نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. Wassalatu wassalamu ala rasulillah. Amma ba'an. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 0:31 Inshallah, tohtalib utamz. Allah subhanu wa ta'ala, Ibrahim surasida, yittinci ayatida, Ibrahim suras. Demek, Allah subhanu wa ta'ala, üçbu ayatta, la'in shakartum. Eger, sizler, shukur qisal alengiz. Demek, biz, 1:07 shukur degan mananu uzi bilvalishimiz gerek. Islam dinidi bir insan, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki, bir Allahni bergen nimatiga, hatta bir lokma su ta'am uchun, ya ki bir kultum ichgen sharab uchun, alhamdulillah, deyishlik bilan, Allahni razilegin, tapishimukun degan hadis geygan. Misalim, hudda shunidi, Quran-ı Kerimdeyan birinci surah, 1:38 Fatiha surasi, alhamdulillah, Rabbil alaminin, boshlangan. Hamd nima wa shukur nima, bu mesele hakada, kum tohtal utilgan, hususan u shubu ayat, shukur mesele sakit garengan, demanik ulamalarimiz, shukur, bu hamdgan nisbetan, umumidi vechgan, yani manasi, king, shukurli manasi, hamdgan nisbetan. Shunki hamd diislik, bu insan, sana, Allahni birgan nimatiga, tili bilan, alhamdulillah, diislik bilan, Allahni nimatina, 2:08 yani bir hamd etgen boladi, kifaya boladi deganda. Lekin shukur chi, bir adam Allahni bergen, nimetegen, hudagan shukurda koysa, bu shukur bomaydi deganda. Belki shukur, umumi, insan bütün azalari bilen Allahni bergen nimetegen, o shi Allah razi boladi, yulgen siharib qalishlik, bu shukur hesaplanadi. Demek, shukur, insan Allah subhanahu wa ta'ala, masala, koz nimeti birdi, bu nimetini, 2:39 Allah razi boladigan cayga sarif qarishlik. Qulaq nimeti birdi, Allah razi boladigan, suzni ishlik. Ayaq nimetini birdi, demek, Allah razi boladigan cayga yurishlik. Vahuddun shindik, mal dunya nimeti busin, farizat nimeti busin, ayal nimeti, ir nimeti, ata'ane nimeti, vahakaza nimetler busin. Huda'gan shukur, min'e min'e shukur, mesele Allah minge. 3:08 fərzant berdiy gəmlən, bu şükür bomiydi vrada də. Və mənə şu şükürni evəzigə Allah subh'ana wa ta'ala bəndələrigə ziyada qibbiricligini tahkitlədi. Bu, Allah nə, bizin, sizi, bizlərin, yəni, şükürlərimizgin muhtacig edemməz. Allah subh'ana wa ta'ala, la in shakartum, əgər, şartiyya bilen kerib, əgər, sizlər, şükür qisələringiz edib. Bu degəni, biz şundaq çünişimiz kerek ki, Allah bizlərinin şükür qiliclikke muhtacig eden, 3:36 yani bəndələrnə, məxtəvəgə, xacətləgidən Allah büyürməydi. Wa halenki Allah, wallahum ghani, Allah ghani bu gən zat. Yani bihacet bu gən zat. Bütün insalları, cilları, həməsi, Allah ki, biran merte günah qımasitən, feqat Allahni ta'atı secdə bu səhəm Allahni bayit qoyməydi. Ya ki, heç kim Allah ki, ibadat qımasit, 4:06 Yani, Allah ka sajda qimasa, bu Allahta kambaqa lahima qip qoymaydi. Shunda Allah ghaniza. Biz, bradarlar, awal Allahna sifatini, Allahning ma'bud qudratini, azamatini, awal uzimiz bilişimiz girik. Və Allah subhanu wa ta'alanin, bu sizi bizlerge şükür qilis seleringiz, digani bur rahmet. Çünki, insan Allahning geretgen nimatlariga şükür qiladigan busa, 4:36 Allah taqidlab la azidan lakum, yani nunu taqidbilan kelib, men ziyada qibbira mandib. Biriyatgan nimatini ziyada bulishigin. Demek, insange kiliyatgan mal duniya, eger bir adam Allahni taatida, halal, yexshi yulda busa, bu adami kiliyatgan nimat, mal duniyam ishqa, Allahni nimatları ziyada bulib kiliyatgan busa, bun ibadatini iwezga biriyatgan narsa bulaydi. 5:05 Aga bir adam gunahta, Allah biratka nimatlarina israfda, tohuyanda, haqqiga raaya qimayabda. Lekin bu adam ya qaraseyiz mal dunyaya kilayabda. Ishi yaxshi, mal dunyayasi bar, tenc. Demek bu biradali nimat hesaplanbaydi. Bu bala hesaplanaydi. Niqma deyilaydi. Bu bala hesaplanaydi. 5:31 maal duniya Allah subhanahu wa ta'ala, shu maal duniyani beri atikan narsasini, ziyada qilib, kopetirib beri uradi, davami qilib, ta ki bu insan togu yanda, gunahta davami bolad. Wa azabni qattigraq bolusug uchun, Allah kopetirib berarigan. Wa halayki Allah subhanahu wa ta'ala, masalan Fir'aun, Allahnin ashaddi dushmani bogan, yanin khudalikni dava qigan, yanin insallarini oziga sacda qildirigan, mutlaq Allahnin, 6:01 inqar qigan. Diyaki, Allah subhanatul nama qildi? Mal dunyalarini, farzad, qasir, wa haqaza, butun insallar bunga sajda qilad. Wa ita sajda qilisliygini evazgini, ularga aza uqad ta'am birad. Diyaki, Allah birdi bunga. Nima ucin? Allah bilmas midi? Wa halanki Fir'aunini sahrif qiladkan jayini, Allahka qiladkan isyanini bilmas midi? La, Allah habir. 