♪ Playing in the audio bar belowLectures & Remindersصوت"Ал-Кабоир" (гуноҳи кабиралар)admin·4 views·5 months agoҚуйида шайх Абдурофе Имом Заҳабий раҳимаҳуллоҳнинг "Ал-Кабоир" (гуноҳи кабиралар) деб номланган китобларини шарҳлашга киришиб. By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдурофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдурофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдурофеъ Абдулкофеъ#Шамсуддин Дарғомийالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:01Inna alhamda lillahi nahmaduhu wa nasta'inuhu wa nasta'ufiruhu wa na'uzu billahi min shururi anfusina wa min sayyi'ati amalina. May yahdihi allahu fala mudilla lah wa may yudlil fala hadiya lah. Wa ashadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah. Wa ashadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu. Thumma amma baad. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Allah ta'ala'nin gozel isimleri wa ali isfatleri bilan ushbu majlisimizin mubaraklihi.0:32və türli kättə və kiçik xatalərdən xali bolgən məclislərdən qılıçligimizni şunindik. Məclisdən turiyafgan vaxtımızda Allah Ta'alanin ilim halaqalarını qıdırb yurucu fəristələri bizlərgi xarata ey Allahnin bəndələri, indi sizlər orninlərdən turorinlər, və halenki sizlərin günahinlər indi keçirilindi digən məclislərdən qılıçligini sorab, sohbetimizni başlayimiz.0:59Imam Zahabi rahimuhullahnin Al-Kabair günahı kabirələrdib, namlayan kitabinin en birinci günah kabirədib, uqşı alıb geliyan tertib boyicagi en birinci günahı kabirə, Ash-Shirkubillah, Allah ta'ala ge, buran narsana shirk kiltirishlik. Faakbarul Kabairi Ash-Shirkubillahi ta'ala wuhu naw'ani ahaduhu ma yec'alilillahi niddan,1:25وَيَعْبُدَ غَيْرَهُ مِنْ حَجَرٍ أَوْ شَجَرٍ أَوْ قَمَرٍ أَوْ نَبِيٍ أَوْ شَيْخٍ أَوْ نَجْمٍ أَوْ مَلَكٍ أَوْ غَيْرِ ذَلِكٍ وَهَذَا هُوَ شِرْكُ الْأَكْبَرُ الَّذِي ذَكَرَهُ اللَّهُ تَعَالَىٰ عَزَّ وَجَلَّ إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَيُّ شَرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ1:56Eyn qatdiq qaytargan amal u özige bran narsani shirq kilişlikdir. Və eyn qatdiq buyurigan amal bose, yalgız və xalız unin özige gine ibadət kilişlikdir. Allah subhanehu vata'ala yir yüzəsini yerətişligi, və payğambərlərinin gönətişligi, kitaplarinin kirişligi, kainatinin yerəlişligi,2:24insanu cinin yararishliginin ham bitdegine sebebi, yalgiz wa xaliz uzigigine ibadat qilib, ungebran bir narsani shirik qilmasliktir. Allah subhanahu wa ta'ala bu haqda, a'udhu billahi min ash-shaytani rajim, wa ma khalaqtu l-jinna wal-insa illa li-yabudun, min cin wa insan ta'ifasini, faqatgini uzum uchungine ibadat qilishlik uchungine yaratqindaydi. Demek,2:52Bundan bizge ma'lum boladi ki, cinlar ve insanlarınin yaratilişlikdegi en asasi maksadi, yalgız ve halız Allah Ta'alanin özge yine ibadet kilişlik, ve her kanaka şirik Allah Ta'alagi haq ibadette, ve ibadetinin hemhe hemhe türleri de Allah Ta'alagi bran bir nerseni şirik kılmasilikidir. Allah Subhanehu wa Ta'ala insanlarını şirikten qeytarib durub,3:22shu sababdan ginay peygamberlarni jonatdi, kitablarini nazil qildi, peygamberlar oz ummetlari bilan kilişmigan amalinin in asasisi, ve birincisi, shirik masalasi boldi. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, dinni alip geligan vakitlardahem, Hanifi Ibrahim aleyhis salamdan qaligan din buzilib, Arab caziraniye shirik batagige batub durgan bir halette peygamberimiz aleyhis salam dinni alip geldi.3:53Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem dinni alib gelgen vaxta insanlar tulli narsalarga ibadat qilishardir. Ibadatni ular, bashkalarga qilishligi bilan kifayan qalmastan, Allah ki ularini shirik qilib durub, bazilari yardamchi, bazilari vasitachi, bazilari isa shafaat qiladi digen özilarinin künçeleri bilan, Allah ta'ala ge,4:21360 butnu qoşib ibadat qilişərdi. Allah subhanehu wa ta'ala ilçilərinin həm cönətilişliknin yalgız mahsədi nime ikənligini bayan etib durub bizlərge? A'udhu billahi min ash-shaytani r-racim. Wa laqad ba'athna fi kulli ummati rasulən an i'budullaha wa jitani bud-tağut. Dar həqiqət biz hər bir ümmetke ilçi cönəttik. Həməge həm ilçi cönəttik.4:51wa bu ilcilarga qilingan buyuruq, an i'budullah, Allahnin uzigigine ibadat qilinlar, wa tağut, shirikten, tirli Allahki qoşib, baz narsalarini qoşib, ibadat qilişlikten, qitleninlar, dib ularga buyuruq qillik. Belki Allah subhanahu wa ta'ala, yalgız uzigigine ibadat qilib, shirikten qitlenishlikke, hukum qilib turib, a'uzubillahimine shaitanirracim.5:20Wa qadha rabbuka allaa ta'budu illa iyyah, wa bilwalideyni ihsana. Rabbiniz fakat gina, uzgi gina ibadat qilişlikke siz üçün hüküm çikardi. Uzgi gina ibadat qilişlik, wa ungebran narsani şirik qilmaslik, wa bilwalideyni ihsana, ana undanki nisa ata'anayga yaxşili qilişlik. Abdullah ibn Mas'ud, radiyallahu anhu, aytadi ki,5:49Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin ahirigi xatima, payganbarliginin ahirigi xatimasini, kim bilmahchi boladigin bolsa, mana bu ayetni oxsin. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Qul ta'alaw atlu ma harrama rabbukum alaykum alla tushriku bihi shay'a wa bilwalideyni ihsana. Eytin. Eytin ey Muhammed aleyhis salam.6:14Abdullahi ibn Mas'ud, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin, ahirigi, payganberliktagi wasiyyati, mene şu ayetten ibar edib durib,6:42ayetini ahiriyece okup koygan ikenler. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, umirlarinin evveliyu ahirilirini, ummetini shirikten kaytarib, belki shiriknin ozi nime ikenligini bayan qiligenden kiyin, Mekke mishriklari bilan kilishmayi, ve shirik nime ikenligini ta ahirik gece, bolgan ummetige bayan qilib utdilar. Ya shu qara.7:07Bayu kan bagal, qad shahu qadayi qaram astan hammalar uchum bayan qildilar. Hatta burkuna Mu'azibni Jabal radiyallahu anhu ay tadiki, kuntu radifan nabiyi sallallahu alayhi wa sallam ala himarin. Faqalani ya Mu'az, atadri ma haqullahi ala libad, wa ma haqul ibadi ala Allah.7:27qultu allahu wa rasuluhu a'lam qala haqqu allahi ala al-ibad ay ya'buduhu wa la yushriku bihi shay'a wa haqqu al-ibadi ala Allah an la yu'adhiba man la yushriku bihi shay'a qultu ya rasulallah afala ubashirun nas qala la tubashir la tubashirhum fayattakilu akhrajahu fis sahihayn Mu'azudni Jabbar radiyallahu anhu ay tadiki7:54Men bir kini Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin ishegiga mingeşib algen edimdiydi. Sarvara alem bolgen, peygamberler o insanlarınin seyyidi bolgen Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam isheg mingenler. Bu isa u kishinin tavazusiga, kamtarliga dalal eflaredi. U yetmegendik ishegiga Muazibni cebelde yosh yigitni mindirib algen.8:21Yaş yigitni mingeştirib alışligi u kşinin kämtərligge, yenə kämtərlig qoşadigin acayib bir xuluq igesi ikanligi dalalat qiladigin bilgileridani idi. Dar xakikat Allah ta'ala Peygamber aleyhis salamni maqtab durib. Wa innekele ala xuluqin azim. Wa elbette siz büyük xuluq igesizdi idi. Uşaq huluqlardan bittesi Peygamber misa aleyhis salam tavazulik insan idi.8:51Mənə eşek bolishi yekarəməsdən, arqasigi yaş ballarini mingeştirib gedişligi həm u kşinin çırali xuluqlarigi dağlatqaləridi. U yetməgəndəy yolda boş getməsdən, ey muazil edilər Rasulullah sallallahu aleyhi sallam ming edib, muazib necabal özlərinin qissasini etib irədi. Allah ta'alanin bəndələr üstdəgi haqqını və bəndələrinin Allah üstdəgi haqqını həm biləsizmi dedi. Min Allah və Rasulu...9:18bilgü çıraq dib eytim. Mənə bu, hər bir, hər bir talibi ilimnin adabi ki, Allah və Rasulü bilgü çıraq, yəni Allah və O'nin ilcisi bilgü çıraq dib turub, kämtərini qilişlik, Rasulullah sallallahu aleyhi və sallam, şünçəlik, acayib bir kämtərlik, sifatige ige bol edigen bolsa, u kişige hem şünçəlik kämtər bolgen sahaba, sadıq sahaba talibi ilimler cemlengen edib.9:47Bugungi kundaham, agar sawal soraladigan bolsa, Allahu wa Rasuluhu a'lam deyishlin orniga, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam wafat itkanilikleri uchun ham, Allahu a'lam bilmay digan jawab boladigan bolsa, Allahnin ozu bilgi uchiraq deyishlik ham, ham kamtarlika, ham isa insanin tavazusiga dalalat xiladigan sifatlarinin bittesi xisaplanadi. Shunda Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam sawallariga jawab berib,10:17Bəndələrinin Allah üstədəgi haqqı, unin özüye yinə ibadət qılıçligi, və unge bran nərsəni şirik qılməsligi, və bəndələrinin isə Allah ta'ala üstədəgi haqqı, əgər unge bran nərsəni şirik keltirməgen boladigan bosə, ulərinin bran təsini azabləməsligi didi. Allahu ekber. Allah subhanahu wa ta'ala.10:39insallarini yeratgan bolsa, rizq bergan bolsa, hidayatlagan bolsa, kanca kanca nimetlarini atayetgan bolsa, wala in ta'uddu nimetallahi la tuxsuha, agar Allahnin nimetlarini sanay digan bolsangez, nimetlarinin ahirige yeta almayisizdeyda Allah ta'ala, shunca shunca nimetlarini Allah ta'ala bendalarige atayetib tura digan bolsa hem, yena unun istiga bendalarinin Allah ustida haqqı baraykan, u hem bolsa,11:08bəndələr Allah subh'anahu wa ta'ala qə, ümrlərdə qiləyətkən həyatləri davam edəgi, ibadətlərinin brontəsi də, ungi şirik kiltirməydiyən bolsa, cənnətki kirgizişliyi bəndənin, Allah ta'alanin bəndələr üstə boladiyyan, haqqı bolarikyan. Min, ya Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, insallarga bu xushxabarini bireymi dedi? Şunda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam yok.11:38ularka bu xush xabarini bermayin, ulari dengesalik qilip qalishadi, shirik masalasini dengine toqta, baska amallardan dengesalik qilip qalishadi, dedi. Va acaba, bugungi gunda, bu hadislarini ishtishligi bilan birga, insanlar ham shirikni qilip, ham ibadat masalalari da, uzilari suyanib qaliganliklari,12:03Peygamber a.s.nin 15 esir əvvəl eyti qoygin möcizələri bolə digin borsə, gügün-gü kündəgi adamlarına eyn dəngesələrinin dəngesəsi diyişlikke həm insan cüret ita alədiyi ki,12:17Peygamberim s.a.v.nin buxsh xabaradan geyin, aslida insan ibadatga, yalgiz Allahnin oziga, buran narsani shirik qilmastan, shongup getishligi gereydi, lekin ham shirik qildirib, ham ibadat qilmastan suyanib alishligi, denge saliknin uchiga chikgan beligisinin bittesi boladi, imam Bukhari, imam Muslim ruayetlaridir. Shirik, insanlar uchun inkatta, haram qilingen,12:48insanlar için korkunçli bolgen, emel bolgenliği için hem ötken peygamberlerinin seyyidi, Allah subhanahu wa ta'alanın halili bolmiş İbrahim aleyhisselam, özü ve özünün zürriyatları şirk emelini qılıp qoyuşlikten korktu da, Allah ta'ala ge dua kıldı. Ve şu duaları asnası da, A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, وَجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَسْنَامِ13:17Rabbim, meni və menin fərzentlərimni butlərgə ibadət qilişlikdən özün çetilət geysən, dedi. Meni və menin fərzentlərim tırli butlərgə ibadət qilişlikdən özün çetilət geysən, özün əsrə geysən, dedi. Əgər xalilullah Allahnin dostu bolmiş,13:39Amin. Amin. Amin. Amin. Amin. Amin.14:09Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam,14:39Bütün kainatnin sayyidi, payganberlernin xatimi bolmish, sarveri alem, sallallahu aleyhi wa sallam, ham shirkten qorktilar. Wa u kishi, dua qlib, ahwafu ma akhafu alaykum ash shirkel asgar, fasu ila anhu qala arriya. Rasulullah, sallallahu aleyhi wa sallam, sizlernin üstinlerde, en qattik qorka digen shirik, bu kishkine shiriktir did.15:10Eyn qattıq sizlərinin üstinlərdə men qorqa digən şirik