نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi Rabbil Alamin. Wassalatu wassalamu ala Sayyidina Muhammad wa ala alihi wa ashabihi ajma'in. Amma ba'al. Muhtaram braderlar, hurmatlih, apasimgiller, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Basir lablan akhlaq mawduhda suhbatlar boshladik, alhamdulillah. Barneche suhbatimiz bolib ottu. 0:30 O sohbatlarimizda biz ahlaqnin islamdagi ve hayattagi orni haqda, unin ahamiyati ve ahlaqnin akidegi tasiri, akidenin ahlaqka bağluglik cihatlar haqda korbuttik, adab ahlaqnin lugavi ve shar'i manalarini organdik, bu sohbatlarınin hammasi mukaddime ornidaydi. 0:57 Demek biz akhlaq barasdagi sohbatlarinin mukaddimasini gottik, ibtidasini. Endi inshallah biyagda akhlaq, adabnin korunislerden har birige alahida alahida inshallah toqtalamiz. Taki siz bilan biz bana bu hayatta ta Allahnin huzurga yetkirimizce sulqimizni kirayli qilib Allah ve Peygamber bizden talap qiligen derecege. 1:27 qolimizdan kelganiche erishib, Allah huzuriga ya roh yuz bilan barishimizini nasib etsin. Demek maksadimiz shu, bu mauzunu baslashimiz, va bunu organishimizden en birinci maksad, har bir insan ozunu tuzatish, oz nafsini tabia qilish, islah qilish, ahiratini tashvishida, osha irtangi kuni uchun, bogun azuka gamilash. 1:54 shu maqsadda dimak bu mauzugu kirdik, shun-shun duyagda ham har bir noktasiga, alahda alahda ciddi ahimiyyat qaratamiz inshallah, va kamçiliklarimizin xuda xalasi çizatib baramiz, va mana shu sohbetlar asnasıda biz shu narsalarga amal qilayatkan adamlariyam tanib alamiz. Içimizden shundi yaxshid raudarlar bar, ularin xulqi, ativari, yurish-durishi, adabi bizni xabasimizni kiltiradi. 2:24 Biz uladan ibrat alamiz, organamiz, və shundi yıqılıq, inşallah, kəm nuxsanlarımızni, kəm ciyaylarımızni tolgazı alamiz. Biz ahlakını imanga bağlıq ikeni haqdayan toqta buttik. Iman qaldı buladi. Qalb isə tənenin padişaha diyişgen. Tənə bir məmləkat bulsa, qalb padişah. Qagən azalar isə... 2:56 Unin arkanı, u padişahinin xadınları, xizmatçıları, yani insanın kozu, kulağı, başı, kolu, ayağı, bu hamması xizmatkar, xizmatçı, ya ki mansabdar meyli, padişahinin etrafdaki vazirları, xizmatçıları. Padişah, uzinin maksadlarını, hali şu xizmatçılar orqali emali aşiradi. 3:23 faqat xidmatschilardin uzu dimaz, en avval hakimda padişahnin uzu da. Agar padişah adil busa, aqil busa, momun busa, musulman busa, unin xidmatschilardin bu nasi aksitada, unin vazirlaryan, bashkasyan, hammasi salif adamlar bolada. Agar padişahnin uzu buzulgan busa, uzu akhlaqsiz busa, uzu imansiz busa, indi unin yan veridagilardan panax surashiz gerek. 3:52 Uladanam qad shiz girey bolad, chunki, demak, qad shiz girey bolad, demak, qad shiz girey bolad, demak, qad shiz girey bolad, demak, qad shiz girey bolad, demak, qad shiz girey bolad, demak, qad shiz girey bolad, 4:20 وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ ۖ ۖ 4:50 Bi paraqa bosa ingiz ziyani ozizge boladi, na faqat ozizge, yonizdegilergeyem, atrafgeyem, muhidgeyem, cemiyetgeyem, dunyaniyem buzulishge, oşa bir parçi goşt sabab boladi. Dunyanı buzulat kallaram, oşa bir parçi goştu buzulgan adamlar ozu. Allah panah dilsin, hamimiznin oşa qalbimiz islah bolsun, cudalsin. Qalbimiz sağlam bosa, cesadimiz sağlam boladi. Atrafimiz sağlam boladi, mamlekat abad boladi. 5:20 Adamlar ortasda, demek, bir-birga nisbetan inaklik, dostlik, muruvet ve mihr-i şefkat hakim boladı. Allahdan anışında yehşiliklerini tilegen halda bu mavzularga kirşemiz. Ve biz ahlak mavzuslarga sohbatlarimizin birincisini ihlasga bağışlayimiz. Çünki ahlak, iman bilen balık, iman, qalib bilen balık, qalib nime bilen balık, ihlas bilen balık. 5:49 İxlas xayrda boladi, qalbda boladi. Niyat və ixlas insanin qalbda boladi. O şeyirden ca aladi. O esə ahlaqi mavzullarinin bası. Demek bugun suhbatimiz ixlas və niyat haqda boladi inşallah. Bu suhbat torta nukta atrafda eylanadi. Birincisi, ixlas və niyat hamma işlərinin asasıdırdi. İkinci nukta, ixlassız. 