نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Kufa. 0:34 Vazi la ucha mungu. Basi. Hubadilika kuwa uchi. Hata. Kama amevama vazi. Na vazi bora kwa mtu. Nikile kitendo. Cha kumtihi. Na kumucha mula wake. Nasiku zote. Nasiku zote. Hakuna kheri kwa yoyote yule. Alia tayari. Kumkera. 1:03 kum'ozi, kum'aasi, mulawake. Amma maudu'u khutbatina liyoma, sana'ishu ma'a hadithin wahidin, min'a hadithin nabiyi Muhammadin, sallallahu alayhi wa sallam. Hadithun, rawahu ilimamu al-Bukhari yufi sahihihi birakam 969, 1:32 Min hadithi bini Abbasin radiya Allahu anhuma. Amma khutbayetu ya leo. Ndani ya mdihu. Ndani ya jijihi lila bagamuyu. Ndani ya msikituhu. Miongoni mwa msikiti. Ya ahlu sunna wal jamaa. Tutaishi ni hadithi moja. Miongoni mwa hadithi zamtume Muhammad. Sallallahu alaihi wa sallam. Hadithun. 2:03 Sahihun. Sarihun. Kwa shamsi fi rabiati nnahar. Kwanza kabisa? Ni hadithi ambayo ni sahihi kabisa. Haina shaka hata kidogo. Ama ipokea alimamu albukhari. Katika sahihiyake. Ni hadithi nambari. Mietisa. 2:25 Sitini natisa. Ni hadithi ya abdullahi ibn abbas. Radhi ya allahu anhuma wa ardahuma. Na ni hadithi ambayo iko wazi kabisa. Kama uwazi wajua. Unapokuwa katikati yamchana. Ndani ya hadithi hiyo. Mtume muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Ametu himiza. Ametu sisitiza. Ametu elekeza. 2:54 Akatu fahamisha, nakutu kumbusha, nakutu fundisha. 3:28 Min hazihi alayami alashri. Kalu. Wala aljihadu fi sabili Allah. Kalu. Ya rasul Allah. Wala aljihadu fi sabili Allah. Kalu. Wala aljihadu fi sabili Allah. Illa rajulun. Kharaja bimalihi. Wabinafsihi. Thumma lam yarji. 3:59 Min thalika bishayi. Au kama huwa. Au kama jaa. Dikuzangwa islam. Mtubi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kutokana na hadithi Abdullah ibn Abbas. Sahabiyu njalil. Min sahabati Muhammad ibn Abdullah. Nimudaka tika wanafunzi. Walio soma. Walio takharaj katika jami'a. 4:24 Tusema jamiatu Muhammad. Katika univazit ambayo inaitu wa univazit ya mtume Muhammad. Nanimtoto wa amyake mtume Muhammad. Al-Abbas na Abdullah ibn Abdul Muttalib nindugu hawa. Nanimoja katika wanafunzi wa mtume Muhammad. Nimo nafunzi ya nipozaliwa. Akiwa kachanga kabisa. Akapelekiwa mtume Muhammad amombe. 5:00 Aka mumbea kasema Allahumma. Fakihu fiddin. Wa alimhu taawila wa tafasir. Ewe Allah. Huyumtotum changa huyu. Naomba umzinruwe. Umfanyi awe amebubea. Fakih kaka ilmu ya dini. Naumjaliye kujua. Taawili mbali mbali na tafsiri mbali mbali ya kutafsiri kitabu chako wa qurani tukufu. 5:27 Alikuwa kiitwa kwa nekine miake, habru hazihi l'umma, ayi mwana wachonim kubwa kabisa wa umma wa mtume Muhammad, sallallahu alayhi wa sallam. Amimsiki ya mtume Muhammad, sallallahu alayhi wa sallam, aki sema. Maa min ayyamin alamalu salihu, ahabu ila Allahi fihinna min hazihi l'ayyami l'ashri. 5:57 Hakuna masiku ambayo. Allah. Anapenda zaidi. Matendo yalio mazuri. Hakuna siku ambayo. Allah. Matendo mazuri. Yanapendeza zaidi na zaidi. Mbele ya Allah subhanahu wa ta'ala. Kuliko matendo mazuri. Yatakayo fanywa. Ndani ya masiku hayakumi. 6:32 Masahaba, hawa kuwaikum siki ya mtume sallallahu alayhi wa sallam, aki tukuza, na aki sifia, masiku kumi, hadi kuitani masiku kumi bora, yenye fazila za peke, yenye fazila za hali ya juu, kama alivyo weza kusifia. 6:56 Masiku kumi ya muanzo katika muwezu huwa dhul hijja huu muwezi tunauita mfungo tatu. Wakama mbe ya rasul Allah. Walal jihadu fi sabili la. Ewe mtume wa Allah. Inamana. Matendo mazuria na pendeza mbele ya Allah. Ndani ya masiku kumi haya. Mwanzo. Wa muwezi huwa dhul hijja mfungo tatu. 7:29 Inamana, matendo mazurini bora zaidi, kuliko hata mtu kwenda kupigana jihadika tikanjia ya Allah. Aka jivu mtu me sallallahu alayhi wa sallam, akasema wala jihadu fi sabili la. Hatta kwenda kupigana jihadika tikanjia ya Allah, haywezi ika fikia kwa uzito na fazila na malipo. 