نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 qarindaşları nəhayətdə bəxtiyar Musar bölüşədi. Həm də bu fərzəndinə dünyagi gelişligi ata anəsini, xas sətən anəsini, tatkən ələmlərini, qiynciliklərini evəzigə, ənə büşən ərsələrini unut bölüşligi üçün Allah Ta'ala dəman edən bir nimet qalib ata itirədi. Bu fərzənd nimeti 0:30 Allah Ta'ala insange ata itadigan manashu duniya hayatu nimetlarni icide en katta nimetlardan baridir. Xunin uchun, bu Allah Ta'ala birgen nimetine qadirlashlik maksadide insan shkiranalar keltiradi. Mana bu aqiqi sunnatini qilishlik isa, Allah Ta'ala birgen manashu ulgen nimetke amali bugan 1:00 shkurana belgisidir. Baygambar sallallahu alayhi wa sallam hadislarini birdi bayam qilgallar ki, qaysi bir kimsege farzant dunyay kele digan busi, yani qaysi bir kimse farzant göre digan busi, undan bir aqiqa qilishligini yahsh göre digan busi, aqiqa qisin hamda bir oğul bala bala digan busi, undan 1:30 ikte bir-birge yaqin bogan, bir-birge oxshash bogan, qoy soysin, qizbale boladigan bosa, bitta qoy soysin, debdurib, baygabarsasinan basharatqa geldar indi, habarib, etdu etkandan. Demek, aqiqa diganimiz, yangi togulgan chaqalaqdi namadan, togulgan kynini, bir hafta bogan peytida, yeddinci kynida, soyladigan, canlqa, demek, aqiqa deb aytiladit. 2:01 Aqiqadib nomlanishligini sababini alimlar aichshadi ki, bu, jalligini soygan paytidi, onu tamarlarini ham koshib kisiladi, aciratib kashlanadi, manashun arsani arap tilda aqqadib aytilgan, manashunge atab koyilgan, yani, bala farzant, dunyagi kigenden kigan, unge atab, jallig soyishligi manashun arsa dimek aqiqadib. 2:31 Atalgan, bu narsi, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, kelishlardan, peygambar bolib kelishlardan aldan, cahiliyet davrada ham boganadi, islam kepturib bu aqiqani tastiq itdi. Hamda, bazı bogan, islam shariyatiga, itxadiga zid boladigan narsilarini, bu aqiqadan alib tashladi. Mishriklar, awalda farzant, koradiyon bose, 2:59 xassatan uxul farzanti qoradi qanbosa, unu namidan qoy soyardilar da, ushi soygan qoyini qani bilan, balani bashige surkesharididi. Islam shariat gelib, ushi qoy soyuslik sunnatini qayin qildi da, balani bashine qange buyaslik ornige, bizni shariatimizda farzantini 3:26 saçini aldirib tashlashlik hamda ushani za'fi rambilan, agar imkan boladiyon busa za'fi rambilan boyashligini shari'at qalib berdiyindi. Bu, aqiqa, islam shari'atida sunnat muakil edib itibar qanladi. Buna Rasulullah sallallahu alaihi wasallam qilgallar, shubilan birgalikda sahabayi kiramlarini 3:53 Mənə shu narsana qilishlikke peyğambarsala silem tarixib xam etkallar. Axzali, uqul bala duniyoykiygan bosa, bir-birige oxshash, yani yashda xam, korunisda xam, bir-birige oxshash bogan ikita qoyna soylishligi bu narsa axzal boladi. Qiz baladan boladigan bosa, bir-qoyna soylishligi demek bolayaradi. Axzal boladi. Lekin, insan agar imkaniyyati, 4:21 bir qoy geyta digan bosa, oqol farzant görgan bosa ham, usha farzandidan bir qoy soyusligi ham kifaya qaladi. Agar ikita soyadigan bosa, ikita bolusligi afzal boladi. Soyuslig, aytibotganimizdik, imkan qaladigan bosa, imkan tapadigan bosa, yettinci kuna farzant qolgalligini, yettinci kuna soyulusligi shunarsa afzaldir indi. Agar imkan tapmagan bosa, 4:51 14-ci günü, əgər imkan topməgen busa, 21-ci günü, ndankigen, əgər əşəngəçəyəm imkan topməyedigan busa, ndankigen, xoqləgen vaxtıda, soysa boladib, aytilgen indi. Farzant dünyagi gen payetida, farzant uçun, aqiqa qınnişligdeki bugan, istimat barasta aytadigan busik, bundan barenci bopturib, Allah ta'alagi, 5:20 taqarrub xasil qilishlik. Mala shu, byuk nimet itkalligini, ata itkalligini munasibati bilan, Allah ta'ala qe taqarrub xasil qilishlik, shu, birinche, bu