6:31 yani xabardar bugan zad, bilguci zad, lakin azabni ziyada qilişlik uçun Allah birdi onarsan. Yani ahirattagi azabı ziyada, əlemlik azabı ziyadara qattıqraq buluşuqca Allah s.a.v. kubbetirib biridi. Şunu uçun ahim Allah s.a.v. la'in shakartum, agar sizlar shukur qisalarin giz. Fakat shukurdu bilişimiz kira biradarla. Shukur nima? Ana şu shukur niqladigan musa Allah taqidladi ki, la'azidannakum, min ziyada qibbiramim. 7:02 Demi, utkangi cumamizdangi sohbatimizdan yena biz Furqan surasini yigimi yittinchi, yigimi tokizinchi ayatiga keyb tohtagan edik. 7:31 أعوذ بالله من الشيطان الرجيم يَوْمَ يَعُضُّ الظَّالِيمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا يَا وَيْلَتَ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا لَقَدْ أَضَلَّنِي أَنِّ الْذِكْرِ بَعْدِذْ جَاءَنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَضُولًا 8:01 heç qanda bir menfaat bum edigen kündegi u insanin əlemlik, əfsus nadamati haqda üç bu ayet. Bu ayette Allah subhanehu ta'ala zalimlerine demek, şu dünyada Allah'ın etkenini qımagan, ve günah isyanda bugan, ve yaman adamlar bilan, günah işlerde davami boladigan, 8:29 jinnī və insī shaytallardin ta'atida bəgan adamlarini, zalimlarini, afsus nadamatini ala yadayhi, yani iki qolini. Bəttə kinaya dedik, iki qolini tişlər qaladi. Yani bir insan, başını uşraf qaldi deyimiz, afsus nadamatini gəndi. Xaliga vay uşandaq, yani kinaya iki qolini, bir qolini yenməz, iki qolini tişlər qaliş digini. Ya etadi ki, o adam, 8:57 xanida men shu menge yubarligan payganbarinla yol odayan itaat qiganimdi idi. Ya meylete, olum bolsin menge kin kosh qidi palanchini men ozymga dostutma qiganimdi. Yani, meni yoldan urgan, Allahni taatadan qigarigan, shu palanchi yaxshi qorgan dostumda men dostutma qiganimdi, yaxshi qorma qiganimdi idi. Wa halanki un, 9:23 zikir, yani Qur'an-ı Kerim kegenden kin, haqq yol kegenden kin, min-i anashi yahshgurgen, adam min-i adashdirde, didigen afsus nadamatda volan. Wa karnay shaytanu lil-insani xabola, wa shaytan insani qiyamat kunda, yani u kunda afsus nadamat qiladigen kunda qarausus qaldirada, yani xarligenin ziyada boloshchim. Bunga biz, basqa bir ayatda, shaytan anashi kunda itarikan ki, falatalu muni, 9:52 Meni malamat qimaylar, walumu anfusakum. Yani özlarindi özlari malamat qinaylar. Meni malamat qimaylar, digan, etarikan. Yani, insan hataqla digan busa, misal, huddu shudun yani özdayan. Bir dostiyiz, siz judayan muhabbatlisis, birga hamrahsis, birga ishleb, birga yorib, ash avqatiyiz, judayan qadrdans. Lekin, bu adam, 10:25 Sizi baxizga bir musibat qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili qiyinchili 10:56 Meni dostum dem yurganiz, yakin, meni bradarim dem yurganiz, etsakif, endi uziy nankur. Sen uziy, ma etken endi qimadin, endi uziy nankir duysa. Ya ki sizgi etmagan busa, shunarsan. Nemadis, bu dostan yamaraq adam yukhligi bilas. Wa halanki qiyamat kundi. Hech narsa, najat vermay digan kun. Fakat, insan, 11:25 xar bir qigan amali, yaxshi wa yaman amali, mey zanga taraziga qoyla digan kun, wa kuz aldi da, mana bu halatni korup durgan kunda, nima uchun malamat qimiydi? Wa malamat qilad. Wa malamat qiganda, shaytan itaraykan ki, falatalumuni, meni indi malamat qimiydi. Nima qi meni malamat qilayabsa? Meni shaytan adaştiri digan musil, nima qi meni shaytan adaştiri istan? Wa halanki senda Quran bariydi, senda peygambar yubarilgan idi, wasi alimlar bariydi, 11:54 Kitablar bari dhe, nima gey nda ma inda malamat xilasan? Balumu anfusakum, öz inda inda malamat xiyan. Bu, shaytan. Wa hud dushinindik, ate izga barsi izam, ane izga barsi izam, eriga barsi izam, xatiniiga barsi izam, farzantiiga barsi izam, mana shu jawab netarigan. Çünki, xalas boladigan narsa başqaya. Çünki, ular da özü xalati öziga mahalim. Ular da ki öziga xalim. Çünki, peygamberlar nafsi, özüm, özüm depturganda, bradarlar. 