6:18 amallar qabul bulmaydi. Üçüncü nukta, ıxlas qalimasinin luqavi və şar'i manaları. Törtincisi, nafs üçün en ağır iş. Əgər vaqtımız yetsə, beşinci nuktan ham qoşamız, yəni ıxlas hasıl borucu üçün nimaqliş kerek. Demek, birinci mavzu, ıxlas və niyat həmmə işlərin asası digan mavzu. Allah ta'ala Qur'an-ı Kerim'de 6:46 Aitken, a'undu billahi minash shaytanir rajim, wa ma umiru illa liya'budullaha muqlisina lahud-din, hunafa'a, wa yuqimu s-salata wa yu'tu z-zaka'a, wa dhalika dinu qayyimah. Adamlar dinu qaliz Allahka, Allahka, bagishlagan, Allahka atagan hallarda ibadat qalishka buyururganlar. 7:19 ular haqqa intilgan, daima haqqa mail bolgan hallarda namazini ada etis, zakatini takdim etiske buyurulganlar, wa ana shu, tohru haq yoldagi insallarin dinlaridir digan. Demek, mana shu yerda, muqlisina lahuddina digan nokta, demek, biz ahamiyat qalafsimiz gerek, dinna qaliz Allahka atagan halda amal qulisari gerek bolada. 7:49 Аллах дэмэк дызны холыз Аллах учын ibadat qalişi dhizni buyuradi. Yana, Аллах Таула айтады ки, لэн янал Аллаха luhumuha wa la dima'uha wa lakin yanaluhu wa lakin yanaluhu ttaqwaa minkum. Hac surasinin uttiz yittinci ayatida, Аллах айтады ки, Аллах ka hech taqan, 8:17 qurbanlibimiznin gosti yaki qanlari yetmaydi, lekin sizlerden bolgan taqva unga yetadi. Demak, Allah Ta'ala siznin qilatkan ifsanlarimizni, ya ki baski harakatlarimizni etibarga almaydi, taqvaimizni va niyatimizni, xilasimizni etibarga alaydi. Agar niyatimiz, etifadimiz bolsa, qana undayin keyin. 8:44 Amallarimiz qabul bulada. Yana Allah itadi ki, Qul in tukhfu ma fi sudurikum, aw tubuduhu ya'lamhu Allah. Aytin, agar sizlar qalblarinizdagi nasalarini yashirsangizham, ashkalkirsangizham, albatta Allah unarini bilib tulada. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamni mashhur hadislarini hammaniz bilasiz, qobchiriniz, yadham algansiz. Yani, 9:14 إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّمْ إِمَّا نَوَى 9:43 Niyyat harxli boladi, dekli ikhlas birxil boladi. Fakat derecesi boladi ikhlasini. Ikhlas yaxshi narsa. Ikhlas digan xalis Allah ka Allahni razilik uchini harekat qilasi. Ikhlassis amal qabul bolmastigi haqda. Baras toqtalamiz. Allah Quran-i Karimda kafirler haqda, mushrikler haqda, və munafiqler haqda aytkan ki, وَقَدِمْنَا إِلَىٰ مَا عَمِلُوا فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْسُورًا 10:14 Qurqan surasi 23-ci ayat. Biz ularinin qilgan amallari ustiga kilib, verkesini, verkesini kengtozan dik qilib yuvaramiz digin. Yani kafurlarinin islari, muşrikladin amallari va munafikladin amallarin iside, agar yexsilari bosa, salih amallari qilishgan bosa, Allah anayusularini yok qilib tashleydi. 10:40 qan qubarga ox shaydi. Yani ibn-i qasr taqsirida itganilad ki, kul bi aylantrib yubaradi. Kuldik. Kulni qokkasawurdi dhidi ku, quddosh nxad. Kulni qokkasawurdi dhib qoyshaydi. Yani yuqqil vardi digan manada. Yaqib rar narsami, kulni qokkasawuris, barbat qilib, yuqqilib, rasva qilib, tasilas digan manada. Allah ta'ala, 11:09 Munafqilardin emalini, yexshi emalini ham kurni kokke savurup yubaradi. Kafirlardin isladini kurni kokke savurup yubaradi, yok qilib yubaradi, dimi uçun? Çünki, ulalda, manasi, ikhlas yok. Yani, halis, Allah uçundir, qilish midi ulal. Bilikim, şundan, bana şu ayatdan malum buladi ki, dimi, kafirlarinin isli de yexshi islari buladik. Munafqilayan, kafirlayan, yoman odamlayan, yexshi isli qiladik. 11:38 Belət, yaxşı işlər, salıq işlər, faqat kina salıq adamlardan iməz, facirlə dənəm, kafirlə dənəm, sadır boliç mümkün ikən. Lekin, salıqlar nimi salıq aməli bilən, kafirlər nimi, ya ki, facirlər nimi salıq aməlinin ortasda nima farq var? Ixlas. Belət, islas bomiydi, belət, qabıl bomiydi, belət, Allah üçün qumiydi, belət, başqa nesələrinin maksad qiladi. Başqa, xalqa, gharazla bilan qiladi. 12:08 u shandan bir fayda alish shun, shu dunyada yexshi adamdi tanilish ushun, ya ki imana shu dunyada buran bir manfaatka, maddi manfaatka irishish ushun qiladi, shud fayli Allah ularinin amarlarini ahiratka barganda korsatib turib, yuk qilib yubaradi. U shanda ular afsusun adamat çikib qaladilar, chunki xuddi u shanda amalini qilgan basqa adamlar katta katta mukafat aladi. 