7:57 Sawa na yule ana ijipinda kufanya amali mbali mbali, za khairati mbali mbali, ndani ya masiku kumihaya muanzo katika muanzuhu wa dulhijam fungo tatu. Allah. Ndugu muslim. Hebo tiga stega siki ya vizuri. Ndugu muslim. Hunabudia kustuka kama masahaba walivyostuka. Shahidi katika injia. Shahidi katika injia ya Allah. Katika viwanja vya jihadi. Shahidi. 8:27 Atakai uwawa. 8:29 Katika viwanja vya jihadi. Ni mtu mtu kufu kiasi ambacho Allah na sema. Wala msijem kathania. Wale wale uwa wa katika injaya kekua. Wa mekufa. Bal ahyaun inda rabbihim yurzakun. Lakini wako hai. Wa naruzuki wa mbele ya Allah. Subhanahu wa ta'ala. Mashahidi. Wanazikwa na damuzao. Mashahidi. Hawa vishwi sanda. Mashahidi. Wanazikwa na nguzao na damuzao. Mashahidi wanazikwa. 8:58 hata kumi na idadi katha katika kaburi moja ni wantu wa tokufu ni wantu wa daraja ya hali ya juu lakini mtu miye nasema hata huyu atakekuenda kupigana jihadika katika injia ya Allah jihadi yake haitu waweza kufikia kwa ukubwa na kwa utokufu na kwa ubora sawa na yule 9:27 Anaifanya aamali za kheri katika masiku kumi haya katika muizuhua zil hija. Ispokuwa. Ata kaituka kwa nafsi ya keku pijana jihadi. Akituka yeye. 9:40 Akatoa na mali yake. Kisha. Yeye kangamia kawawa bima na kafa shahidi. Alafu na mali yenyewe ikateketea katika wanja wa jihadi. Huyo. Ndiye atakei wazidi kwa malipo. Na kwa fathila. Na kwa ubora. Wale wanaofanya matendo mazuri katika masiku kumihaya. Lakini akirudi salama. Hata kama kapigwa panga marami ya moja. 10:10 Hawezi akapata malipo makubwa kuliko yule aliamua kukakitako. Akaamua kuleta. Ibada mbali mbali zilizo thibiti katika kitabu na suna. Ndani ya masiku haya kumi katika mwezu huwa dhul hija. 10:32 Hii ndiyo anwani yetu katika siku ya leo. Ndanya mskitu humtu kufu kabisa. Hadith ya mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Ana wa fahamisha. Ana wa zindua. Ana wa elekeza. Ana wa amsha. Wale wa liolala katika umawake. Kujua utukufu na ubora. Wa masiku kumihaya. Katika muwezu huu. Wa mfungu tatu. Mwezi wa dulhijja. Ndiyo kuzangu islam? 11:04 Kwenye shahaya ni masiku matukufu. Hujjaju beyti Allahi alharam. Duyufu alrahman. Mahujjaji katka nyumba ya Allah. Wageni wa Allah subhanahu wa ta'ala. Hibisansa wanatoka. Nawengine wa mashatoka. Kuitika wito wa Allah subhanahu wa ta'ala. Wito uliokujaka katka suratu alhaj. 11:32 Kupitia katika kinyo cha nabiyu Allah Ibrahim alaihi salam. Allah alipu mambia wa adhin fin nasi bil haji ya'tu ka rijala. Wa ala kulli damirin ya'tina min kulli fajjin amik. Na utuwe tanganzo ewa Ibrahim kawatu. Wajeku zuru na kufanya ibada ya hija na ibada ya umra katika nyumbahia kale. 12:02 Watakuja kutoka katika kila ya kona ya dunia. Wengine watakuja na vipando. Na wengine watakuja kwa migu. Witu amba umefika kila sehemu. Kasi ambacho tathmini inaonyesha. Hakuna kiwanja duniani tenye uwezo au kilicho uweza. Kukusanya watu zaidi ya milioni tatu. Hadi ne ispokuwa viwanja vya hija tu. 12:33 Hata wapuuzi. Wapuuzi wapenda lagu na lagu. Wapenda Michezo. Wapenda Ronaldo. Wapenda Ronaldinho. Wara wapenda Messi. Wapenda timu mbali mbali zaki puuzi, zaki tuaguti, zaki kafiri. 12:56 Wachezaji asilimia miya pengine. Wote ni makafiri hawaki ulaya ulaya. Viwanja vyao vya mpira. Havina uwezu wa kujaza watu zaidi ya milioni tatu. Hadi inne ispokuwa ni viwanja vya Allah subhanahu wa ta'ala. Huko maka. Nakule mina. Nakule muzdalifa. Nakule arafat. Katika viwanja vya arafat. 13:22 Allah subhanahu wa ta'ala. Ndani ya Qur'an itukufu. Katika suratu al-fajri. Ame apa. Na aka sisitiza. Na aka kokoteza. Utukufu wa masiku haya kumi. Ambayo muislamu wa bagamoyo. Unaini sikiliza siku ya leo. Na pingine kunitazama laifu kabisa. Huna budi ya kuamka. Na kujua. Na kutambua. Ikiwa Allah. Wewe au mimi. Ate indili. 13:52 Kutuwa zima uhayi. Inshallah. Tukafika katika masikuku mihaya. Basi hakuna kulala. Qur'anina sema. Wal fajri wa layalin asheri. Wal shafi'i wal watr. Wa'u zote hizi. Hizi wa'u zote zinaitu wa wa'u lkasam. Wa'u zaku apa. Allah ana apa. Ana sema ajibu. 