deb türüb, Rasulullah sallallahu aleyhi və sallam, şirik də biznin üstimizdən qorqdilər. Sahabələr Rasulullah aleyhis salam qorqub türügen, şiriknin özü qaysiz şirik ekelnegini bilmakçı boldilər də, sor egen edi, riya deb cevab verdilər. Şirik haqiqatdan həm keçirilmey digən günahdır, və unin egesi esə,15:40abadi cehannamda qalishligi mukarrardir. Allah subhanahu wa ta'ala bu haqda, a'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, inna allaha la yaghfiru ayyushraka bihi, wa yaghfiru maduna zalika limayyesha. Albatta Allah subhanahu wa ta'ala özige, bran narsani shirik kildirigen, shirik kildigen bran birikisini kicirmeydi, wa undan kicik boligen günahlarini haqlasi kiciridi, dedi.16:10in kette günah, in haram qilin gen kette amal, ve in cehennemge cüçligi muqarrar anıq bol genlerse, Allah subhanahu wa ta'ala ge şirik kiltir ciliktir. Şunun için hem,16:22Pəyğəmbərlər özləri nəfsüləri üstüdə bu əməldən qortdılar. Şunun üçün həm Allah Ta'ala yeryüzəsigə pəyğəmbərlərini cönətti. Şunun üçün həm pəyğəmbərlər ümmetləri bilən şirik məsələsində gelişi almədi. Şunun üçün həm Allah Ta'ala ümmetlərigi kitaplarını cönətti. Hattā insanlər unin özügi ginə ibadət xilib, şirikdən kitlən maqlikləri üçün. Şirik əməli bilən vafat etib, taubə xilməgen insan,16:51cehennemde anıq muqarrar qalişliyi haqida ulamalarini hamese hem bu haqida itfaqilişkendir. Shirk insanlarınin bütün emellerini habete qilib yubaradi. Bütün emellerini habete qilib yubaradi. Allah ta'ala ge shirk qiliyatkan adam, egerci kündüzleri umur boyi roze tutsa, keçeleri tangese, Allah ta'ala ge bidarlik bilen, tahajjud ibadeti bilen çıxsa hem,17:22xabata bolib ketishliyi haqda, Allah subhanahu wa ta'ala, a'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, wala in ashraqta layahbatanna amaluk, wala takunanna minal khasirin, agar shrik amal qalib qoyadiyan bolsengiz, sizi qalib otkan, sizi qalib otkan, hama amallariz xabata, bihuda, bikar bolad, wala takunanna minal khasirin, wa siz haqiqi ziyan kurguchilerden bolasizdiydi. Demek,17:52shirik hakikatdan ham katta gunah, katta gunah bolishligi yetmaganday, cehannamda unin igasi mukarrar anı qalib getishligi, u yetmaganday, shirik amalini qlayatkan, adamnin har qanaka amali, habata bihuda bolib kitadi. Paygamberlinin özleri, ham özleri nafsilari üstida, farizantlari, zurriyatlarinin nafsilari üstida, ham shirikdan qorkan ikan, ana indikilin,18:21bugungi kundagi, wakiyamizdagi, bazibir shirklarga toqtab otimiz. Ushe shirklardan bazilari, bu shirik bugun kilib qalgan shirikmaz, kiche payda bolub qalgan shirikmaz, ata babamizdan gina qalib gitgan shirikmaz, baliki bundan kanca kanca asirlar burundan byon kiliyatgan, bugungi kundi ham bar bolub turgan shiriklarinin bazibir turlarga toqtab otimiz.18:50Ushalarinin bittesi, bazibir kuzdan saklaydi, baladan qaytaradi, dipdurib kolga, halaqa ip asivalishlik, taqa ishqlarga taqa atishlik, ya inki buram bir ishqliyatgan bolsa kalampir, kuzmun chaq, ushungi oxshagan, bazibir kuzdan asraydi, baladan asraydi dipdurib bazibir shaklarini,19:19Allah Ta'ala bu haqda shun deyliyidi.19:49Eytin ey Muhammet aleyhis salam, Allahni qoyib sizler dua qiliyatkan narsalar. Allahni qoyib sizler dua qiliyatkan narsalar. Allahni qoyib közden esrey didib asib qoyilingen taqalar. Allahni qoyib közden esrey didib asib qoyiliyatkan közmuncaqlar. Allahni qoyib beladen esrey didib asib qoyiliyatkan isriqlar. Allahni qoyib...20:16harxil narsalardan asraydi dibdurub, masinaga, arkasiga baglanib koyilayatkan qizil lentalar, vaha kaza, eytin, Allahni koyib, sizlar dua qilayatkan narsalar, agar Allah ta'ala minge bran bir zarar yetkazishligini haqlaydigan bolsa, ular, ular, minge Allahdan kilgan zararini ular kotara aladimidib, eytin, diyabdi.20:42Yain ki, Allah ta'ala min gebran bir rəhmət cönət maqqib olub türediyin bolsa, үşən ərsələr Allah min rəhmətidən, min əsrəb Allah min rəhmətini үşləb qala alədi mi?20:57Arab dili degi balagat babi degi istifham inkariye, saval inkar babi degi savaldir. Hememiz hem bilemiz ki, bugungi kunde, hali yukarida biz zikir qilib ötulingen, baladen, kuzden, yamanlikden saklay didib durub, isklarimiz ge.21:15və qurulishlarimizgə, minib turgen mərkeblarimizgə, farizatlarimiznin kollariga asib qoylingan, bishqilarinin boshlariga asib qoylingan, hər qanaqa bala va yamanlikten saklaydi dip qoylingan, bu asilingan narsalarinin turlarinin brantesi, Allahdan kiladigan buran bir zararini undan defkila almaydi. Ya inki Allahdan kiladigan yexshilikni hem ushleb tura almaydi. Har bir insan biladi ki,21:43Herbir insan biladi ki, ushe oze soygan kocqarini yexchileb soyub durub, ki inese unin shahi ketde bolganlig ucin hem, shahini ishki asib qoyishligi, kocqar özini himayakla almaygan, indi shahi kanaklib, ugini himayakla alisin. Ya inki, hayvanlar yib durgan tikanlarini, ya inki, yanib ketedigan bolse özini himayakla almaydigan isirikni,22:11Darvazalarga asib qoyishligi, özünü özü himayaqla almay digan narsa, indi qandi xilib, bizi uyimizni, ya inki ailimizni yamanlikten asray aladi. Agar yakib yubara digan bolseyiz, yanib geta digan, pashya otra digan bosa, pashyani özinin nafsidan qaytara almay digan, qizil lintalar qana xilib indi minib turgan, markab sayyaralarimizni bizlarini asray alsin.22:39Allah Ta'ala yuqushlingan shirkning bittasirq soplanarekan. Imran ibn Hussain radiyallahu anhu dan ruwayatlingan hadista anna Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam ra'a rajulan fi yadihi halaqatun halaqatun min sufrin faqala ma hadihi qala minal wahina faqala inzi'ha fa'innaha la taziduka illa wahna fa'innaka laumutta23:07Rasulullah sallallahu alaihi wasallam bir kishinin qolida kasalligimgi shfa bira dedib