12:35 xudd u shabani qilgan hali yu munafiq facirlar isab, hech nesasiz qalib bozakbi kitadi. Absursi nadamatlar qiladi, qani idi, shu amallarim tan yar ozumiki bar bolib turib, yog bolib kiti yabdi. Yog bolib, demak, mengi zarraci ham faydasi qom yabdi yadir, absursi nadamatlar qikadi, ekin u nan fayda yok. Agar su dunyada u shi yaxshi ishini iman bilan va ikhlas bilan qilgandi idi, qatdi fayda bolardi. 13:04 Bu faqad kina kafirlarinin uzga gina taalluqli imaz, demek musulmanlargi ham taalluqli icayi bar. Musulmanlarinin isili ham, demek, kimdir? Ixlasizlik bilan amal qilsa, uyan musul kafirlargi oxsiyan. Halatka tushadi na'udu billah. Bu ayatlarini Allah ta'ala buzga dikarga ibargan imaz. Kafirlar uchun, kafirlarinin tarifida, ya ki musuliklar, munafqirlarinin tarifida tushgan ayatlar, mumullargin imaz uchun kerek. Mumullar... 13:32 yaxshi amalini qilip durusiyan bursa, saaliq isilarini qilip duruyan bursalar, bolar ginam oychun kerek, birat uchun kerek, va tahtid ham bu, agah lan trish ham bu, chunki hech kim aqabasini bilimiydi, Allah hasrasin, kimdir, momun bolib, kafirga aynalib qarishi munkin, ya ki deli buzulib, niyati buzulib, shaytanini izgi karib getishi munkin, Allah hasrasin, sholardan diba insan agah, 14:00 Bolishi uchun Allah qafirlarini ve munafirlarini, haqidagi ayatlarini bizgi nazil qizdi ve ularga qiyamat günü qendi maamali qilişini hem aldindan xabarini bir koydi. Bu biz uchun agahantirish, ehtiyatkarligimizini demek aşir edi. Demek emallarimizini haliz Allah uchun qilişimizini Allah nasib etsin. Yenə mufassirlar eciyedi ki qiyamat günü de adamlar tağdik, tağdik. 14:30 amallar blan kiliş edi. Lekin, şartı, ikde şartıdan, uşa bitte şartı bomagani uçun, uşa amallar yuqbolib gididi. Tağdik amallar yuqbolib gididi. Ixlas bomagani pisaidi. Qaliz Allah uçun bacakla alishmagani pisaidi. Allah ta'la balsamizli qilatkan ibadatlarimizni və sa'liq amallarimizni dargahada qabul edicini sorayimiz. Ixlasimiz ilahimiz ziyada bursun. 14:58 İxlasını heç qaçan esinizden çikarmıydık. Xob, ixlas, şünçelik muhimləsi iken, ünin manası nina? Üçüncü nüqtamız şunlar ibarat. İxlas gelimesinin luqavi və şar'i manaları. Harbi sözünün aslı luqavi manası və şar'i manası buladı. Luqavi manasını anilash, şar'i manasını anilashke yardam qıladı. Uzu luqavi manadan kip çikadi, şar'i manahan. 15:29 Qalasa Qalasa Qalasa Qalasa Qalasa 15:58 Arab dili dansal xabar barlari qum malum, xalasa uzi pak bolish, xalas bolish, azad bolish, kutulish manasta. Nacad tapish manasta. Ahlasa isa azad qilish, kutultilish, xali qilish, pakilash, tozalash manastada. Xalas bolish diganda insan brar bala afatdan, qinjlikdan, mashaggattan, xalas bolish. 16:32 Yana bazibir xadislarda, yawmul xalas deyil yana ikan, dajjal chqadigan kunnu. Yani, dajjal hamma shaharlarga qiradi, lekin ikisa shaharga qira almaydi Madinaya bilan Makkaga. Lekin usanda Madinaya qiradi, munaqlar oda chqa qitarikan. Dajjal qisa, ula oda chqa barakan. Dajjalin aldiga. Madinaya qira almaydi, dajjal. Lekin, zarba biradi, Madinaya titratadi. Kelib, 17:02 ayaq bilan zarbi garib, Madinan yerini zilzilak qiladi, shunda, ushe zilziladan kin, munafqilar, çiqqit alkin, dadjariyan. Yawmul xalas, qutulna digan kun, xalas boladigan kun, yani ushe kunu, Madinan munafqiladan xalas boladi, ula uzi çiqqit adi, ayaq bilan, na'uzulillah, nizali. Demek, xalas, bu qutulis, pakilanis, yana, bazbir maddalana pakilash için, 17:31 qillani, nistan aqilasi chukun han, mana xu ibari qollanadi, demik, pak, xalis, narsa, boladi, yani, xalas bugan narsani, qutulgan narsani, bir, qoxim ki, aralax mazardan aqirilgan narsani, xalis, dit ayitiladi, ozbechi digan bar, qaran, xalas digan sozam, ozbechi digan isliyidi, xalis digan sozam, ozbechi digan isliyidi, yani, ozini manasta, arapchida qanaka manada bursa, biz digam shu manada, 18:01 Ixlas isə biraz, adam gəlib, orta isə harkın tüçünçəyə, gəl, bürləp getib qalışım yukun. Ixlas nəmə? Demək, ixlas, bir nesləni, xalis qiliş, luğavi manası, xalis, pakilash, tazalash. Shar'i manasiga otkanımızda şu, islərni tazalash, Allah uçun tazalash. Al-ikhlasu lillahi, Allah uçun tazalash, pakilash. Yəni, nivənen pakilash? Şirkten pakilash. 