay davamida agar Quran uqsak, hadislar uqsak, ushanda shu kib qasa, shuna qangi ayatlar, bilin ki bu gunaxi kabira boladib. 49:25 Lā yattakhidhī l-mu'minūna l-kāfirīna awliyā'a min dhūni l-mu'minīn. Wa man yaf'al dhālikā falaysa min allāhi fī shay'in. Mu'minlər kafirlarını uzlariga duz tutu omasın. Mu'min qalib uzizgi kafirini duz tutmayın. U kafir Allah'ını düşmanı o. Mu'min agar sizgi kuzizgi bir biçara bukurinsa ham, quluda pulubumasa ham, quluda ishkimay didib uylasayiz ham, siz bilmeyiziz ki ihtimal siz şu sabapli rıslanib durgan bulshizan mumki. 49:55 Rasulluhu aldiga bir kish kib uzun akasdan shqayat qigan akam ishlemey yotadi faqaddi. Ishlemey yotadi, u zayif kishi bugan. Shunda Rasulluhu itdilar ki, la'allaka turzaqu bihi. Ihtimal sin shu sabapli rizqla nantireli etkendir sen. Shu zayiflar sabapli, singe rizq gelib durgandir. Sini uzin ne u baka yapdi uz aslida. Uzi rizq Allahini quli daki narsa bu. Rizq Allahini quli daki narsa. U shu ucu mumin kishini zayib sanab. 50:25 kafirlarini silar uzlariniye, duz tutmaylar harkanchi silar dik uzlariniye, katta korun sahem. Kim, agar shu istiqil ediken bosa, u Allahdan, hich bir yakilligi yok, Allahdan uzaq adamu, falaysa minallahi fi shayk. Hich narsada Allah danmaz, na dusligde, na yordamde, na duasini icabat qalishlik, na yordamde, hich narsada damaz. Mana bundan belayamiz ki, kafirlarini duz tutuqlik, mumillar qalib kafirlarini duz tutuqlik, u yoman narsayken, yoki, man qashshana falaysa minna hadiste, 50:55 Kim bizi alletgen busa, u bizdenmest didi. Demek, manabuyam günahı kabiriliden bulad. Biz bunarsalarda nigayet yapmiz? Maghfrat oygi kirkir yapmiz. Maghfrat qilinishligimiz uchun, tavba qilishligimiz kirek, va günahı kabiranlarda tashlashligimiz kireyken, bu uchun günahı kabirani biz bilishligimiz kirek. Imam Zahabi rahimahullahini keba'ir kitaplari var. Günahı kabiriler etilingen, va manashunda günahı kabiriler etilingen. 51:25 bu kitab tercime ham qilinyan ike. Uzbek tilige tercime ham qilinyan. Hic bu mese, hic bu mese, shu kitabda alib, mundarijasini bir uqib qorib. Arab tilini bilgan talib olimlar, albette u kitabda uqib uqishkirek. Chunki, u narsay, yoman narsalar nimey ikalini gini bilse, yoman nimey ikalini gini bilse, u shenden saklanad odan. Yani, min yomanlikdi bildim, nimi uchun? U shen narsadan saklanislik uchun. 51:53 qana shu gunahlardan qis-si minda barikyan? qibat qiliştik, gunah qibira masmi? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? qibat qiliştik? 52:23 Silar bunu yoman kurasilar. Demek ismi deyken, taqwa qiyilar, Allahdan qor qiyilar. Siz, uzu biz amal, ozu qida amal qilamiz. Shuu qigan amalimiz diyan, brogu bihirib, unu qib, unus qib, ob qitsa, bunus qib, ob qitsa, quddiki Rasulullah itkirlar ka bu, muflisni hadisini iskansilar. Atadruna man il-muflis. Rasulullah itkirlar ki, bilaslar mi, muflis kimligini? Sahabalar iski, muflis digani bu, yani isi bankirotka ishregan, butun dirham dini ordan acralgan adam digisti. 