qilinadiyan aqiqadan boladiyan hikimat mala shu ilar indi. Insan, bu farzan dimatiga aqiqani qalib, bu Allah ta'ala qe taqarrub xasil qilarakan, shu bilan birgalikda, mala bu qilinadiyan aqiqada, qeplab, 5:51 həm ailevi busin, həm ictimai busin, həm farzantka, həm otaqa cidə qöb manfaatlar kiladindi. Birincidən, mənə farzantda özge buladigan manfaati aytib utadigan busik, Bayxambar sallallahu alaihi wa sallam hadislarini brada itgallar ki, ma'al ghulami aqiqatun, faahriqu anhu daman, wa amitu anhul azadi gallar. Yani, yangi tughulgan, 6:21 bala bilan birgi aqiqa qilinadi. Aqiqa bardir. Sidar, ushe qakalaqtan qan chqarinlar. Hamda, ushe farizantdan azar aziyyat boladiyan narsani kit gizinlardib bayqamilislam etlerdar indi. Hosh, bu balada aqiqa qilinishligini qanday u baladan azar kitilishligi sebab boladin. Aqiqa qilinishligi 6:50 Bu barada, mənə Peyamid-i Əsram hadislarda etkendik, undan azarını ketkizinlər dedi. Bu aqiq qilişligini qendik, bu azar qilişligi alaqasi bar. Mənə qaridigan busik, insan ailasi bilan birga qoşili etkin vaxtidi, Allah da'lanı namı bilan başlaydi. Eytadi ki, Bismillah, cennibne shaytani wa cennibi shaytani merazaq tanadi. 7:19 Bismillah dib, Allah nam bilan baş ditte, bizni hamda bizden dunyage kila digan, Allah ta'ala bira digan, eger shu kechi da bola digan busa, shunda dunyage kila digan farzantni, shaytandan uzaq qilgin, dib Allah ta'aladan soray digindi. Mala shu oranda dimak, insan farzantni hala dunyage kimasidan turib, shaytandan uzaq rada bolishligi, 7:48 shaytanda harxal aldawlari, qizqtirolarigi qalidiyan farzant bu masligi uchun, hali farzant dunyagi kimasdan boshlab ataana qamqaladi, bolecek farzantda shaytandan himayi lanishligini, demik, Allah ta'ala dan soroshalindi. Ana onda farzant dunyagi gelib gandan kigin, ataana shu farzantini dunyagi gelib buganadan kigin, 8:19 Avvala aytib ötkenimizdik Allah Ta'ala ge bu ata etken nimetini shkuranesi ge kuy soyishligi bilan bergelikde, shu farzantiden gelecek hayatide boladigan azar aziyyatlarina ham azib tashlashligi. Farzantini shu shaytandan himayilashligi, un adashtirulari ge getib qalishligiden sakarashligi maksadida. Mala shu. 8:48 farizantiden aqiqani baca etedilar indi. Mana bu etdikigin azar haqida alimlar mektulli ifkirini bildirgallar. Shulardan bari Ibn Qayyim rahmahullah etibotgan ki, biz yuqarida etibotgan, shu farizant, demek hali duniyagi kemesiden turib anani baca danigasi uchishgan vaxti denla, u shu fariz boladigan farizantini shaytandan saklashligini Allah ta'aladan soralar agan, 9:17 Uzaq maz ki, farzant dunyage kigenden kigin, ata-anasi, demik, ushe farzantiden, Allah ta'ala onu shaytandi adastirulardan saklashligi uchun, kimaya vasitaste, manashu, qoy soyuslikni Allah ta'ala shariyat qilib bilgen busa, acap mazlib, eytadlarindi. Bundan tashkari, aqiqi qilingen farzant bilen, aqiqi qilinmigan farzantni, 9:46 qalmir edxedi ki, ulqayib öz xilgidaham farq vardid. Mana bu farzantdan aqiqa qinni xilgi hudda insan doa qiganda manavi tamanadan oxe doa insange manfaati teybkan edik, aqiqa qinna digan bosa, bu ham oxe manavi tamanadan farzantna salahiyyatiga sebab boladib edixgen. Hayatma baynada 10:16 aqiqi qilingan bala bilan aqiqi qilinmigan farizantni, agar aralarini bir takkasla qoriladigan bosa, qob xalatlarda aqiqi qilingan farizantni aqiqi qilinmiganizgan nisbetan saqlam raq osusligi, hamda ata anasigan nisbetan itaatli raq bolusligi, ham kelecigide ham yahchiraq boyaligi qob orillarda kuzatilgindi baxisadi. 