14:23 Wal fajri wa layali nashri. Wal shafi'i wal watir. Wal layli idha yasir. Hal fi thalika kasamu lidi hijir. Ami apa. 14:41 Kama alivyo apa kwa kipindi cha duha. Aka sema wa duha. Nina apa kipindi ki lechak usali sala ya duha. Aka apa kwa usiku. Aka sema wa layli iza yagshaa. Aka apa kwa mchana. Aka sema wa nahari iza tajalla. Aka apa kwa malaika wa naoto wa roho. Aka sema wa naziati gharka. Allah. 15:05 Ami apa, ndriye mwenye haki kabisa ya kuapa kwa chochote anachotaka yeye kwa sababu vyote ni vyakwake na yeye ndo mumba na vyote ni venye kuumbwa. Ama mimi na wewe, hatu riusiwe kumuzi buwa akida ya kiislami kuapa kwa jina ambalo, shio la Allah. Hurusiwe kuapa kumusikiti wa ijuma. 15:32 Kumbuka yakuwa hilo ni shiriki. Huru usiwi kuapa kwa msahafu. Kasema msahafu wa mtume. Kumbuka yakuwa msahafu ni wa Allah nasio wa mtume. Huru usiwi kuapa hata kwa jina la mtume Muhammad. Bado yeye ni kiumbe. Yeye ametu fahamisha katika hadithi mbali mbali. 15:55 Ahadithun sahihatun sarihatun. Akasema mankana halifan. Falyahalif billahi awli yasmut. Anayataka kuapa basi aapa kwa jina la Allah. Na kishindo basi bora anyamaze. Allah ana apa kwa viumbe wake. Ama mimi na wewe hatu takiwe kuapa ispokuwa kwa jina la Allah subhanahu wa ta'ala pekeyake. Aka apa kasema wal fajri. 16:25 Ninapakuwa alfajiri. Alhafidhu ibnu kathir. Mwana wachwani mkubwa kabisa. Ambaye ni muhadith. Nani mufasir. Natafsir yake ni maarufu duniani. Inaituwa tafsiru alqur'ani. Tafsiru alqur'ani alazim. Maarufu kabisa. Juzuyenne. Ukurasaku tafsiru suratu alfajri. 16:59 Amifafanua kaseema Allah. Amiapakwa alfajiri maalum. Akaseema walfajri. Akalete akwale za salafu salih. Akina iklima. Akina mujahid. Akina sadee. Akina ibn Abbas. Akina katada. Akaseema Allah. Aksama almawla. Jalla fiulahu. Bifajri yawmin nahri. Allah. Amiapakwa. 17:34 Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. Kwa alfajiri yasiku yaidi ya kuchinja. 18:07 Wakawal yosema, haya walayalin ashrin, haya masikukumi alizozi apia Allah ni masikukumi ya kwanza katika mwezi wa ramadhani. Wakawal yosema ni kumila mwisho la mwezi wa ramadhani. Lakini alkaulu sahihu walkaulu rajih, kawli ilio sahihi zaidi na yenye ngufu zaidi ni ile inayosema Allah ame apa nakuzi apia. 18:36 Juu ya masiku kumi ya muanzo katika muezi wa dulhijja mfungo tatu. Tokea siku ya kwanza. Mpaka ya kumi ambayo ndiye siku ya aidi. Angalia ndugu mwislam. Uwe makini, uwe sambamba nami. Na usilale ndani ya khutba yako. Tunakuta katika walayali na asri. Katika kasam ya pili. Kiapo cha pili. Ame. 19:08 Jumlisha pamoja na siku yaidi. Ame ampakuwa alfajiri ya siku yaidi. Iidu aladha. Aka ampakuwa masiku kumiyote haya. Hakusema. Walayalin tis'in. Nanna ampakuwa masiku tisa. Kwa sababu gani? Siku yaidi ya inahajatena kuyi apia. Kwa sababu nishai apia kuniwa alfajiri. Nakusulia alfajiri ya siku yaidi. 19:38 Lakini kasema wala yalinashirin na naamba kwa masiku kumi inamana siku yaidi hiyo pia apia tena kwa mara nyingine akiwa amejumlisha pamoja na siku zote tisa. 19:55 Aka ajatena, aka ya pia tena siku ila yaidi na siku ya arafa. Aka sema wa shafi'i, nana ya pia siku ya shafi'i. Wana wachuhuni, wamekhtila fiana juu ya shafi'i, wako walo sema shafi'i ni siku ya arafa. 20:11 Na witri ni siku ya aidi. Na wako walio sema. Shafi ni siku ya aidi. Na witri ni siku ya arafa. Na hii ndiyo kawli ya ibnu kathir. Katazami vizuri katika tafsiri yake. Tafsiru al-Qur'ani al-azim. Ndugu yangu muslim. Allah aka apatena kwa siku ya aidi. Kasema wa shafi. Nanna apatena siku wa siku ya aidi. 20:36 Idu al-adha. Idia kuchinja. Kwa sababu ndani yake. Kuna ibada. Anachinjiwa Allah. 