18:32 Riyadan pakilash, nuxshanladan pakilash. Amalinizni pakilasangiz, siz ixlas qigan bolasiz. Riyadan pakilash, Allah uchum, niyat qilsangiz, demak, amalinizni pakilagan bolasiz. Udan Allah ka khaslagan bolasiz. Yana shu, orinda khulasa digan sudan, shu khalasadan olingan. Khulasa digani, demak, sunin qaymaqini khulasa. 19:03 xulasatu samin, ya'nin xulasası qaymağı digan manada xan üstü tşerken. Demek, xulasa digana arakçada üstü ya'dan alna digan ya'nin xulasası, ya'ki qaymağı, ya'ki üstüning yağı digan söz diken. Demek, lugavi manasdan xabardar boldik. Bu, biznin şar'i manasını düşünüşümüzü inşallah yarzan biradi. Yendi, şar'i manasta 19:33 Al-ikhlasu fit ta'ati, tarqul riyai, waqad akhlasu lillahi d-dina. Lisan-il-arabda man shundir tarif birgen. Ikhlas digeni, ta'atni, ta'atta riyani tarq etis. Riyadan butullay xali bolis. Dinni Allah uchun xalis qilis digeni ibarat shundir isladir. Dimak, dimde xis Allah uchun bolis iskiri. Dinni man buyurgen bolis, Allah uchun qilis iskiri. 20:01 Dīnizli şunida Allahka xaslagam bolasiz. Əgərsi şunu qilalmasaymiz, dīnimizni Allahka xaslamagam bolasiz. Allahkayam, başqalagam qiqlagam bolas. Bunda aralaşma xasli bolad, və Allah ta'la bunda inaslani rad etadi, na'udhu billah. Ixlas, Allah bizga boyurgan amallarinin in brinchi, və in muhimi, in zaruri, qoga hamma amallarimiznin tugini, şu yalda bolad. 20:32 qabul boladi gayan nukhtasi boladi qabul boladi gayan demik qaliti boladi yoli boladi agar shu ikhlas bolmisa hamma amallar toqtab qaladi agar ikhlasimiz bolsa amallarimiz insha Allah rivajlanib ham kitadi insanin harkati ham unin sukunati ham hamma ishi Allah ucum bolasiga harkat qilis kirik agar ikhlas bolsa mubah ishlar ham addi ishlar ham 21:04 ibadatka aylan halan. Agar biz qilayatkan ishimizdan, adamlardan makhtog qilayatkan bolsak, ya ki adamlar bizni yamanlamasin, yaman adamakan dimasin digan, niyat bulan, yaxshi amallarini qilayatkan bolsak, dimak bizde ixlas ya yuk, ya ki kanayibkit yadkan bolada. Agar biz Allah uchini qilayatkan bolsak, adamlarini itibarik alishimiz kereyemas, ular bizni yaxshi makhtayidimna, ya ki 21:34 Yaman leydi mi? Unin bizgi ahamiyati yok. Bu orimda ulemalar aytsaydi ki, amallarda nafsnin nasibasi boladi. Nafs dava qitturadi. Nafs shiriri qitturadi. Mangi, mangi ditturadi. Avqaddi mangi, mangi ditturiyandik, amalliyam mangi, mangi ditturadi. Nafsnin aqzu qob, prasaya. Nafsnin qarniyam qob. Nafsnin xirasi qob. Nafsnin kornistruyam qob. 22:03 Nafsini sunaqa korunuslari var ki, ca taqwadar goxshaq korunadi. Sunaqa korunusi var ki, juda salox, yaxsi goxshaq korunadi. Nafs sunaqa maqkar, nafs sunaqa xilakar, iqtiyat bolish kerek. Yani, nafs, ham arsada, avqatdayam, kinisdayam, yuris-turisdayam, namazdayam hatta, roza ibadatla, baska-bashkala dayam, nafs, ozin ikini talab tutturadi. 22:31 Man gachi, man gachi, dit duradi. Irodasi zayif adam, ozun ozun unçayan başqaral midigan adam, aqli mustahgan bomasa, ozun maqqan muslap durmasa, uxungan bir varadi. Ozun bilmagan halda narsikyan masangadit, bir varadi. Ana ozun orinda, demak, ixlas kitadi. Iqtad borisimiz kirik. Demak, namaz okusimizdi, Quran okusimizdi, zikir ayitsimizdi, dars verisimizdi. 23:01 astaghfirullah, ma roza qilishimizda, sadaqa qilishimizda, hatta roza dush diyan. Nas, shirili xipar shumukin. Eki shayda, roza da eyn kam riyani, riyani eyn zaq, riyadan zaq bola digyan, riyani kuchi yetmi digyan ibadat roza digiladi. Amma bazı adam shuniyan ipliydi. Shuniyan riya qilishi uddasan chqadi. Ozini, roza dushganini bir amalla bildiradi. 23:29 Yani uxatdiyan nafs qildirgan boladi. Allah hasresin. Demek, harbir ishte xalis Allah uchun boliske. Adamlar u narsani bilishiya ki maktashiya, baska narsani xsabga, xsabdan tashqar qil nari suriske? Harekat qilish lazim. Peygamber sallallahu alihi wa sallam, man silardan qorka digan narsam, shu diganlar, kiskina riyah. Kiskina riyah nima, 23:59 Yani shirknin kishkina, kishkina shirk riyaa, kishkina shirktan xoqqaman digallar, yani riyaa, bu cidiyam king tarqalyan kasallik, cidiyam king tarqalygan, ammavibu qixtan kasallik, riyaa, cidiyam kob qadandi, bu qadam uzi bilmi qalada. Yo, ma riyani yaman qoraman, ma riyadan za bolaman digan qadam gen, riyaa, yab shqagan qadam uzi, bilmi qalada. 