10:44 Albetta bu narsiga tarbiye ham sabab buladi, shu bulan birgelikta, ata ana bu aqiqana xuda uchun qiganlikleri, xilas bulan qiganlikleri ham anca öz tasirgi igadir. Agar haqiqattan, xilas bulan farzantlaradan aqiqa qiladigan busa, bu narsa, demik Allah ta'alana, gelecek hayadida farzantina xarxan naxush halatlardan himaya qilisligini, 11:14 Demek, dəvrəsi dib etibar qınladi. Şinin üçün, şəri'ətimizdə aqiqa qilişlikke qatliq qizixtirilgen, qatliq rahbat qildirilgen. Səbəbi, aytib ötkənimiz, Allah ta'ala geber, şüküranini, şüküranini qilib durub, bunu soyadigan busa, aytiladi ki, Allah ta'ala ge, kim şükür qiladigan busa, bu kimse hasadke üçirə meyid edib, alnir aytishgan. Əvvəldə, su geyib, han baradikan, demek, 11:43 Man shakarallaha laa yuhsada, yani kim Allah Ta'ala ge shkurana qaladigan busa bu adamga hasad qalim mida, yani hasad zarar qimida edib ecgen iken. Ana indi ota unasiga qaladigan manfaati. Insan aqiki qaladigan busa, bunu artadan kattabar acirga ike bulaci. Cunki bunar sana Allahka taqarrub hasil qulisik maksadida bacarada. 12:14 Qala verisa, bu aqiqa qal isqilgi mabaynida, özini yaqan qarundaslari bilan birgalikta, özini xursanligini beham korad. Bir kimse, ha, basige musibet tusun, bashkalar unge hamdat bolisligini haqlab qalad. Haq bir xursanlik xabari kesin, ushan da ham, usha xursanlik xabarini, bashkalar bilan birgalikta, beham korisligini, 12:44 istab qaladi. Manashu, aqiqa munasabati bilan, farzad munasabati bilan, yaqin qarindaşlarina, dos, biradarlarina cemlanişligi ham, ata uçun, uşa desturhan yazışligi da, ularga taamlar tartışligi da, bu narsada elbette sadaqa barligi uçun kattabir acirlar bolaci. 13:13 Demek, atib, özün xursanligini başqalar bilan bir geligde behem görüşligi mabaynida, bulargi ta'am tartisligi bilan, hamda, baygamba salasillani sunatini bacagilislari bilan, ket tabir azirlargi myasar buladi. Hamdabiyyitdi, alindar edisadi ki, insani aile kurusligi degi qayasi bu farzand görüşligi digisadi. 13:42 insannı demek aile qorushligi degi qayelerden beri farzant qaldirishligi, nesil nesab qaldirishligi. Mene shun arsegi vasitab ogan, uylanishlik velimesi toyi da, insan yari bradarilarini chakirib, shunda ulalgi bir velime qalib birarikan, asasi maksad boradigan, farzant dunyagi gelishligi da, yari bradarilarini chakirib, 14:11 bular bilan, xursanligini bi hamgoryshligi bu narsi avlarag bolad dibi atishgan. Demek, vasita uchun qilnishligi lazim bugan narsi, maksad uchun qilnishligi layiq roq dibi atishgan indi. Ana undankigin, cemiyyatki boladigan manfaatlari. Cemiyyatki boladigan manfaatlari da, bu farzan dunya kilishligi, hamda ungi akhi qilishligi munasibati bilan. 14:41 aytibotlik, yakin bradarlar, yakin qarimdashlar, ona ushev nasibat bilan cemlan ishadi, hamda cemiyyatga quvat bolib, kuc bolib geliyekken, yangi avlatini kutlashadi. Adamlar bir-bir bilan, görib, suhbatlashib kursanchilik gullarda, görib suhbatlashib durusligi akibatida, aralarda bogan, gil-gashliklar boladimi, gina kuduratlar boladimi, 15:11 mənə bu nəsələrinin kütərlik edisliyigi səbəb buladi. Ani öshəndən, mənə şəriyətimizdə, cüdə-göb qorullardda adamlani cəmlənisliygini şəriyat qılıb birgən. Qarasek, beş vaxt namazda, cümə namazıda, hər xil mənə bu nguxshigan valime busun, aqiqa busun, xunguxshigan munasibetlardda, hamda alami busun, mənə hac munasibetlardda, 15:41 bir-biri bilen mulaqat qipturishliyge, bir-birlarini xal ahvallardan xabardar bolishlikke, bir-birlarige qoldan geladigan yardamlari boladigan busi, ane usha nasilarini berishlikke, demek, shariyatimiz suna qangi adamlarini cemlinadigan urullarini shariyat qilib bergendir. Mena shulardan birisi, biz xazir unustu turgan aqiqa munasibet han shular jumlasitandir. Camiyat, 16:10 özge yengi qoşlu ekgan avladlarina bizni shariyatimizda xursanlik bilan qabal qilu oladi. Ana, öshaya nimet uchun, bular xam Allah ta'ala ge, unu ata nasiblan birgaliqda hamdusana aytadi. Negi qi camiyatini quvvati ösi qulgayib geledigan avladlar bilan boladi. Mana, bizni shariyatimizda bu narsa xaqqu gulbali busun. 