12:26 qana qasiga fasiq, facir, munafiq, kafirlar, ya ki günahkar insallar, addi, mu'millar, qana qasiga uzini malamat kumar? Qana qasiga ular qaysa halatda bolishgin bir tasawur qilinik? Shunu chun, Allah subhanahu wa ta'ala, wa qana shaytanu, wa qana l-insani, Qur'an-ı Kerimde, wa qana shaytanu il-insani khadulah, yani shaytan insallarini u shakunda qarusus qaldirat. Yani ularini haliga itkandik, 12:56 oziga malamatni yukilab qoyigandan kigin, indi insan yena alem azab ustiga bu azab bolarigan. Bundan arta narsa yox. Bradarim depturganiz tashlap gizsa, basizga musibat gizsa. Bundan arta musibat yox, shu dunyan ozida. Man dostum depturgan adamiz bosa, qiyinchilik depturgan bosa, basizga indi ozin bihan halqal, indi mandib kit varsa. Man boli abdiko. Qarzga batxosiz, shumdan dostliniz yox. 13:26 Baxizga bir musibat xifqasa, bi har kunu birla yurgan, birla barib uyag yurgan, axinag ilaniz yox. Demek, bradallat, calis nakayta muhim darsa. Sohbaddash, judayam, muhim, ve islamda, ne faqad insanda, shunu için bu dünyasiga hem, ahirette hem sa'ada tapşirigi en qadda calis hesaplan adam. Demek, unun samaralara haqda, kegan edik, demek, salih, yakshi bir dosni, 13:56 Imanlik, itqadlik, dosni insange tesirin na hayati qob. Buna sanayga yetib bomaydi, lekin maalim bir nimalarini tohtib utamiz. Birinciden, qaysi bir insan salih adamlar bilan otirse, yahshi bir adamlar bilan sohbette boladigan bose, dost tutadigan bose, tashmul hu barakat u macalisin vaya ummun l-khayru l-khasillahum wa illam yakun amal hu baliqan mablaqan. 14:23 Haliqis, insan salih adamlarina, yahshi adamlarina dost ikan adamga, egerci amali, jüdeyam kubbumasa ham, lekin salih adamlarinin barakatı, ularga birerdiyan Allahin rahmati barakatı, den ular ham uşa derecegi itarikan. Haliqis, uşalariga dost ikan adam. Mısali bunga, imam Bukhari wa imam Muslim Abu Hurayra radiyallahu anhu ruwayatqani ahadislaridi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki, Allah subhanahu wa ta'alani dar haqiqat malayikalar bolaydi. 14:54 parishtelar barki, bular yer yuzini kizib yura, eynali yura. Yaltamizun ahla zikir, yani zikir ahlarini axtarib yura rekin. Osman da parishtelar qayar da, shuna qayn ge yahshi sohibat da, iman ge fayda, dini ge, dunyasi ge, aharat ge bir fayda li, yahshi bir suz, sohibat bogan jayni axtarib kizib yurusha rekin. Fa iza wajadu qawman, wa manashunda qawmni, 15:24 perishteler topsa ki, shundak sohbete, chirali sohbete oturibdi, Allahni zikir qilishib, ulan bir-birin chakirashigan, halim mu ila hajitikum, halim mu, hajitlarini kil ila. Yeni, khas perishteler, bradarlar, khas Allahni malayikalar var ki, manashunakayin zikir, fakat Allahni isinadigan, yakshi bir zikirlan ahtaribiradigan perishteler. Van, bunlar, manashunakayin, nasalan, sohbetlan ahtaribiradigan. 15:50 Wa haligi perishtelar kurgandakin kiriylem, bashkalarinim, shirilerinim chakirarigin, kiriylemina hajitlarinim manan bu yerdaygin. Wa perishtelar nazil, hazil, hazir bugan cayda elbeta Allahnin rahmati bolaydi. Cinki bu perishtelar Allahnin rahmat perishtelari. Allahnin rahmati, Allahnin barakatı, bu yerd Allahnin hifzi himayasi, wa Allah subhanahu wa ta'alanin bu yerd otirigallarini manan shu perishtelari sebabidan Allah qallariga hatircemlik rahat birarigin. 16:19 Shundi, Allah subhanatala fayas'aluhum rabbuhum. Uladan Allah subhanatala soraydi indi parishlaladan. Wa huwa a'lam minhum. Wa halanki Allah subhanatala uladan kura yaxshara bilgu uchi rahusa. Lekin, bu bandalardin sharafini kutarishki uchi Allah da tahqidilab soraydi. Wa huwa a'lam mayakulu aybadi bu bandalarim nima diyabdi. Yani zikir ahlida otirgan. Ana bu zikirda. 16:48 Allahni izlashib, çirayini bir sohbati otirgan bandalarin hüma diyişi yabdi. Shundi parishi itarikan ki, yani malaika yusabihunak, parvadigara seni pakla yabdi, yani tasbihlar iti yabdi senge, senge takibirler iti yabdi, vah senge hamd iti yabdi, vah seni uluqla yabdi dib itarikan. Vahan hadisini ahridi, Allah subhanahu wa ta'ala iti yabdi, fayaqulullah, Allah faushhidukum anni qad ghafardulahim, sizleri guah bolin, min bolarini gunahladim, mağfirat qildim, dirgi. Demek ki, zikir macisi otirganin sharafatida. 17:19 Fayaqulumalakum minal malayka, shunda parishaladan bura itarikan kiya parwadi qara, fihim fulanun. Yani bu zikirde iman na shu suhbata otirganladi qidi palanchi bar. Innama ca'ali hajatin. Bu adam zikir uchun kemagan. Fakat bir adamga hajatibaridi, haliga hajatini ahtarib, hajatimad bogan adamda ahtarib kisa, shu evda otirgana qa. Uyam shu sababda otirib qalda. Shu sababda otirib qalda. 