52:53 Shundar hasil etdilar ki, yuq, muflis digana, qiyamat günüde ki ilganda, u qiyamat günüde, ya'ti yawmal qiyamati bis salati, waz zakati, wal hajj. Qiyamat günüde u adam namaz bilan, zakat bilan, hajj bilan kiladi. Qutdu shu cayda, ibn Abdulbar, shu hadisti sharqada etgeni kenki, demek bu adamda uqigan namazı, tutgan rozaları, zakatları, hajjları kabul bugan. Qiyamat günü kiladi, u diyabdi. Qiyamat günü shu bilan kiladi diganligi, 53:23 qabul bugan amallar buladi unu. Lekin, qiyamat gunda sopki topki qiganda, mana odamini suqgan, mana odamini urgan, buni malini yigan, buni xibat qigan, unus kiladi uzini haqqina op kitadi, unus kiladi uzini haqqina op kitadi, kin haqlarini olucilar kup, bunda hasanatlar tukaydi bu adami. Kin Allah talay taraykan ki, hasanatlar di unniga, bular sayyiatlardan, yamanlikilardan tashlip kitadi. Kin qarasa hasanatlar di unnida katta bir. 53:51 taqdey sayyiatlar yigilgen boladi, o adam biyuriladi, dozak katesi wariladi digar. Mane shu adam muflis. Kim xoqlaydi shunay bolis digini? Azgina-gina amal qipturib, shu amalda broga birishti xoqlaysi mi? Adam kimni qibat qiladi wuz? Asli da. Yaman kurgan adamini qibat qiladi. Bilin ki, siz qibat qiladi qan, adam sizde hasanatizi irtiqab kitad. Yaman kursez, yanayim qibat qimasi qizkiri boladini. Asli da, agar mantiq bilan uylaginda. Mane bu, narsa harbirimizda, kupchilik adamlar da bar bugan illat bo. 54:22 Men awalanbar bunu uzumga wa ishturga hamamizga bir nasihat qilibayta ban ki, bu ishtan qani bozayim toqtashligimiz kirey. Madami ki, günahlarimiz maqfirat bolnishligini xoqlayimiz mi? Hamamiz xoqlayimiz. Allah ta'la günahlarimiz kechirsin, tawbalarimiz qabulxisin. Ushani sharti günah-i kabirelerden tawba qilayib kiribarishligimiz kirey. Demek biz uchun, yana bir takrar, mani şu günah-i kabireler kitaplarini alib durub, oqib, 54:51 shunu hic bu mese mun darijasini bir kurb chqilik agar buna uze asli tafsilati bilan uqishligimiz kirik. Gunaq ka biriler, dima? Toğru bilamiz. Zina yamalligini hamamiz bilamiz. Uqirlik yaman, yalgan gapirishlik yaman, adam uldirishlik yaman. Adam uldirishlik, mesele, qan chakatda gunaq bu? Bulib ham ushe uldiril etkin, adam mumun buse? Erte qiyamat günu qande adam jawab birad? Bu nasilar ki, bana shu gunaqlerden adam tiilishligi kirik. 55:20 Mu shu uchun, biz günah kabirələrdə bir sıramı vəli bu tüçləgimiz kerek. Allah Ta'ala bu ayda hamamizgi baraka versin. Günahlarimizi keçirsin. Allah Ta'ala uzu xaxlaganday, roza tüçləgini Allah Ta'ala uzu nasib qısın. Bu ay, yana takrar etəmiz, bu ay taqva ayı. Taqva, hasil buliçlik uchun harakat qililik. Uşa uchun, biz, hazirgi etkin neslər, bu hali bir boşlangıç asillər bular. Tawba qiliçlik, günahı kabirə, tashdaşlik. 55:48 Bular kirish qismi bu. Tapsilatiga kirigandan kiyin, Qur'an uqishlikke kil etkin busayk, hich bu mesex hareket qilib, bir merta Qur'an u xatim qilishlikke hareket qil elik. Qur'an u kiyin uqigandayim, maksadimiz, unu ahiriga itibarishlik bu mesex kilik. Ahiriga itibarishlik bu mesex kilik. U uqiganda tadabbur bulan. Hazir etkinimizde, ibn Qayyim rahimahullahi etkinlarday, Qur'an uqitkin adam, beş tani arsani, uzun aldi da hazırlap, beş tani arsani niyet qilishlik kilikdi digi bu. 56:15 ilim hasil bolishlik kerek, acir bolishlik kerek, amal qilishlik uylash kerek, unu icdaki nasilarda tadabbur, tafakkur qilishlik kerek. Qiyamat günü de bizden soramaydi, nitcim ette Quran okudigindir. Bu Quran qalblarga shifa bolishliki kerek. Ushochun buna ilmini urgalishligimiz kerek. Allah ta'ala hamdimizige tawfiq versin. Subhanakallahu mabihamdik, nashhadu an la ilahe ila ant, nastaghfiriku wa natubu ilayk.