turib, cundan bolgin ipni bağla valginini kurdi. Rasulullah aleyhis salam unin sebebini sorib, bu ne mi boldi indi dedi. Shunda falan kasalli sebeblik bağla valudim dedi. Shunda Rasulullah aleyhis salam23:37uni yeqib tashlayin. Çünki u dardingizge dard qoşadi. Əgər siz mənə şu halatda wafat etib getədiyən bolsengiz, hicem necat tapmeysizdi. Hər xanaka dardni Ibrahim aleyhis salam etedi ki, a'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, fa'idha marittu fahuwa yashfin. Əgər kesal boladiyen bolsam, shfa veru qi yalgız Allahnin özü deydi.24:06Həməmizgəy məlum ki, hulge taqilingen halaqalar, yonki bağlap qoyilingen iplar, yonki daraqlar üstüge bağlap getilingen, niyet bilen bağlalingenler bizlər üçün fərzent bermeydi. Bizlərin dərdimiz üçün şifa bermeydi. Rasulullah sallallahu aleyhi və sallam.24:23kasalingizge kasal, dardingizge dard koshadi dedi, kachan koledagi ipini kore digen bolsa, ozenin dardi esige cisturib, dardi kozi digen bolgenliyi uchun, ham dardingizge dard koshadi, agar shu halatta wafat itib geta digen bolsengiz, shu halatta wafat itib geta digen bolsengiz, hicham necat tapmeysiz dedi. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, ta ushe esirde,24:52bugungi esirde bizzi hayatimizde hem tapulub turungan shirk turlarinin bazilarini bayankulub etdi. Ushalardan bittesi, daraqlar, tashlar, ya inki buram bir büyük korungan, buram bir tabiatta ki Allah Ta'ala yaratib koygan mahlukatlarinin buram desini uluqleslik. Allah Ta'ala Quran-ı Kerimde, afara'aytumu la tavaz uzzalat,25:19wa uzzani kurmeysizmi deptirib inkar qiliyabdi. Cahiliyat devridi alat wa uzzani, ular öz qovmlarda salih insanlar bolgenlikleri uçun, hem ularini ushe ta aldida ularınin heykellarini qilishibdurib, ulargi ibadet qiligenligi uçun, hem Allah ta'ala ularini qaytariyabdi. Bugungi gunda hem baz caylargi barq balinadigin bolsa, insan,25:49bəzi dərəxlərinin xalini qorib turib, rəhmi kilib kitidi. Insanlariga avazizni bəralli qilib turib, eyti vargi iskilidi, e koyinlar, bu dərəx irkin Allah Ta'ala haqla gani dey, ussin, həməcayini lättif təler bilan, baqlab təslab, unu təslabinlar, digi iskilib kitidi. E bu vaqdini leysi eytidi ki,26:15Kharajna ma'a Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam ila Hunayn. Wa nahnu hudasa'u ahdin bikufrin. Walil mushrikina sidratun ya'akifuna indaha wa yanutuna biha aslihatahum. Yukaloo laha zatu anwaatin. Famarazna bisidratin. Faqulna ya Rasulallah. Ij'al lana zatu anwaatin kama lahum zatu anwaat. Faqala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam. Allahu akbar. Inna hassunan.26:44Qultum, walladhi nafsi biyadihi kama qalat banu Israilli Musa, ij'al lana ilahan kama lahum alihaa, qala innakum qawmun tajhaloon. Latarkabunna sunana man kana qablakum, rawahu tirmizi wa sahhahahu. Abu Waqidlin laysi ay tadiki, biz Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bilanbriya, huna inge chqik. Wabiz,27:11islamini indi yangi qabul qilgen edik, deydi. Islamini yangi qabul qilgen edik. Müşriklerinin bir daraqdi bariti. Bu daraqke ular oturusib, ushe daraqni tabarruk dib, mubarakli daraq dib bilisharidi, uzilerinin kurallarini ham ungi asib, asilingin kurallarini indi tabarruk jengilinmey digin kural dib,27:43itiqat qili şerti deydi. Bunu çinişlik üçün biz uzak qabarmaymiz. Bi güngü kündə həm insanlar ya Seyremge, ya Turistange varib durub, bəz bir bu dünyadan yaxşi amal bilen ötkenlərinin qabirlərini özlərge ziyaret qahdib olub, u şeyirdən bi fərzendlər bi fərzend soragən.28:05mali duniya soregan, ishi yurishmaganlar, ishi yurishp getishligini soregan, vaha kaza farzanti yeqshi insan bolishligini, vaha bela qazadan saklashlikni, yeqshilikke bolishligini soregan ge oxshash, osha vaqta ham musyuklar kilib, osha daraqnin aldiga kilib ular yakifuni, ular otur isharti, vaha unga ozilarinin kural eslihalarini asb koy isharti didi.28:34Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bilan biz ham hali Islamda yangi halatimizda uşa orundan öttik. Müşriklerinin bu halatini korup durub Rasulullah aleyhis salam geyti ki, bizge ham hud düşündeyi bir daraqni qiberin, ularinin daraqtige oxşesh dedik. Hali Islamda ular unca örgenmegen, vöçünmegen, tavhid ve şirkini hali bilmegen halatleri deyidi. Allah bərşelerinden razi bolsin.29:03Rasulullah aleyhis salam Allahu ekber didi. Bu qaidadir. Awvelgilerden kili etken qaidadir. Nafsim qoludib olub turgen Allah ke qasam ki, sizler Musa aleyhis salam qovmi Musa ye etkenler sene etdinler. Musa aleyhis salamni qovmi etkenlidi ki,29:25ijallana ilahan kemalahum aliha, bizlarga ham bir buti yasa berin, mana bu müşriklarinin butiga uxsheş. Musa a.s. etkendiki, innakum qovmun tajhalun, sizlar cahil qovmsizlar, diganti depdiri, Rasulullah s.a.v. sizlar uzinlardan awvelgi qovmlarga ergeşibketesizlardir. Və bu nersadan nuhayatta qattı qaytardir.29:54Demek, günah-i kabirələrinin bittesi şirik, və şu şiriknin türlərinin bittesi, daraqmı, tağmı, taşmı, bulakmı, əşəni, özlərigə muqaddəs qılıb, muqaddəs qılıb türüb, əşəngə, sığınışlik, yan ki, unda bir ilahi küç bar dib türüb, etikat qılışlik, həm şiriknin türlərinin bittesi xisaplənerekendir. Şiriknin türləri,30:22Rasulullah a.s. davrida tapilingan shirik, bugungi kunda bizi xalqimiz icida ham tapilib turingan ayni osha shiriknin ozidir. Mena bu turi esa, Allah ta'ala dan bashkaga atab turib soyuslik, shirik turilarinin bitdasi, u ham basa Rasulullah a.s. davrida, va u kishidan awvelgi payganbarlar davrida, u kishidan kiin ta bugungi kundese,30:48xalqlar icida, insanlar, Quran ve hadistan dalil kiltirib turib, Allahdan özgege kurbanli kilişlik, Allahdan özgege atab turib soyişlik, bu şirik xisaplanadi, bu işini Allah ve Rasulü haram qilgen, ey