17:47 Dib hali parishe eterekin. Wa fi lefs, fihim fulanun. Wa buni icide palancı bende var. Bu adam yuldan utipit etken idi. Yeni, min shu zikir ahlida, Allahni zikir qiliyabdiken, shu yurda bir imanimdi ziyada qigani, bir rahat, qalb rahatini tapkini kildin digenmez. Utipit etken qarasi sohbet boli etdi. Shu yurda utrib qagam bu adam. Innama marra fecelese ma'ahum, fayaqul, Allah s.a.v. degen, hum jelese u la yashqa jelison. 18:15 bu maciste otirgan adamlar bahsiz, yani shunda adamlar ki, ular bad bahbumi edigan bahsiz adamlar imaz. Va ular bilan otirgan ham bahsiz imaz degirilir. Yani yolda hacat bilan ki, yolda otipetetigan adam ham, otirib xarigan adam ham, o shalarinlan barabar birgerlikte degir. Demek zikirde khas Allah uchun, Allahni islashlik uchun, imanini, ziyada qilish uchun keb otirgan adamlarini, 18:41 xacat yeme, yaki yolda otik-otik atipa ushalarda icidi otirigan, otiribxaygan adamxan ushalarinin derecasi da barakatda, rahmatda, Allahnin rahmata da ushalar derecasi itayraygan. Lekin shalt bradarlar Allahni zikir qilishicim otiricim. Yeni bazib bradarlar, mesele, bir imanlashi otiricig deyengen bari. Ke ennehu otirisi, imanini ziyadibxaygandi. Aqish, goyish, sal imanlashi gendi boladdi, shubilen, ghibat, palan icini astigan, ustan icini buyanqigan, 19:10 yana uzun derdini shqayat edad. La unaka mazlis, unaka mazlisini nazar etsulmayad, bradarla. Mazlis, fakat Allah uchun oturgan. Shun uchun Allah subahana wa ta'ala wajabat muhabbat lil mutahabbina fiyya wa lil mutajalisina fiyya. Yani muhabbatin wajib boladi. Yani Allahnin muhabbatin tapadi ki, u adamlar oturishligi fakat Allah uchun oturgan. Chunki insa, bar yada jan bosa, oturadigan bosa, shu oturishligde, qachanki unarga Allahnin rahmati, 19:39 Allahnin barakatı bolade. Egan anashi oturgan caida oturgan adamlar na shar'i sözlerini sözlemese. Ghibatke, dünyavi sözge, lagu bihude, bifayda sözge ötmese. Şunu için hem cüde kop oturişlerimizde, musulmanlar bugün gün oturade. Lekin, kop oturişlerimizde, oturgandan ki ennehu aldın kan davusek, qalbimizde hudusunda. O halanki sahabalar nime qalade? Ya Rasulallah, biz siz bilen oturisek, başqaçı bolamiz. 20:10 Rahatlananiz. Lekin, sizi aldiizan chibbitkandanki, yana bala chagalarimi farzan zayt aldiiborgandanki, yana biz aldiini halatik chibgalaniz. Hatta bazibir sahabalar nima dedi? Munafiq boldim ben, dedi. Nima ge? Çünki Rasulullah sallallahu aleyhi sallamda huzurda otirganda, başkaciya etten chibbitkandanki qalblar özgergan. Lekin sahabalar, şun esani xisqilalgan. Rasulullah sallallahu aleyhi sallamda huzurlarda otirgandani rahat. Ulardagi qalb, hatircamnigi, 20:39 qalptayga sukunat ular tapgan. Dikim, bugun otursiz, aldin qandam musa, oturgandayam shunda, otur cibitkandayam shunda. Nima uci? Sebab, uce macisi oturgandi, fakat bradallar, Allah uci oturili mi? Allah ni islajdi ki? Unnan boska suz busa, suzlamasik girek. Wa mana bu rahmat, Allah, yani men ularini, sizlar guah bolinlar, men ularini, gunahlarini, maghfarat qildim digan, marhamat, di'amat, kimga? Ular yadkiron Allah, Allah ni islidlar. 21:11 Yənin, sözü də, mazak, hazil mutayibə, bihuda, lagu bihuda, bifayda söz bu meydi. Bu, demək, birinsi, demək, salihlər bilən, yexşi, ahli ilim, salih adamlarının oturışlıqını, şarafatı, əgər ti o salihlərinin dərəcəsi də bu məzaham, Allahını zikir qılib, imanlaşıb oturigan vaxtı də, o insan ham, 21:37 amali u derece gitmesen, lekin Allah ushe salihlarinin majlisi otirgerligini sharafat edan ushe larinin derecesini tapar iken. Ikinsi, cibilli tabiat hamamize, bradarlar, insan dostiden tesirlanadi. Munkunmez, ilaci yok. Har bir insan, uzini dostiden, sohbette otirgan adamdan tesirlanadi. Bu, cibilli tabiat. Ali ge, ustaz, ge karib, shagirta ham tesirlanadi. Bu tesiri, 22:11 fə nə fəqat insanda bittar narsasiga mas, amaliga yam tasir qiladi, u adamda akhlaq, adabiga yam tasir qiladi, wə ilmiga yam tasir qiladi, wə haqiza. Yakshi busa yakshi, yaman busa yamaniga tasir qiladi. Fal mujali sin ahli xayn yata asir bihim. Demek, xayr, yakshi adamlar no utrishtik, sharafatadan, bu yardagi ahli utrigan adam, ushe ahli ilimlar salih adamladan tasir lanaydi. Xoqla sa xoqla masaya. 