20:42 Mnyamma na chinjwa kwa jina la Allah. Na siyo kwa jina la sharifu. Wala kaburi la sharifu. Wala siyo kwa jina la jini. Wala shetani. Wala rohani. Wala subiani. Wala nani. Kuchinja ni kwa jini ya Allah. Na kwa jina la Allah. Vinginevyo. Mnyamma yoyote yule. Atekaye chinjwa. Kwa jina. Ambalo. Siyo la Allah. Ni haramu kula mnyamma yule. 21:13 Walwet. Aka adia aka apa tena kwa siku ya witri. Ambayo ni siku ya arafa. Nduguzangu wa islam. Hii hadithi alio ipokea alimamu al-Bukhari. Ambayo ndiyotu mefungulia khutbayetu katika sahihu al-Bukhari. Hadithi nambari miatisa. Sitini na sita. Hadithi nambari miatisa. Sitini na tisa. 21:39 Hadithi Abdullah ibn Abbas. 21:55 Masiku kumi haya ambayo. Muslim. Huna budi ya kujipinda. Muslim. Huna budi ya kuleta khairati mbali mbali. Katika suna. Wanawachuoni wa ahlu suna waljamaa. Wanatuambia ya kuwa. Hai kuthibiti kumtume Muhammad. Sallallahu alayhi wa sallam. Akifunga. Masiku kumi yote haya kwanza ya pili ya tatum. Pakasiku ya arafa. Lakini. Kufunga siku zote hizo kasema. Sivibaya. Kwanini sivibaya? 22:25 Hadithi Abdullah ibn Abbas hii. Hakuna masiku ambayo. Allah anapenda matendo mazuri. Yanapendreza mbele ya Allah. Kama ndani ya masiku haya. Wakasema baadhi ya wanawachuoni. Kufunga jemani. Sikatika matendo leo mazuri. Sikatika matendo leo mazuri. Wakachukulia kiasi kwa hili. Wakarusu kwa mba watu wanaweza. Wakafunga na kuleta khairati mbali mbali. 22:53 Pamoja na ya kuwa, haikuja dalili, dalilun, sahihun, sarihun, ina ya onyesha komba mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam, aliwai kufunga siku zote tisa ya kwanza hadi ya tisa. Ndugu zangu wa Islam, kuna mfungamana mkubwa kabisa, beina ya wewe ambaye wuku jaliwa kuenda hija, pamoja na wale ambaye wame jaliwa kuenda hija. 23:24 Kuna mafungamano makubwa kabisa baina yetu sisi na wale wale ukwenda huko maka. Kwa kukuthibi tishihilo. 23:34 Katika sahifu muslim, imekuja hadithi, hadithi nambari, alfu moja, miya tisa, sabini na saba, mtuwe Muhammad sallallahu alayhi wa sallam, ana ashiria, na kuonyesha, kuna mafungamano fulani fulani, baina ya yule atakebaki, katika kuendesha ibadazake, na yule ambaye amekuenda katika viwanja vya arafa. Arafa, ni nini ndubi angu? Arafa, ni eneo. 24:07 Ambalo ni menyanyuka. Eneu ambalo na patikana katika viwanja vya maka. Haykubaliki hija ya haj yoyote yule. Mpaka enda kasimame katika viwanja vya arafa. Na katika zile nguzo zote za hija. Nguzo kuya hija. Ambayo ni muhimu. Ambayo haj. 24:31 Haji. Aki kosa. Hija hana bila yashaka. Aruditena mwakani kuja kuirudia. Hija yake. Kamamtume sallallahu alaihi wa sallam alivyo sema. Alhajju arafa. Hija yote ni arafa. Katika masiku haya. Kuna siku inaitu wa siku ya arafa. Ambaya wana wachuwoni. Wame ikhtilafiana. Katia siku ya aidi. Yawmu aidi nahari. Yawmu aidi aladha. 25:03 wa yaumu arafa katika haya masiku mawili ipi bora zaidi mbele ya Allah subhanahu wa taala wako walio sema siku ya aidi ndio bora kuliko siku ya arafa hii aidi ya kuchinja kwanini wakatuwa ushahidi wakasema siku ya aidi 25:26 Ndiyo haji au mahujaji kwa ujumla wanatekeleza matendo mengi ya ibada ya hija katika siku hiyo. Ndiyo siku ambayo wanachinja. Kuchinja ni ibada. Tena ibada kubwa kabisa. Fasalli li Rabbika wanhar. Na ndiyo siku ambayo wananyowa nyewelezao. Na ndiyo siku ambayo wanampiga shetani katika jamarat. 25:54 Wakakusanya ibada nyingi ambayo ya nafanyika katika siku ya idu aladha kwa mahujaji kule maka. Lakini cha ajabu ndugu muslim, cha kushangaza ndugu muslim. Wao, wakiwa katika viwanja vya arafa, wanaambiwa hakuna kufunga na si suna kwao kufunga. Wao, wataka pofika siku ya idu. 26:15 Kwao, si lazima kusali salatu liidi. Kama ambavyo sisi, tumesisi tizwa na tukaambiwa ni suna muakada kusali siku yaidi. Kwa nini, siku ya arafa, hawa fungi wao kule. Kwa nini, siku yaidi, walipewa rukhsa, yakuto sali siku yaidi kiwa watataka. Hilo, akulu ma tasma'un, wa astaghfiru Allah li wadakum. Fa astaghfiru, innahu huwa alghafuru urrahim, wa huwa albarru lkarim. 