نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:26 Bismillahirrahmanirrahim. 0:53 Akeler ukeler, Esselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Barakatuhu. Allah Teala'nın hamdü senalar, Resulullah'ın salatı ve duaları bilen ahlak mevzusundaki sohbetlerimizin devam ettireceğiz. Öteki sefer siz bilen biz nefs ve insan diye mevzuda sohbet başladık. Yani bu mevzu esasen insan nefsine bağışlanıyor. 1:17 İnsan nefsi nemeden ibaret ve onun halatı, onun vazifeleri, türlü halkörmüşleri hakkında öteki sefer sohbetleştik. Bu mevzu biz için şu cihetten hem mühim ki dünyada insanın hayatı, nefs bilen birge hemrahlikte ötedir. Siz bilen bizim işimizde Allah-u Teala bunu o mucize tarihinde yaratıyor. Ve nefsin halatına bağlılık, özümüzle tutuşumuz ve hukukumuz, 1:47 Hatta evvel başlap iman getiriş. Bundan sonra ibadet, ahlak, bozara, münasebetler, muamalatlarının kop sırları nefste müjdesden bölgen. Çünkü İslam ulemaları bunlara kop ehemmiyet verişken. 2:02 Fakat İslam alimleri, belki de dünya alimleri bu konuda ciddi bir konuda karşılaşırlar. Onların dünya karşılaşmalarını, felsefelerini, siyasetlerini, maksatlarını bu konuda karşılaştırırlar. Bu konuda psikolojiye sahip olanlar ve onların bu konuda karşılaştıklarını söyleyebilirim. 2:23 İslam dininde bu mevzu kandı. Biz odamızı ıslah kılıp dünyada doğru yol tapıp Allah'ın razılığına erişiş için hareket kılıyor etken ikimiz, odamızı tanışımız, odamızın halatımızla nazar salışımız gereği bulabilir. Eğer biz odamızın kimliğimizi ayırırsak, ne ki bizim işimizin inşallah yolumuzun doğru bulabilir. Bu bize inşallah yardım bulabilir. Biz öteki sefer nefsinin 2:52 Öteki seferki sohbetimizden malum, yani insandaki nefsin türleri, halatları haklılaştığında nefs-ül mutmainle haklılaştık. 3:18 Al-Mutmain'in de bir karar, bir müstahkem, bir hatırcım diye bir anlamı var. Ebu'l-Kayyim, Allah'ın rahmetiyle, her ruh, bir kitabı, çok ünlü ve ünlü kitabı, bu hakta betasıl söz veriyor. Ruh, nefs hakıdır. Bu kişi yazıyor ki, insanın balası da üçte nefs bağırdı etkenlerini getiriyor. Yani alimler, türlü ihl, 3:46 Bu konularda çeşitli sorunlar yaşanıyor. İnsanın nefsi üçte nefsenin bir parçasıdır. 3:57 Yani nefsi mutmainneh, nefsi lavvameh ve nefsi ammareh. Buna bana koruptururkenlerimiz ayetlerine mesela kılıçken, hüccet kılıçken. Ya eyyetühen nefsi mutmainneh, irci'i ila rabbiki radiyeten mardiyah. Digen ayetine kayısınafızka dalil kılıçken. 4:18 Nefsi mutmain nege. Yani bir yerde Allah-u Teala ey hatır cam nefs de müracaat kılgın. İkinci ayet La uksimu bi yevmil kıyamah ve la uksimu bin nefsil levvâmeh diken. Yani kıyamat günüge Allah kasam yad etken ve malamet kılıçı nefske kasam yad etken. Bu ayetten malamet kılıçı nefs var bu Allah'da deyip etken bazı alimler. 4:43 Üçüncü hücret ise, ''İnnen nefsele emmâratun bizsûh'' ''Nefs yamanlılıkı buyurucudur.'' demektir. Demek ki yamanlılıkı buyurucu hem nefsi bol az insan dedirip erişkendirir. Lakin İbnül Kıymet dediler ki, ''Vet tehkîk ennehe nefsun vâhidetun'' Bu nefsele çukurla uğrayanıp karar edilen bu olsak, insanda üçte nefsi yok. İnsanda fakat bitti nefsi var, halas. Lakin onun korunuşları bol az, 5:10 Hâlâtları bulurlar. İnsanın nefsi hâlâttan hâlâta otururlar. Her şey görmüş, kesilir. Şu cihetten, şu üçte namı bilen etkilerdir. Bazı hâlâttan mutmainler bulurlar. Bazen levvâma bulurlar. Bazen ise emmara bulurlar. Kayseri hâlâta otururken bulursa o şu hâlâta itibarı bilen ona namınelerdir. Yine bana bu tefsir hem bunca dalil bulurlar. 