22:41 Cuncani, urik-urik korib alayib digani, yani qush uyesi korigani qilad digani narsi, cuncani. Va ulamalar tarbiye bu insani waki narsi, hatta tarbiye masalistigi gapirigan ulamalarimisam, insani gapirib, ya ki bu masal nasihat qigandan korib, uzi iqtida qilib, uzi amal qigand, o dandi amali tasili rabolad. Yani bir adam, 23:11 Talanchik, undan qigin, mundan qigin deyib qepriyatibdi. Lekin, ikkinci adam kub qeprimiydi, lekin, uzi amal qilaydi. Yalgan qeprimaygin, dedim, uzi yalgan qeprimiydi. Lekin, bir adam yalgan qeprimaygin, bu, gunahı mundan bulaydi, undan bulaydi, deyib otirsayyo, lekin, uzi yalgan qeprimiydi, deyib, bu, tasiri bulmaydi. Lekin, alik, yalgan qeprimaygin, deyib, nasihat qilib, unu qeprigayindan qora, lekin, bir adam uzi yalgan qeprimaysa, bunu tasiri kubraya bulaydi insanga. Nima uçin? 23:42 Sababi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamna ima Ahmad wa Abu Dawud wa tir mizrawatqin yadisila almargo ala dini khalilih. Fal yandhur ahadukum man yu khalil. Kishin yakhshkurganini dinide bolaydi. Kimni yakhshkursiz? Ushaq odamdi dinige ilaji kitarekin odam. Shuni uchim paygambarim salsam, Allah adi tarqib qilib etdilar ki, fal yandhur ahadukum. Yani sizladan bana talaynisi txaraynlar, kimni yakhshkuryabsila. Kimdi yakhshkuryabs? Kimbilan sohbette bolayabs? 24:12 Anabu nersegi, biraderlin xarab koyishimiz gerek. Toğru, kaspda, ishte, başqada muamala qiliştik. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamin, yahudiler bilan, başqalamin, muamala bugan biraderlin. Aldi, saudi, sati. Lekir, özünə hadda ahibdi qeqarasi de. Ular geyim, xiyanat qilmastik. Hatta dinimiz şu qadar geng boldi ki, oşalar geyim ham zulum qilmastik. Işli yapsin birle. Oşalarman birle ham kaspmısiz. Kaspiz, tepesde muamala qilaz. 24:42 Ularga xiyanat qimez, ularga zulum qimez, egerci qeyri din bosayan. Ve Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam uxubi hadisi demek, kişi yaxsh görganin dinide bolad. Demek insan qaysi adamla yaxsh gördüm, dost moldum, uşa adamdı özü halklamagan halatdayam. Özü bilmagan, hasqamagan halatda da akhlaqı, adabdan, amaladan tasirlanaragan. Günü üçün, farzantlarimizga, kub halatlarda, 25:14 farizantlarimizdi, basalan, akhlaqidan shqayat qilagmiz. Farizantim unda, farizantim da. Wa halenki farizantiyem, farizantli bugan, yigar 30-40-a chikgan. Leki atasi, keksa adan, farizantdan shqayat qilagmiz. Leki asilin sora susladigan bu siz, shu farizan, ata, ya ki ana, shu farizantlardan vermagan, kerakli narsasini. Chinki ata, ya ana, uda, al yalgan gapirib dursan. Farizantiga yalgan gapirmagan. 25:45 digan bilan bu narisada tahsir bomaydi, bradalar, chunki uzi yalgan gebrudurdu. Lekin ata-ana uzi qiraynik bir salih bolib, akhlaq adabini raayaklib, halal-haramni biladigan busi, farzantariga kub gapirish geriyemesi. Bazib bradalarimiz itadib, farzant nechi yaşay bolida, yash, hali bulan qalvasi boshlanma abdiliyida, sarkatda busin ki qalvasi boshlanaydi. Nime ge qalvasi boshlanaydi? Allah nimat qib birgan busin farzantdi. Nime ge qalva bolaydi farzant? 26:14 Hali qaluvasi baslamayabdi, salqatda busa kin tashvishi qaluvasi baslamayabdi. Kim qiliyabdi qaluvani? Kim qiliyabdi tashvishni bradallar? O qaluva qamasi uchun, tashvish qamasi uchun farzantlamdan birga otirib, o aqlim Bismillah deb yegin. Uya kirganda Bismillah, Assalamu alaikum deb kirgin. Ya ki broga yalgan yapirmagin. Aksan erkeli basim otirgan busi, kochi da o qatan erkeli. Uyda farzant aldada otirib, chapqol da yeyish digin. Yeyotkanda ya onqol me yegin. 26:44 çab qoldi, nima ucun qaytarri gani gani, marada gebrish gireydi. Biz kocayda bogani mizan kigin, hatin qishi, erka qishi kocaya cibitkandani, hatin qishi nima qigani qisa, u yam din da bomani, u hatin da amanatini biz blma gani mizan, elbatda u yam farzantan da amanatini blmaydi. Kiki ana unnaki, farzant katda bogandani ki, haqiqi bashiga, ghalwa bolaydi, bu ata ana, bu shukur qilish gireydi ki, taqan urma gani gaya shukur qilish gireydi. U ata ana isim, u azida u. Haliga, bir adam farzantan shigayat qibigandi, 27:13 Nukta, farzantina shqa'at tukayanaygan. Farzantina say, Allah'in tahnit qanmadin, halal-haramda urqat qanmadin, akhlaq-u adabdini bir qanmadin, diganda, ha, yoo, urqat qanim. Ha, bu, mese, balayn, ashilaytiyev kitiyatib, hukuzi zahidi kitiyatib, sani hukuzi urqandir, atasini urqandanki itkanaygan. Siyanay, bitda hukuzi boylagandir, ki, sani urqandir, digandaygan. Farzantina otirmasay, halal-haramda urqatmasay, albidda qalba boladdi, brada. Albidda tashvish boladdi. Wa halanki, farzant 27:41 Shunu uchyn farzantinin barida otirgan otoana, farzantlanla taamlan etkanda, va farzantlarga chiralik haqqiga ruayin qigan baradarlar, farzantlar, hech khachan otoanaga qalwa bomaydi, inshallah. Bu farzantlar otoanan kuzin uqvantiran. El mar'u ala dini xalili, demak kishin yaxshigurganin dinida molaydi. Shunu uchyn baradarlar, kim bilan yorubmiz, kim bilan sohbatla shayabbiz, kim odan, birinch oruna qarashimiz gireydi. 