16:39 xax qiz bala bosin, togulgan chakalaq, iqalasana xam, xursanlik bilan kutubanlisikga bunda isharat bar. Bashka, mela ahli kitaplarana adisadi ki, bularda, agar oğul bala bola digan bosa, bunga aqiq qilishgan o, qiz bala bola digan bosa, bunga aqiq qilishmagan. Yini qiz balana acilat qoyushgan, dibaychgan. Nima ucun indi, bizni shariyatimizda, oğul bala bola digan bosa, ikita qoyu bosa yahshiyu, 17:10 qiz bali boli digan bolsa, bir qoyni aqi qilib soyiladi. Nimi uchun, qiz bali gi ham iki tane, yoy ki, oqil bali gi ham bit tane aytilmadi. Belki arastiki bugan tafawudni aytibotildi. Alimlar mungi jawab verib aytisadi ki, Allah ta'ala oqil bali bilan qiz balini, erkek bilan ayalini, baz nasilarda birbirdan acilatgan. Baz nasilarda ikilasini bir xil görgan bolishi bilan birgalikta, 17:38 bəz nəsələrdə, demək, aralarını aciratgan. Bu, aqiqa bu arasyda, aralarını aciratsilik doğrusda etshadi ki, insan diye bu arasyda, diye bu arasyda, yani, bir erkek kishi öldiriladi yon busa, onu diyesi butun, ayol kishi öldiriladi yon busa, onu diyesini yarim qalib biriladi, shariyatdi shunasana belgilab qoyilgan, hamda mirasda ham hud shunindik erkek kishini 18:08 nasibasini yarimini bilgilengan. Guvahliklar barisda ham ayal kishi uchun irkeklikini, irkeklarini yarim nasibasi dimik bilgilengan. Akikadi ham suna edisadi ki, bu narsi gubraq qiyaskanlisligi, diga qiyaskanladi. Insandi digasini bilislikte, irkek kishini butun bilib, ayal kishini yarimi biligani kabi. Bu, kurban, akik qilislik ham 18:38 insandan bir fidya qalishlik insanda, dimak, fidyasi sablanatda, manasyu cahatdan, oğul baliga boladigan busa, iki ta qoy soyulganligi makul, qiz boladigan busa, bunga, bir qoy soyulgan busa kifaya qaladib acigan. Yana bu, akikani hikmati barasida acisadi ki, bu narsada Ibrahim a.s.ga ilgashlik bar. Goyanki, ata, farzanti, 19:08 səbəbidən, Allah Ta'la öshən nimətni bergen peytidi, hüngi Allah Ta'la ge taqarrib xasil qiladigan bir qurbanlikni, fidiyeni taqdim qiladdi ishadi. Mənə Ibrahim a.s. Allah Ta'la uqşige, farzantini, qurban qilişlikni, əvvəlde farzantini, qurban qilişlikini aytadidi, əni öshən aslige kirishgan vaxtidi, Allah Ta'la bu Ismail a.s.ni bir 19:38 qoy bilan ornini almestirib birelim. Ismail a.s. li ornige, ushe qoyni, dimiq, qurbanli qiladli, manabu narsa bu ummetde qurbanlik qanunini, sunnatini kirtirib shkardi. Hane shunin chun, ay tisadiki, Ibrahim a.s. li farzandide, bugen bu halati, yani farzandini, qurbanli qilisligi, bu qoyni qurbanli qilisligi, 20:08 Mənə şu ümmətdə həm qaldi ki, bu nərsə, demək, farizantı saklab qaliçlik maksad edib. Allah Ta'ala, demək, birgen nimetini şükür anasi, yaya hamda bu farizantını harxın narsılardan, harxır yamaliklardan saklab qaliçlik maksad edib. Farizantıdan qoy bilen, demək, fidya qalad edib, etişkən. Yara ondan daşgarı, bu aqiq qaliçlikde, 20:35 Bizni, shariyatimiz itibargi agen narsilardan yenabirt zamani, ailevi bugen nikahni ashkar qalishlik. Elbette, bu farizant dunyaki gen vaxtidi, undan akhi qalishligi mabaynidi, ata-anani, demik, shar'i suratda nikahki genligi, hamda, anay ushe farizant, shar'i tamandan dunyaki genligi, hamda, ona, ata-anasi kim i genligi? 21:05 demik, ashkar qilinadi, manashu akhi qilinadi gyan, demik, marasumda artidan, shariyatimiz manashu narsana ham itibarga alib, bu shariyatini, bu akhi qani shariyat qalib birgandib aytishadi. Boshka mana ummetlarni qoradi gyan busik, bularda, aile masalasi, mana uzumis azgiyan atrafimizda qorub durganimizdik, unakangi bir muhum bu gyan narsamaz. Farzand qorishlik, unakovlar uchun muhum bu gyan narsamaz. 