5:37 Ya eyyetühen nefsül mutmainne kelimesinin ayetinin tefsiri de etken keller. Yani mutmainne diyene emmare bulmayan halate. Yani yamanlikke buyurmayan nefs. Eğer nefs terbiyelenip, ıslah bulup, yamanlikke buyurmasa, insanın yoldan oluşmaya hareket kılmasa, insanın emmarası, nefs emmarası eğer sunup, 6:07 Nafs mutmainine aylansa, şu en yaşlı halat, bununla korunur ki, yani bu tafsirden de şu mana anlaşılır ki, demek ki nafs aylanışı mümkün. Bir halattan ikinci halatı ki aylanışı mümkün. Biz şunu deyip düşünüşümüz, ozumuzu tanışımızla yordam bir arada. Ozumuzu tanısak ki, ney ozumuz bilen, doğru muamela kılamız ve başkaları bilen hem. 6:33 Şimdi nabıatdaki mevzu. Nime üçün? Mutmainneh deyip namlan yana. Hakk'da yazdılar. İbnül Kayyim rahimahullah. Nafs mutmainneh deyip namlan yana. Bunun ciheti mutmainnetun. Tuma'ninutuha. Tuma'ninutuha ila Rabbiha bi'ubudiyetihi ve muhabbetihi ve inabeti ileyhi. Allah Teala yani Rabbisi. Nafsinin, özünün Rabbisine tanıp 7:00 Allah'a şükürler olsun. 7:29 Allah'tan başkadan uzuş gerek. O nefsi mutmainine bölüşe için. 7:59 Allah'tan başkadan. Şunde o mutmainne buluşu mümkün. Mutmainne yani hatırcan, berkarar, nafs buluşu için Allah'tan başkadan bugün korku ve umidini uzuşu kere bulada. Allah'tan başkanın muhabbeti, umge kere bumi kalada. Allah'tan başkanın zikriye hem hacet. 8:25 kalmaydı. Allah'ın özü bile mustagni buladı. Allah'ın özüyle intilip yaşaydı. Zavku, şavk bile umur geçirirdi. Yani muhabbet bile, iman bile. Berkararlık mahiyet hakkı da yazdılar. Hakikat-ı tümaynina allati tasiru bihan nefsu mutma'inna tanhiya an tatma'inna fi babi ma'rifati asma'illahi ta'ala. Mutma'inna yani hatır cemlikinin hakikati neme dediğinse 8:55 Allah-u Teala'nın isimleri ve sıfatları bulan münasebeti, evvela marifeti, Allah'ın isim ve sıfatlarını biliş gerek. Bu adam, yakin uşa nefs. Bu nefs hatırcan bölüşü için, bir nerseden hatırcan bölüşü için uşa nersen insanı biliş gerek. Yakşı bilgenden kim hatırcan böler? Bilmese kendi hatırcan böler. Allah-u Teala'ya hatırcan bölüşü için onun sıfatlarını, isimlerini biliş gerek. Allah kim? 9:24 Onun isim ve sıfatları nelerden ibaret? Bunu bilip, bunu özgü ilim kılıp, kalbine cevap kılıp alışı gerek. Ve Allah'ın verilen haberi, öz hakkı da ve Allah hakkı da peygamberleri verilen haberini doğru kabul kılışı, şunca teslim buluşu, şunca razı buluşu. 9:48 Ve çünkü intilişi, ibadet kılışı, kalbini açışı ve nihayet muhime, وَفَرَحِ الْقَلْبِ بِهِ Kalbi şundan kursan buluşu. Kalp, Allah'tan bergen haberlerini kabul kılıp, tasdıklar, kursan buluşu gereğiyken, keyin o mutmain ne derecesi ki kutarladı. Neden kursan buladı? Kursanlık, sebep buluşu gerek. Allah'ın isim sıfatlarından haberdar bulup, 10:17 O bir ergen haberlerini alıp insan ya ki kalp ya ki nafs kandı yıkırsam boladı. Diyorsanız, فَاِنَّهُ مُعَرَّفٌ مِنْ مَعْرِفَاتِ الرَّبِّ سُبْحَانَهُ Çünkü şimdi uluğpervardgar, hakdaki malumat, o hakdaki haberler, ilimlerle müşerref bolgenden yıkırsam boladı. Yani en büyük zatın hakdaki malumatlar, haberler, ilimler, 10:45 Kimse nasip olsaydı, bu hürsenlik şundan geliyordu. İnsan bu dünyada eğer ciddi rağ, mühim rağ haberlerini bilse, özünde hem başkası hız kılardı. Allah hakkındaki haberlerden hem mühim ya ki ciddi, ulu haber bulmaydı. Berkararlılık, kayırdan kan ve peyda buluşu hakkında, yani İbnül Kaim yazdılar ki, bu Allah Teala tamamından nasip olaydı. Yani nimet. Allah çünkü, 11:14 Bu kalbde ya da şu nefsde eğer bu nimetine atak olsaydı, insan nefs, anlaşılmadığında nefs, Allah'ın huzurunda dururken değil, Allah bilen yanmayan değil. Allah bilen birine hız kılıyor. Onun iştişi, gebreşi, görüşü, hareketleri, hepsi Allah bilen. Güya ki Allah o için hareket kılıyor. 