28:10 Agerti atalar, analar bu narsani ozimiz ishi bilan basqa mimbole etigan musayn, tarzantlarimizdi yuritigan ashna agillarini korib poshimiz gerey. Shunu uchi aligi ozimizde etiladi, kishini kim iki aligini bilmahchi busayn, unu dosti gexaraygin digan, gebar o. Qanakha adamli gulisiz, dosti gexaraygisiz, bolu ozi bilinaydi. Kazab busayn, dosti deman boyan kazab bolaydi. Nima uchi ishi gab etilgan? Sababit tasir. Elmar o ala dini xalili. Kishi... 28:38 qalal xattabi fi kitabil uzla qitabida ux bu hadisin sharqat etkeni kallar ki, demek insan dostini, hamrahini illa dindar wa amanaddar adamini tallashtikka buyuriliyat. Agersin uxa tallatkan dosti dindar bomasa, amanaddar bomasa, sisi uzanin yoliga. 29:10 dindar, salih, salih, salih, salih, salih, salih, salih, salih, salih, salih, salih, 29:39 Yani insanin dosti, dosti ye qilgan tasiri ge hech narsani tasiri barabar bomaydi. Hatta tutunna ham aloga tasiri shun calig kushli bomasiga. Doz, mradarlar, nukhayta muhimlar zi. Bu dosti allasigda, bro, ahli ilimli, alimli, ahli ilimhakan bu, namazhan adamhakan digirgan bilan, bu, namazhan boganima, mradarlar, bu, siz dostiz diganimiz. Bu, namaz uxiganlar, hamasi cennetki kripito urganida, mradarlar, 30:12 Bugunge kunde gunahlar, bashkalar namaz hallardan sadir bulmaygan bolay. Xini qun, bu namaz okuxlik, la shaq islamni farzlari. Lakin bu narsa, xini namaz okud digamdan buldi, ish bitti digan imaz. Cennat biziki digan imaz. 30:41 fa kullu qarinin bilmukaran yaqtadi idha kunta fi qawmin fasahib xiyarahim wala tasahib l'arda fatarda ma'ar radi 31:09 Lekin, bir namazxan ibadatik yexshi bir salih adam bilan, algax bir oğru muttahandi dost bugandi qorganmaz. Qem? Bob qalishmikul lekin. Lekin, qiyin. Nimi uchun sebebi? Insan haqqda soraydiyan busayiz, onu hamrah haqqda soraygin. Çünki har bir insan, kim qanda busa, usha hamrahanayim hud tushundahtalli. Agersin, bir qovmda boladigan busayin, usha qovmni yexsi bilan sohibatda bugan. 31:39 Wala tashabil adda, yani yamana bilan sohbata bomagin, chunki sini ham yamana bolasa. Tashir qiladi. Aliga etkinimizin u shubu hadisga muafiq, insanin xayatida, amaliga, kaspiga, u shu adam tashir qiladi. Demek bu ikkinsi. Uchinsi, salih adam, ge dost bu siz, sizi ayiblari izdi korset adi. Yakshi adamla ham sohbata dax bu siz, bradan bu qiladgan ishiz nat oru. Aliga etkinidi israf, 32:10 Gunaq qilib, malini kireksiz coygan sihalaf qilib, sizi ki ahri de, hal juda yahshi boleyatu de, maqtab maqtab, kun muqtaj buganiyizde, yendi ozin qiganizde dik tashibiyyit ediyan adam bomaydi. Awal, xini ehtiyatin qilaydi. Atta, bir bradin qeblirgan idi, bittansi, shu, ozimiz, shu atta, qoshini mahallalarda, farzant qorgan, qoshinisi etiyabdi ki, bradarimiz, uvide farzanti ediygan, yağı guruc yox. 32:41 fərzant qorganan gali doktordan kiyn 150 minan ndaqa uzun mashinadan fərzantdan ap cikibir. Yeni shu adam oyla shumun ki, uydan otrib, shini qevaqida qoygan, oqad soreye otrib hayalaya qoygan, mas biradarla qonarsa? Jaliz, hamrah tansan qoygan. Junki agar hamrah salih busa, etladi ki, san qarayan biradar, shun arsan sahrib qoli yapsan. Uyunda yidigan ballarini gurucin yog busa? Yağin yog busa? Ap qeyb qoygan bunu biradar? Bitda adamgan iltimas qisi, mashinasizde, 33:13 ce unak uzun başlamusib, te nek seda apchiqibir shmukar. Nima uchum, brada, shun arsani qaliyab? Leki ushi adamin qalibisiz, kin etadiki shqayat, yetishimayabdi, ish yox, boshqar. Kim sababchi? Bradalar, Allah min veraman, depturiyam bosa. Min, haman asan, min qalaman, depturiyam bosa. Bizimiz qalib, qarashimiz qerek. Demek, salih adam, sizi ayibizi kors etabim. Sizini yexshi, naqislik tamalayiz, brada, shuqilatgan ishiz yaman. Man eti tohru, degan arsani qalib, eti utib edabim. 