24:28 çünki qab qarangı tündə, çün dey, keratiku hadislarda, qab qarangı tündə, qab qaran ğo tündə, qab qara taşni üstəde, qab qara çumali keçiratkan bolse, çünə, kançalik ilgaç mümkin? Tez ilgaydım adam, ya seki ilgaydım. Bazı adam, umma ilgal miydi, kozu yaxşik qormasi? Kündüzü, 24:58 Qunduzi yaxshi koramaydi, insan bazan, qara qomu tunda, qara tashmim usda, qara kumarniqa ne kor boladi? Minchi minchi adam kor miyidi, qodu otkor adamam kor miyidi. Qodushim yoxshiydi riyah. Yanyanti munti taqwaadar adamla dayan boladi riyah, na'uzubillah. Salih, yaxshi adamla dayan demak riyah boladi ozi, bilmiy qaladi insan. Shundan agah nandirligan. 25:27 Ushan da amal, tazze bolad, pakize bolad, shirayli bolad, ushanin faydasi bolad. Fakat usha amal da faydasi bolad. Riyar alashmagan, xaliq, ibadat, amal, buduniyadaham, afrataham. Buduniyadaham qalingan, qob ibadatlar, qob amallar, xalix amallar, nimi haqqatan, nidi faydasi bomayatkan, nidi qiliyadah bazan. Shunim sabablardan birdimak. 25:58 riya arlash qaqanligida. Bazibir, ozu kormistan yaxshin arsad ishlami itiradukubur. Bir kichkin arsad, qatadadir, numadir, bilmasa adam qinalib otirib olay, kompyturnus, programmasin, shummasa, aparatnibir, kichkin agar qozga ilgami ilgan jahida kasalib oladib, unu indi mutaqasizda abarsiz bir pasa tuzat birad. Asiz unu kulla otirsizdi pasta tuzat aminsiz. Bilminsiz qatda ikanligini. 26:28 Qalbimizin qati deykin, adam bilamiydi. Qiyin. Qiyin. Qiyin. Qiyin. 26:56 Nafs degan ozu, harabcadan tarzime qilingan, un alaqda tariflaryan bar, nafsni tanistirish, orillaryan bar, nafsnin turlari bar, degan hanasinin aganda nafs bizimiz. Bizinin ozimiz, nafs, insanin nafsiga, en agar kele digan, en malar kele digan, en yakmi digan digan, agar kele digan digan, yakmi digan digan, malar kele digan, nimi malar kele digan. 27:25 Koob ibadat qilishi mi? Koob roya qilishi mi? Koob tilawat mi? Koob salix amallar mi? Yan malal qeladi bazidi. Kim qedir? Malal qeladi. Namaz uqamiydi. Yatuva qis qep qaladi. Otruva qis qeladi. Rozaniyam tutma qis qeladi. Agor malal qeladi. Qida asilasin. Yani imanini zayif qosu qina qib olad. Laki imanini qis qeygin sayini ibadat qilishini yaxish qorub qalad. 27:56 ulu hamadiyan boladi, sikin-sikin boladi. Anamashu tarawukhla, anamashu ramazan kumdara dagi ibadatlarimiz, chunga musartorum, birdan ega bomisiz, nekin, vaqfotgan sayin malaka khasil qilas. Ibadatlar, demek, malal boladi. Nekin, unnanam kore malal ra nasa, demekin, mas ikhlasa qil. Ikhlas, nafs qe en malal keledgan nasa. Yani, nafs agr alad ozga, qatta alad. 28:27 Yoqtir midi, nafis uyagdan asamam, buyagdan am asamdiydi. Allahdan am asam, adamdan anam asam, Allahan maktasa, adamnayan maktasa, uyan besa, buyan besa, man shun nafsinin davasu shi tala bishun. Dikin Allahi dediki, yo unukamas. San bir tamandan alishin kerek. Bir tamandan deyishin kerek. Fakat mandan alishin kerek. Fakat mandan umidqisayn, ushangi alishan. 28:58 Keyn shunin mukafati tarzida qaran ki, haqqat Allahdan sawab, alqish umit qilingan amalga, Allah oza faqdasa adamna dana o biradi. Buni sisi soqqir shiz kiriyebmas. Sizin oyla shiz kiriyebmas. Sizin oyla shiz kit qalad. Oylamas shiz kit qalad. Oylamas shiz soqqir shiz yadanam kiladib, byanam kiladib. Aga yanyam, byanyam soqqir shiz, 29:28 Uzu xuda xundi qqoyadi ki, yogdanam, yogdanam mahrum qqoyadi. Odamna yuxundi qigan insan, azgini maqta oladi, ahiridi fax boladi, odamda udi yomanli diyan buqqoladi. Uryakar, munafiq, yolganci, aldokci, makkar, odamnani kuzgi qalarkandib, odamda buqqoladi, odamdayan yoman qiladi. Allah qo etekinli yoman qiladi. Na'udu billa. Xunchi faqat Allah uxin qalivur shkiyay, qudayin hamimizin xundi qasin, hamma ibadatimizni Allah uxin xaliz. 