11:42 Allah o için yaprağı etkendir. Onun bütün vücudu, aza'ı, bedenine, kalbine, Allah'ın Allah'a buken iman, muhabbet, zingara. Ve bunu Allah Teala temanına, intilişine sebep bular. Ve mana şu, Allah Teala'nın zikri bile bular dediler. 12:12 Allah'ın hidayetine başladıkları, yani bu ayetin evvelinde Allah-u Teala'nın hak yolundan yürüdükleri, Allah'ın yoluna, hidayetine müşerref buladıkları adamları zikrediyor. O şeyler kandı adamlar. Kimler Allah'ın hidayetine müşerref buladılar? 12:30 Bu ayette meselelerden bahsedilmiştir. Onlar şunları dediler ki, iman getirdiler ve kalpleri Allah'ın zikrini bilen, kararlılaştırdıkları zatlılardır. Hakikatte Allah'ın zikrini bilen kalpler asayiştelik tapadılar. Demek Allah Teala'ya iman getirdiler, onun zikrini bilen kalpler teskin tapadılar. 12:53 Allah'ın zikri bilen daima yaşadığı insanların kalbi, müstahkem, müdahale edilmiştir. 13:19 Asayiştelik ve hatır cemliliğinin zıddı bu teşviş, bir kararlılık, bir zautelik, kaygı, kınalış, azap. Bana şun arsa insan ya ki uşağı nefsi mutmain neden def boladı. Kaysi bir nefis eğer asayişte aram aladığı nefis bolarken bunun zıddı bugün bir zautelikten uktuladı. Lakin bu kendi boladı. 13:49 Kalbini bezotelik ve asayiştelik hakkında yaparlar. İnsan kalbi ta imana müşerref olmak için, Allah'ın ismi ve sıfatlarını tolak anlayabilmek için, onda bezotelik olur. Allah-u Teala'ya gelen iman, eğer çeneken olsa ki, o kalp hatırcamalıklarını duyar, hız kılır. 14:14 Bu arada Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in misal kılıp getirgenler, uşşu alamda yekke uzları bugan payitleride hem, Allah Teala en avvala uzad ki iman atakilgen iken, en birinci mu'min, en birinci müslüman bulgen ikenler, anaşu halatlarını misal kılıp getirgenler ki, وَمَا نَقَصَ ذَلِكَ مِنْ تُمَأْنِيلَتِهِ شَيْئًا فَهَذَا أَوَّلُ دَرَجَاتِ التُّمَأْنِينَ 14:42 Tümainine yani müstahkemlik, berkararlık, hatır camilikinin birinci derecesi, en evvelki derecesi idi. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem bütün alem ehli uçuşa karşı bolseler hem, oraları yekke kalseler hem, bütün dünyaya karşı yekke türgen halette bolseler hem, uçuşu Allah Teala ile birge ediler, uçuşunun kalpleri hatır camidir. Yani teşviçten, bezi otelikten hatır camidir. 15:13 Yani şunlar kadar da insan ahirette bugün şançı, karar buluşacak gerek. 15:38 Mutmainne nefsinin sıfatlarından biri, onun ölümde yaşadığı hâlatlara, bugün işançı kıyamette yaşadığı hâlatlara, onu kendisi koruyacak adamlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, kendisi koruyacak hâlatlara, 16:02 Bu arada bir zayıf hadisini hem getirdiler, hadisler zayıf olsa hem onun manası sahih. 16:31 Tanrı'yı attırdım, mümin halde durdum de. Şunde Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem her birine sana hakikati buladı. Sana imaninin hakikati ne var de soruyonlar. Bu kişi, nefsim dünyadan uzundu ve onun ehlinden. Ben Huddi Allah'ın arşını koruyup duruyondayım ben. Ve cennet ehlileri birbirlerini ziyaret kılıtkenlerine 16:55 Allah'ın izzatı ve ikramı ile müşerref buluyorkenlerini koruyorken deyim ben. Ve doğacak ahli kandı azablanış etkenini koruyorken deyim ben. Şunu hız kılayorken deyim ben. Deyip cevap verirler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem. Abdun nevrallahu kalbehu dediler. Yani Allah Teala kalbine nur lentirgen bende manaşu dediler.