insanlar bul koyinlar diganige qaramastan, ata babamızdan kilgen ibadetdib, qillib keleyetgen şiriknin türlerinin bittesi, Allah ta'ladan özgege atab turib soyişlik,31:18qurbanliq qilishliq saflanadir. Allah subhanahu wa ta'ala bu haqda Qur'an-ı Kerimde, a'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, qul inna salati, wa nusuki, wa mahya'ya, wa mamati lillahi rabbil alamin, la sharika lah, wa bizalika umirtu, wa ana awwalu l-muslimin, deyde. Yani, ayting. Ayting, ey Muhammad a.s., albatta namazim, soyyatkan qurbanliklarim,31:48trikligim ve ulikligim, unin shirigi bolmegen, aleminin rabbisi bolgen, yalgiz Allah ta'alanin uzu ushundir, dib eytin, diyabdi. Ve bizariki umirtu, ve mene shu ushungine min buyrulundim, dib eytin, ve min mushriklerden imesmen, dib eytin, diyabdi. Namazim, kurbanligim, trikligim o, vafatim, yani umrimnin hamasi, yalgiz Allahnin,32:16Üçündür, deyib türüb, Allah Ta'ala bu yerdə namaznı və qurbanlikni xasləb keltirdi, hattə insanlar tənbih alışlıq üçün. Demek, hər xanaka soylingən soyimlik, yalgız və xalıs Allahnin özü üçün bolmaq neyik gereydir? Həməmiz həm uxidigən başqa bir surə, qısqa bol işige qarəməstən, kin mənaləni öz işige aligən surə bar. Undagi ayetlərinin bittesi, Auzubillahimneşşeytanirracim.32:45فَصَلِّلِي رَبِّكَ وَنْحَرِّ رَبِّنْكِذْ اُشِنْكِنَ نَمَازَخِنْ رَبِّنْكِذْ اُشِنْكِنَ قُرْبَنْلِكْلَرِيْنِ اِذْنِي چَلِيْنِ رَبِّنْكِذْ اُشِنْكِنَ اُذِنْ اِذْنِي صُوِمْلِكْلَرِيْنِ اِذْنِي صُوِمْلِكْلَرِيْنِ33:15Ali radiyallahu anhu dan imam muslim ruwayat qilga hadista. Ali radiyallahu anhu shundaydib ruwayat qilada. An Ali radiyallahu anhu qal haddasani rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam bi arba'i kalimatin. La'ana allahu man zabaha li ghayri illa. La'ana allahu man la'ana walidayhi. La'ana allahu man awa muhdisa. La'ana allahu man ghayyara manara al ardi. Ruwaahu muslim. Ali radiyallahu anhu ay tadiki.33:47Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, tört də kaliməni mingi gəpirdi. Eytdilər ki, Allahdan özgə soygən, Allahnı koyib, özgə üçün soygən kişini Allah ta'ala lənətləsin, dedi. Mənə bu həm kättə bir dərs bolmaqlıyı kirek ki, Sayramga barib turib, Turkistanga barib turib, ya inki hər qanaka, hər qanaka,34:16Avliyadi bilinilgen, ya inki ushe cayden biran bir hacatni ada qilinladi bilingen cayge barib turib, qurbanli qiliyatgenlinin hukmi nimaykenligini, Peygamberimiz Aleyhisselam mene bu hadis bilan bayan qilib koydi. Bütün ulamalar, hamese ham, itifak kilişken ki, Allahni koyib turib özgegi soyilingen, göçnin hukmi haramdir, unin hukmi bilan, özü ölüb qalgen, öleksi göçnin hukmi,34:44Bəbbaravar ikənligi də ulamalərinin həməs həm ittifak kılıçdı. Ali radiyallahu anhu, fayqambarimiz sallallahu aleyhi və sallam, törtte kelime bilen minge, mene bu hadisini beyan kılıb koydi, la'anallahu men zabahali qayri illah, Allahdan özgege soygenlərdir, Allah lanetlədi dedi. Bunu yenə həm xalqlargi yengil raq kılıb, çüntürüçlük üçün.35:09Erler, şerler için soy işlik. Evliyalar deyip soy işlik. Azizler deyip soy işlik. Falbın buyurup da, ak koynu deyip qıdırıb yürüyen bazarda giler. Falbın buyurup da, başıda kaşqası bolsin deyip, başıda kaşqası, bar koynu qıdırıb, çerçeyetken, evsuz ki çerçeyetken, bazı bir namazhanlar. Falbın buyurup da, tört yeşer buha bolsin deyip, qıdırıb yürüyen adamların.35:36Həmə soyumliklərinin hükmini Rasulullah aleyhis salam imam müslimdən ali radiyallahu anhu ruayet qilgen hadis bilan bayan qilib qoydi. Ki ingilərli ki, üzinin ata anasını lanetləgenni həm Allah ta'ala lanetlədidir. Üzinin ata anasını lanetləgen kişini həm Allah ta'ala lanetləgen ekin. Rasulullah aleyhis salam başqa hadiste atasını kim həm lanetlərdidir.36:06Shunda atasini kim ham lanetlarti diganti Rasulullah aleyhis salam bu soqishta digan, özganin atasini soka digan bosa, özga bunun atasini soqisligi ham özganin atasini soktirishlikke sebeb boladi ve özganin atasini sokan xisaplanadi dedilar.36:30Bir ətçigə baş pənə bergənini həm Allah Ta'ala l'anətlədi, dedi. Törtüncü esə, yer kegərələrini və bilgilərini özgertirgin kişilərini həm Allah Ta'ala l'anətlədi, dedi. Mənə bu həm ağır bolgin məs'alələrdən bittesi, bir qaric, iki qaric yer tələşit durub, bilgiləngin yerlərini, kegərələrini həm özgertirib, yubarışlik kətdə...36:56La'anatayya da'khul buladigan mas'alala'nin bittasaf sablanalikan. Tariq ibn Shihabdan anna Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam qal, dakhala l-jannata rajulun fi dhubabin, wa dakhala nara rajulun fi dhubabin. Qalu, wa kayfa thalika ya Rasulullah? Qala, marra rajulani ala qawmin lahum sanamun, la yajuzuhu ahadun, hatta yuqarriba lahu shay'a. Faqala li ahadihima qarrib.37:26Qala laysi andi shay'un uqarribu. Qaloo lahu qarribu walaw zubaba. Faqarraba zubaban, faqallaw sabilahu, fa dakhala annar, wa qaloo lil aakhar qarribu. Qala ma kuntu li uqarriba li ahadin shay'an duna Allahi azzawajal, fa darabu unqahu, fa dakhala aljannah. Rawahu Ahmad. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, bizdan awaliyya,37:58Bir peşe sebepli, iki kişinin bir peşe sebepli bittesi cehennemge, bittesi ise cennetki kirgenliginin sebebini beyankiliyab. Bittegine peşe sebeplik. Bu hadisinin senadida egerci bazı ulamalar yapirgen bolsa hem, lekin dalil uçun yaray digan mesaladir. Köpçilik kisilip qaliyab. Səl aldiga nima qilinlar? Aldiga otinlar?38:33Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam eytdilar ki, cennetke bir kişi bir peshe sebebliyi kirdi, ve yine bir kişi bir peshe sebebliyi cehennemge kirdi, dedi. Sahabalar, ya Rasulullah bu kanday boldi, deyisti. İki kişi bir qovmnin aldadan ötti. Bu qovmnin özinin butu bolib turib, u butke bran bir narsani kurbanli qime günce, hiç kimni ötkizmasedi.39:02Ulari itdi ki, birinci kişi ötmakçı bolganda üç loval baytisdi ki, buran narsani qurbanlik qimasen, bizi yerimizden ötmeysen, dedi. Bu kişi itdi ki, qurbanlik qiladigan isinarsam yox, dedi. Shunda, agar ki, bir pashyani bosaham, qurbanlik qilib öt, dedi. Haligi kişi, pashyani alib, ushanga, butiga atab turub qurbanlik qildi, unin yolini aciberisdi,39:32Lekin u cehennemge kirdi, dedi. Ikinci kishini bishlo alib, sen hem kurbanli qil, dedi. Bu kishi, meni aldimda hiç narsaya kurbanli qil edigen, deb uylab hem oturmestan, men Allahni koyib, bran bir narsaya kurbanli qimeymen, dedi. Shunda, bu kishinin boyniga kiliç vurisdi, netice isa cennet bozdi, cennetke kirdi, dedi. Insanlarinin talashlik masalasi, bit degine,40:02pəshə məs'ələsi də buluyabdi. Bu yerdəki məs'ələ pəshədəməz. Məs'ələ insanlərinin qliyyatkan əməli kim üçün və nima üçün ligida. Mənə bun həm insanlər nuhayyatda yexşib bilmaklikləri və çishimmaklikləri kireydir. Bəzən insanlərdə shrikdən insanlərinin qaytariyatkan vaxti izdə insanlərdə hə nima xifti uşi cayga barib, uşi cayga barib turib,40:31uşa atagan, qurbanligimizdi qipiladigan bosayq, nimakhti digan sawalini huyshadi. U sawalga ham inshaAllah, mene bu shirik bu abidagi, mene bu oturga ham toqta oturmakligimiz kerek. Allah subhanahu wa ta'ala shirik ve shiriki alub boradigan amallar boladigan bid'at ya khurafat, boladigan amallar boladigan caida, mutlak uyerda bolishligimizdan qaytarib turusundaydi. Auzubillahimne shaytanirracim.41:00La taqum fihi abada. Una jayda hij ham turmayn dayda. Sabit ibn al-Zahhaq radiyallahu anhudan qala nazara rajulun an yarhura iblan bibwanatha. Fasa'alan nabiyya sallallahu alayhi wa sallam faqala hal kana fihaa wasanun min awsanil jahiliyatu yu'bad qalu la. Qala fa hal kana fihaa a'idun min a'yadihim qalu la.41:27Sabit ibn Zahhak eytedi ki, bir kişi bu ana digan cayda bir tüyeni soyub, şu yerda qurbanli qilişlikini nazir qıttı, dedi.41:51Şunda Rasulullah aleyhis salamdan kilib, öşe buana digan cayga barib, kurbanlik qilib, şunu kurbanligini şu yergi atab kesen boladi mi? Yani, şu yerda bir kurbanlik qib kesen boladi mi? Tuyamni dedi. Şunda Rasulullah aleyhis salam etiki, cahiliyat davrida ibadat qilinadigan but bar midi? dedi. Şunda ular yok dib cavab berisdi. Unday bose cahiliyat davrida ular qiladigan bayramlarinin brantesi bar midi?42:21Cahiliyyat davridan qalib qidkyan bayram ham ushe cayda qillar midi diganti? Yux, dip cavab birishti. Shunda Rasulullah Aleyhisselam, unday busa barbuklaurin, nazirinizga wafakilin, chunki Allah Ta'ala ge gunah boladigan narsada insan nazir qimaydi, yani atamaydi, ve Adem farizantinin özü malik bomagan narsada ham nazir qimaydi, didi.42:46Mənə bu bilən biləmiz ki, kim bir cayda barib bir qurbanli qilib, ya inki bir atab koygan koyini soyb ki makcib ola digan bosa, tikşirsin. Şu yerdə əvvəlgi, ya inki hazırdan, uşa cayda biran bir ibadat qilinib geliyatkan qabir, maqbara, awliya dib ötilingan biran bir cay boladigan bosa, Peygamberim s.a.v. ona qay cayda turşulikdin özden qaytarigan.43:12Ya inki cahiliyat dövrinin özüde, cahiliyat emeller bilan qalib getilingen, dinge mensub bomegen, beyremler ötkiziline digen emeller hem qilinib gelinigen. Bosa, la taqum fihi abada, bunaga cahilerde turuslikten hem, yena Allah ta'alanin özü hem qaytar gen. Sun için hem, kurbanli qimakçıbo gen, nazir qimakçıbo gen adam, özünün üyide, Allah subhanehu wa ta'ala buyurgen dek, özünün,43:41fərzəndləri, əhlu, əyalı, qarındaş uruğu, konu xoşnisiye beriçligi, u yirde turib, kəspkarlik qilib algin, koy kele digin, bosa özinin uyini körsətib yubara digin, yan ki, özinin uyini gini, yi iş, içligini, öşe, qabirlargi kele yetkin koy, və şunaka nərsələr üstüde, ütkizi yetkin, çırakçilargi berigenden qanca afizaldir. Mənə bunu həm, insanlar toğri,44:10və yexşi fərqləb arələrini acilətib almaqli kirektir. Ahirgi məsələ, Allah ta'alanin özdənginə panax sorəşlik. Allah ta'alagi qoşib bran nersəni panax sorəşlik həm şirk türlərinin bittesi xisaplənədi. Cahiliyat dövrədə insanlar sefer xilişib, bran bir vadigi çüşədigin bolsa, ulardin kättə seytərdi ki, mənə şu vadinin kättə cinidən panax sorəymidib eyçerd.44:40Cillar isa insanlarga yena korkuga korku ziyadalashdirib ularini korkutaridib. Wa annahu kana ricalu minal insi yaudhuna bi ricalin minal jini fazaduhum rahaka. Cahiliyet davrida cillardan panah soray digan.44:58ir kishilar baridi, cinlar isa ularni yanaham qurq taridi dididi. Wa ajaba, insanlarina Allah ta'ala bakuvad, uzuye isa xalife qilib, uzuinin hukmini yirde bacaradigan, Quranini tilawat qiladigan, in kuchli insan qilib yaradgan bolsa, uzuiden zaif bolgan, cinlerden panah sorab yurgan, insanlarinin haliga, bir qilib, bir ekinishliginizden baska halet yoxdur. Rasulullah a.s. kilib,45:27Kim bir vadiye cissada, a'uz bi kalimatillahi d-tammat, min sharrima khalaq, dib üç merta eytadigan bolsa, ushe caydan kitkuni ca, ungebran narsa, tasirini kursatmaydi didi. Demek, Allah da alanı koyib durub, özge mahlukatlardan panah sorasli, yani,45:47Esresin, sehlesin deyishlik hem, mene bu hem shirk turlarinin bugungi kunda ve cahiliyet dovrida tapilib geligen turlarinin bittesidir. Ve yine bugungi kunda köpra, xalklarimizin tilleri şungi xatip aligen shirkinin turlarinin bittesi, ata babaminin ruhu kollesin. Ya inki, ya ali dip turib.46:10Ya Ali, ya Pirim, deygini,46:40farisca bolib turib ustazidan madad sorashligi xisaplanadi. Atababayinin ruhu kollesin, arvahu kollesin digin ham, qinahi kabira bolimish shirikdan boladi, chunki kollab kuvatlashligi, fakat kina Allahimin ozidan boladi. Triklar qachan kina kollashligi mumkin. Triklardan yardam sorashliginin shartlari var