33:43 Aliga ndi adam busa, ha juda yahshim, zor qili yabsan, ab chiqin shuna sanim buyuran. Fa tantaliku nahval ilaj wal islahin oyub. Walidalika najudu anna nabiyy salam shabbahil mu'min fi kauni mubasiran alli aqir bi oyubih bil mir'ati lati yara linsan fiyha oyubah zahira. Shunu uchini ham? Mu'minna, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, shunna sifatladi ki, zahari ayibimizu koradigan ayinaga uxshad. Mu'min, mu'min uchini koz godaydi. Bir mu'min, mulan, dos bu seyiz, u adam, 34:15 Sizi ayibizi korsatmasa. Gunah yirgi sarbi etgen mozin, gunah deyib etmasa. Brada, bu xilayshan etgen gunah, bu sarbi etgen narsiyas israf, deyib sizgi etmasa. Bu mu'munmaz, brada. Bu mu'munligin adaqim abda. Mu'mun, mu'mun uchun kozgu deda. Demek, shu mu'munligin kozgu bomay digan moza, bu sizgi, sizgi brada ligmaz. Bu naka adamdi, dost bogandan kori, dost bomagan yakhshira. Imam Abu Dawud, rawayat qiyan hadisakan. Qalal Hasan, 34:49 ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ 35:20 Nimaqsa iman ziyada boladi? Dekir özümüzü halatımız buradali iman öz özden ziyada bokka midi? Bir adam La ilahe illallah Muhammadi Rasulullah diyişlik bilen doğru. İnsan kufur milletten iman milletiki ötedi. Dekir bu boldi degeni salih adam bokkaldi degeni mez. Dekir salih boliçig için emel vacib boladi. Emel elbet de u şey imanning ziyada qiliştigini rukullarida. Emel qiliş gerek. 35:50 Demek bir salih adamdi ziyaratiga barisigam amal. Salih adamdi suhibatiga otirisigam mazis, bet etdiki ibadat. Betki masyikini uqla otirsak. Tesor qinamani, bir ayda, torta cuma busi, yanim saat, baska aqt faqat triqchilikimiz. Karnimiz, ustimiz, haraket qilamiz. Nima qilamiz? Tapganimiz toyga sarifliyimiz. Kim ballarimizdan doya qilamiz, tapganin toyga buyursin, basin toydan chikmasin, doya qilamiz. 36:19 U bechi arayam tap kani toyga sarbilab israf qilib, bas doydan ximi uli qitalib. Ne Allahni taliydi, ne ibadat qilaladi, vahalanki dunya, biradallar, hech nirsay erzimas nasiydi. Agar dunyani Allahni huzurida qadri bogandi edi, Rasulullah s.a.v. etlar ki, kafir adam bir kultum hem Allahni rizqini yemegen bolaydi. Allah birimegen bolaydi. Bir loqma rizq birimegen bolaydi, biradallar. Dunyani qadri yod. Lekin, shu dunya uchun, 36:49 özümüz-özümüz malamat qılıb, ki yenə şikayət və haqqaza başqalardan. Cəniz demək, bradallar, cüddəyən muhennarse, heç bomese özümüz qadir bomeseyən, bradallar, ishi bilan, başqa bilan, məşğul bosek həm, bizlərini, məsuliyyətimizi, amanətimizi bogan fərzəntlərimizdi ortalariga qaraşimiz gerek. Qızlarimizi ortalariga qaraşimiz gerek. Musulman, muslimə, musulman mən deygan bir ayol, keç, koç edib, 37:21 Ogli bir nesli soradi. Man dahtarim qatda disi, anayinan sokiyabdi. Anayisi sokiyabdi. Ogligi sokiyabdi. Ogliyan 11 yasar, bradalli. 11 yasar. Odan var kochada, irkeli otiyabdi digan nesli yoga. Nima di shuna qabiliyabdi? Nima? Bu ata cavab birmaydi mi bu farzant uchi? Elbette cavab biraydi. Ir cavab birmaydi mi buna qa sokinayatikani ayali uchi? Cavab biraydi. Hatin cavab birmaydi mi ayali uchi? Cavab biraydi. 37:51 Shunu qun, bradarlar, ayibni, bashqage, dhururlarga malamat qigandan gore, awal özimiz korishimiz gerek. Shunu qun, ibrahimi, adehamdan soraganda, limur qun, doa qilanmiz. Doalarimiz qabul qomayi diganda, sizlade shunda xislatlar bar. Sani otkin, shu xislatlarin bittasi. Odamlarini ayibini eytesilari, ozayini ayiblarini qaraymaysilari. Bazanchi undaqiliyabdi, susanchi undaqiliyabdi digimizi, ozimiz ayibimiz yok. Ka annah, biz, oppa, parishledik, gunaq qimayin digimiz. 38:22 Lekin o tursi, elbet qayr d'abaraya qulaqsanib tursi is, ya bir adam d'ayibin axtaradi, o damlani kin, ahri damlaniyam, ahri ilimusun, oniyam ayibin axtarib kitadi. Namazan d'unisni ayibin axtarib kitadi. Yeh, bradallam, nima bizga fayda liq, nima bizga manfaat liq. Shunu qin, hatta bazib ulamala itkani kanki, agar... 38:48 Muḥammad ibn waʿas etkənneke, ma baqay fi d-dunya shay un aladu bihi illa salatu jama'atan wa luqin ikhwan. Yani d-dunyada eyn lezzatlik, bir nasa qumandaki namaz jama'atunan wa luqin ikhwan, wa bradarlarman kuru ʃtik degeneke. Bundan arta lezzatli nartiyo. Atta bazbir abudar daradan etkənnekeller ki, agar uşa ʃtay narsa bomastan, bomagandi edi, bu d-dunyana ʃtudan, yerini ʃtudan kura, yirdi tagi min uchini yaʃirah degeneke. 39:18 Şunadan bitase, biradarlarla koriştik, üçreştik. Bugun-gunda bitase aldiga ziyaratka gani borsiyiz. Siz derdi iz etmestan, bir dert, agar derdiga çiliyimisa, u yigilab gireyada. Duniya gifir bita digan mosa. Ye, biradar, sabir qileylik, alhamdulillah, Allah'in ni'mati. Mana otalarimizga birmagan ni'mat. Ular kormagan, narsalardan ni'matlar biz qoriyabimiz. Digan narsa yok. Alhamdulillah, hudaga shukur qileylik. Mana otalarimiz var, otiribdi gafiribersin. 