29:57 uzu shinde qilsek, Allah xoqlasa, odam edaram obiradi. Alqishni, maqtohni. Likin, bizgi o tasir qiniydi xoqda xalasa. Bizi yaxshilat, Allahda boqlan oganimizdinkin, hamay shimiz Allah uxindi, filadiyam, bogan paytimizdi, maqtoham, ighvayam, fitniyam, yamallisham, alqishasham, uziyatrimiydi insani. Shinde bir mustahkam insangi aylana shiz. Shinde salabat ulan, haybat ulan, vaqar ulan, 30:27 yuda kub sabablar bilan al dini xarab tete orasiz, sigi hic narsit tasir qilmigdi. Adamlarini atikani tasiyan, ularini atikani suziyan, ularini makta uyan, ya ki ularini iqlasi ufsinasiyan, sigi hic kandi tasir qilmigdi. Illa uyan fayda, buyan fayda bolad. Iqlaq siyan fayda bolad, makta siyan fayda bolad, qaqad. Muni chun, bu yarajiqi yetisini chun, awalan bar iqlasini yaxsila qalishimiz qerek, niyatli, qiraili, butun qalishimiz qerek. 30:57 Allah hamimizni, niyyatlarimizni, iqlasimizni, butun bolishini nasib etsin. 31:30 davam etisimiz uchun nimakilisimiz kirik. Amanlarimizin savabidan mahrum bu qamasligimiz uchun. Aksinca, qiladikan sağlix islarimizin barakasidan, xu dunyada ham bahraman bolish. Enin esasisi, ahiratta, xu islarimizin neticesini korish, mukafatini but-butun qilib ahiratta alishimiz uchun nimakilisimiz kirik. Yani, 31:57 ixilasimizini saklar ishun nima qalishimiz girik? Bu barada ulamalarinin teklifleri, tavsiyaya ve nasihatlari bilen tanishimiz. Awalanbar, Allah Ta'ala ham manasini korub, istib, ve xisab kitab qalib turganini bize idraq qalishimiz, isimizden çikarmastigimiz lazim. Muminin surasida, 19. ayatta, Allah Ta'ala itken, 32:28 يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورِ اللَّهُ كُذْ لَرْنِهِ خِيَانَةٍ وَقَلْبْ لَرْنِهِ يَشِرْجًا نَرْسَسْنِ بِلَدٍ جَزَايِرِي إِتَبْ لَرْكِي يُخْبِرُ تَعَالَ عَنْ ثَعَةِ عِلْمِهِ وَوَاسِعِ اِطْطَلَاعِهِ أَنَّهُ يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَهِيَ الْ 32:59 ozinin ilmi nahayatdi kin, va xabardadligi nahayatda chukur kin ikanligi haqda xabar beladi, va cunladan o kozlarinin xiyonatin han anilaydi. Kozlarinin xiyonati digani kozning oğurligi. Kozning oğurligi, yani koz qarabilan, qarab qoydi dimiz, oğurin qaya qarab qoydiyam dimiz, bar şu ibaramiz, ha? 33:30 Oğrınca qaradi. Yani insan kozunu qırını tashlash, ya ki qaramastan qarash ham bad. Kozunu qırını tashlaganda bilib qarash minkin kimdir? Kuzat turgan bosan, qarab turgan bosaniz, bir adamga o kozu bilan qanaka oğrliq qiganini korisa bolad. Bu kozun ixiyonati. Yani qarash gerekmez, maslaga qarash. Endi... 34:00 yana qarashinin turlari kob, qaramastan qarashan bar, yani qaramastan korish bar, yani broga qarab turub, basqan arsani kuzatish bar, yini bunin icabi tamanyan bar, salbi tamanyan bar, dekin Allah sun biladi, Allah qishinyan biladi, adam bilmastigi munkin, ben sizgi qarab turub, hadir bu qishinyan koruvamman, ziyaki bu qishinyan korub, siziyan kuduatganizdi biluvamman, shungi ox ses, in bunar sami, 34:29 kusharlik ka alaqasi bar. Yani, insan kuzat u chan bolish gerek, hechbir xata, kanchik zani kuzdan, qashir maslik gerek, farzandana, tabiyasida baska, u lani xarbi qilat, kani ishladan xabarda bobtush gerek, bu icabi narsa. Amma, salbi tamaniyan barki, qara maslik gerek, bogan nasi qa qarash, qaram nasilarini tamasha qilish, musuhari nasilarini qarab itibarini berib. 34:57 shunu kuzatib ufani kavlashdirish, munkin imaz. Bu nasalar demak kozni xiyanati. Allah kozlarinin xiyanatini ham, va qalbilarinin yasirginini ham biladi. Mana shunu esnes kirik. Yani, ixilas yuqalib qalmaslik amirlerden bira, ixilasiniz yuqalib qalmasligini faqliseniz, shunu bilin ki, Allah kozimizinin oğurligini ham, qalbinizini, 35:26 Yashirganan ham bilabi. Adam nadan yashiras? Allah'ın yashira almayasiz. Şunu demek, izimizden çıkarışımız kereg imasiken. Nisyanu ru'yatil xalq. Bima'na, alla yuqimalim nasi waznan. Allah'ın korup duruşunu sabdan faqit qılmayan falda, adamlarınin korusunu faqit qılmayan falda. Ikhlas, bütün borusu için, 35:56 adamlarini, qarayatganini, qorayatganini xisabimizden uchirishiniz gerek. Shundi ikhlas hasil boladi. Allah isi qorib turadi. Adamda qoradi, mi qormaydi? Adamda qormaydi digan niyat bilani qilish gerek salix amalini. Salix amal qilayatgan adam adamlari qorayatganini sisse bazdi amallari qirayibib gitarim. Ya ashqalarin isi. Çünkü adamda qorab. Namazı ya sikin okuydu. 