21:34 Hattayn ki, aile qorushliydan maqsad ularda farzand, yubaytirishligan maz. Bizni shariyatimizda boladigan bosa, aile qorushliydan maqsad, insan özünü raqbatlarina, gharizalarina, halal yol bilan kandirishlik bilan birgalikta, buna artıda ali maqsad nasil qaldirishligi, demek ki, ummetin quvvati, gelecektigi quvvati boladigan nasillarini qaldirishlik, mene shunasini maqsad qalib bilgilenga. 22:04 Manashu aqiqa marasimada bu ailani demik shar'i tomandan tuzulganligi hamda farzan dunyoga, shar'i toman halal tomandan dunyoga kiganligini demik alamati sifatida shar'iatimiz bu aqiqa marasimana shar'iat qalib birgan dib aytinladi. Indi bu aqiqa qalishtigdigi masalar iki iladigan busik. Aqiqa masalasi bu. 22:32 Qurbanlikta itibariga aningen shardlar aqiqada ham qullanlali. Aybi nuxsalardan xali bolishmiga. Sababi, insan Allah ta'ala ge taqdim qiladiganin narsasi nahayet darada qitirali bolishgirek. Insan, shu duniya hayatida ger buran bir mansablira bugan adamga, buran nasan taqdim qiladigan busa, aybli bugan narsani bermeydi. 23:02 hə nuxsani boledigan narsani unge takdim qilmidi, belki, ing sarasini, ing tozasini, tallab yorib, alib, satub alib, qimmat bahagi boledigan busam satub alib, usun asani takdim qiladi. Allah ta'ala uchun takdim qilnadigan narsani, dimek misali yoxdur. Allah ta'ala ge insan qiladigan amallarini, gozel suratta takdim eclikirik. Sunin uchun, bu soyadigan kurbanligi de, elbet de, 23:32 ay bu nuxsanlardan xali bolishligi kerek. Qaysiki, qurbanlik meseleste qiningan shardlar boladigan bose, bu aqiqa barasda hamun deyusunusun deyishardlar qinladi, yani bu shardlardan aslida shakib ogan bose usunib getmagan bolishligi kerek. Haddan ziyad arag bo meslik kerek. Cholakligi ana qraushan bo meslik kerek. Kozlarini, koyni kozlarini saqlamligi ham demek. Ota dereceda, 24:02 Qurbānlikda nima narsısa soyuladi? 24:30 Mut, qurbanlikte soyladigan nasilarini aqikadahem soyish caizdi baytisadi. Baz alimlar lekin faqad kini qoydu uzu gigine chigarilangan, qoydan boshkasi kifaya qimi eddi baytisadi. Lekin, shlira buyan suzgi bina an, qurbanlikte nimi soyladigan buse, aqikadahem ushanasi soylishligi caizdir. Bu, qoy, agar alt yasdan 24:56 6 aylikdan arta diganbosa, 6 ay toluq bolib undan ota diganbosa, eciki 1 yildan tolib ota diganbosa, eger insan mal soymahci boladiganbosa, 2 yildan tolib otikan, eger tiyo soymahci boladiganbosa, 5 yildan otikan bolis digani edisadi. Lekin, mal bilan tiyo, faqat kena korbanlikke oxshigan 7 kishidan kifaya qimaydi da, 25:26 Belki, bir farzanttan kifaya qiladi xalas. Agar insan, bir sahabatligi tutib, qoyun onligi mal soyuqlar qataman didigan busa, bun arsi uzun ixtiyari. Lekin, alimlar atxidi ki, qoy soyuganligi afzal boladi. Sababi, Bayxan Basili Sillam, in afzal nar saniqi gyalar, nivaralaradan, Hasan Husan, radiyallaha anhu lardan, demek qoy soyuganlar. 25:55 ikite ikiteden demay qalib, qochqar soygallar. Sunin uchun, qoy soylishligini afzaldib, aychigan. Buna soyladigan kuna, aytib otdik, yettinchi kuna da, ushe togulgan kuna bilan birgaliqda, sixsablanib. Yettinchi kuna buganda, masalan, peyshanba kuna togulgan bosa, charshanba kuna, kurban aqiq qalib soyladigan bosa, 26:24 mənə shu yeddinchi günü dibi edishkan. Bazlarash, yeddinchi gün tolgendenkiyin yeddinchi gün bolad dibi edishkan, deyikin Usaymi Rahmatullah alayhti suzlargi kore, yeddinchi gün kirishligi, demekki, shu yeddinchi gün bugenligini aynilatadi. Eger peyshanbay gün togolgan busa, qarşanbay günü yeddinchi günü bolad, shu günü soyilavirad dibi edishkan. Eger insan baz orunda, xalat shunu taqazak qasaki, yeddinchi gün bomasdan aldin soyishliyin taqazak oladigan busa, 26:54 alman aciriki soyisya caiz boli veradi, leykin yeddinci günü bugenligi afizaldib acigin. Agar yeddinci günde imkan tofanmay digan bosa, undanki yingi yeddinci günde, yani on tortinci günde soyisligi, unda hem, ungece hem imkan tofanmay digan bosa, 21-ci demek günü soyisligi. Agar insan imkaniyatida qiroq bugen halat bolib, shu asnasta soyi digan bosa, bu hem caiz boli veradib acigin. 