26:44 wa walidina, wa amwatana, wa amwata al-Muslimina ajma'in. Amma baad, ikhwata al-Islami wa al-Iman, ahbaba rasulillah, haa ana, a'udu ilaykum, usikum, wa usi, nafsia, nafsia, almukassira, fi haqqillah. Wa as'alu Allah al-Ali al-Azima, an yajalana, 27:14 Minal mukhlasina almuttaqin. Ndugu zangu wa islam. Wapenzi wamtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Ninaruditena kwa marayapili kwenu. Kukusienitena kwa marayapili. Pamuja nakuyusia nafsi yangu. Kumcha Allah. Jalla fi ula. Naninamuamba Allah. Jalla fi ula. Ndanya siku tukufu kama hii. Ndanya nyumbayake tukufu. 27:43 Sote atupambe kwa uchamungu na ikhlasi za hali ya juu. Ndugu zangu islam. Moja. Yawake wa mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kama nitakuwa nime kumbuka. Alikuwa umu salama. Mtume sallallahu alayhi wa sallam alipokuwa katika viwanja vya arafa. Kumbuka yakuwa mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Maisha yake amihiji mara moja. Na amifanya umra. 28:17 Mara nne kama nitakuwa mwenye kukumbuka hilo. Kama ambavyo maisha yake alifunga ramadhani tisa tu ramadhani yakumi akawa hakuiwai. Sasa alipokuwa katika hija yake ya muanzo na ya mwisho. Katika viwanza vya arafa. Tazama katika vitabu mbali mbali vya sira. Khasa sira ya Ibn Hisham. Sira ya Ar-Rahiqul Maktum. 28:45 Tazami siri ya albidaya wa alnihaya ya alimamu ibn Kathir. Kote utakuta wa meandika khutba ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Fi hajjati alwadaa katka hija ya kuwaga. Alipanda juya mnya mawake akiwa katka biwanja vya arafa. Akagundua baadhi ya masahaba kwa sababu amewafundisha. Funga ya siku ya arafa. Ni sunna kwa yule ambaye hajajaliwa. 29:16 Kwenda hija. Ama yule ateke kwenda hija. Sisona kwake kufunga siku ya arafa. Bali anatakiwa. 29:27 Ale anywe liya takawa. Aweze kwa nanguvu zaidi. Aweze kwa itumia vizuri siku hiyo. Katika kumnyenyekea. Na kujipendekeza. Na kumfagilia. Na kujikumsujudia. Na kuleta luwa mbali mbali. Na ibada mbali mbali. Kwa bingwa wa mabingwa. Alia nyanyua mbingu. Saba pasi nanguzo. Ambaya ni Allah. Jalla fi ula. Mtume akawa ana wasuasi pengine. 29:57 Wengine katika wao. Wasije wakadhani. Na ukenda hija. Siku ya arafa pia utafunga. Kama ulivyo kuwa kifunga nyumbani kwako. Akagiza bakuli ya maziwa. 30:13 Akiwa mipanda yuwa miyama. Akaunisha wazi wazi. Ishara ya kuwa. Lakad kana lakumfi rasulillahi uswatun hasana. Hakika amekuwa mtume wa Allah. Kweni njini mfano wa kuigwa. Nijeni mimi. Kama alivukua kiwambia. Khudhu ani manasikakum. Chukueni ibadazenu kupitia kwangu mimi. Sallu kama raitumuni. Usalli. Sallini kama mulivuniona. Niki salli. Aka chukua bakulia maziwa. Akanywa. 30:42 Ishara ya kuwa nyote mdiwa hudhuria katika viwanja vya arafa. Leo si funga yenu. Funga ni kwa jili ya wa islamu wa bagamoyo ambao hawa kujaliwa kujia hija mwaka huu. Funga ni kwa jili ya wa islamu wa dare salama ambao hawa kujaliwa kuenda hija mwaka huu. Funga ni kwa jili ya wa islamu wa morogoro ambao hawa kujaliwa kuenda katika ibada ya hija. Wao wanaposi mama. Sisi tunatakiwa kufunga. 31:15 Lakini angalia majabu ya liopo katika maineu yetu. Mpaka hivileu. Wengine katika sisa tibiamka. Kila nchi kuna arafa yake. Kila mkoa kuna arafa yake. Bagamoyo ina arafa yake. Nadare salama jijila garama ina arafa yake. Namorogoro jijila gogoro nalo ina arafa yake. Arafa sitafika mpaka lakimodya. 31:49 Lakini ukweli ni kwamba. Arafa ni moja. Na imekuja katika adilla thabita. Dalili zilizo thibiti katika ahadithi zamtume Muhammad. Sallallahu alayhi wa sallam. 32:03 Ya kwamba, siku ya arafa utukufuake. Allah, ana wasogelea wajawake mahujaji. Pindi wote watakapoji kusanya. Katika viwanja vya arafa. Wana pigwa na juwa. Wame pigwa na mavumbi. Nyueleza uze mesima mazi ya chanwa. Wame choka. Wame tumia gharama mbali mbali. Wame mjia Allah kutoka katika maine mbali mbali. Wote wanatoa takbira moja. 32:33 Wa nasema labbayka Allahumma labbayk. Labbayka la sharika lakalabbayk. Inna alhamda walnimata laka walmulk. La sharika lak. Ana tukuzwa Allah. Piki yakin riasi istahili kushirikishwa. Allah anasogia mpaka katka mbingu ya dunia. 