digishgan ulamalar. Ushe shartlarinin ing birintisi, siz yardam sorayatgan kisi sizi aldigizda bolishligi girik.47:09Siz öziyiz bu xishlakta, u kishi nargi xishlakta boladigan bolsa, bu hem bomaydi. Ikintisi, ushe kishi sizga yardam bera aladigan bolmagliyik irik. Yardam berishlikke qadir boladigan bolsa, ushenda gina yardam sorasiyiz boladi. Has satan, va aynixsa, wafat etib kitkanladan yardam, madad sorasiyik, katti gunaklar xisaplanmish.47:33shirik xisaplanadi, asildashi ular bizi yardamamizga, bizi doayimizga, arkasidan qiladiyan xayr ihsanlarimizga ular muhtajdir. Allah subhanahu wa ta'alanin gozal isimleri, wa ali isfatlari bilan, hama hammamizni ham, wa balsha bizi zuriyatlarimizni ham, Allah ta'ala shirik, wa shiriki alub baruchi, turli illatlardan Allah ta'ala özü asiresin. Madami ki, Ibrahim aleyhis salam,48:02Özü üstüde ilaya meni və menin zürriyatlarimni butlərge ibadat qilişlikten özün çetlətdib qorqarikən, biz keçiyu kündüz daimizde ilaya kätte günah xisaplengen, şirik qilip qoyişlikten özün əsrə, fərzantlarimni həm əsrədib, biz qorqışlikke əsrizəciy haqliy raqmızdir. Ötkən nub, peygambərlərinin həməsə həm alib gelgen yolinin bitdəsi,48:31insanlardiga, yalqiz Allahnin özgegine ibadat qilishlikke buyurigan bonsa, ikintisi, Allah ve Rasuluh haram qilip geligan yol, shirikden insanlardini qaydarishligidir. Allah ta'alanin gozel isimleri ve ali sifetleri bilen, evvelen bar özimizne, ane undanki zurriyatimizne, ve qovumlarimizne, shirik.48:54wa shirika alib barib koyuchi, gunahin kabiri qilib koyusligimizden Allah uzi saklasin. Ey Rabbim, bizlar bilib mi, bilmay mi, hayatimizni awwala da, shirik gunahini qilib koyigin busay, uziin maghfirat qil, hayatimizni buyaqda, yalgiz uzingi gini ibadat qilib, tawhid bilan yeshab, tawhid bilan wafat etib, tawhid bilan yena huzurinda, tirilişligimizga uziin nasib etgeysenib. Wa sallallahu alayhi wa sallam.49:24Wa ala alihi wa sahbihi ajmain. Allah subhanahu wa ta'ala islami wa muslimanlarga nusrat, yardan beriyatganlarga uzu yardan bersin. Masjidina abad qilishin yin shimarganlarna ham, ulanin dunya wa akhiratdagi uylarini Allah ta'ala uzu abad isin. Wa sallallahu ta'ala khair khalki muhammad. Wa ala alihi wa sahbihi ajmain.49:54sawabı bir qirad, yəni həmə də uhud tağçəlik sawab, ergeşib taa koyulginci turgan adamlinin sawabı ikinci qirad, taa uhud tağçəlik sawab digən, hiç bu məsəvüşə azginə sawablarına alıb gedişlikten şaşilməy, namazdankin dərru inşallah canaza namazını okurimiz, şaşilm qit qamaynlar. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.50:21Wa na'udhu billahi min shururi anfusina wa min sayyi'ati a'malina. Man yahdihi allahu falamu dhilla lah. Wa man yudhlil falaha dhiyalah. Wa ash'hadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah. Wa ash'hadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim.50:41يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَفْسٍ وَاحِدًا وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَقِيبًا أَعُوذُ بِاللَّهِ مِّنِ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ يَا أ51:11Allah subhanahu wa ta'ala ahri peygambar51:26Peygamberimiz Muhammed sallallahu aleyhi və sallamni cönətəriyken, u kşinin dinini kamil qıldı. Al-yawma akmaltu lakum dinikum, wa atmamtu alaykum ni'mati, wa raditulakumul islamat dina digan ayetni nazil qıldı. Bu gün sizlərge dinimni kamil qıldım, wa ni'matimni tamamig yetkezdim, ve sizlərge islam dini borisli gibi lan razib oldum, deydi Allah ta'ala.51:52Bu ayet çıxkən günü də, sahabələr nəhayətdə quan işkən, xursant bol işkən, bir-birilərini təbrekləşkən, və dinnin kamalatige yetkənlikləri bilən bir-birilere yexuş xabərlər verişkendir. Din kamildir. İslam dini də, buram bir musulman, özge dinlərge özünü taklit qilişlikke, özge dinlərinin emelini qilişlikke, islamdegi musulmanlərinin burantesinin xaceti yoxdir. Hər birimiz həm,52:21öz dinimizde sabit qalib, musulman bolib tirilib, musulman bolib wafat ircligimizde kanca kanca dualarimizde zikir xilemiz. Ushe dualarinin bitteside, har birimiz hem, har kunu birini kemerte oqidigan, ehdinas siratal mustaqim, siratal ladinan amta alayhim, qayril maqdobi alayhim, walad danlin, yani bizlerini togri yolge hidayetle geysen, bu togri yol,52:46qayril maqzubi, qazaflangan, bano israilga oxshagan, wala dhallin adashgan, nasaralarga oxshagan, bolmasin, deptirib, insanlar, musulmanlar, ozilarini bano israilga, ozilarini nasaralarga oxshatib, qoyishlikdan, chitlanishlikka harakat qiladigan, dualardan ibarat bolgan, fatiha surasini kancamerta okeyimiz. Paygamberimiz sallallahu alaihi wasallam, bu ummet,53:16Kamil ummet, bu ummetnin kitabi kamil, dasturi kamil, özü degi, dini degi, hama narsa kamil bolishiye karamestan, bu ummet, özge ummetlerge irgeşib ketişligi haqda ham xabar birib. Sizler özinlerden awvelgi ummetlerge irgeşib ketesizler. Payma pay izma iz irgeşib ketesizler, hatta inki, zab digan hayvanning,53:45Hayvanin uyige kire digen bolsasizlar hem irgesib kiresizlar dedi. Dinin kamilligini bilgen, dinin kamilligini biledigen sahabeler, özge dinge irgesligini özlerge nefret de biledigen sahabeler eceblenishib. Al yahudu ve nesara khalaf hemen. Yahudu ve nesara erge irgesimiz mi hali digente? Bale, bu mesem kümne eyti yapmen dedi Rasulullah aleyhis salam.54:11Ha, bugungi kundda ham insanlar özlərinin dinləri kamil bolşıya qaramestan, bugungi kunddagi musulmanlar min efsuslar bolsin ki, özgə millətdagi köp nərsələrgi irgeşib yetdik. Hattayin ki, kelgusi haftada keliyetken, ulərinin yengi yildib namlengen künləri uçun tayyargerlikni bugungi kundan başlab yubardik. U yetmegendik.54:36Hayakilmestan, tartinmestan brantemizni cüm'e günü degi uluq eyyam bilen tabriklemimiz, musulmanlarınin