27:23 shu hadisda bayan qilin gyan yiddin chigini da bolishligi yin afizali dib aytishadi. Undan gigin ndi oğul farzant boli digan bosa, ikti qoy bir-birgi ting suratda bolishlig gerekmi? Yaxshi xam, qorinush ham birxil bolishlig gerekmi? Birxil bu galligi afizali boladi. Agar bir-birdan fark qili digan bosa, caiz boli veri atishadi. Indi insan ikti qoyna. 27:52 iki shahrda soyimaxchi bola digan bossa, birisini bu yerdda, birisini uzimiz diyarda soyimaxchi bola digan bossa, bu ham caiz dishar, yani shahrt qilinmeydi, ikilisi bir jayda bu genligi. Fakibomasa, bir vaqtda soyilgisvigi ham shahrt qilinmeydi, lekin, bir vaqtda soyili digan bossa, yaxshiroq, lekin, arasda farq bola digan bossa, yani bir utkin haftada uzimiz diyarda soyili digan bossa, bu haftada bu yurda soyili digan bossa, buna isa caiz zarar yok, hip ecshadi. 28:22 Bu aqiqana soy gandankigin taksimati doqristi. Qan dey qilib taksim qilinadi? Alnlar etsadi ki, afzali qurballik gyoxib, qan dey taksim qilinadigan busa, buna ham shun dey taksim qilislik afzal boladishadi. Qan dey qilib taksim qilinadi? Uch bolekke bolinadda, bir bolegi yish uchun sakilab qoyiladi, bir bolegini ahli ailasi bilan. 28:52 u shakullarda yakin u suna qarimdaxlari bilan yebi yediradi. Bir-bir egini busa, boshq adamlariga ihsan qalib tarqatadi. Agar bazar aychidi ki, ta'am qislib durib u shi yaqinlarini chakiradi gyan busa, qarimdaxlarini, dosi, yor, brodallarini chakirib suni yediradi gyan busa, bu nisa aqzaraq buladi, dib, aychishgan indi. Chunki ali aytu utganimizdik, bu orada demek, 29:20 qöb tiri də ʃuxursənlikni, birgə bə xəmkör ʃligə, bir-bir bilən, demək, suhbat qirə, qirə, shumulaqatlar qil ʃligə, aradigə bogən, ginə kədridlər boladigən, bosa bu nəsələrdə kətərli ʃligə, hamdə, bir-birləri bilən, ʃiddə, qöb tiri bogən xalatda, farzandini, atanini, xaqqi qedua qil ʃligəri, manə, shun nəsələr, demək, bu, cəmlənib, otrishliyni, əhzara ikənligi daalat qiladib, əçkən. Indi bu, a 29:49 Bəzələrdə demək, gebb bar. Bu, gebb eskiddən davam etkiyilədi. Suveqi sindirilədi mi, ya ki, yox midi? Bəzi alımlar etkishkənki, yana sahabalardan Ayşan amiz bar, yana bəz sahabalar bar, undankengi alımlardan İmam Ahmad bar. Bula etkishkənki, uşa balani salamat qalişligi uchun tefaqul cihattan, yaxşlikke yoyuclik cihat edan, uşa suveqilarni sindirmese yaxshi boladi, dib etkishkən. 30:17 Lekin, boshqa olumlar aychadigi, bu nasa toğrusda payamda sivamdan hechkana kangi daryil kemigan, agar insan aqiqani gochun sindirishlikgi ihtiyas topa digan bosa, sindira veradi, hechkana kangi zarar ziyani bomaydi, dibaychgan. Yana, xu aqiqani, aqiqigi alaqadar bogan masallardan, dimayk, unu bazilarda gebboladigi suyaklarini kömilara ken diganlarsa da, yok, suyaklari kömilmaydi, boshka suyaklari kebi. 30:45 Bashka nasilarga, demik, süekilar asasan baz mahlukatlar digi eme xsablanadi, shunigi chun, bularini uz muxaliki da qaldirla veradi. Insani nabishun nasil fikiradi ki, aslida birinci, aqiqilishlik atanizmimisi gechiyadi, ata bomi ediganbisa, orundan ana aqiqikila veradi. Xu yarsligi da aqiqikilinmiganbisa, kimsikatda boygan vaqtida, uzdan aqiqilishligi mumkummi diganda aychidi ki, agar, shunisi, bunasi lazimmiz, chuniki aqika 31:14 aslida atana zunmastigi buganlarsa, agar atakmagan busa, agar farzant yashkatda buganda axtiyarkala digan busa, aqiqa qimahchi