32:59 Naam, sisi alu sunna wal jama'a, tuna amini kwa mwujibu wa adilla thabita katika kitabu na sunna, kwamba Allah subhanahu wa ta'ala. 33:09 Yanzilu Allahu fi kulli leilatin ila samai dunia. Allah ana terimka kila usiku katkambingu ya dunia. Ana wasemesha wa jawake. Nani munye matachizo nimtatulie. Nani anayitaji utajiri wa afya nimpe. Nani anataka wa toto nimpe. Lakini katkata uhiditu wa fundishwa. Yanzilu nuzulan. Yaliku bijalalihi. Wala yashbahu ahadan min makhlukati. Ana terimka. Uteremku ambao. 33:38 Una fanana na utukufu wake Na wala hafanani na hafananishu na kichochote Hivu hivu siku ya arafa na wasogelea wajabake Alafa unafungua milango ya mbingu Alawa mbia malaika wa mbinguni Tazameni viwanja vya arafa Unduru ila ibadi 33:58 Wangalieni wajawangu, jauni shaathan gubra, tazameni nyele zao, namna walivyo choka hata kuchana nyele omeshindwa, nyele zime simama, zime kuwa tim tim. Angalieni mili yao, jinsi walivyo pigwa na vumbi mbali mbali. Enyi malaika, mnadhani hawa, mfata nini hawa, nini wanachotaka kwangu hawa. Malaika wanajibu, wanasema. 34:27 Wanaitaji msamahawako na rahimazako. Bila yashaka. Wanaitaji rahimazako na msamahawako. Atasema. Malaika watanbiwa. Fashhadu. Kweni mashahidi. Anni. Kad ghafartu lahum. Kumbaha kika yangu. Wote hawa walo simama katika biwanja vya arafa. Nime wafutia na kwa samehe makosaya. Iliwewe upatimu samaha wa Allah. 34:57 Siku ambayo mahujaji wanasimama na wewe usimame na ibada ya kufunga. Angalia, wewe ambaye utajaliwa kufunga. Siku ambayo wawo mesimama na wewe unasimama ukukwako kwa ibada ya funga. Siku simama kama wanavosimama wawo. Kwa simamisha ibada ya funga. 35:18 Malipo yake mtu malipo ulizwa, utukufu na fazila, na ubora, wa kufunga siku ya arafa, akasema yukafiru sanata almadhiata, walbaqia. Funga siku ya arafa, utukufu wake, unampeleke ya mtu, na muhusika yule, kufutiwa madambi miaka miwili. Mwaka uliopita, na mwaka ujao. 35:41 Usikubali muislamu wa bagamoyo ukababaishwa, ukatikishwa, ukaja kuikosa siku ya arafa, ukaja kufunga siku ambayo, viwanja vya arafa, viko vitu, puwakuna lesimama hata moja. Nandicho kinachofanika sasahibi katika maenewyetu na nchizetu. Lakini, alhaku yaali wala yuula alai, haki ikuju na hakuna. 36:10 Kitaka choweza kuwa juu ya haki. Na kidogo kidogo. Ukweli unadihiri. Na insha Allah. Ndanya Tanzania hii. Uta kuja kusikia. Allah tupe umri mrefu nye kheri na baraka. Tuja kusikia. Hanta wale wa pinzani wale uko wa nasema. Kila nchikuna arafa ya ki hatimai na wawa ki sarinda. Ndugo Islam. Kangalika tika mugni ya ibnu kudama juzui ya tano. Mwana wachoni huyu wa nasema. 36:40 Arafa ni masaa 24. Kisimamo ni suna kuanza pindi jua inapotaka kupinduka. Kipindi cha sasita kwelekea althuhuri. Ama mudahalisi haja kiamua kusimama tokea subuhi ya siku ya arafa. Arafa yake inakubalika. Japokuwa suna kusimama kipindi ambacho jua imesugea baina ya wakati wa althuhuri. 37:11 Au karibiena alzuhuri. 37:13 Akasema ibnu kudama kata kitabu chaka cha almugni. Juzu ya tano. Anasema hivi. Inakwenda siku ya arafa. Hayishin paka alfajiri ya siku yaidi. Inamana. Arafa ni masaa ishirini nane. Na hakuna inchi duniani ambayo. Inaweza kupishana na maka masaa ishirini nane. Kwa hivyo arafa ni moja. Na utukufuake utafutia mazambia miaka miwili. Na nisiku ambayo iblis. 37:43 Anajuta. Anajigaragaza katika ardi. Anajipaka matope. Na mavumbi. Na michanga. Anasema eh. Yamani najuta. Nimekula khasara. Nimewashawishi mwaka mzima. Nimewaingiza kwenye makosa na madhambi mbali mbali. Lakini madhambi yote wana kujo kufutiwa siku ya leo. Iblis anajuta siku moja tu. Siku wa kisimamo. Hajuti marambiri katika maisha yake. Kwa sababu ya funga ya arafa. Ndugu zangu islam. 38:12 Pamoja na kuyusia nafsi yangu. Sote. Tue makini. Ikiwa Allah atatupa omri. Tukaweza kuyipata. Masiku kumi haya. Katamwezwa dhul hija. Tujipinde. Kufanya ibadam bali bali. Tusome sana Qurani. Tumsabih sana Allah. Tustagfir sana. Tumsaliye sana mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Tutoe sana sadaka. Tutoe sana mawaida tukumbushane. Tufanya kila kila chokwa chakhiri. Kwa sababu mtume natema matendo ya liobora. 