36:26 Rukularin uzun, saclarin uzun qil uqidi. Qimladir? Qimladir daim shinaqadir. Uydayan, masjiddayan, bashkadir. Adamdan aldi dayan. Lakin qimladir? Uyda, tis-tis-tis-tis, lip-lip-lip-lip okup, basqa jogi bargan da basqaca. Yoki, basqa islaniyan, basqa ibadatlarin han, yoki salxamanlarin han, adamlarini, korusini, sabini qiladi. Buna, 36:56 icavi, shar itamani ham bax, yani insallarga yaxshi narsani korsatish, ularga salif amallarini qilib korsatish, bu targibat buladi, tashriqat buladi, va insan uynu obrosini saklash kerek, obrosini saklash uchun, adamlarini aldida demek, ibadatini qilish, bu adamlar yuqcayda ham ibadat qilishke, sabab buladi xuda xalasira, deyib umit ham itiladi, deyikun bazibirlani, 37:25 adamdan aldirda ibadat qil edikan bolsa, unu birdaniga fash yitib, sharmanda qil varishika shoshish kiriyemaz, u yaxshi adat imaz. Asti astalik bilan insallarini apkirish kirik, islamiga, musulmaliga, orasiga, tarbiya, sunu sunu, ma ila, lekin, sekin sekin, sundurladi ki, adamdan aldirda qivayliqin dinma, indi Allahni huzur diyan qivayliqin, kirik, hiskim yulcayda hamdik. Yukari choksa, demak, insan, 37:54 adamlani qarayat kani, qorayat kani, nisabdan qarish qayib, axirida. Ani, adamlar için imaz, Allah için. Üçüncü nukta, amalini mahfi qilişke hrakat qiliş. Ilacı barca, imak, amalimizini, salih amalimizini, uziynimiz bilan Allah ortasda sir qilin. Allah bilan uziynimizin ortayimizda, sinarsani mahfi qilib, yasir ap qoysanimiz, xatırcan bulas. 38:24 orab, biyaxlab, bektib, çayn tush midyan qogyan bolas, bir kumad bahan arsan nizni. Açqasa, ahnasa, tegishin mumkin, tushin mumkin, qeyn, xunu, bolishin mumkin ahir. Allah qe qladiyan ibatat nizni ham, saliq amal nizni ham, agar siz yashirin qilsan niz, Allah nizni oz qe qladiyan borsan niz, demak, siz, qatur cam borsan niz bolan, anca. 38:53 qatidadir, diringiz qetib qogendir, Allah biladir. Lekin, adamda qarqalda qolshatmadiz ku, bu cifasi sizgi qoshimchi faydi. Salaflar hatta rubayat qolshadi ki, shundi insanlar bolgan ki, ilar kechqon urullargi yotardilar. Lekin, ilar turub tahajjud namazı qoyanlarini, 39:22 shundi ayallara ham bilmasedi. Kozunachgan mahalda uxla biyazgan bulardilar. Yani, shu daracada insan khalis, birya, makfi ibadat qilishke organishkereykin. Yendi, bashqalarini ibadat qilishi, bashqa ahli ayallarini uyghatish, tundi tahajidli uyghatish, buyam bar narsa, buyam kerey narsa, shunu orastareykin, ilajini xisir, shunu xisirin qorayindar. 39:51 Hayallarizdi yuqatib, ulanin tajidi oqtib, ballarizdi qorgatib, xini arasda ula bilmiyan qaladima, xini qalalasayniz yaxshikyan. Ani, uşa, siznin en nayab, en qimadbaha, en kirali yaxshi islarinizdan biri boladib. Oziyniz uchundur faqat. Oziyniz vaq, Allah ortaynizga qoyb qoygan, yaxshi ahiratikdan, ahiratika umitqsaniz boladigan amallariniz qodaxa. Başqa islarinizdan chu. 40:21 Faqat namaz-maz baxda sadaqalariniz boladi, bravga xalirz, yardanber vargan bolas. Bravnin arkasidan, keynidan, ozi bilmagan halda yardanber varis. Minkini o? Brav isti meydi, bilmeydi, kor meydi, dekin siz ushe bradarizi, tashvishida, ghamida, ushani ishige yardanberis usun, kumna bilanir, geplasib, ishini bitir varasin, o sez meydi, bilmeydi, uxursan bolib, baska yaqdan oylab. 40:48 Unun sababinu basliyadadib, bilib, xursan bolib, sizga qabriban begadib. Falan bolib, istan bolib, dib. Hushanin, shimi yuristir varishka, sabab bugan, sista qoshka, ya ki, baska, siz, mada shunda xala, kaya bolishmumkin. Shuniyamsiz, xaliz, Allah uchin qazab qoygan bolsaniz, yaxshi, shunda isla, rahmam. Ya ki, mada sadiqa qilganda, on qolu bulan berganin, qep qol bulmasilik digan hadislarham, ba, mək maqtira, işte, ekspan qalaş adamlarga yabdan verir. 41:18 Törtüncü nukta, Allah Ta'ala qi qob dua qiliş. Iqlaz hasil bolsun için, iqlaz butun bolsun için, bende qob qob Allah qi yalvarib tushkiri iken, riyadan qitiliş için. Çünki berber, qalb, qalb kimdiki? Allah niki deyil. Biz içimizde türyan boseyan, menehmani qidisegan berber, Allah niki bu. Biz bunu içini vazgar tırami iniz, üstüden, 41:49 Allah, Allahumma ya muqallibal qulub, sabbit qulubana ala dinik, Allahumma ya musarrifal qulub, sarrif qulubana ila taatik, deyib Allahdan dua qulub yalvarib surimiz. 