busa, aqiqasi bola verad, dib aytishali. Yangi, tuğulgan cakalakka alaqadar bugan hükumladan, unu sacini aldirilisligi. Bunarsa ham, demek, shaliyatimizda afzal amallardan dib aytilgan. Farzantı, yani, tuğul duniyaki gandan kigin, 3.7. mavvayinda, 31:42 harkika qaninib, unu sachini alin ishligi. Sachini albat deniz ustarabilan alinadi. Agar al ishligini yaxshi biladigan adam bosa, aladi. Agar iplam midigan boladigan bosa, bunda agar kesib koyadigan balanda basna qiniladigan bosa, onda aldirmasta xaldir oyerdi. Unu ölcab durib, ölcash imkaniyati boladigan bosa, ölcab durib. Unu barabarida himmatiye xarab durib. 32:10 ya tilladan sadaqa çikaradi, ya ki bomese, kumishtan sadaqa çikaradi. Ushe balani demek, sacini azik bugan tarazlar boladi ushelergi koyutturib, giremini ulchab, nechi girem chikadigan busa, ushunchi girem muqdari da, agar sahawati tutib getsa tilladan, bomese, kumishtan chikarishligi hafizal boladi indi. Agar insani imkyaniyati bomay digan busa, ushe sacini aldirabda, onu kaldira veradi indi. 32:38 Yani, sadaq qilishlikke imkyanaydi bu mese qaldira veradi. Lekin, unakayla, kumishke xsab diganda ket danarsa chikmaydi, az yana gina mablaq boladi xalaz. Undankiyin, isim qoyilishligi. Isim qoyilishligi da, ati farizanti uchun, en yaxsi isimlarini tallab qoyilishligi lazim boladi. Isimli farizantike alakasi ham bar. Insanda hayatige ham alakasi bar. Xinin uchun, yaxsi, gozel bogin, manasi, yoman bomigin, 33:08 isimlani tallashlikke biyorulgan. Bu isim bilan, uxe farzant duniyada ham chakaraladi, ahiratda ham chakaraladi. Bundan kigin, eger yaman isim boladigan busa, Peygamber Sallallahu Alaihi Wasallam baz isimlani uz gatirgan. Yo aynan öz yaman bogalligi uchon. Yaxshlikke tallat qimi edigan yaman bogalligi uchon. Yo ki bu mese, öz yaxshinamu rekin, yamanlik inarsa keptikishligi, yamanlik manas keptikishligi, 33:38 Akibatida, demek, bazı sözlərini özgatirgan. Shundan, demek, ata, farizanti uchun, ha oğul bosun, ha qiz bosun, yahshiraq bir manilik bogan, faydasi boladigan, yahshi bir kimselerini, agar isimleri boladigan bosa, bularga uxshashligini Allahdan umut qigan halatda, usha farizantigin alqoyadigan bosa, buham atani usha farizanti terbiyelashligi basgan qademleridan baraxsablanadi. 34:08 Farzanti dunya gelishigidan aldan, Bismillah deyib, ayyitib, unu shaytandan palax sorashligini, baxshlashligi, demik, tarbiyini avvelgi baskishilardan boraligan busa, dunyaki qigin dan qigin, undan aqiqi qilib, hamda isimlarini, gozalini tallab farzantiye qoyishligi, ushe farzantinin tarbiyasini, tarbiyasi uchun baskin kiyingi qadamlaridan baradib itibaxilmali. 34:34 Shuni uchun, ati farzantige yahshi gozal bugan isimlarini talib, mene sahabalarini isimlari bar, peygamberlani isimlari bar, shulardi isimlari den. Agar ayal kishi boladigan bossa, qizbali boladigan bossa, mene sahabayi ayallari bar. Yo ki, bo mese, otmishdi otki, nihayetdi, takhuasi, ilmi, amal bilan mashhur bugan yahshi ayallari bar. Ashon ardi namlarini bir tafaul qalib, yahshlikki yoyub, shulardi... 35:01 yuslarga uxshigan yini farizantim nukhayatda bir alim busun, zahid busun, Allahga yaqin bandalardan busun deyib durib, yaxsliyini umut qigan halatda, yaxs namlani qoyadigan busa, bu ham yusha farizanti uchun taribiyasini, taribiyasini baslagan digini digi qadamladdan beri xsablanadi. Demek, bu aqiqi qilishlik, Bayxamir s.s. hadislani birda etkallargi, bala aqiqasiga baglanib qoyan debi etkallar. Bala, yani tuğurgan chakalaq, 35:31 akikasi bilan bagalanib qoygan, dib aytilgan. Shunu manasida, demik, qalimlar aytishgan ki, nima uchun, betta, akikasigi bagalanib qoygan, dib aytilgan. Bazdar aytikan ki, bu narsada, insan akiki qiladigan busa, ubo farzantdagi azarlar