38:41 kubagua niyapi katika matendo bora, tendo lolote ambalo ni zuri, na ni bora, na inapendeza mbeli ya Allah, ndiyo wakati wake, kuyo ngezea zaidi, zaidi, kasi na nguvu, inshaa Allahu ta'ala, ni maliza ni hadithi ya lio ipokea alimamu muslim, katika sahihiyake, ni hadithi nambari 1109, na sabini na saba, ni hadithi ya umu lmuminina, umu salama, anasema mtume sallallahu alayhi wa sallam, katika sisi, wako ambao, 39:15 Allah kidogo amewapa, amewakunjulia rizki, wametia niya kuchinja katika aidi hiya kishukutua. Aidi al-adha. Ni ibada kubwa sana hii kuchinja. Kumwaga damu kwa jili ya Allah ni hitu kikubwa sana. Allah, haitaji kwako nyama yake wala damu yake. Anachoitaji ule ucha mungu. 39:36 Kila kitendo cha kutekeleza ile amri yake na taa yake. Lani yanalallaha luhumuha wala dima ufa. Walakin yanaluhu taqwa minkum. Katika suratu lhaji. Nasema Allah itaji idamu yake wala nyama yake. Allah anacho itaji uchamungu na kutekeleza yake. Wa maagizo yake. Kama umetia niya kuchinja. Tokea kipindi cha hija kinafika. Mahujaji kule wanapigwa stop. Hawa rusili kukata kucha. Hawa rusili kutuwa nyele. 40:06 Semu za zote katika mwili, hata zile nyele zilizo rusiwa kutolewa katika semu za mwili ni suna kuzitoa, na ni karaha kubakinazo, kipindi kile, wakisha ingia tu katika ihramu, na wameanza ibada, hawarusiwi kufanya tachote katika hayo. Mpaka siku ambayo, watachinja. Wakichinja, ndio kama anona nyele zimekua, ananyua zote, ni suna, ni bora kunyua zote. 40:32 Kucha zimerefuka. Kama hakuweza kuzikata kabla kuingia kunye ibada. Akisha ingia kunye ibada ni kosa kutuwa chocho katika mwili wake. Hata wewe ambaye huku jaliwe kuenda hija. Kama utatia niya ya kuchinja. Sambamba na mahujaji. Siku ambaye wanamuagadamu kwa jili ya Allah. Na wewe ukamuagadamu ya kondo wako. Aumbuzi wako kwa jili ya Allah. Unambiwa stop. Usitoe chocho katika mwili wako. Kana kwamba uwe kama mahujaji kwa muda. 41:02 Anasema mtumi sallallahu alayhi wa sallam. Man kana lahu zabhun. Fal yazbahhu. Fa iza uhilla hilalu zil hijja. Fala ya akhudu min shaari. Wala min aghfarihi shay. Hatta yudahi. Sahihu muslim. Hadithi nambari 1197. Nayuli aliaji pangili ya kuchinja. Mnya mawaka siku yaidi ya kuchinja. Basi. 41:32 Mwezi kisha ndama wa dhul hijja wa mfungu tatu haruhusiwi kutuwa chochote katika mwili wake nyuele zake kama tulivu tangulia kueleza wala kuchazake mpaka akikishe kwamba. 41:49 Ataka po mchinja yule mnyama siku ya kumi katika ridu al-adha. Hii inaunyesha. Wewe japo kuwa uko bagamoyo na yule uko maka. Kura kipindi mnafanana wewe na wewe na yeye. Ina kubidi tu wafatishe wawo kuna mnamoja unyingine. Wawo kulia watakiu kukata kucha. Wala nyele. Wala chochote. Madama ume njie kwenye ibada na umesha nuwia. Na wewe madama ume nuwia kuchinja. Unaja jufananisha na wawo. Akijamuka kikwambia hata. 42:17 Hakuna mausiano baba wala mfungamano bina siena wao wao kivyatu. Nasie kivyatu. Hadithi hita wa suta katika sahiru muslim 1197. Na umba ni khitimishe khutba yangu kwa kukupeni wasia mbili. Wasia wa kwanza. Kuna bidia nyingi. Na khurafati mbali mbali. Zinafanyika katika muizuhu wa dhul hija wa mfungu tatu ambao. 42:46 Uko usoni insha Allah. Bado kama wiki moja pingine kuingia. Tunasikia watu. Mahujaji wanafunga safari kutoka Tanzania wa ndamaka. Na kuna watu wanafunga safari katika majumba yao. Ndiyo mwezi wakuenda kuzuru makaburi ya babu zao. Na waze wao na masharifu wao. Na pingine. Sikuenda kuzuru kuwaombia dua. Na kuwaokowa wale kwa dua. Kuwaokowa kwa dua. 43:12 bali kualilia wale wa kusaidie mtu ambaye pingine kashaoza. Hilo halipo katika dini. 43:18 Ni bidaa hizo na ni bidaa ambazo zinaweza zikapelekea watu kuingia katika shiriki. Sisi wanaume, tumerusiwa kuzuru makaburi. Wakati wa wote, tafauti na kinamama. Hatuja ambiwa tukazuru makaburi. Kwa mwaka maramoja, tumwezi wa mfungo tatu. Tena familia nzima zinahama na masofuria, na majungu, na masahani. Watu wanakwenda kushinga, kushinda. Piknik huko makaburi ni. Hizi habari hazipo kabisa. 