39:46 Burlan bizde yashimizde, bizde yashimizde bizge okhshamaya, shunaqa kigen libassal kigen misilar? Kigen misilar? Shunaqa libassal kigen misilar, uslar indi libasta? Boz trinke, ushinga usha ali, sulko usha nersi ki ishkene ge. Gabir ishimis girey bradali, buru adam borgen, nimetni qadrini, bradali bu shikayatlo enmez, bradali can bogende nimetni islashligin bu imanini ziyada bolishki sebab bolaydi. Nimetni islashlik Allahni. Biriyotki nersesini islashlik, bu... 40:19 insange ni'amatni qadrigi shukrini ecdiki sabab bolaydi, və kim shukrxsi, Allah l-Azidandakum, min ziyadakib biremen takitlaydi. Ziyadakib biremendi. Shunu qum, bradarlar, sohbet djaliz, boganda hamma bilen sohbetdaş mumas girek. Aynasa, baylar bilen. Chuki, insan dinimizde targib qalingan narsi, dinde, taqwada, uziyizan yukara adamlinin sohbetti bolaydi. 40:48 Və dünya məsələsi də öz izdən pəs adamına sohbətdə bolim. Şunde Allahını bergen niamətini şükür qiləs. Əgər əksi boqqasa, ya ki birincisi boqmasa, fakat dünya adamlarına gebləsiz, Allahını bergen niamətini şükür qiləsiz. Və halenki, bradali, biz Allahını yüke oturibmiz, qadam basıq eləyibmiz. Lekin, şu qadam basalməsdən ordinada yadgalların var mı keserler? Var mı? Var. Demek, isləşimiz kerey, bradali. 41:20 Çünki din kim sizge bunarsana nimatini çünntiraydi? Dindar adam. Salih adam eytaydi. Allah bergan nimataygan shukur. Islah qalişliyi bulay. Lekin dunya adamlarima otirsayiz, baytda buzu uyumda, buzu başlatdan quraman, mandaqan maşini aldi, maytda pul ötgizish garyaygan, undan qaliş garyaygan, faqat, gemrisiz dunya bunay. Sizi iman dunya qiziqishi yozlayan, qalbinizde berkinim otgan dunyaga bugan muhabbat gharizanin oyqati beray. Ozi imkaniyiz yok, qudratiyiz yok. 41:50 Lekin, beyshe, qulinizi, kish nese gemesiyem, ghamge, tashvishke, batiripi edadik halasi zizi. Xunuchin, din, bradarlar, sohbette hem, dinde, taqwada, emalda, ibadatta, ucizden yukara adamlarla sohbetten boleyin. Lekin, dunya cihatiden, ucizden pes adamla sohbette boleyin. Boy adamlarla sohbette qaynchakan buziz, xunuchin, ucizgahchi boleyin. Wa sallallahu ala sayyidina nabina muhammad, wa ala alimu ashabu ajma'in. Endi, boy deygan deyan bradarlar, bir nesli, tam boyla hapovmasin. 42:20 Bu degani faqat otirganda dunya xaqqda qebraydiyan adamda. Çünki elhamdulillah sahabalarin boy bolgan, jüdayan boy bolgan sahabalarin. Lakin ular otirganda, bradarlarimin qorushganda faqat başna ahra gece dunya xaqqda sohbatlashmaygan. Bradar nima qiliyabs? Nima amal qiliyabs? Min sahabali qorushganda özizge zarar qimaydiyan bizge bir manfaatli söz etin deyisharaygan. Manashunda adamlariban sohbata borushgerek. 42:49 Allah həmələrimizi imanda, ibadata sabudxadan qigin. Pervandigarın qalblarimizi ıslah qigin. Və pervandigara bize awal uzlarimizi salihilardan qigin. Və bizlergi hamrah dostlarimizi yim Allah salih adamlarda hamrah qigin. Və ahli ayallarimizi yim, farzantlarimizi yim ıslah qigin. Və ayallarimizgi yim, zurriyatlarimizi yim, atanlarimizgi yim, akavkalarimizgi yim, həm sohbet dostlarini Allah salihilardan qigin. Pervandigara yurtimizi Allah tinç qigin. Allah bizlergi biratki nimetini şükrini qiladigin. 43:19 Haqqini adan qiladigan. Uzin razi boyan xalatda Allah adan qiladigan bandalarina qigan. Vatanimiz Allah qilin çatircam qigan. Musibetlerden afatlarina Allah uzin asra qigan. Rahbarlarimize xayirlig, sharayishlariga Allah ruwaj veriyo. Rahbarlarimize xalqta mihr, akobatlig, muhabbatlig qigan. Ularini ham qalbisi sinik ulingda. Haqqini ham parvadigara rahbarlarimizga muhabbatlig qigan. Albetta bizdani ham qalbimiz sinik ulingdadir parvadigara. 43:48 Firmadi qarabin, wajatamiz biradallari biymarayken Allah ungehim shifa qamil ataqigin. Van qalbariga tofi hidayet atakigin. Farizantlari biymarayken Allah farizantlarigimda hidayetda bulishigia, imanda ibatda bulishigia farizantlarigimda muhafakigin. Vab ahli ilim biradallarimiz var, talebelarimiz var, ularim doa talebida Allah ilimlariga barakatla ataqigin. Bizlariga birayotgan iliminde Allah biziga manifaati qibbirgin. Bu ilimdi shuhratiden, ilimdi riyasiden ilim... 44:16 Allah balasadan, Allah uzin saklaygan. Allahumma inna nas'almika al-huda wa al-tuqa wa al-afaf wa al-ghina wa sallallahu ala Sayyidina Muhammadin.