kitaldiyla. Azarlar kitishligi, yani insan yangi dunyaya giygan vaqtida, muhit uzgarishligi akibatida, 36:00 anana qorndagi muhit bilan, taskardagi muhitti uzgi yarasha farqa bar. Anay ushanda, qib bolagi tasir qiladigan xarkili azar aziyyat bugan narsalarini, shu bilan dafqanina dadib atishgan. Yanay bazilara atishgan, ushe shaytandi biradigan, demek, harbir farzant boladigan busa, ungi shaytandi tasiri bar. Shaytandi tasiri bar, shu farzantil aqqil nishligi, ushe shaytandi farzantustan tolu suratda hikumran buval nishligiden, 36:30 akhiqi qilinishligi unu manqit turadi dibaytishgan. Yena, boshka bir qancha manolarini kitribitgan. Nekin ayitganimizdik, farizanti uchun akhiqi qilinadigan bosa, bu akhiqani albette farizanti usub ulgayishligi uchun katta bir manfaati boladi, hamda ushe ata-anasige büyük azirler boladi. Buna artadan, demek, xursanchiligini 36:55 Boşka farizantlar bilan birgəlikte, boşka kimselar bilan birgəlikte, yakillar bilan birgəlikte, və həm görüşligi, həm də bu islamdigi sünnat bugən akhiqa sünnatini ehiya qaninişligi demek səbəb buladi. Bu ayet-i utkələrimiz demek akhiqa barastigi qöb narsilardan azı xalaz. Lekin bunu mənə farizant ustriyik gəllar busa buladi, qays farizant uçun akhiqa qigan, qays farizant uçun akhiq qilanmayqa qigan. 37:24 mənə shu farizanti tarbiyasigi həm azmik öpmə shu aqqilqiliqini yaxshtamandan təsiri boladi. Insan bunarsan izla xayatu da həm guzaciliqi mümkün. Sinig üçün, o alimdar aychigan ki, əgər insanda imqaniyati bomi edigan bosa, əgər qarç alib bosa həm aqqilqiliqini mümkünmə diganda, aqqilqiliqini mümkün, un digi bugan manfaatlarini cidagib bogalligi üçün qarç alib bosa həm aqqilqiliqkar uxsat berishali. 37:49 An o shandan maalim boladi ki, bu aqiqa, demek Allah ta'ala, bizni manfaatimiz uchun, farizantlarimizi manfaat uchun, ummetimizni, camiyatimizni manfaat uchun, Allah tamandan, shariyat qilib berilgan hamdoshunga, goq tarib qilingan amallardan bireygan. Xu qadar bilan demek, bugungi shqibatimizda kifayilinamiz. Allah ta'ala, bu farizantna, yana bir bar sorimiz, Allah ta'ala, shu uslanini cemlaniştik ilarga, 38:19 Səbəb bugən, mənəsul farzantlı, Allah Ta'ala, əmrini yeşlik bilən bir işligini, həm də musa hayatını Allah gelicekte özü razı bol edigan, demik, hayatı da getir işligini, həm də at evvela Allah Ta'ala üçün kullik qil edigan, həm də ata anası üçün salih bir farzant qolib xizmat qil edigan, ümmeti üçün canını həm malını həm ayimi edigan, 38:50 Fərzəntlərdən, Boliviyyətçilgini Allah Ta'ala'dan sorimiz. Ata anasını həm bu fərzənt, dünyaya gelişligi akıbeti də, bolə digan xursanliklərini, qiriyatkin ihsanliklini Allah Ta'ala davami qısın, ızdırgahida qabul qısın, bulərinin günahlərini maghfirat qısın. Siz braderlərini həm Allah Ta'ala günahlərini maghfirat qısın. Dini, dünyavi işləlilərini Allah Ta'ala berekatini versin. Hatta kəmçilikləri bolə diganmızı ızlah qısın. Arələrimizdigi bolə digan, 39:19 muamallarimizdigi, ginak udiratlar buladigi ammusa Allah ta'ala manashundigi khursanchilik gullarda birbirimizdigi khursan bakqan halatimizda qaliblarimizda ham birbirigi shundigi ulfat qilib qoysinindi. Allah ta'ala uzimizi diyarimizdigi, musulman biradarlarimizdigi, hammasini uzun xifzi himayesta asirasin, mahbus bugan biradarlarimizda ucayladan nasibalarini gotarsin, ulardan ham, baska biradarlarimizdan ham zilumlarini Allah ta'ala uzu gotarsin. 39:47 bu shuzulum qiliyatgan kimsalariga Allah ta'ala uzi kifaya qisin, ularina avvala qalblarina islaq qisin, yaragli bu medikamosi Allah ta'ala ulariga uzi kifaya qisin, dins billarda uzimizi diyarlarimizga, khursan halatda qachviki Allah ta'ala hammamizni miyasir ailesin. Bu aqiru da'wani anilhamdulillahi rabbil alamin.