43:49 Hai ya kwetu sisi ya ya. Katika mapi ya mbao ya po dunia ya sasa. Na bora tuende tukawaombe. Lakini unakuta mtu analia. Anamlilia maite ya mbao ya mekufa. Kisa ni mtu mkubwa. Angelikuwa mtu mkubwa singe kufa. Mkubwa ni yule ya lenyanyua mbingu sababasi na nguzo. La taakuthu husina tunuwa la naum. Halali na wala hasinzi. Kweni makini na hilo. Ama jambola mwisho katika wasia wangu. Mimi. 44:16 Ni kiwa da'i, katika mada'i wa ahlu sunna wal jama'a. Alhamdu lila na mshukuru Allah kwa hilo. Na yatosha yeyeku wa shahidi na hilo. Sitaki wa shahidi wa mtuye wote ya kubali kama mimini katika ahlu sunna wal jama'a usio. Wa kuli amalu, fasayara Allahu amalakum wa rasuluhu wal muminun. Allah nasema katika sura ya tisa atawba. Nawambie wafanyi, wafanyi kazi, tuwone jithi hadazenu. Allah waone kazienu, namtume waone kazienu, na waumini waone kazienu. 44:47 Allah atatupokelea sote kuwa wanye kufata na kuenzi kitabu chake na sunna zamtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kuna kitu ambacho ni mekiona na kukigundua. Katika miskiti mingi ya watu wa sunna. Tanzania hii. Takriban alhamdulillah zaidi ya mikua kuminatano hali kuminasita. Sasa ni metembea. Ndanya nchi hii. Miskiti mingi ya watu wa sunna. Wanasahau na wanagafilika. 45:16 Utukufu na fathila na ubora wakuwai siku ya ijumaa. Na ataka ikuenda katika sahaya kwanza kana kwamba katoa ngamia. Haditha mtume. Sahaya pili sujiwi katoa ngombe. 45:30 Saaya tatu kana kuamba katoa wa kondo. Saaya nne kana kuamba katoa wa kuku. Saaya mwisho ya tano kama yai. Sisi ni watu wa suna. Tujitahidi kufata na kuenzi suna kandla uwezo wetu. Hii suna ya kuwai siku ya ijumama. Pima kama salafu salih walefwa kwa kifanya. 45:49 Wengi wetu tumekosa. Na wausia na kuyusia nafsi yangu. Tuliangalia vizuri sana hili. Mtume na sema. Sikuwe jumaa. Kuna malaika wanakamata. Mafaili na kalamu. Katika misikitu yote duniani. Katika milango. Yaktubu na alawala falawal. Wanaandika majina ya watu fulani bin fulani. Kawa wangapi kuingia mskitini. Khatibu. Ataka posimama mimbarini. Akaanza kutuwa khutba. Malaika wanakakitako. Wanafunika faili zao. Hawaandiki tena yule ata. 46:18 Kaya ingia ni nani Wala hawana habari nae Ni maskitiko kumuona kijana wakisuna Ambaya melimika Ameatana bid'a mbali mbali Na shiriki mbali mbali Bado anagafirika na suna kuwai siku wejuma Anakuja pingine khutba ya pili meanza Siku zote tunakuja kwa sauti ya khatibu kasha anza Hili nikosa kubwa sana Na ni suna azimu ambayo tunayikosa Hilo moja Na mwisho kabisha 46:45 Pengine ni kuusie na kuyusie nafsi yangu. Siku ya jumaa ni siku ambayo. Turatakiwa kukithirisha sana kumusalia mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kwa nisisika mahalo sunna wal jamaa. Turatambua utukufu wa mtume. Na ahadithi ziko chungu mzima. Zinazo sema mwenye kumusalia mtume mara moja siku ya jumaa. Allah tamusalia mara. 47:06 Kumi. Ukia msulia mara kumi. Uta suliwa na Allah mara miyamoja. Hivo hivo. Na kasema katika hadithi ambayo. Alimamu al-albani ama iso hihisha. Katika sohihu njame. Ana sema. Mtume ana sema. Sikuwe yu mamkini salimia nakuni sulia. 47:22 Hakika kuna malaika maalumu yuko pimbizoni mwangu. Ata nifikishia tani anbiya fulani bin fulani katika umawako leo ameku salia. Hili tusisa haunalo tukawachia. Wengine wakawa wanafailika nahilo. Allahumma jaal jamaana hadha jamaal marhuman. Wajal tafarrukahu min baadi tafarrukan maasuman. Allahumma aslih dhata bainina. Allahumma waalif baini kulubina. Allahumma ruddana ila alkitabi wa sunnati raddam jameela. Allahumma jaminna bil'afiyati wa salama. Wahakikana bil'takwa wa listikama. 47:51 wa alhamdu lillahi rabbil alamin