beyremleri bilen tabriklemimiz o, lekin bugungi günden başlayab haletden birbirimizni kiribkili etgen, xristiyanlarınin beyremi bilen tabrikleshligimiz ularga, kür-kırana irgeşibketgenligimiznin inkette namayan bolubdurgen alametlerinin bittesidir.55:02Brambir, özinizdin qovmun xarındaşizdegi yetim yesirinin haliden xavar alip koyin degen, degen vaqtda qin elgen adamlar, öşekini elbet de qimmetbaha, içimliklerini, qimmetbaha, yiimliklerini ap gelişke tartinişmedi. Allah ve Resulü haram qilgen mezkuluci içimlikini bu hanadanlarga kiritmeyin degen de,55:25eyni öshə künü kirtiçlikdən ulər həyaxilmədi. Buram bir cagə yardan bir yubarin, mənə bu məhəllədegi köpürikni toğrlanib ketsin digən vaxtda pul tapalmayatkan ekələrimiz mənə şu kündə özünün dastırxanını məsqil uçin ersələr bilen toldur işlik, yayin ki, xancha xancha pullarga erçələrini satib alışıq üçün pulli elbette tapışdi, və halen ki, dinimiz bu küngə xanday xaradi.55:53Dinimiz bu künge Qur'an-ı Kerimde Maryam anamızdin qanda iqlib Isa a.s.ni tukqanligi haqida xabar birib. Wa huzzi ilayki binakhlin tusakid alayki ruta banjaniye. Tulga qigin waqtida Maryam anamız bakira wa turli xata wa kamchilikdan ayallar buzuq ayallarda boladigin kamchiliklardin hammasidan iffatli bolib xali boligin.56:20Meryem anemizga Cibril aleyhis salam gelib, Allahnin bol digan emri bilen, bir künnin özüda hamladar bolib, üçe künnin özüda, hurman daraxtinin tagida, tukanliyi haqida Allah ta'ala xaber berib, hurmani silikdin, sizga hurmanin yangi, yangi bolib turgan meyvelara qishadi, ana unin yengi buyurdi.56:44Amma özlərinin dinlərini özgertirgan nasaralər hurma daraqtiga əlmeştirisdi. İsa aleyhissalani isa qar babaga əlmeştirisdi. Maryam anemizdi isa qar qizga əlmeştirisdi. Və bu künni ulər en baxli kün, qar baba alib geladigan baxli kündib bilişdi.57:05Qani indi, mənə bu haqiqatni bilə digən musulmanlar, qani indi, bugungi kündə u kündə özlərinin haitləridən həm, özlərinin cüm'ələridən həm, özlərinin Allahke itaat qilə digən külləridən həm, uluqdib biləyatgan akələrimiz qani idi, mənə bu haqiqatni bilisə idi, agar Rasulullah aleyhissalam tirlib digənləri də.57:26Bu köçələrdəgi bezətilingən, yengi il üçün bezətilingən, musulmanlardin isə öşekünü, ayni öşekünü xiliyatgan saudalarini görüptürüb, bu ümmetni tənəməgen bolərdi. Ey Allahnin bədələri, Allahnin kamul bolgan dini üçün qaytaylik, özge dinlər üçün iri qeşib getilinadigan özge dinlərdan özümüzni ihtiyat qilaylik. Zirainki Rasulullah sallallahu aleyhi və sallam,57:54Kim özünü bir qovmgi oxşata digan bolsa, u oxşalardandir, dedi. Bir sahaba Rasulullah aleyhis salamgi gelib, Ya Rasulullah, qiyamet qaçan boladi, dedi. Rasulullah aleyhis salam, qiyametkani meni hazırlap koydiyiz, dedi. Uqşaytiki, min qiyametki hazırlap koygan, köp secdelerim, rozelerim yok, lekin min qiyametki, Allah ve Rasulinin muhabbetini hazırlap koydim, diganti. Rasulullah aleyhis salam,58:22Insan qiyamet günüde özü yexşikürgen kisi bilen birge boladi, dedi.58:27Insan qiyamet günüde özü yekşi körgen kisi bilen birge boladi dedi. Biz Qur'anini yekşi körəmiz, dinimizini yekşi körəmiz, Peygamber aleyhis salamını ata anemizden həm körə köprək yekşi körəmiz, öz nefsimizden həm körə köprək yekşi körəmiz, u kishikey alip gelgen yolunu yekşi körəmiz, u kishikey alip gelgen yolunu haayi nefsimizden belant koyemiz, haayi nefsimizden həm u kishi alip gelgen yolga eri geçtiremiz. Indi 18-ci kliyetken yengi iliniz.58:55kimnin muhabbeti uchum boliyabdi, ey Allahnin bendelari, mene bu saatte, cumakunu da, mene bu orinda, Allahnin uyida köpraq, istighfarlar eyti ilik, acapmez ki, Allah ta'ala günahlarimizni maqfira qilib, kilgusi da, shrikten xalib olgan, özgi gina, tavhid bilan ibadat qilirgan, bendelerden qilisa. Alhamdulillahi Rabbil Alamin, Ar-Rahman Ar-Rahim, Maliki Umiddin, wa salatu wa salam ala Nabina Muhammadin, wa ala alihi wa sahbih.59:34وَمَنِ اِهْتَذَا بِهَدِهِ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ ثُمَّ عَمَّا بَاتٌ59:49Hakikatdan ham u kishige biz irgeçlikke haqli bol gemzat edi. Allah ta'ala, وَلَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ Sizlar için Allah'nin elçisi de çırayli namuneler bar. Sizlar için Allah'nin elçisi de çırayli namuneler bar. Biz özge dinlerinin bayramlarını özümüz için bayram kılsayız. Özümüzden bayram günlerimiz, hattayın ki bugünkü günde, yengi yerini nişanlayan etken adamlar eger yüz faiz,60:18edigan bor sengiz, min efsus ki, haftada bir gün geladigan musulmanlarınin bayramı bolmish, cumay kuniga hiç bomosa, yüz faizmez, illik faiz hem adam gelmaydi. Bu hem peygamberim s.s.nin sizleri ozinlerden evvelgi ummetlerge irgeşip getesilirdi. Bundan on altı esir evvel eytken, u kushinin mucizelerinin bittesiyidi.60:42Allah subhanahu wa ta'alanın gözel isimleri və ali isfətleri bilən həmə həməmizde həm özünün dinige, irgeçliyimizge və özünün dinige çıraylıyı rövüşte dinini haqdib bilib, qayçilike tavfiq beriçligini soraymız. Allahumma a'izal islami al-muslimin.60:59Wa adhilla ash-shirka wal-mushrikeen. Wa ahmi hawzata ad-deen. Allahum manshur sunnatayk. Allahum manshur sunnatayk. Allahum manshur sunnatayk. Allahum manshur sunnatayk. Wa sunnata nabiyyika Muhammadin sallallahu alayhi wa sallam. Allahum ya rabbal mutazafin. Najjil mutazafin fil alam. Allahum ya rabbal mutazafin. Najjil mutazafin fil alam. Allahum ahina bil islam. Wa amitna bil islam. Wa hshurna bil islam. Ya dhal jalali wal ikram. Rabbana atina fil duniya hasana. Wa fil akhirati hasanata. Wa qina azaban nar.61:29Ibadallah. Fadhkurullaha dhikran kathira. Wasabihuhum bukratan wa asila. Wa akhiru da'wana anilhamdulillahi rabbil alamin.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.