42:16 u daima qalblarimizi toru yolga, dinge, ibadatka, itaatka, burub boyusuna. Wa bu, iqlaat bilan boyusuna. Sunucun, dualarda, Umar radiyallahu anhonim dualarini kitirishkan, Allahumma ja'al amalana kullahu salihan, Allahumma ja'al amalana kullahu salihan, wa ja'alhu li wajhika khalisan, wa la taj'al li ahadin, 42:45 min xalqı kefihi şey'an, dib dua qılırkenlar. Ey Allah'ım, biznin amallarımızna salıq, yaxşı amallardan qılgin, və unu yalğız senin yüzün üçün xalis amallardan qılgin, və bu işimizde senin xalayiq, xalqıların, mahluklarindan, bandalarindan, birar bir kimsege unda nasiba qılmagin. 43:14 Yani, heçkim üçün məz. Hattā ata aneyniz üçün qilə digəndi yaxşı digizəm. Ata anem üçün bu zahri, mecazi mənada edilədi. Ata anem üçün qiləyəp mən. Yaqud dosti, siz üçün qiləyəp mən, vrādarım üçün qiləyəp mən digən sözləri bolədi. Lekin, bu digəni, siz məngə, sizin savabı birəsiz, siz məndən razı bulsunuz, siz buldu, siz mukafat birəsiz digən mənada bolməydi. Albatta, sizin razı diginiz gerek. 43:42 çizni xursan qiliş, mumunni xursan qiliş, ata-anani razi qiliş, xursan qiliş, bu, bar narsar, lekin, din manası, Allah buyurgani uçun. Allah buyurmasa, Allahni bilim ediganla ata-anasini tashabketi vuradi, ula uçun, bu, ad-dihalat, bu, gunahma, cinayatmaz, ata-anasini davlatba qovaladi, bunun pensesi var, bu, yam katta bala ata-ana bugandi, bu, niyan ahval uçna qovaladi, bu, niyan bala tashabketi vuradi, u, ayqal meydi, qiyu, od uçna qatagan, 44:11 bu qanunga qaydaq aynanib qolgan, cuntu Allah itmagan ularga, yani ota onayini razi qil, unin khizmasini qil, duasini al, yaki bradarini diliga azar yetkazima, bradarini hurmatini sakila, karimdax urullarini hurmatini sakila, sange yakshilik qilgan odanini yakshilikini unutma, yakshiligi yarashi yakshilik cevab qaytar, unga aziyati yetkazima, zarar yetkazima, deyib buyurgan Allah. 44:38 Demek, siz Allah uchun qigan bolasiz. Allah uchun buradlarizi hurmat qilasiz. Qorsan qilasiz. Azal yetkazmaysiz. Azal yetkazgan bolasiniz, uzur soraysiz. Bu islar hamasi kimi chun? Allah uchun. Agar siz Allah uchun dip qolsaniz, demek, haligi Umar radiyallahu anhu'nin suzlarlagi, bandalar uchun bu isladan his bir nasiba kaldirmagin, digan suz bulan muafiq kili burad. Siz bandalarini hurmatini qilasiz. 45:07 Haqqana adayitas, lekin, bu Allah uchum burad. Demek bu nuktada biz, angli digam narsamiz, koproq, dua qalishimiz kereyken. Yani, yani dualarda kerediki, Allahumma, inni a'udu bika an, u shrika bika shayan, wa ana a'lamuh, wa astaghfiruka lima la a'lamuh. Ey Allahum, min singa uzun bilib turub, bir shirk ki turub qoyshimdan, yaqi bilmastan turub, 45:37 senge shirk getirish, yaqi gunax qilisdan, panax birgin, asragin, maghfrat suriman, digan dua. Demek bun deyan, insan uzu, bilib durban qalad bazda, qataqna, gunaxna, bilmitin ham qaladda, qataqna, gunaxna, demek suni qida riyaxan, bilib ham bilmestanan insandan riyax sadir borusumkin. Allahdan panax suriq kirekki, demek Allah biz bilmagan halimizda, yaqi bilib halimizda, riyax qoyhimizdan saklasin. 46:07 Və ıhlasımıznə, etifadlarımıznə Allah Ta'la bütün qılsındib, daima özüge yalvarıb intiqaq duşniz gerek. Yani bu ıhlas hasıl buluşu üçün, yakin ıhlas saklanışı üçün, qılışımız kerek bulgan amallardan bazıları, həmməsi iməz. Əgər bu barada tefekkür qılseniz, yana başqa nukhtalar, həm nəmayan buladı, yakin ma'lum buladı. Demek hazırca, 46:35 manashu bilan kifayalanamiz, barchamizgi Allah ta'ala iqlasu etifadimizni, mustahkem qalishini nasib eylasin. Bu iqlas və niyatnin xalisliginin şarafatları, berekatları buladi. Hayatta ham buladi və ahiratta ham buladi. Inshallah, teyini sohbatimiz, manashu, iqlasinin bu dünyadaki berekatları, şarafatları və ahirattagi. 47:03 natijalara mukafatlar haqda buladi inshaAllah. Subhanaka Allahumma wa bihamdika ashhadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayk. Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.